Supreme Court allows appeal against bus company's 40% severance payment, ruling special law overrides general law.

Απόφαση 69 / 2010 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 69/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μίμη Γραμματικούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Χρήστο Αλεξόπουλο, Βασίλειο Λυκούδη, Γρηγόριο Κουτσόπουλο και Σαράντη Δρινέα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Σεπτεμβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Μαριάννας Νίκου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΑΣΤΙΚΑ ΚΤΕΛ ΒΕΡΟΙΑΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην Βέροια και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αναστάσιο Αποστολόπουλο, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Μανιάτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-12-2004 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Βεροίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 43/ΕΡ-ΔΙ/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 1517/2007 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 19-9-2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Σαράντης Δρινέας διάβασε την από 30-4-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, με τις διατάξεις του άρθρου 8 εδ. β' και γ' του Ν. 3198/1955, που προστέθηκαν με το άρθρο 8 παρ. 4 του Ν.Δ. 3789/1957 και αντικαταστάθηκαν με το άρθρο 5 παρ.1 του Ν. 435/1976, ορίζονται τα εξής: Μισθωτοί γενικά, που υπάγονται στην ασφάλιση οποιουδήποτε ασφαλιστικού οργανισμού για τη χορήγηση συντάξεως, εφόσον συμπλήρωσαν ή συμπληρώνουν τις προϋποθέσεις για τη λήψη πλήρους συντάξεως γήρατος, μπορούν, εάν μεν έχουν την ιδιότητα του εργατοτεχνίτη, να αποχωρούν από την εργασία, εάν δε έχουν την ιδιότητα του υπαλλήλου, είτε να αποχωρούν, είτε να απομακρύνονται από την εργασία από μέρους του εργοδότη τους.

Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις οι μεν επικουρικά ασφαλισμένοι λαμβάνουν τα 40%, οι δε μη επικουρικά ασφαλισμένοι τα 50% της αποζημιώσεως, την οποία δικαιούνται, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, για την περίπτωση της απροειδοποίητης καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας από μέρους του εργοδότη. Για τη χορηγούμενη ως άνω μειωμένη αποζημίωση προς τους αποχωρούντες ή τους απομακρυνόμενους μισθωτούς εφαρμόζονται όσα ορίζονται στις διατάξεις των άρθρων 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 και 9 του Ν. 3198/1955, καθώς και εκείνες του Ν. 2112/1920 ή του Β.Δ.

της 16/18-7-1920, πλην των διατάξεων που αφορούν την προειδοποίηση. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 30 του Ν. 2556/1997, του οποίου η ισχύς άρχισε από 24-12-1997, οι εργαζόμενοι στα ΚΤΕΛ (αστικά - υπεραστικά) δικαιούνται από τον εργοδότη τους, απολυόμενοι ή αποχωρούντες λόγω συνταξιοδότησης, την αποζημίωση του Ν. 2112/1920, όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενέστερα, χωρίς τους περιορισμούς του Α.Ν. 173/1967.

Η ρύθμιση αυτή καταλαμβάνει όχι μόνο τις εκκρεμείς δίκες ενώπιον οποιουδήποτε δικαστηρίου, όπως ρητά προβλέπεται από την ίδια διάταξη, αλλά και όσους δεν είχαν ασκήσει τη σχετική αγωγή πριν από την έναρξη ισχύος του ανωτέρω νόμου, αν κατά τον χρόνο αυτό δεν είχε συμπληρωθεί η εξάμηνη αποκλειστική προθεσμία της αξιώσεώς τους, διότι ο αποκλεισμός της αναδρομικότητας της διατάξεως αυτής, για όσους δεν είχαν ασκήσει αγωγή πλήρους αποζημιώσεως μέχρι την έναρξη ισχύος της, αντίκειται στη διάταξη του άρθρου 4 του Συντάγματος, αφού δεν επιβάλλεται από λόγους γενικότερου κοινωνικού ή δημοσίου συμφέροντος (Ολ.

Α.Π. 19/2004). Τέλος, κατά το άρθρο 2 παρ. 2 του Α.Ν. 173/1967, σε όσες περιπτώσεις εργοδότης είναι το Δημόσιο ή Ν.Π.Δ.Δ. ή Τράπεζες ή επιχειρήσεις και Οργανισμοί κοινής ωφελείας ή επιχειρήσεις επιχορηγούμενες από το Κράτος, στις οποίες συγκαταλέγονται και τα ΚΤΕΛ (Ολ. Α.Π. 18/2003), η οφειλόμενη από το Ν. 2112/1920 αποζημίωση δεν μπορεί να υπερβαίνει σε κάθε περίπτωση το ποσό των 240.000 δρχ., το οποίο μετά την αναπροσαρμογή του με το άρθρο 33 του Ν. 1876/1990 ανήλθε στο ποσό των 1.500.000 δρχ. (και με το άρθρο 21 παρ.13 του Ν. 3144/2003 στο ποσό των 15.000 ευρώ).

Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι οι εργαζόμενοι στα υπεραστικά ΚΤΕΛ, των οποίων η σύμβαση εργασίας λύεται με συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, δικαιούνται (οι επικουρικώς ασφαλισμένοι) την αποζημίωση του Ν. 2112/1920, όπως εξειδικεύθηκε αυτή με το άρθρο 30 του Ν. 2556/1997, σε ποσοστό 40%, αφού με την τελευταία διάταξη ήρθη ο περιορισμός της αποζημιώσεως λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας στο ποσό των 1.500.000 δρχ.

για τους εργαζομένους στα ΚΤΕΛ και συνεπώς, εφόσον συντρέχουν κατά τον Ν. 2112/1920 οι προϋποθέσεις μεγαλύτερης του ποσού αυτού αποζημιώσεως, οφείλεται η μεγαλύτερη αυτή αποζημίωση (Ολ.ΑΠ 41/2002). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα:

Ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος προσλήφθηκε από την εναγόμενη και ήδη αναιρεσείουσα εταιρεία την 1-5-1957 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου και απασχολήθηκε ως εισπράκτορας μέχρι την 7-11-1997, οπότε και αποχώρησε συνταξιοδοτηθείς λόγω γήρατος. Οι αποδοχές του κατά τον τελευταίο πριν από τη συνταξιοδότησή του χρόνο ανέρχονταν στο ποσό των 372.063 δρχ.

ή 1091,89 ευρώ. Η αναιρεσείουσα κατέβαλε στον αναιρεσίβλητο ως αποζημίωση το ποσό των 3.571.839 δρχ. ή 10.482,29 ευρώ, δηλαδή το 40% της πλήρους αποζημιώσεως που ορίζεται από τον Ν. 2112/1920, κατ' εφαρμογή του άρθρου 8 εδ. β' του Ν.3198/1955, όπως ισχύει. Ο αναιρεσίβλητος όμως, είπε το Εφετείο, δικαιούται πλήρη την αποζημίωση του Ν.2112/1920, χωρίς τους περιορισμούς του άρθρ. 8 του Ν.3198/1955, διότι η ειδική για τους εργαζομένους στα ΚΤΕΛ διάταξη του άρθρου 30 του Ν.2556/1997 υπερισχύει της γενικής διατάξεως του άρθρου 8 του Ν.3198/1955 και συνεπώς, ότι ορθώς το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο δέχθηκε την αγωγή και επιδίκασε την αιτούμενη διαφορά μεταξύ της πλήρους αποζημιώσεως του Ν.2112/1920 και του καταβληθέντος ποσοστού 40% αυτής και απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασε ευθέως της προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 30 του Ν.2556/1997 και 8 του Ν.3198/1955, αφού με την πρώτη από τις παραπάνω διατάξεις ήρθη για τους εργαζομένους στα ΚΤΕΛ ο περιορισμός του ανωτάτου ορίου αποζημιώσεως που προβλέπεται από το άρθρο 2 παρ.2 του ΑΝ 173/1967 και δεν εθίγη το ποσοστό της αποζημιώσεως του 40% ή 50% για τους επικουρικώς ή μη ασφαλισμένους αντίστοιχα, που προβλέπονται από το άρθρο 8 του Ν.3198/1955, και το οποίο, σε περίπτωση που υπερβαίνει το ποσό των 1.500.000 δρχ., που ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, καταβάλλεται ολόκληρο, όπως συνέβη στην ένδικη υπόθεση.

Επομένως, ο μοναδικός από το άρθρο 559 αρ.1 του ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος. Κατόπιν αυτών πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί, σύμφωνα με το άρθρ. 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ του ΚΠολΔ η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που είχαν δικάσει.

Για τους λόγους αυτούς

Αναιρεί την 1517/2007 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε χίλια (1.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Νοεμβρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Ιανουαρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ