Supreme Court allows appeal against Agricultural Bank of Greece debt rejection due to failure to verify farmer business status.

Απόφαση 69 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 69/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2 Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Δημήτριο-Στέφανο Βόσκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Οκτωβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Κ. του Γ., 2, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Δημήτριο Φιλιππάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. .

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Ξανάλατο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-9-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 593/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 197/2011 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 29-9-2011 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης, Δημήτριος Στέφανος Βόσκας, ανέγνωσε την από 21-1-2013 έκθεση της κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου τούτου, Αρεοπαγίτη Χαραλαμπίας Σίμου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Επειδή με τη κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά τη τακτική διαδικασία με αριθμό 197/2011 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Κρήτης, με την οποία απορρίφθηκε στην ουσία της η έφεση του αναιρεσείοντα κατά της με αριθμό 593/2006 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου, που είχε απορρίψει την αγωγή του αναιρεσείοντα ως ουσιαστικά αβάσιμη. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα από τον ηττηθέντα διάδικο και συνεπώς είναι παραδεκτή [άρθρα 552, 553 556, 558, 564, 566 πα ρ.1ΚΠολΔικ]. Πρέπει δε να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της [άρθρο 577 παρ.3 ΚΠολΔικ].

1. Κατά το άρθρο 39 παρ.1, 5 και 12 του ν. 3259/2004: "Η συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή από κάθε είδους συμβάσεις δανείων ή πιστώσεων, οι οποίες συνομολογούνται ή έχουν συνομολογηθεί πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου με πιστωτικά ιδρύματα, δεν δύναται να υπερβαίνει το τριπλάσιο του κατά περίπτωση ληφθέντος κεφαλαίου εκάστου δανείου ή πίστωσης ή του αθροίσματος των ληφθέντων κεφαλαίων περισσότερων δανείων ή πιστώσεων ή προκειμένου περί αλληλόχρεων λογαριασμών, του ποσού της οφειλής, όπως αυτή διαμορφώθηκε κατά την τελευταία εκταμίευση του λογαριασμού, με την επιφύλαξη των παραγράφων 4 και 5 του παρόντος άρθρου ... .

Προκειμένου περί οφειλών κατά κύριο επάγγελμα αγροτών σχετικών με την επαγγελματική τους αυτή δραστηριότητα, που υπάγονται στις διατάξεις του άρθρου 30 του Ν. 2789/2000, όπως ισχύει, το συνολικό ύψος τους δεν δύναται να υπερβαίνει το διπλάσιο του κατά περίπτωση ληφθέντος κεφαλαίου ή προκειμένου περί αλληλόχρεων λογαριασμών το διπλάσιο του ποσού της οφειλής, όπως διαμορφώθηκε κατά την τελευταία εκταμίευση.

Για δάνεια που χορηγήθηκαν πριν από το έτος 1990, εφόσον δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία των οφειλών αυτών για την ανεύρεση του αρχικού κεφαλαίου, η συνολική οφειλή δεν δύναται να υπερβαίνει ποσοστό 150% του ποσού της οφειλής, όπως αυτή διαμορφώθηκε στην τελευταία προ του έτους 1990 ρύθμιση. Τα πιστωτικά ιδρύματα υποχρεούνται να υπολογίζουν το ύψος της οφειλής της παρούσας παραγράφου, να τη γνωστοποιούν στον οφειλέτη και να συνομολογούν τη ρύθμιση εντός προθεσμίας ενενήντα (90) ημερών από την υποβολή της σχετικής αίτησης , η οποία πρέπει να υποβληθεί μέχρι την 31η Οκτωβρίου 2004 το αργότερο.

Και ως προς τις οφειλές αυτές ισχύουν οι λοιπές διατάξεις του παρόντος άρθρου ... . Κατά τα λοιπά ισχύουν αναλόγως οι διατάξεις του άρθρου 30 του ν. 2789/2000, όπως ισχύει (πα ρ.12)". Κατά το άρθρο 30 παρ 8 Ν 2789/2000: "Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν επηρεάζουν όσα είτε κρίθηκαν, οποτεδήποτε, τελεσίδικα ... . είτε ρυθμίστηκαν με διάταξη νόμου ή με συμβιβασμό αναγνώριση χρέους ή άλλη συμφωνία μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων και οφειλετών για συμβάσεις δανείων ή πιστώσεων μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος και οι σχετικές συμφωνίες εξακολουθούν να δεσμεύουν τα μέρη ... .

Κατ' εξαίρεση προκειμένου περί οφειλών κατά κύριο επάγγελμα αγροτών προς την Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ, που έχουν ρυθμιστεί με οποιονδήποτε τρόπο και οι ρυθμίσεις αυτές εξακολουθούν να ισχύουν κατά τη δημοσίευση του παρόντος, παρέχεται η ευχέρεια στους οφειλέτες με γραπτή δήλωσή τους προς την τράπεζα να επιλέξουν είτε την εξακολούθηση εφαρμογής της υφιστάμενης ρύθμισης είτε την υπαγωγή τους στην παράγραφο 1 του παρόντος ...".

Εξάλλου, με την παράγραφο 9 περ.α' του νόμου 2789/2000, [όπως αυτή συμπληρώθηκε με τη παρ.5 του άρθρου 42 του ν.2912/2001], ορίζεται ότι: "Δεν υπάγονται στις ρυθμίσεις του παρόντος άρθρου οφειλές επιχειρήσεων για τις οποίες έχουν εκ δοθεί ατομικές ή γενικές υπουργικές αποφάσεις για τη ρύθμισή τους με ειδικούς όρους και εφόσον έχουν υπογραφεί οι σχετικές συμβάσεις, όπου αυτές απαιτούνται".

Από την τελευταία αυτή διάταξη προκύπτει ότι για την εφαρμογή της απαιτούνται οι εξής προϋποθέσεις α] να πρόκειται για "επιχείρηση" στην έννοια της οποίας ασφαλώς υπάγονται και οι ατομικές παντός είδους επιχειρήσεις και συνεπώς και οι αγροτικές εφόσον ο νόμος δεν αναφέρεται ρητά σε λειτουργία της επιχείρησης με την μορφή νομικού προσώπου.

β] να έχουν εκδοθεί ατομικές ή γενικές υπουργικές αποφάσεις για τη ρύθμιση των χρεών τους με ειδικούς όρους και γ] να έχουν υπογραφεί οι σχετικές συμβάσεις.

2. Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο με τη προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε ως νομικά αβάσιμο τον πρώτο λόγο έφεσης του αναιρεσείοντα με τον οποίο αυτός ζήτησε να εξαφανισθεί η πρωτόδικη απόφαση η οποία απέρριψε την αγωγή του [που είχε ως αίτημα να αναγνωρισθεί ότι ως κατ' επάγγελμα αγρότης υπάγεται για τη ρύθμιση των χρεών του προς την αναιρεσίβλητη στις διατάξεις του άρθρου 39 παρ.5 εδ.α και παρ.8 του ν. 3259/2004], δεχθέν ότι αυτός εφόσον ασκεί ατομική αγροτική επιχείρηση, δεν υπάγεται στις ρυθμίσεις του παραπάνω νόμου, χωρίς περαιτέρω να ερευνήσει επί της ουσίας [όπως έπραξε το πρωτοβάθμιο δικαστήριο] αν πράγματι συνέτρεχε ή όχι στο πρόσωπό του η προαναφερθείσα προϋπόθεση, ήτοι ότι αυτός ασκούσε αγροτική ατομική επιχείρηση, παρά το γεγονός ότι με τον σχετικό πιο πάνω λόγο της έφεσής του, [όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπησή του δικογράφου της] ο αναιρεσείων υποστήριξε το αντίθετο και παρεπονείτο κατ' αυτής για την εν λόγω ουσιαστική παραδοχή της, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι αναφερόταν και σε εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου.

Με την παραδοχή του αυτή και με βάση τα προεκτεθέντα, το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια της περ.1του άρθρου 559 ΚΠολΔ, καθόσον παραβίασε τις παραπάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και συνεπώς πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο αναιρετικός λόγος. Τούτο δε, διότι, αν η παραδοχή του Εφετείου ήταν διαφορετική, ήτοι ότι ο αναιρεσείων είναι κατ' επάγγελμα αγρότης χωρίς να ασκεί ατομική επιχείρηση, τότε [σύμφωνα με τις παραδοχές του Εφετείου]δεν θα ενέπιπτε στην εξαίρεση του νόμου που αφορά τις επιχειρήσεις για τις οφειλές των οποίων, έχουν εκδοθεί ατομικές ή γενικές υπουργικές αποφάσεις και έχουν υπογραφεί οι σχετικές συμβάσεις, οπότε θα είχαν γι' αυτόν εφαρμογή οι ευνοϊκές ρυθμίσεις του παραπάνω νόμου.

Επομένως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα εκδίκαση στο δικαστήριο που την εξέδωσε, εφόσον είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολ Δικ). Κατόπιν δε τούτου, παρέλκει η εξέταση των λοιπών αναιρετικών λόγων. Η αναιρεσίβλητη λόγω τη ήττας της πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας (άρθρο 176 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την με αριθμό με αριθμό 197/2011 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Κρήτης.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 10 Δεκεμβρίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 9 Ιανουαρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ