Supreme Court refers constitutional challenge to building coefficient transfer titles to Plenary for review.

Απόφαση 694 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 694/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Ζώη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Λαλούση, Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή και Ιωάννα Λούκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Ιανουαρίου 2011, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ", που κατοικοεδρεύει στην Καλλιθέα Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Γρηγόριο Κοσσυβάκη, Αικατερίνη Ραπτοπούλου και Ιωάννη Χατζόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Π. Π., κατοίκου ..., 2) Ι. χήρας Λ. Χ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Μαρμαρινό και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14/3/2008 αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Εφετείο Αθηνών.

Εκδόθηκε η 4404/2008 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 20/12/2008 αίτησή του και τους από 13/10/2009 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 13/11/2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αίτησης και των προσθέτων λόγων για αναίρεση της υπ' αριθμ. 4404/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Οι πληρεξούσιοι του αναιρεσείοντος ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 2 § 1 και 3 §§ 2 και 3 του ν.2300/1995 "Μεταφορά συντελεστή δόμησης και άλλες διατάξεις", που ίσχυε κατά τον κρίσιμο στην προκειμένη περίπτωση χρόνο, προκύπτει, ότι για ρυμοτομούμενα, κατ' εφαρμογή του εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως ακίνητα, τα οποία από το εν λόγω σχέδιο χαρακτηρίζονται ως κοινόχρηστοι χώροι (οδοί, πλατείες, παιδικές χαρές-παιδότοπο, ελεύθεροι χώροι αθλητισμού και εν γένει ελεύθεροι χώροι για κοινωφελείς σκοπούς), είναι δυνατό, αντί αποζημιώσεως των ιδιοκτητών να εκδίδονται υπέρ αυτών τίτλοι μεταφοράς συντελεστή δόμησης, (Μ.Σ.Δ.), με σχετική περί τούτου απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ύστερα από γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος (Κ.Σ.Χ.Ο.Π.), με την προϋπόθεση ότι ο κύριος των ακινήτων αυτών (ρυμοτομουμένων) αποδέχεται το είδος αυτό της αποζημίωσης, με την έγκριση δε της χορήγηση των εν λόγω τίτλων στον κύριο του ακινήτου και από της μεταγραφής στο οικείο υποθηκοφυλακείο, συντελείται η αναγκαστική απαλλοτρίωση και τα απαλλοτριούμενα ακίνητα περιέρχονται αυτοδικαίως στην κυριότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Στην προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτουν τα εξής: Οι ήδη αναιρεσίβλητοι, με αίτηση τους ενώπιον του Εφετείου, ζήτησαν απ' ευθείας τον καθορισμό οριστικής αποζημίωσης, για τα ακίνητα τους που απαλλοτριώθηκαν αναγκαστικώς, κατ' εφαρμογή του εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως ...

και να αναγνωρισθούν δικαιούχοι της αποζημίωσης Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση του, δικάζοντας την άνω αίτηση των αναιρεσιβλήτων και ανταίτηση του αναιρεσείοντος Δήμου, δέχθηκε την αίτηση και την ανταίτηση, καθόρισε την οριστική αποζημίωση και αναγνώρισε δικαιούχους αυτής τους ήδη αναιρεσιβλήτους, απέρριψε δε τον ισχυρισμό του ήδη αναιρεσείοντος, περί μη νομιμοποιήσεως των αιτούντων, διότι αυτοί, με την υπ' αριθμ. 6206/1996 πράξη ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών Βασιλικής Όκου, συνήνεσαν όπως, αντί αποζημίωσης λάβουν τίτλους μεταφοράς συντελεστή δόμησης, τους οποίους και έλαβαν, ως αποζημίωση των αναγκαστικώς απαλλοτριωθέντων, και παραιτήθηκαν από κάθε δικαίωμα ή απαίτηση κατά του Δήμου ...

εξ αιτίας της απαλλοτρίωσης, εκχώρησαν δε σ' αυτόν (Δήμο ...) όλα τα δικαιώματα αποζημίωσης κατά των παρόδιων ιδιοκτητών. Ειδικότερα το Εφετείο δέχθηκε α)ότι τα αναγκαστικώς απαλλοτριωθέντα, κατ' εφαρμογή του εγκριθέντος σχεδίου πόλεως, δυνάμει του από 11.5.1955 διατάγματος και της υπ' αριθμ. 37528/2379/31.7.1982 απόφασης του Υπουργού Χωροταξίας Οικισμού και Περιβάλλοντος, για την εφαρμογή του σχεδίου πόλεως, ακίνητα των αιτούντων, απαλλοτριώθηκαν αναγκαστικώς για τη δημιουργία προβλεπομένων από το σχέδιο πόλεως κοινοχρήστων χώρων (πρασίνου, παιδικής χαράς, στάθμευσης αυτοκινήτων και κλειστού γυμναστηρίου), β) ότι οι αιτούντες, ήδη αναιρεσίβλητοι, με την παραπάνω συμβολαιογραφική πράξη συναίνεσαν να λάβουν αντί αποζημίωσης σε χρήμα, για τα αναγκαστικώς απαλλοτριωθέντα ακίνητα τους, τίτλους μεταφοράς συντελεστή δόμησης, και παραιτήθηκαν από κάθε δικαίωμα ή απαίτηση τους εναντίον του υπέρ ού η απαλλοτρίωση Δήμου, εκχώρησαν δε σ' αυτόν όλα τα δικαιώματα αποζημίωσης κατά των παρόδιων ιδιοκτητών, γ) ότι με την υπ' αριθμ.18214/21-1-1996 απόφαση του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ, που μεταγράφτηκε νόμιμα εκδόθηκαν και οι δικαιούχοι της αποζημίωσης έλαβαν, ως αποζημίωση, τίτλους μεταφοράς συντελεστή δόμησης, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.2300/1995.

Στη συνέχεια το Εφετείο δέχθηκε ότι οι άνω διατάξεις των άρθρων 2 και 3 §§ 2 και 3 του ν. 2300/95 είναι αντισυνταγματικές, ως αντίθετες στο άρθρο 24 παρ.6 του Συντάγματος, όπως κρίθηκε και με την υπ' αριθμ.6070/1996 απόφαση της ολομελείας του Συμβουλίου της Επικρατείας, και ακολούθως ότι είναι άκυρη τόσο η με βάση τις αντισυνταγματικές αυτές διατάξεις, εκδοθείσα ως άνω Υπουργική απόφαση, με την οποία εγκρίθηκε, όπως αντί αποζημίωσης των ιδιοκτητών, χορηγηθούν σ' αυτούς τίτλοι μεταφοράς συντελεστή δόμησης, όσο και η ως άνω υπ' αριθμ. 6205/1996 πράξη ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών Βασιλικής Όκου, με την οποία οι αιτούντες και ήδη αναιρεσίβλητοι ιδιοκτήτες των ρυμοτομουμένων ακινήτων, συναίνεσαν στην έκδοση τίτλων μεταφοράς συντελεστή δόμησης και παραιτήθηκαν από κάθε δικαίωμα τους ή απαίτηση κατά του υπέρ ού η απαλλοτρίωση Δήμου ...

εκχώρησαν δε σ' αυτόν όλα τα δικαιώματα αποζημίωσης του εναντίον των παρόδιων ιδιοκτητών, καί απέρριψε τον ουσιώδη για την έκβαση της δίκης ισχυρισμό του ήδη αναιρεσείοντος Δήμου, περί ελλείψεως εννόμου συμφέροντος και μη νομιμοποιήσεως των αιτούντων, διότι αυτοί συναίνεσαν στην αντί αποζημίωσης, λήψη τίτλων μεταφοράς συντελεστή δόμησης, οι οποίοι και χορηγήθηκαν σ' αυτούς, η δε κυριότητα των απαλλοτριωθέντων, με τη μεταγραφή της σχετικής απόφασης στα βιβλία του οικείου υποθηκοφυλακείου, περιήλθαν στην κυριότητα του υπέρ ού η απαλλοτρίωση Δήμου ....

Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ προβάλλεται η αιτίαση κατά της προαναφερθείσας κρίσης του Εφετείου, ότι αυτό αποκρούοντας την εφαρμογή των άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεων του ν.2300/95, ως αντισυνταγματικών, παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις διατάξεις του άρθρου 24 του Συντάγματος.

Το ζήτημα τούτο είναι, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, γενικότερου ενδιαφέροντος, και για το λόγο αυτό πρέπει, κατά τη διάταξη του άρθρου 563 παρ. 2 εδ. β' του ΚΠολΔ, να παραπεμφθεί ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως (πρώτος) στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου (άρθρο 23 παρ. 2 ν. 1756/1988 Κωδικός Οργανισμού Δικαστηρίου κλπ όπως ισχύει σήμερα), επιφυλασσομένου του Τμήματος να αποφανθεί επί των λοιπών λόγων της αιτήσεως για την περίπτωση της τυχόν απορρίψεως του παραπεμπόμενου λόγου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Παραπέμπει στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου τον πρώτο λόγο της από 20.12.2008 αίτησης του Δήμου ..., για αναίρεση της υπ' αριθμ. 4404/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Φεβρουαρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 9 Μαΐου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ