Greek Supreme Court annuls labor law decision for violating constitutional equality principle regarding pollution allowances.

Απόφαση 708 / 2010 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 708/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Παναγιώτη Κομνηνάκη και Ανδρέα Δουλγεράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Μαρτίου 2010, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Οργανισμού με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΑ (ΕΛΤΑ)", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σπυρίδωνα Παυλάτο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Τσαπατσάρη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την με αριθμ. καταθ. 453/24-3-2004 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 136/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 7239/2008 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 22-2-2009 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Σπυρίδων Ζιάκας διάβασε την από 16-2-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 4 παρ. 1 του Συντάγματος, οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου, Η διάταξη αυτή καθιερώνει όχι μόνο την ισότητα των Ελλήνων έναντι του νόμου αλλά και την ισότητα του νόμου έναντι αυτών, με την έννοια ότι δεσμεύει και το νομοθέτη και τον υποχρεώνει, όταν πρόκειται να ρυθμίσει ουσιωδώς όμοια πράγματα, σχέσεις ή καταστάσεις και κατηγορίες προσώπων, να μην αντιμετωπίζει κατά τρόπο ανόμοιο τις περιπτώσεις αυτές, εισάγοντας διακρίσεις ή εξαιρέσεις, εκτός αν αυτό επιβάλλεται από λόγους γενικότερου κοινωνικού ή δημόσιου συμφέροντος, τη συνδρομή των οποίων ελέγχουν τα δικαστήρια.

Συνεπώς, αν γίνει από το νόμο ειδική ρύθμιση για ορισμένη κατηγορία προσώπων και αποκλεισθεί από τη ρύθμιση αυτή, κατ' αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση, άλλη κατηγορία προσώπων, για την οποία συντρέχει ο ίδιος λόγος που επιβάλλει την ειδική εκείνη μεταχείριση, η διάταξη που εισάγει τη δυσμενή αυτή μεταχείριση είναι ανίσχυρη ως αντισυνταγματική.

Στην περίπτωση αυτή, προς αποκατάσταση της συνταγματικής αρχής της ισότητας, πρέπει να εφαρμοσθεί και για εκείνους, σε βάρος των οποίων έγινε η δυσμενής διάκριση, η διάταξη που ισχύει για την κατηγορία υπέρ της οποίας θεσπίστηκε η ειδική ρύθμιση, διότι μόνο με τον τρόπο αυτό αίρεται η κατάσταση που δημιουργήθηκε από την παραβίαση της ανωτέρω αρχής. (ΟΛ.

ΑΠ 4/2004). Η εν λόγω δε αρχή καταλαμβάνει και τους κανονιστικούς όρους ΣΣΕ και ΔΑ αφού και οι όροι αυτοί έχουν ισχύ νόμου και εφαρμόζονται άμεσα και αναγκαστικά, σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ. 1 του ν. 1876/1990. Έτσι, οι προβλεπόμενες από αυτές παροχές επεκτείνονται, βάσει της συνταγματικής αρχής της ισότητας και σε κατηγορίες αδικαιολογήτως εξαιρεθέντων εργαζομένων, οι οποίοι υπάγονται στο πεδίο ισχύος τους και περιλαμβάνονται στους δεσμευόμενους από αυτές.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 8 παρ. 3 ν. 1876/1990 "Ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις και άλλες διατάξεις" εφόσον ο εργοδότης δεσμεύεται από επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση εργασίας, οι κανονιστικοί όροι της ισχύουν υποχρεωτικά και στις εργασιακές σχέσεις όλων των εργαζομένων που απασχολούνται από τον εν λόγω εργοδότη.

Εξάλλου, κατά τον 14ο όρο της από 30-6-2002 Επιχειρησιακής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας (ΕΣΣΕ), Προσωπικού ΕΛΤΑ , που υπεγράφη μεταξύ των νομίμων εκπροσώπων των ΕΛΤΑ και του συνδικαλιστικού οργάνου των εργαζομένων ΟΜΕ-ΕΛΤΑ, "Στο προσωπικό που υπηρετεί στις περιοχές: Θριάσιο πεδίο, Μεγαλόπολη, Κοζάνη, Πτολεμαϊδα, Κρόκο, Αμύνταιο και Φιλώτα χορηγείται άδεια με αποδοχές δέκα εργάσιμες ημέρες το χρόνο, με όρους και προϋποθέσεις που καθορίζονται με απόφαση του ΔΣ".

Η ΕΣΣΕ αυτή αποτελεί επανάληψη προηγούμενης από 8-7-1991 ΕΣΣΕ, με τη διαφορά μόνο ότι σ' αυτή δεν περιλαμβανόταν η περιοχή Φιλώτα. Στην προκειμένη περίπτωση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, που δίκασε ως Εφετείο έφεση του αναιρεσιβλήτου κατά της υπ' αριθμ. 137/2005 αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Αθηνών, δέχτηκε ανέλεγκτα τα εξής:

Με την υπ' αριθμ. 2212/61/34/2002 βασική εγκύκλιο του Διοικητικού Συμβουλίου των ΕΛΤΑ, ορίζονται στον όρο 11, που τιτλοφορείται Άδεια Περιβάλλοντος και Νέφους, αφενός μεν οι περιοχές, όπου οι εργαζόμενοι δικαιούνται της άδειας αυτής, αφετέρου δε οι προϋποθέσεις χορηγήσεώς της και ειδικότερα ότι η χορήγησή της είναι ανεξάρτητη από την κανονική άδεια, ότι δε μεταφέρεται στο επόμενο έτος και ότι παύει να χορηγείται όταν εκλείψουν οι λόγοι χορηγήσεώς της καθώς και όταν ο εργαζόμενος μετατεθεί σε ταχυδρομικό Γραφείο περιοχής που δεν αναφέρεται στον όρο αυτό.

Η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη προσλήφθηκε από τον εναγόμενο και ήδη αναιρεσείοντα οργανισμό με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου προ του έτους 2000 ως υπάλληλος εσωτερικής εκμεταλεύσεως και έκτοτε υπηρετεί στο Ταχυδρομικό Γραφείο Αλιβερίου Ευβοίας. Στην πόλη αυτή λειτουργούν 1) Ατμοηλεκτρικός Σταθμός ΔΕΗ 2) εργοστάσιο παραγωγής τσιμέντου της "ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ ΑΕ", 3) σκουπιδότοπος 4) μονάδα βιολογικού καθαρισμού 5) το εργοστάσιο βιομηχανίας ΦΑΓΕ και 6) σχιστήριο μαρμάρων.

Η εικόνα δε από πλευράς ρύπων που παρουσιάζει η περιοχή του Αλιβερίου είναι η ακόλουθη: Η θάλασσα είναι ακατάλληλη για κολύμβηση, το νερό είναι μολυσμένο και πιθανολογείται η επικοινωνία αυτού με οργανικές και περιττωματικές ουσίες, με αποτέλεσμα να είναι ακατάλληλο προς πόση. Οι συγκεντρώσεις ρυπαντών στην ατμόσφαιρα κυμαίνονται σε μέτρια και υψηλά επίπεδα κατά τη διάρκεια του έτους, αλλά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες αυξάνονται σημαντικά.

Οι ανωτέρω δε παράγοντες προκαλούν, από πλευράς μεν υγείας των κατοίκων της εν λόγω περιοχής, χρόνιες αναπνευστικές πνευμονοπάθειες, από πλευράς δε φυσικού περιβάλλοντος, υποβάθμιση της αισθητικής πλευράς του τοπίου. Κατά συνέπεια η εν λόγω περιοχή παρουσιάζει αυξημένη περιβαλλοντική ρύπανση, ανάλογη με αυτή των πόλεων που αναφέρονται στην ως άνω ΕΣΣΕ.

Σημειώνεται δε ότι οι εργαζόμενοι στην Εθνική Τράπεζα, την Εμπορική Τράπεζα και τη ΔΕΗ Αλιβερίου, λάμβαναν επίδομα ανθυγιεινής εργασίας. Επομένως, καταλήγει το Πολυμελές Πρωτοδικείο, οι προαναφερόμενες ΕΣΣΕ αδικαιολόγητα εξαίρεσαν από τη χορήγηση του πιο πάνω επιδόματος ειδικών συνθηκών διαβιώσεως το προσωπικό που υπηρετούσε στο Αλιβέρι στο οποίο περιλαμβάνεται και η ενάγουσα.

Με την κρίση του αυτή το εν λόγω δικαστήριο, το οποίο ακολούθως εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση του Ειρηνοδικείου και δέχτηκε εν μέρει την αγωγή, παραβίασε με εσφαλμένη υπαγωγή τη διάταξη του άρθρου 4 του Συντάγματος, καθόσον, με βάση τις προαναφερόμενες παραδοχές, δεν προκύπτει αδικαιολόγητη δυσμενής διάκριση των εργαζομένων στα ΕΛΤΑ Αλιβερίου, αντίθετη στη συνταγματική αρχή της ισότητας, από τη μη χορήγηση και σ' αυτούς της ειδικής άδειας των δέκα (10) ημερών το χρόνο, που χορηγείται στους εργαζόμενους στις πόλεις οι οποίες αναφέρονται στις πιο πάνω ΕΣΣΕ, ενόψει και του ότι δεν αναφέρονται καθόλου οι περιβαλλοντικές συνθήκες των πόλεων αυτών, από τις οποίες και θα προέκυπτε η εν λόγω δυσμενής διάκριση.

Επομένως, οι σχετικοί λόγοι αναιρέσεως, εκτιμώμενοι ενιαίως ως από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ., με τους οποίους αποδίδεται στο Δικαστήριο της ουσίας η πλημμέλεια της παραβάσεως του άρθρου 4 του Συντάγματος, πρέπει να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 7239/2008 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 16 Μαρτίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 20 Απριλίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ