Supreme Court dismisses appeal against expropriation compensation valuation, upholding lower court's expert assessment.

Απόφαση 704 / 2016 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 704/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ, Αλεξάνδρα Κακκαβά και Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Οκτωβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τους Υπουργούς Οικονομικών και ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. και το Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας …, που κατοικοεδρεύουν στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Ευάγγελο Μαρίνη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. Σ. του Ι., κατοίκου ... (αρ. ...), 2) Β. συζ. Ε. Π., κατοίκου ... (αρ. ...), 3) Α. συζ. Ι. Φ., κατοίκου ... (αρ. ...), 4) Ν. Φ., κατοίκου ... (αρ. ...), 5) Β. Σ. του Π., συζ. Φ. Π., κατοίκου ... (αρ. ...), 6) Δ. Π. του Γ., κατοίκου ... (αρ. ...), 7) Δ. Α. του Η., κατοίκου ... (αρ. ...), 8) Κ. Κ. του Α., κατοίκου ... (αρ. ...), 9) Μ. Κ. του Η., κατοίκου ... (αρ. ...Α), 10) Η. Κ. του Μ., κατοίκου ... (αρ. ...Α), 11) Δήμου ..., νόμιμα εκπροσωπουμένου (αρ. ...Β), 12) Γ. Κ. του Κ., κατοίκου ... (αρ. ...Γ), 13) Α. Κ., κατοίκου ... (αρ. ...Γ), 14) Ε. Σ. του Α., κατοίκου ... (αρ. ...), 15) Ι. Τ. του Χ., κατοίκου ... (αρ. ...), 16) Π. συζ. Χ. Τ., κατοίκου ... (αρ. ...), 17) Τ. Λ. του Θ., κατοίκου ... (αρ. ...), 18) Σ. Λ. του Θ., κατοίκου ... (αρ. ...), 19) Α. Λ. του Θ., κατοίκου ... (αρ. ...), 20) Ά. συζ. Κ. Μ., το γένος Κ., κατοίκου ... (αρ. ...), 21) Χ. Φ. του Ι. και 22) Π. Φ. του Ι., κατοίκων ... (αρ. ...), 23) Α. Η. Α., κατοίκου ... (αρ. ...) και 24) Σ. συζ. Α. Σ., το γένος Δ. Τ., κατοίκου ... (αρ. ...), εκ των οποίων οι 1ος και 24η παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Αντωνόπουλο, οι 2η, 9ος, 10ος, 13ος, 14ος και 16η εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Λαμπρινή Μπρέστα, η 5η εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Αλεξάνδρα Πισσάνη, η 20η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Γιαννούλη, οι 21ος, 22η και 23ος παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Σκοπελίτη, ενώ οι 3η, 4η, 6ος, 7ος, 8ος, 11ος, 12η, 15ος, 17η, 18ος και 19η δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-2-2007 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης του ήδη αναιρεσείοντος (μετά την έκδοση της 757/2006 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με δύο (2) αυτοτελείς αιτήσεις ορισμένων εκ των ήδη αναιρεσιβλήτων, τις ανταιτήσεις των υπολοίπων και του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς και με την κύρια παρέμβαση - ανταίτηση της ήδη 24ης αναιρεσίβλητης.

Εκδόθηκε η 3913/2007 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 17-6-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Ντάντου διάβασε την από 27-1-2016 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτου Ειρήνης Καλού, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 17-6-2008 αίτησης αναίρεσης κατά της υπ’ αριθμ. 3913/2007 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 22 παρ. 4 του ν. 2882/2001, όπως αυτό ισχύει μετά την τροποποίησή του με την παρ. 2 του άρθρου 131 του ν. 4070/2012 (ΦΕΚ Α’ 32/10.4.2012), σε περίπτωση που ο αριθμός των αναιρεσιβλήτων υπερβαίνει τους είκοσι (20), η κλήτευσή τους στη δίκη μπορεί να διενεργηθεί κατά τις διατάξεις του δεύτερου, τρίτου και τέταρτου εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου 19.

Για την προθεσμία κλήτευσης ισχύουν οι διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 568 του ΚΠολΔ. Περαιτέρω, σύμφωνα με την παρ. 10 του άρθρου 146 του ανωτέρω ν. 4070/2012, η παρ. 4 του άρθρου 22 του ν.2882/2001, που προστίθεται με την παρ.4 του άρθρου 132 του νόμου αυτού, εφαρμόζεται και στις εκκρεμείς κατά την έναρξη της ισχύος του ως άνω νόμου αιτήσεις αναιρέσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τις με ημερομηνία 30.9.2015 και 1.10.2015 εκθέσεις τοιχοκολλήσεως του γραμματέα του Δικαστηρίου τούτου Ι. Π. και του υπαλλήλου του Δήμου ... Κ. Δ., αντίστοιχα, που προσκομίζει και επικαλείται το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτηση για την αρχική δικάσιμο της 5.2.2016 τοιχοκολλήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα στις πινακίδες δημοσιεύσεων του Δικαστηρίου τούτου και του Δήμου ..., σε συνδυασμό με τα προσκομιζόμενα φύλλα των ημερησίων εφημερίδων Αθηνών "..." με αριθμούς .../ 14.10.2015, .../16.10.2015 και .../14.10.2015, αντίστοιχα, στα οποία δημοσιεύθηκε περίληψη αυτής (αίτησης αναίρεσης) προκύπτει ότι οι 3η, 4η, 6ος, 7ος, 8ος, 11ος, 12η, 15ος, 17η, 18ος και 19η των αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι μαζί με τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους υπερβαίνουν τους είκοσι (20), κλήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα, σύμφωνα με την προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 22 παρ. 4 του ν. 2882/2001, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του, για να παραστούν ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου κατά την αρχική δικάσιμο της 5.2.2016, οπότε, λόγω της αποχής των Δικηγόρων από τα καθήκοντά τους, αναβλήθηκε η συζήτηση της υπόθεσης για την δικάσιμο, που αναφέρεται στην αρχή της απόφασης, κατά την οποία οι προαναφερθέντες 3η, 4η, 6ος, 7ος, 8ος, 11ος, 12η, 15ος, 17η, 18ος και 19η δεν εμφανίσθηκαν κατά την εκφώνηση της προκειμένης υπόθεσης από την σειρά του οικείου πινακίου, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο Δικηγόρο.

Μετά ταύτα και ενόψει του ότι η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο του Δικαστηρίου για την μετ’ αναβολή δικάσιμο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων (άρθρο 226 παρ. 4 εδ. α’ , γ’ και δ’ ΚΠολΔ, που ισχύει στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση κατ’ άρθρο 575 εδ. β’ , που αντικαταστάθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 46 του Ν. 3994/2011) θα πρέπει σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία αυτών.

Κατά το άρθρο 13 παρ. 1 εδ. τελευτ. του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), "ως κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριωμένου λαμβάνεται υπόψη ιδίως και η αξία που έχουν κατά τον κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα, που προσδιορίζεται κυρίως από την αντικειμενική αξία, τα τιμήματα σε συμβόλαια μεταβίβασης κυριότητας ακινήτων, τα οποία συντάχθηκαν το χρόνο κήρυξης τα απαλλοτρίωσης, καθώς και η πρόσοδος του απαλλοτριουμένου".

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής τα διαγραφόμενα κριτήρια δεν είναι αποκλειστικά και υποχρεωτικά για το δικαστήριο για τη διάγνωση της πραγματικής αξίας του απαλλοτριούμενου κατά τον κρίσιμο χρόνο, έτσι ώστε να θεωρείται ότι παραβιάζεται στην περίπτωση που το δικαστήριο δεν τα λάβει υπόψη του ή θα λάβει υπόψη του άλλα τέτοια.

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 4 του ν. 2882/2001, με την οποία ορίζεται ότι η αναγκαστική απαλλοτρίωση της κυριότητας ακινήτου επιφέρει αυτοδικαίως και την απαλλοτρίωση κάθε κτίσματος, κατασκευής και δέντρου που υπάρχει πάνω σε αυτό και κάθε άλλου συστατικού του πράγματος, κατά τα άρθρα 953 και επόμενα του Αστικού Κώδικα, ανεξάρτητα από τη μνεία τους στην απόφαση κήρυξης της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ή στο κτηματολογικό διάγραμμα ή στον κτηματολογικό πίνακα, συνδυαζόμενη με τις διατάξεις του άρθρου 17 παρ. 2 του Συντάγματος και 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της Ε.Σ.Δ.Α., συνάγεται ότι, για να είναι πλήρης η αποζημίωση, η οποία οφείλεται ως αντάλλαγμα για την στέρηση της ιδιοκτησίας, πρέπει να περιλαμβάνει όχι μόνο την αξία του εδάφους, αλλά και των συστατικών του (ΑΠ 1013/2004).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 19 του Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση γιατί δεν έχει καθόλου ή έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, ο από αυτήν λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν, από το αιτιολογικό της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, δεν προκύπτουν σαφώς και επαρκώς τα πραγματικά εκείνα περιστατικά που είναι κατά το νόμο αναγκαία για την εφαρμογή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε, όπως και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με συνέπεια να μην είναι δυνατός ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή όχι εφαρμογής του κανόνα αυτού του ουσιαστικού δικαίου.

Αντίθετα, δεν ιδρύεται λόγος αναίρεσης, κατά τη διάταξη αυτή, όταν οι ελλείψεις της απόφασης ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση και στάθμισή τους και στην αιτιολόγηση του εξαγομένου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανελέγκτως κατά το άρθρο 561 § 1 Κ.Πολ.Δ., εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος, ούτε εξ αιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει τα μη συνιστώντα αυτοτελείς ισχυρισμούς επιχειρήματα των διαδίκων, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως απαράδεκτος.

Στην προκειμένη περίπτωση, με το μοναδικό λόγο αναίρεσης, από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια της εκ πλαγίου παραβίασης της ουσιαστικού δικαίου διάταξης του άρθρου 13 παρ. 1 του Ν. 2882/2001, επειδή το Εφετείο διέλαβε σ’ αυτήν ανεπαρκείς αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, και ειδικότερα αναφορικά με την πραγματική αξία κατά τον κρίσιμο χρόνο των απαλλοτριωθέντων ακινήτων των αναιρεσιβλήτων και των επικειμένων τους, καθώς και τις δαπάνες μεταφοράς και μετεγκαταστάσεως των αναφερομένων σ’ αυτόν ιδιοκτητών.

Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε, ανελέγκτως, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Δυνάμει της υπ’ αριθμό .../28-12-2004 κοινής απόφασης των Υφυπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και ΠΕΧΩΔΕ, που δημοσιεύθηκε νόμιμα στο υπ’ αριθμό 11264/Δ/31-12-2004 ΦΕΚ, κηρύχθηκε συμπληρωματική αναγκαστική απαλλοτρίωση, υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου και με δαπάνες αυτού, για λόγους δημόσιας ωφέλειας και για τη διεύρυνση της Λεωφόρου Σταυρού - Ελευσίνας στη συμβολή της με τη Λεωφόρο ..., στην περιοχή του Δήμου ...

Νομού Αττικής, σε εδαφική έκταση συνολικού εμβαδού 4.668 τ.μ., με τα επικείμενά της, που βρίσκεται στο νομό Αττικής και εικονίζεται στο από 8-11-2004 με κλίμακα 1:500 κτηματολογικό διάγραμμα και αντίστοιχο κτηματολογικό πίνακα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων του ΥΠΕΧΩΔΕ, τα οποία έχει συντάξει ο τοπ. μηχανικός Ε.

Π. και έχει θεωρήσει ο Δ/ντής της ίδιας Διεύθυνσης ... στις 8-11-2004 και στα λοιπά ως άνω κτηματολογικά έγγραφα. Η απαλλοτριωθείσα έκταση, με βάση το από 8-11-2004 κτηματολογικό διάγραμμα βρίσκεται στην περιοχή ... εκτός σχεδίου της πόλεως του Δήμου ... Αττικής, γειτνιάζει με περιοχές εντός σχεδίου πόλεως, εξυπηρετείται από όλα τα δίκτυα κοινής ωφέλειας, με 4 λεωφορειακές γραμμές, πλησίον σταθμού προαστιακού σιδηροδρόμου, πλησίον της εξόδου 6 της Αττικής Οδού σε απόσταση 600 μέτρων από Δημόσιους και Δημοτικούς Βρεφονηπιακούς Σταθμούς και σχολικό συγκρότημα και παρουσιάζει εμπορική κίνηση συνοικιακού χαρακτήρα.

Η ανωτέρω έκταση δεν εντάχθηκε στο εγκεκριμένο σχέδιο του Δήμου ... λόγω της επικείμενης απαλλοτρίωσης [βλ. .../23-3-1998 βεβαίωση Δημάρχου ...]. Σύμφωνα με το προσκομιζόμενο και επικαλούμενο υπ’ αριθμό .../1-6-2005 έγγραφο της Κτηματικής Υπηρεσίας Δυτικής Αττικής οι αντικειμενικές τιμές των απαλλοτριουμένων ως άνω ιδιοκτησιών (εδαφικών εκτάσεων) ανέρχονται για τις υπ’ αριθμούς ...

ιδιοκτησίες των προαναφερομένων κτηματολογικών στοιχείων στο ποσό των 11,26 ευρώ ανά τ.μ., για τις υπ’ αριθμούς ... ιδιοκτησίες στο ποσό των 6,46 ευρώ ανά τ.μ. και για την υπ’ αριθμόν 14 ιδιοκτησία στο ποσό των 5,284 ευρώ ανά τ.μ. Η Β. Α. με την από 16-3-2007 έκθεσή της προσδιορίζει την αξία της υπ’ αριθμ. ... ιδιοκτησίας των αιτούντων Α.

Φ. και Ν. Φ. σε 750 ευρώ ανά τετρ. μέτρο. Η Σ. Φ. - Ν., αρχιτέκτων Μηχανικός, με την από 19-5-2007 τεχνική της έκθεση προσδιορίζει την αξία των ... ιδιοκτησιών, αντίστοιχα, στα ποσά των 400, 800, 400 ευρώ ανά τετρ. μέτρο. Η προσωρινή αποζημίωση, που καθορίσθηκε με την υπ’ αριθμό 757/2006 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με κρίσιμο χρόνο αυτόν της συζήτησης της σχετικής αίτησης την 19-5-2006, από τον οποίο, μέχρι την προκειμένη συζήτηση (20-3-2007), δεν έχει παρέλθει ένα (1) έτος, ανέρχεται για τις υπ’ αριθμούς ...

ιδιοκτησίες σε 250 ευρώ ανά τ.μ. εδάφους, και για τις λοιπές ιδιοκτησίες με αριθμούς 9, 10, 15, 17, 14, 18, 21, 22, ... και ... ιδιοκτησίες σε 250 ευρώ ανά τ.μ. εδάφους. Οι μάρτυρες των φερομένων ως δικαιούχων της αποζημίωσης ισχυρίσθηκαν κατά την εξέτασή τους, τόσο στη συζήτηση για την προσωρινή αποζημίωση όσο και στην παρούσα, ότι η πραγματική αξία των απαλλοτριουμένων ιδιοκτησιών ανέρχεται στο ποσό των 150 έως 300 ευρώ ανά τ.μ.

Στα ίδια ποσά καθορίζεται η αξία των παραπάνω ιδιοκτησιών και από τις προσκομιζόμενες τεχνικές εκθέσεις εκ μέρους των διαδίκων που φέρονται ως δικαιούχοι της αποζημίωσης. Οι απόψεις των διαδίκων για την αξία των κρινόμενων ακινήτων δεν συμπίπτουν και προσκομίζουν τα εξής συγκριτικά στοιχεία προς απόδειξη των ισχυρισμών τους.

Α) Το αιτούν Ελληνικό Δημόσιο 1) τις υπ’ αριθμ. 5419/2006, 7695/2006, 2791/2006, 5954/2005, 2154/2005, 3258/2005, 2242/2005, 2622/2005, 3089/2003 αποφάσεις του παρόντος Δικαστηρίου με τις οποίες προσδιορίσθηκε οριστικά αποζημίωση για ακίνητα στις περιοχές ... Δήμου ..., Δήμου ..., Δήμου ..., Δήμου ..., Δήμου ..., Δήμου ..., Δήμου ..., ... Δήμου ..., ... Δήμου ..., αντίστοιχα, με κρίσιμους χρόνους 28-3-2006, 4-4-2006, 4-10-2005, 19-4-2005, 22-2-2005, 22-2-2005, 15-2-2005, 1-3-2005, 5-4-2002, αντίστοιχα, στα ποσά των 90 ευρώ, 250 έως 290 ευρώ, 70 ευρώ, 180 ευρώ, 190 ευρώ, 160 ευρώ, 160 ευρώ, 82 ευρώ, 180 ευρώ ανά τετρ.

μέτρο, αντίστοιχα. 2) Την υπ’ αριθμ. 1306/2006 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την οποία προσδιορίσθηκε προσωρινή τιμή αποζημίωσης για ακίνητο στο Δήμο ..., με κρίσιμο χρόνο την 22-9-2006, σε 250 ευρώ ανά τετρ. μέτρο, χωρίς να προκύπτει από κανένα στοιχείο ότι η ανωτέρω τιμή κατέστη και οριστική. Β) Οι αιτούντες της .../2007 αίτησης 1) Την υπ’ αριθμ. 107/2002 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου με την οποία καθορίσθηκε οριστική τιμή αποζημίωσης για ακίνητα της ίδιας περιοχής με την κρινόμενη αίτηση απαλλοτριώθηκαν με την .../23-5-1997 κοινή απόφαση Υπουργών Οικονομικών και ΠΕΧΩΔΕ [της οποίας η κρινόμενη απαλλοτρίωση είναι συμπληρωματική] με κρίσιμο χρόνο την 20-11-1998, σε τιμές 161 ευρώ ανά τετρ.

μέτρο για ΚΠ 18 ιδιοκτησία και 74 ευρώ ανά τετρ. μέτρο για τις ΚΠ 15 και 21 ιδιοκτησίες. Το στοιχείο αυτό που αφορά όμορη έκταση [και είναι το πλέον πρόσφορο προς σύγκριση για το λόγο αυτό], μειονεκτεί του κρινόμενου λόγω χρονικής απόστασης οκτώ και πλέον ετών από τον κρίσιμο χρόνο υπολογισμού της αξίας των κρινόμενων ακινήτων. 2) Τις υπ’ αριθμ. 9243/1998, 6236/2003, 258/2003, 3089/2003, αποφάσεις του παρόντος Δικαστηρίου που καθόρισαν οριστική τιμή αποζημίωσης για εκτός σχεδίου περιοχές του Δήμου ..., με κρίσιμους χρόνους 14-11-1999, 10-9-1999 και 18-4-2000, 21-12-2001, 5-4-2002 και 18-3-2003, αντίστοιχα, στα ποσά των 102,76 ευρώ, 147 έως 162 ευρώ, 100 έως 117 ευρώ, 180 ευρώ, αντίστοιχα. 3) Την υπ’ αριθμ. 2841/2001 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που καθόρισε προσωρινή τιμή αποζημίωσης για ακίνητα εκτός σχεδίου στο Δήμο ..., με κρίσιμο χρόνο την 20-10-2000, σε 117,38 ευρώ ανά τετρ.

μέτρο. Η ανωτέρω τιμή δεν προκύπτει ότι κατέστη οριστική. 4) Την υπ’ αριθμ. 191/2001 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που καθόρισε προσωρινή τιμή αποζημίωσης για ακίνητα εντός σχεδίου του Δήμου ..., με κρίσιμο χρόνο την 15-12-2000, σε 176 ευρώ ανά τετρ. μέτρο, που κατέστη και οριστική δια της αποδοχής της από το Ελληνικό Δημόσιο [βλ. 3123/2001 πρακτικό Νομικού Συμβουλίου του Κράτους]. 5) Τα υπ’ αριθμ. .../2001 και .../2001 πωλητήρια συμβόλαια της συμβολαιογράφου Αθηνών Αναστασίας Γεωργάκη - Ρούσσου, που αφορά πώληση ακινήτων εντός σχεδίου του Δήμου ...

αντί τιμήματος 234,77 ευρώ και 234,77 ευρώ ανά τετρ. μέτρο, αντίστοιχα. 6) Δύο περιλήψεις μεταγραφής των υπ’ αριθ. .../ 15-12-2006 και .../20-12-2006 συμβολαίων της συμβολαιογράφου Αθηνών Ειρήνης Βασιλικάκη που αφορούν μεταβιβάσεις ακινήτων στην πολεοδομική ενότητα ... του Δήμου ... αντί τιμήματος 276,46 ευρώ και 256,84 ευρώ ανά τετρ.

μέτρο, αντίστοιχα. Γ) Οι ανταιτούντες [Κ. Κ., Μ. Κ. κ.λπ.]. 1) Τις 1855/2004, 2377/1998, 1559/1999 αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που αφορούν προσωρινό καθορισμό αποζημίωσης ακινήτων εντός σχεδίου του Δήμου ..., με κρίσιμο χρόνο την 22-10-2004, 25-9-1998, 10-9-1999, αντίστοιχα, σε 293,47 ευρώ, 147 έως 162 ευρώ και 162 έως 176 ευρώ, αντίστοιχα. 2) Το .../1996 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου ...

Αθανασίας Κεχαγιά που αφορά πώληση ακινήτου εντός σχεδίου Δήμου ..., 118,20 τετρ. μέτρων, αντί τιμήματος 198,62 ευρώ ανά τετρ. μέτρο. 3) Φύλλο της εφημερίδας ... της 22-2-2006 στο οποίο προσφέρονται προς πώληση ακίνητα εντός σχεδίου στην ίδια περιοχή με τα κρινόμενα σε τιμές 500 ευρώ ανά τετρ. μέτρο, χωρίς ωστόσο να αποδεικνύεται και σύναψη σχετικών συμβάσεων στις ανωτέρω τιμές...

Με βάση τα παραπάνω αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά το δικαστήριο κρίνει ότι, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ήτοι τόσο κατά το χρόνο που συζητήθηκε η αίτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης (19-5-2006) όσο και κατά το χρόνο της συζήτησης ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου (20-3-2007) της κύριας παρέμβασης, δεδομένου ότι δεν μεταβλήθηκαν οι συνθήκες κατά το ενδιάμεσο διάστημα, η πραγματική αξία των ακινήτων που απαλλοτριώθηκαν και των επικειμένων αυτών που αναφέρονται στα ως άνω κτηματολογικά στοιχεία, σύμφωνα με τις τότε κρατούσες οικονομικές και νομισματικές συνθήκες, χωρίς να υπολογίζεται η τυχόν ανατίμηση ή υποτίμησή τους, λόγω της εξαγγελίας ή της κήρυξης της απαλλοτρίωσης ή της εκτέλεσης του έργου για το οποίο έγινε και κατά συνέπεια η πλήρης αποζημίωση, δηλαδή εκείνη με την οποία μπορεί να αντικατασταθούν τα απαλλοτριωμένα ακίνητα με άλλα ισάξιά τους (Ολ.ΑΠ 714/1978 NOB 27/537), είναι αυτή που καθορίζεται στο διατακτικό.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι λόγω της απαλλοτρίωσης πρέπει να επιδικασθεί αποζημίωση για δαπάνες μεταφοράς και μετεγκατάστασης της οικοσκευής των μονίμων κατοικιών που υπάρχουν στις ... [μία], …[μία], ... [δύο], … [δύο] ιδιοκτησίες καθώς και δαπάνες μετεγκατάστασης της επιχείρησης [κατάστημα επίπλων], που ασκεί στην ...

ιδιοκτησία ο Ε. Σ., όπως αναφέρεται στο διατακτικό". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δέχτηκε εν μέρει ως βάσιμες και κατ’ ουσία τις συνεκδικαζόμενες αιτήσεις, ανταιτήσεις και παρέμβαση, καθόρισε οριστικά την τιμή μονάδας αποζημίωσης για τα ακίνητα που απαλλοτριώθηκαν αναγκαστικά και τα επικείμενά τους, καθώς και τις δαπάνες μεταφοράς και μετεγκατάστασης της οικοσκευής των μονίμων κατοικιών που υπάρχουν στις ... [μία], … [μία], ... [δύο], … [δύο] ιδιοκτησίες καθώς και δαπάνες μετεγκατάστασης της επιχείρησης [κατάστημα επίπλων], που ασκεί στην ...

ιδιοκτησία ο Ε. Σ., στα ακόλουθα ποσά: Α] ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΔΑΦΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ, α) για το ακίνητο με αριθμό ιδιοκτησίας του οικείου κτηματολογικού πίνακα … στο ποσό των διακοσίων εβδομήντα [270] ευρώ ανά τετρ. μέτρο, β) για τα ακίνητα με αριθμούς ιδιοκτησίας του οικείου κτηματολογικού πίνακα ..., στο ποσό των διακοσίων πενήντα πέντε (255) ευρώ ανά τετρ.

μέτρο, Β) για τα ακίνητα με αριθμούς ιδιοκτησίας του οικείου κτηματολογικού πίνακα ..., ..., ... και…, στο ποσό των διακοσίων πενήντα (250) ευρώ ανά τετρ. Μέτρο. Β] Για τα επικείμενα κτίσματα κατά τις κατωτέρω ιδιοκτησίες και αναφερόμενους στον κτηματολογικό πίνακα δικαιούχους: 1. Π. Β. συζ. Ε. (αριθμ. ...), α) Κτίσμα με στοιχείο … ισογ.

πλακ/πές € 460 ανά μ3..., 3. Σ. Β. συζ. Φ. Π. (αριθμ. ...), α) Κτίσμα με στοιχείο… ισογ. κεραμ/πές € 490 ανά μ3, β) Αποθήκη από λαμαρίνες ευρώ 200 ανά μ3..., γ) Κ. Μ. του Η. - Κ. Η. του Μ. (αριθ. ...Α), α) Κτίσμα με στοιχείο … ισογ. πλακ/πές καλής κατασκευής € 460 ανά μ3, β) Κτίσμα με στοιχείο Δ2 ισογ. πλακ/πές καλής κατασκευής € 460 ανά μ3...

και Γ] Για δαπάνες μεταφοράς και μετεγκατάστασης στα εξής ποσά. 1) Των μονίμων κατοικιών στις ..., ... ιδιοκτησίες σε χίλια [1000] ευρώ για την καθεμία. 2) Της επιχείρησης του Ε. Σ. που ασκείται στην ... ιδιοκτησία σε οκτώ χιλιάδες (8.000) ευρώ". Με το να κρίνει έτσι το δικάσαν Εφετείο, διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες, οι οποίες καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς τα παραπάνω ζητήματα και δεν εστέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης, όπως αβασίμως ισχυρίζεται το αναιρεσείον με το μοναδικό από το άρθρ. 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ., λόγο αναίρεσης.

Δεν πάσχει δε η αιτιολογία της απόφασης επειδή, καθόσον αφορά στις ειδικότερα προβαλλόμενες αιτιάσεις, όπως διατείνεται ειδικότερα αυτό, το Εφετείο δεν αιτιολογεί την κρίση του περί προσφορότητας των συγκριτικών στοιχείων και λοιπών αποδεικτικών μέσων, που έλαβε υπόψη, μνημονεύοντας τους λόγους, για τους οποίους έκρινε τα ακίνητα αυτά είναι πλησιόχωρα και ομοειδή με τα επίδικα, δυνάμενα να χρησιμοποιηθούν προς εξεύρεση της αγοραίας αξίας των τελευταίων, β) δεν μνημονεύει στην αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, ιδίως όσον αφορά στις ληφθείσες υπόψη μαρτυρικές καταθέσεις και τεχνικές εκθέσεις, επί ποίων δεδομένων και συγκεκριμένων συγκριτικών στοιχείων ερείδεται η δοθείσα κατάθεση και η διατυπωθείσα τεχνική άποψη και σχετικά με την ανά τετραγωνικό μέτρο αξία των απαλλοτριουμένων ακινήτων, καθώς και το που ευρίσκονται και ποιού είδους και χρήσεως είναι τα ακίνητα, η μεταβίβαση των οποίων σε συγκεκριμένη τιμή χρησιμοποιείται προς εκτίμηση της αγοραίας αξίας των ενδίκων ακινήτων, γ) δεν αναλύει στην αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, όσον αφορά στις μετ’ επικλήσεως προσαχθείσες από το Ελληνικό Δημόσιο αλλά και από τους αναιρεσιβλήτους ως συγκριτικά στοιχεία δικαστικές αποφάσεις και συμβόλαια, και δ) δεν μνημονεύει στην απόφαση τους παράγοντες και τα δεδομένα που έλαβε υπόψη για τον καθορισμό της τιμής μονάδος των επικειμένων κτισμάτων και των εξόδων μετεγκατάστασης, αφού οι φερόμενες ως ελλείψεις της προσβαλλόμενης απόφασης ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην πληρέστερη κατά την άποψη του αναιρεσείοντος ανάλυση του αποδεικτικού υλικού, το εξαχθέν πόρισμα από το οποίο εκτίθεται σαφώς, ενώ εξάλλου και καθόσον αφορά στην κρίση του Εφετείου για την προσφορότητα των αποδεικτικών στοιχείων και αυτή ως αφορώσα κρίση περί τα πράγματα δεν ελέγχεται αναιρετικά.

Επομένως ο από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος της αίτησης αναίρεσης πρέπει ν’ απορριφθεί ως αβάσιμος κατά το πρώτο τμήμα και ως απαράδεκτος ως προς το δεύτερο τμήμα.

Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει ν’ απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη για κάθε ομάδα των αναιρεσιβλήτων (άρθρ. 176 και 183 ΚΠολΔ), οι οποίοι παραστάθηκαν με κοινό πληρεξούσιο ή μεμονωμένα και κατέθεσαν προτάσεις, μειωμένη, όμως κατ’ άρθρο 22 παρ. 1 του Ν. 3693/1957.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17-6-2008 αίτηση για αναίρεση της 3913/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα για κάθε ομάδα των αναιρεσιβλήτων, που παρίστανται με κοινό πληρεξούσιο ή μεμονωμένα, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300,00) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Νοεμβρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Δεκεμβρίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ