Supreme Court dismisses appeal and request for reinstatement due to missed deadline and lack of force majeure.

Απόφαση 694 / 2008 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 694/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Βασίλειο Ρήγα, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε και Γεώργιο Γιαννούλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 7 Ιανουαρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει μεταξύ :

Του αναιρεσείοντος : Χ1, ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μανώλη Καραλάκη.

Των αναιρεσιβλήτων : 1) Της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΜΥΝΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", ως οιονεί καθολικής διαδόχου των ανωνύμων εταιρειών "Ελληνική Βιομηχανία Όπλων (ΕΒΟ) ΑΕ" και "Ελληνικό Πυριτιδοποιείο και Καλυκοποιείο (ΠΥΡΚΑΛ) ΑΕ", που εδρεύει στον Υμηττό Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος της Δήμητρα Παπαϊωάννου και 2) της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος της Ισμήνη Δωρή με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ. χωρίς να καταθέσει προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 07.03.1985 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 1311/1986 προδικαστική, 2272/2001 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 7399/2004 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητά ο αναιρεσείων με την από 01.06.2005 αίτηση αναιρέσεως και την από 17.06.2005 αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Γιαννούλης ανέγνωσε την από 14.07.2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί ως εκπρόθεσμη η αίτηση αναιρέσεως άλλως να απορριφθούν όλοι οι λόγοι της ως αβάσιμοι. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση και της αιτήσεως αναιρέσεως, η πληρεξούσια της πρώτης των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή τους και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 564 § 1, 151, 152 § 1 και 155 του ΚΠολΔ προκύπτει, ότι η παρέλευση άπρακτης της νόμιμης προθεσμίας για την άσκηση του ενδίκου μέσου της αναιρέσεως, η οποία, αν ο αναιρεσείων διαμένει στην Ελλάδα, είναι τριάντα ημέρες και αρχίζει από την επομένη της επιδόσεως της αποφάσεως, συνεπάγεται έκπτωση από το δικαίωμα να επιχειρηθεί η πράξη αυτή.

Ο διάδικος, όμως, που δεν μπόρεσε να ασκήσει εμπρόθεσμη αναίρεση, έχει δικαίωμα, αν η εκπρόθεσμη άσκηση αυτής οφείλεται σε ανώτερη βία ή σε δόλο του αντιδίκου του, να ζητήσει την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση, με την έννοια της προσδόσεως, με δικαστική απόφαση, στην εκπροθέσμως ασκηθείσα αναίρεση, της ενέργειας που αυτή θα είχε, αν ήταν εμπρόθεσμη.

Η σχετική αίτηση υποβάλλεται με το ίδιο το δικόγραφο της αναιρέσεως ή με τις προτάσεις ή με χωριστό δικόγραφο, πρέπει δε ο διάδικος να αναφέρει σε αυτή τους λόγους, για τους οποίους δεν ήταν δυνατό να τηρηθεί η προθεσμία, καθώς και τα προς απόδειξη της αλήθειάς τους αποδεικτικά μέσα, τα οποία οφείλει να προσκομίσει προαποδεικτικώς.

Στην ίδια αίτηση πρέπει να αναφέρεται και ο χρόνος άρσεως του εμποδίου, που συνιστούσε την ανώτερη βία ή τη γνώση του δόλου, ώστε να προκύπτει αμέσως, αν η αίτηση υποβάλλεται μέσα στην προθεσμία των τριάντα ημερών του άρθρου 153 του ΚΠολΔ, γιατί αν χάθηκε η προθεσμία αυτή από οποιοδήποτε λόγο, δεν επιτρέπεται, σύμφωνα με το άρθρο 158 του ίδιου Κώδικα, η υποβολή τέτοιας αιτήσεως.

Ως ανώτερη βία δε νοείται το παρακωλυτικό της τήρησης της προθεσμίας γεγονός, που ήταν απρόβλεπτο και δεν μπορούσε, στη συγκεκριμένη περίπτωση, να αποτραπεί με μέτρα άκρας επιμέλειας και συνέσεως (ΟλΑΠ 29/1992). Τέτοιο γεγονός αποτελεί και η αιφνίδια ασθένεια του μόνου πληρεξούσιου δικηγόρου του διαδίκου και η από αυτή αδυναμία του να ασκήσει εμπροθέσμως την αναίρεση ή να ειδοποιήσει τον εντολέα του για την έγκαιρη αντικατάστασή του.

Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσιβαλλόμενη υπ' αριθ. 7.399/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε κατά την τακτική διαδικασία, επιδόθηκε στον αναιρεσείοντα, κάτοικο ...... Αττικής, κατόπιν εντολής του πληρεξουσίου δικηγόρου των αναιρεσίβλητων, στις 27.4.2005. Έτσι, η προθεσμία των τριάντα ημερών για την άσκηση αναιρέσεως κατ' αυτής άρχισε, σύμφωνα με το άρθρο 144 § 1 του ΚΠολΔ, στις 28.4.2005 και συμπληρώθηκε, κατά το σε χρήση ημερολόγιο, στις 27.5.2005.

Ωστόσο, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε με κατάθεσή της στη Γραμματεία του Εφετείου Αθηνών, όπως αυτό βεβαιώνεται από την πράξη του αρμοδίου υπαλλήλου, που υπάρχει στο τέλος του δικογράφου της, την 1.6.2005, δηλαδή τέσσερις ημέρες μετά την εκπνοή της ως άνω προθεσμίας και συνεπώς ασκήθηκε εκπρόθεσμα.

Όμως, ο αναιρεσείων, λόγω της παρόδου της προθεσμίας αυτής, με το από 17.6.2005 χωριστό δικόγραφο, που κατέθεσε στον Άρειο Πάγο επίσης στις 17.6.2005, υπέβαλε αίτημα επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση, επικαλούμενος ως γεγονός ανώτερης βίας, που τον εμπόδισε να ασκήσει εμπρόθεσμα την αίτηση αναιρέσεως, αιφνίδια και απρόβλεπτη ασθένεια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Βασιλείου Πεχλιβανίδη, ο οποίος, κατά τα εκτιθέμενα στην αίτηση, στις 25.5.2005 εισήλθε επειγόντως στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών "Η ΕΛΠΙΣ", με διάγνωση "οξείας μορφής περιστροφικός ίλιγγος - ζάλη - έμετος", και εξήλθε από αυτό στις 31.5.2005 και την επομένη (1.6.2005) κατέθεσε την ένδικη αίτηση αναίρεσης.

Επιπλέον ο αιτών αναφέρει στο πιο πάνω από 17.6.2005 χωριστό δικόγραφό του και τα αποδεικτικά μέσα για την εξακρίβωση της αλήθειας των γεγονότων αυτών, και συγκεκριμένα ιατρικά πιστοποιητικά. Ενόψει αυτών, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη, η κρινόμενη αίτηση που ασκήθηκε μέσα στην προθεσμία του άρθρου 153 του ΚΠολΔ, δηλαδή μέσα σε τριάντα ημέρες από την επικαλούμενη άρση του εμποδίου, που συνιστούσε την ανώτερη βία, είναι παραδεκτή και νόμιμη.

Ωστόσο, ανώτερη βία, με την έννοια που προαναφέρθηκε, η οποία να δικαιολογεί την απώλεια της προθεσμίας για την άσκηση της αναίρεσης, δεν δικαιολογείται για τους εξής λόγους : Η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση επιδόθηκε στον αναιρεσείοντα, όπως προειπώθηκε, στις 27.4.2005, τη δε αίτηση αναιρέσεως υπογράφει ο προμνημονευόμενος δικηγόρος Βασίλειος Πεχλιβανίδης.

Στην κρινόμενη από 17.6.2005 αίτηση επαναφοράς αναφέρεται, ότι ο δικηγόρος αυτός "κατείχε το φάκελο με όλα τα σχετικά και έπρεπε να ελεγχθεί τελικώς το κείμενο της αιτήσεως αναιρέσεως και να υπογραφεί από τον ίδιο" και ότι "δεν υπήρχε δυνατότητα να ελεγχθεί η αίτηση αναιρέσεως από άλλο δικηγόρο λόγω της σοβαρότητας της υποθέσεως και της περίπλοκης διαδρομής της".

Περαιτέρω, από τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τον αναιρεσείοντα δύο πιστοποιητικά του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών "Η Ελπίς" προκύπτει, ότι ο πληρεξούσιος δικηγόρος του αναιρεσείοντος Βασίλειος Πεχλιβανίδης ασθένησε στις 25.5.2005 από περιστροφικό ίλιγγο, συνοδευόμενο από ζάλη και εμετούς, και εισήλθε για νοσηλεία στο νοσοκομείο αυτό, όπου παρέμεινε, υποβαλλόμενος σε συντηρητική αγωγή, μέχρι τις 31.5.2005.

Από το περιεχόμενο, όμως, των πιστοποιητικών αυτών του ανωτέρω νοσηλευτικού ιδρύματος προκύπτει, ότι η ασθένεια αυτή του πληρεξουσίου δικηγόρου του αναιρεσείοντος ήταν απλή, η φύση της δε και η βαρύτητά της δεν απέκλειε εντελώς οποιαδήποτε δραστηριότητα του, άρα και τη δυνατότητα του να επικοινωνήσει τηλεφωνικά ή με άλλο τρόπο με τον αναιρεσείοντα και να του καταστήσει γνωστή την αδυναμία του να προχωρήσει στην εμπρόθεσμη κατάθεση της αναιρέσεώς του.

Έτσι, εφόσον, κατά τα εκτιθέμενα στην αίτηση επαναφοράς, το δικόγραφο της αναίρεσης είχε ήδη συνταχθεί κατά το χρόνο, που ο πληρεξούσιος δικηγόρος ασθένησε αιφνιδίως και εισήλθε στο νοσοκομείο, ήταν εφικτό ο αναιρεσείων, ειδοποιούμενος από το δικηγόρο του αυτό, λαμβάνοντας μέτρα άκρας επιμέλειας και συνέσεως, να φροντίσει εγκαίρως, αφού για τη συμπλήρωση της προθεσμίας υπολείπονταν δύο ακόμη ημέρες, το ήδη έτοιμο δικόγραφο της αναίρεσης να το υπογράψει και να το καταθέσει άλλος δικηγόρος, συνεργάτης ή μη του ασθενήσαντος, καθόσον, κατά την κοινή πείρα, κάτι τέτοιο ήταν δυνατόν να γίνει στο υπολειπόμενο διάστημα των δύο ημερών, γεγονός το οποίο αποδεικνύει και η άσκηση της αναιρέσεως από τον πληρεξούσιο δικηγόρο την επομένη της εξόδου του από το νοσοκομείο (31.5.2005, 1.6.2005), αν δε παρίστατο ανάγκη, ήταν δυνατόν να συμπληρωθεί η αναίρεση από τούτον με πρόσθετους λόγους αργότερα.

Επομένως, πρέπει να απορριφθούν, η μεν αίτηση για την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση ως ουσιαστικά αβάσιμη, η δε αίτηση αναιρέσεως ως απαράδεκτη λόγω της εκπρόθεσμης ασκήσεώς της, σύμφωνα με το άρθρο 577 §§ 1 και 2 του ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει : α) την από 17 Ιουνίου 2005 αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση του αναιρεσείοντος Χ1, και β) την από 1 Ιουνίου 2005 αίτηση του ιδίου για αναίρεση της υπ' αριθ. 7.399/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αιτούντα - αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα καθεμιάς από τις καθής η αίτηση - αναιρεσίβλητες, τα οποία ορίζει για την μεν πρώτη από αυτές εταιρία με την επωνυμία "Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα Ανώνυμη Βιομηχανική και Εμπορική Εταιρία" σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ και για τη δεύτερη εταιρία με την επωνυμία "Γενική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ" σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 29 Φεβρουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Απριλίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ