Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds regarding improper composition of a single-member court of first instance.

Απόφαση 699 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 699/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα Εισηγήτρια, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Κανέλλα Τζαβέλλα - Δημαρά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 24 Ιανουαρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Σ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Σωτηρόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Κ. του Η., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ευαγγελία Βλάχου και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14/12/2015 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Χαλκίδας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 880/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 182/2020 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκίδας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 13/7/2020 αίτησή του και τους από 8/12/2021 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και των προσθέτων λόγων αυτής και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από 13-7-2020 (1695/149/13-7-2020) αίτηση αναίρεσης, με την οποία προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία εκδοθείσα, 182/2020 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκίδας, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (495 παρ. 1, 2 και 3 Β περ. α', 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ) και, συνεπώς, είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα). Περαιτέρω, ο αναιρεσείων άσκησε, εμπρόθεσμα, πρόσθετο λόγο, με το από 8-12-2021 (137/8-2-2021) ιδιαίτερο δικόγραφο, το οποίο επιδόθηκε νόμιμα στον αναιρεσίβλητο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 569 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. Πρέπει, επομένως, η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης και ο πρόσθετος λόγος αυτής να συνεκδικαστούν, κατά τα άρθρα 246 και 573 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ., καθόσον οι πρόσθετοι λόγοι δεν έχουν αυθυπαρξία, αλλά συζητούνται, υποχρεωτικά, με την αίτηση αναίρεσης (Α.Π. 14/2021, Α.Π. 921/2019, Α.Π. 306/2019, Α.Π. 507/2017, Α.Π. 478/1981) και να ερευνηθεί το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων τους (άρθρο 577 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ.).

Σύμφωνα με το άρθρο 560 του Κ.Πολ.Δ., όπως ισχύει, μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015 και εφαρμόζεται στην ένδικη υπόθεση, ως εκ του χρόνου δημοσίευσης (μετά την 1η.1.2016) της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης (και πριν την τροποποίησή του με το ν. 4842/2021), "Κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο: 1) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την εφαρμογή των κανόνων του δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ` αυτούς. Ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν μπορεί να προβληθεί σε μικροδιαφορές, 2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε ειρηνοδίκης του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση, 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ` ύλην αρμοδιότητα, 4) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας, 5) αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, 6) αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης".

Οι ως άνω λόγοι αναίρεσης απαριθμούνται περιοριστικά στη διάταξη αυτή, όπως συνάγεται από τη λέξη "μόνο" και, συνεπώς, αιτιάσεις, οι οποίες ερείδονται στις λοιπές περιπτώσεις, που προβλέπονται στο άρθρο 559 του Κ.Πολ.Δ. για τις αιτήσεις αναίρεσης κατ' αποφάσεων των λοιπών δικαστηρίων, είναι απαράδεκτες (Ολ.Α.Π. 45/1987, Ολ.Α.Π. 45/1987, Α.Π. 805/2020, Α.Π. 1449/2019, Α.Π. 1032/2019, Α.Π. 875/2018, Α.Π. 744/2009, Α.Π. 1370/2008, Α.Π. 797/2007), όπως, μεταξύ άλλων, οι αναφερόμενες στον από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ.

αναιρετικό λόγο της παρά το νόμο κήρυξης απαραδέκτου, ο οποίος ιδρύεται και στην περίπτωση που το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο, απέρριψε αγωγή ή βάση αυτής ως αόριστη (ποσοτικά ή ποιοτικά), ενώ αυτή περιείχε όλα τα κατά νόμο αναγκαία στοιχεία για το, κατά το άρθρο 216 παρ.1 του Κ.Πολ.Δ. ορισμένο αυτής ή αντιστρόφως ή στον προβλεπόμενο από τον αριθμό 10 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ.

αναιρετικό λόγο, αν το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο, δέχθηκε πράγματα, που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ως αληθινά, χωρίς απόδειξη. Στην προκειμένη περίπτωση, το Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας, που δίκασε ως εφετείο, επί εφέσεως του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος κατά της 880/2018 αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Χαλκίδας, με την οποία είχε γίνει εν μέρει δεκτή η αγωγή του αναιρεσιβλήτου, εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία έγινε τυπικά δεκτή και απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η έφεση.

Με τον πρώτο λόγο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, ο αναιρεσείων προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. αναιρετική πλημμέλεια και συγκεκριμένα υποστηρίζει ότι το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, εσφαλμένα, απέρριψε τον πρωτοδίκως και με λόγο έφεσης προβληθέντα ισχυρισμό του περί αοριστίας της αγωγής του αναιρεσιβλήτου κατ' αυτού, ενώ με τον τρίτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, ο αναιρεσείων αποδίδει στο ως άνω Δικαστήριο, την πλημμέλεια ότι, εσφαλμένως, δέχθηκε πράγματα, που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ως αληθινά, χωρίς απόδειξη, δηλαδή, αυτήν από τον αριθμό 10 του άρθρου 559 του ίδιου Κώδικα.

Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος και πρέπει ν' απορριφθεί, καθόσον οι προβαλλόμενες αιτιάσεις δεν περιλαμβάνονται στους περιοριστικά προβλεπόμενους από το άρθρο 560 του Κ.Πολ.Δ. αναιρετικές πλημμέλειες.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αριθμ. 1 του Κ.Πολ.Δ. προβλέπεται λόγος αναίρεσης, ταυτόσημος με τον αντίστοιχο του αριθμού 1 του άρθρου 559 του ίδιου Κώδικα, ήτοι η ευθεία παραβίαση κανόνων ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες δικαιοπραξιών. Ο κανόνας παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ή εάν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή. Με το λόγο αυτό ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου, κατά την εκτίμηση του νόμω βασίμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λ.π. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (Ολ.Α.Π. 27, 28/1998, Α.Π. 1270/2019).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το δικάσαν ως εφετείο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας, αφού δέχθηκε ως νόμω βάσιμη την προβληθείσα από τον εναγόμενο-εκκαλούντα και ήδη αναιρεσείοντα ένσταση πενταετούς παραγραφής της αγωγικής αξιώσεως, με βάση τα κριθέντα, κυριαρχικώς, ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, διέλαβε τα εξής: "Ο ενάγων ασκεί το επάγγελμα του πολιτικού μηχανικού...

Μεταξύ του ενάγοντος και του εναγομένου καταρτίστηκε αρχικά προφορική συμφωνία έργου, κατά την οποία ο ενάγων ανέλαβε έναντι αμοιβής την ανακαίνιση του εσωτερικού χώρου ισόγειου διαμερίσματος της κυριότητας του εναγομένου... δεν αποδείχθηκε ο ακριβής χρόνος σύναψης της ως άνω έγκυρης συμφωνίας..., ωστόσο αυτή προσδιορίζεται πριν το έτος 2010.

Συγκεκριμένα, ο εναγόμενος είχε ήδη καταβάλει προκαταβολή 4.000 ευρώ στον ενάγοντα έναντι λογαριασμού στις 18-12-2008, ήτοι πριν την έναρξη των εργασιών... ο εναγόμενος κατέβαλε άλλα 500 ευρώ... Στη συνέχεια και δη στις 23-11-2009, ο εναγόμενος κατέβαλε άλλα 1.000 ευρώ στον ενάγοντα έναντι... Ακολούθως, προς ενημέρωση του εναγομένου για το κόστος της ανακαίνισης ο ενάγων συνέταξε έγγραφη οικονομική προσφορά, βάσει της οποίας το κόστος της ένδικης ανακαίνισης θα ανερχόταν στο συνολικό ποσό των 17.095 ευρώ...

Και ενώ είχαν αρχίσει οι εργασίες ανακαίνισης, ο λογιστής του ενάγοντος... τον ενημέρωσε ότι είχε παραλείψει να καταθέσει στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. την ένδικη σύμβαση έργου... Για το λόγο αυτό στις 10-2-2010, οι ανωτέρω διάδικοι υπέγραψαν το από 10-2-2010 ιδιωτικό συμφωνητικό σύμβασης έργου, μεταγενέστερα της αρχικής προφορικής συμφωνίας...

Ο ενάγων εκτέλεσε προσηκόντως τις συμφωνηθείσες εργασίες και παρέδωσε το διαμέρισμα στις 10-06-2010 στον εναγόμενο και όχι περί τον Μάρτιο του 2009, όπως αβάσιμα υποστηρίζει ο εναγόμενος...

Συνεπώς, η επίδικη αξίωση υποβλήθηκε εντός πενταετίας, αφού η αγωγή κατατέθηκε ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου στις 29-12-2015 και επιδόθηκε στον εναγόμενο στις 30-12-2015... και ως εκ τούτου ο δεύτερος λόγος της κρινόμενης έφεσης περί πενταετούς παραγραφής πρέπει να απορριφθεί στην ουσία του...". Συνακόλουθα, με βάση τις παραπάνω παραδοχές το δικάσαν ως εφετείο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας απέρριψε την ένσταση του εναγομένου-εκκαλούντος και ήδη αναιρεσείοντος ως ουσία αβάσιμη.

Ο τελευταίος, με το δεύτερο λόγο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης υποστηρίζει ότι το ως άνω Δικαστήριο, εσφαλμένα, δεν απέρριψε την αγωγή του αναιρεσίβλητου ως παραγεγραμμένη, "γιατί όφειλε να είχε διαγνώσει ότι η αρχική συμφωνία ήταν του 2008 όπως κατέθεσαν οι μάρτυρες, η παράδοση του έργου έγινε τον Μάρτιο του 2009, το ιδιωτικό συμφωνητικό συνετάγη για λόγους φορολογικής διευκόλυνσης, επομένως η αγωγή έπρεπε να είχε ασκηθεί εντός της πενταετίας από την παράδοση του έργου, δηλαδή έως την 31.12.2014 και σε κάθε περίπτωση η αγωγή, που ασκήθηκε την 30.12.2015 αφορούσε αξίωση παραγεγραμμένη".

Ο λόγος αυτός, ο οποίος, κατ' ορθή εκτίμηση του περιεχομένου του, αφορά στην από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 του Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, πρέπει ν' απορριφθεί ως απαράδεκτος, διότι ο αναιρεσείων, υπό την επίφαση, της επικαλούμενης αναιρετικής πλημμέλειας, προσβάλλει την ανέλεγκτη περί των πραγμάτων κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας.

Με τη διάταξη του άρθρου 17Α του Κ.Πολ.Δ., όπως τροποποιήθηκε με το ν. 4842/2021 και εφαρμόζεται και στις εκκρεμείς υποθέσεις, σύμφωνα με την περ. α' της πρώτης μεταβατικής διάταξης του ανωτέρω νόμου, ορίζεται ότι τα μονομελή πρωτοδικεία, που δικάζουν τις εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, συγκροτούνται από τον πρόεδρο πρωτοδικών ή έναν από τους αρχαιότερους κατά διορισμό πρωτοδίκες, που ορίζεται με πράξη του προϊσταμένου ή του εκτελούντος χρέη προϊσταμένου προέδρου πρωτοδικών, ενώ, η διάταξη αυτή, πριν την ως άνω τροποποίησή της, όριζε ότι, για την εκδίκαση των εφέσεων κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, ο πρωτοδίκης έπρεπε να έχει τουλάχιστον πενταετή υπηρεσία, συνυπολογιζομένης και της υπηρεσίας αυτού ως παρέδρου πρωτοδικείου, σε περίπτωση δε που στο συγκεκριμένο δικαστήριο δεν υπηρετούσαν πρωτοδίκες με την πιο πάνω υπηρεσία ή αυτοί που υπηρετούσαν δεν επαρκούσαν, η εκδίκαση των υποθέσεων αυτών έπρεπε να ανατεθεί στον αρχαιότερο κατά διορισμό πρωτοδίκη.

Με το μοναδικό πρόσθετο λόγο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 2 του άρθρου 560 του Κ.Πολ.Δ. αναιρετική πλημμέλεια, ήτοι, της μη νόμιμης συγκρότησης του εκδόσαντος την προσβαλλόμενη απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκίδας, για το λόγο ότι τούτο συγκροτήθηκε από Πρωτοδίκη, ο οποίος δεν είχε συμπληρώσει πενταετή υπηρεσία ούτε ήταν ο αρχαιότερος, κατά διορισμό, Πρωτοδίκης, του ως άνω Δικαστηρίου, αφού, κατά το χρόνο συζήτησης της έφεσής του, υπηρετούσε στο Πρωτοδικείο Χαλκίδας, αρχαιότερη συνάδελφός του.

Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, δεν υπάρχει κακή σύνθεση του εκδόσαντος την προσβαλλόμενη απόφαση Δικαστηρίου, υπό την ισχύ της τροποποιημένης διάταξης του άρθρου 17Α του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, η οποία, κατά τα την ανωτέρω νομική σκέψη εκτιθέμενα, εφαρμόζεται στην υπό κρίση υπόθεση, ανεξαρτήτως του ότι, και ο αναιρεσείων επικαλείται, ότι ο Δικαστής, που συγκρότησε το Δικαστήριο, το οποίο εξέδωσε την αναιρεσιβαλλομένη, ήταν εκ των αρχαιοτέρων, κατά διορισμό, Πρωτοδικών.

Συνακόλουθα, ο πρόσθετος λόγος πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος. Κατόπιν αυτών και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος προς έρευνα, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως ως και ο πρόσθετος λόγος αυτής πρέπει ν' απορριφθούν, να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, ενόψει της ήττας του αναιρεσείοντος (άρθρο 495 παρ. 3 Β περ.

β' του Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικαστεί αυτός στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, που κατέθεσε προτάσεις, κατά παραδοχή του νόμιμου και βάσιμου αιτήματός του (άρθρ. 106, 176, 183 και 191 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.), όπως ειδικότερα ορίζονται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 13-7-2020 (1695/149/13-7-2020) αίτηση και τον με το από 8-12-2021 (137/8-12-2021) δικόγραφο πρόσθετο λόγο του Ε. Σ. του Α. για αναίρεση της 182/2020 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκίδας.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου, που κατέθεσε ο αναιρεσείων.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Μαρτίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Απριλίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ