Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds and rejects statute of limitations defense in engineering fee dispute.

Απόφαση 693 / 2019 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 693/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Σοφία Καρυστηναίου, προεδρεύουσα αρεοπαγίτη, Μαρία Νικολακέα, Αρετή Παπαδιά, Σοφία Τζουμερκιώτη και Γεώργιο Δημάκη, αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 16η Οκτωβρίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Β. του Π., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Ιωάννη-Διονυσίου Φιλιώτη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ" (Τ.Ε.Ε), όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει Αθήνα και παραστάθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου Αγγελικής Ζηβοπούλου, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-11-2010 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν η 148/2013 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 3894/2015 μη οριστική και η 4277/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί ο αναιρεσείων με την από 17-10-2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγητής ορίσθηκε ο αρεοπαγίτης Γεώργιος Δημάκης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Η από 17-10-2017 και με αριθμό κατάθεσης 8706/2017 αίτηση αναίρεσης κατά της 4277/2017 απόφασης του Moνoμελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, επί της ασκηθείσας από το ενάγον ΤΕΕ, ως υποκατάστατο του αρχιτέκτονος-μηχανικού Π. Ν.Α. έφεσης, κατά της 148/2013 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, εκδοθείσας, κατά την ειδική διαδικασία των αμοιβών μηχανικών, επί της από 30-11-2010 (με αριθμό κατάθεσης 223781/671/2010 ) αγωγής, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (ΚΠολΔ 552, 553, 556, 558, 564 παρ.1, 566 παρ.1 και 144).

Συνεπώς, είναι παραδεκτή (ΚΠολΔ 577 παρ.1) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (ΚΠολΔ 577 παρ.3).

2. Mε την από 30-11-2010 και με αρ. κατάθ. 223781 / 671 / 20-12-2010 αγωγή του το ενάγον Ν.Π.Δ.Δ.με την επωνυμία "ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ " εξέθετε ότι ο εναγόμενος τον Αύγουστο του έτους 2005 ανέθεσε προφορικώς στο μέλος του ενάγοντος και υποκαθιστάμενο από αυτό Π. Ν.Α., διπλωματούχο αρχιτέκτονα μηχανικό, την εκπόνηση των απαιτούμενων μελετών για την ανέγερση συγκροτήματος δύο κατοικιών και μίας αγροτικής αποθήκης και πισίνα, επί οικοπέδου ιδιοκτησίας του , εκτάσεως 4.100 τ,.μ. ,στη θέση " ... ", εκτός ορίου οικισμού ... , του Δήμου ...

και ειδικότερα : μελέτης αρχιτεκτονικών εργασιών των κτιρίων, μελέτης στατικών-αντισεισμικών των κτιρίων, σύνταξης τευχών δημοπράτησης, μελέτης αρχιτεκτονικών, στατικών αντισεισμικών και τευχών δημοπράτησης για την κατασκευή πισίνας, μελέτης διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου και σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος για το έργο αυτό.

Εξέθεσε στη συνέχεια ότι ο προαναφερόμενος υποκαθιστάμενος από το ενάγσν Ν.Π.Δ.Δ., Π. Ν.Ά., αποδέχθηκε την υπό του εναγόμενου ανάθεση του έργου αυτού , ότι σε εκπλήρωση των συμβατικών του υποχρεώσεων επισκέφθηκε κατ' επανάληψη το ακίνητο μαζί με τον εναγόμενο για τον επί τόπου προσδιορισμό των θέσεων των κτισμάτων, της πισίνας, των θεμάτων πρόσβασης, κυκλοφορίας και προσανατολισμού.

Ότι προέβη στην σύνταξη της Α' λύσης προμελετών για καθένα από τα κτίρια Α και Β, τις οποίες παρουσίασε στον εναγόμενο προς συζήτηση τον Οκτώβριο του 2005. Ότι μετά τις υπό του εναγόμενου αιτηθείσες τροποποιήσεις επί των σχεδίων , τροποποιήσεις που αφορούσαν κυρίως τις διαστάσεις και τα ανοίγματα, ο υποκαθιστάμενος επεξεργάστηκε τα δεδομένα, και εξεπόνησε νέα τροποποιημένη μελέτη για τα κτίρια Α και Β,ως Β' Λύση, την οποία εντός του μηνός Νοεμβρίου 2005 παρουσίασε στον εναγόμενο.

Ότι , κατόπιν επιθυμίας του εναγόμενου, επακολούθησαν νέες τροποποιήσεις επί των σχεδίων της Β' Λύσης. Ότι ο εναγόμενος τον Αύγουστο του έτους 2006 ενέκρινε τις προαναφερθείσες εκπονηθείσες υπό του υποκαθιστάμενου τροποποιημένες αρχιτεκτονικές μελέτες, ζήτησε δε και την ηλεκτρονική επεξεργασία τους σε αξονομετρικό σχέδιο.

Ότι τον μήνα Ιανουάριο 2007 σε συνάντηση μεταξύ του εναγόμενου, του υποκαθιστάμενου και συνεργατών τούτου στο τεχνικό γραφείο του υποκαθιστάμενου στην …. , ο εναγόμενος είδε και ενέκρινε το σύνολο των μέχρι τότε εκπονηθεισών αρχιτεκτονικών και στατικών μελετών και σε ηλεκτρονική μορφή, ότι παρέλαβε τις εκπονηθείσες προμελέτες, έδωσε δε εντολή στον υποκαθιστάμενο για σχηματισμό πλήρους φακέλου οριστικών πλέον μελετών αρχιτεκτονικών, στατικών κ.λ.π.

σύμφωνα με την ανάθεση του έργου) και υποβολής αυτού (φακέλου) στην Πολεοδομία …. Ότι μετά ταύτα ο υποκαθιστάμενος προέβη στην προσήκουσα εκπόνηση των ανατεθεισών μελετών και συνέταξε: 1) τοπογραφικό διάγραμμα , 2) διάγραμμα κάλυψης, 3) Οικία Α- Κατόψεις , τομές, 4) Οικία Α- όψεις, 5) Οικία Β- Κατόψεις , τομές - όψεις, 6) αγροτική αποθήκη - Κάτοψη - τομές - όψεις, 7) Διαμόρφωση Περιβάλλοντος Χώρου, 8) Πισίνα - Κάτοψη - τομές, 9) διάγραμμα εκσκαφών , 10 ) Στέγες ( ΟΙΚΙΑ Α',ΟΙΚΙΑ Β', ΑΠΟΘΗΚΗ ), 11) οικοδομικές λεπτομέρειες - Σκάλα Οικίας A, 12 ) ξυλότυπους και λεπτομέρειες Υποστυλωμάτων οικίας Α, 13) ξυλότυπους και λεπτομέρειες Υποστυλωμάτων οικίας Β , 14 ) ξυλότυπους και λεπτομέρειες Υποστυλωμάτων αγροτικής αποθήκης, 15 ) ξυλότυπους πισίνας, 16) Στατικό - Αντισεισμικό Υπολογισμό, 17) Στατική Μελέτη οικίας Α',18) Στατική Μελέτη οικίας Β',

19) Στατική Μελέτη Αγροτικής Αποθήκης ,20) Στατική Μελέτη πισίνας, 21)Στατικούς Υπολογισμούς στεγών 22) Προϋπολογισμό Έργου. Ότι οι ως άνω εκπονηθείσες υπό του υποκαθιστάμενου μελέτες, ολοκληρωμένες και έτοιμες για κατάθεση στην Πολεοδομία ….προς έκδοση αδείας οικοδομής, τέθηκαν στη διάθεση του εναγομένου μετά του προϋπολογισμού τον Μάρτιο 2007, κληθείς δε ο εναγόμενος υπό του υποκαθιστάμενου να τις παραλάβει και να συμπράξει στην διαδικασία υποβολής του φακέλου στο Πολεοδομικό γραφείο με την υπογραφή υπ' αυτού (εναγομένου ) των σχετικών εγγράφων αίτησης και ανάθεσης και την κατάθεση της αμοιβής του μελετητού αρνήθηκε, περιελθών έτσι σε υπερημερία δανειστή .

Ότι έκτοτε, και παρά το γεγονός ότι ο υποκαθιστάμενος εξεπλήρωσε προσηκόντως και εμπροθέσμως τις υποχρεώσεις, που απέρρεαν από την σύμβασή του με τον τώρα εναγόμενο, ο εναγόμενος αρνείται να καταβάλει στον υποκαθιστάμενο μηχανικό , παρά τις οχλήσεις του , την υπόλοιπη οφειλόμενη νόμιμη αμοιβή για τις κατόπιν αναθέσεώς του εκπονηθείσες μελέτες , πλην ποσού 2.500 ευρώ , το οποίο ο εναγόμενος είχε προκαταβάλει.

Ότι, κατόπιν των ανωτέρω, και επειδή ουδεμία Κρατική Υπηρεσία καθόρισε την αμοιβή που δικαιούται ο υποκαθιστάμενος Μηχανικός για την περιγραφείσα εργασία του και την εκτέλεση του ανατεθέντος σε αυτόν έργου , το ενάγον Ν.Π.Δ.Δ. προέβη , κατόπιν σχετικής αναφερόμενης στην αγωγή αιτήσεως του υποκαθιστάμενου , βάσει του άρθρου 1 παρ..4 του Β.Δ. 30/31-5-56 "περί κανονισμού του τρόπου καταβολής της αμοιβής μηχανικών εν γένει " και της παρ. 1 του άρθρου 3 του Π,Δ. 696/74, όπως τροπ.

και ισχύει με το Π.Δ. 515/89, της προϋπολογισθείσας δαπάνης και αναλυτικών προσμετρήσεων του ως άνω έργου της κατηγορίας του έργου αυτού , στον καθορισμό της ελάχιστης κατά Νόμο (Ν.Δ. 2726/53) αμοιβής του συντάξαντος τις μελέτες μηχανικού , ανερχόμενης στο συνολικό ποσό των 46.979,80 ευρώ, αναλυόμενης, σύμφωνα με τον παρατιθέμενο Αναλυτικό Προϋπολογισμό, που αποτελεί ενιαίο σώμα με την αγωγή.

Ακολούθως το υποκαθιστάμενο ενάγον, μετά την αναλυτική προμέτρηση και την παράθεση των τιμών μονάδας των σχετικών εργασιών για κάθε ανατεθείσα μελέτη [για την ΟΙΚΙΑ A , για την ΟΙΚΙΑ Β, για την Αγροτική Αποθήκη, την Πισίνα, την διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου] και παραθέτοντας τις τιμές μονάδας των επί μέρους οικοδομικών εργασιών ζήτησε:

να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να καταβάλει στο ενάγον Ν.Π.Δ.Δ., δυνάμει του από 30-4/21-5-26 Ν.Δ., σε συνδυασμό με το Ν.Δ. 2726/53 και το από 30/31-5-56 Β.Δ., και το υπ' αριθ. 696/74 Π.Δ., όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το Π.Δ. 515/89, το συνολικό ποσό των 46.979.80 ευρώ πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α. επί του κεφαλαίου, νομιμοτόκως από της περαιώσεως και θέσεως στην διάθεση του εναγομένου των ανατεθεισών μελετών, συμφωνα με τα προεκτεθέντα , ήτοι από 1 Απριλίου 2007 , που θεωρείται χρόνος από τον οποίο , με την μη παραλαβή των μελετών τελεί ο εναγόμενος σε υπερημερία μέχρις εξοφλήσεως, άλλως από της επιδόσεως της αγωγής μέχρις εξοφλήσεως .

3. Κατά το άρθρο 559 αριθμός 16 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης επιτρέπεται και αν το δικαστήριο κατά παράβαση του νόμου δέχθηκε ότι υπάρχει ή ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 321, 322 και 324 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι δεδικασμένο, δηλαδή δέσμευση από την αναγνωριζόμενη στην απόφαση έννομη συνέπεια, παράγεται από την τελεσιδικία της απόφασης ανεξάρτητα από το είδος της παρεχόμενης έννομης προστασίας, δηλαδή τόσο από την καταψηφιστική, όσο και από την αναγνωριστική ή διαπλαστική απόφαση.

Η ύπαρξη και η έκταση του δεδικασμένου προκύπτει από το περιεχόμενο της απόφασης και όχι από αυτό της αγωγής που κρίθηκε, έστω και αν το δικαστήριο δεν εξάντλησε το αντικείμενό της ή το υπερέβη ή απομακρύνθηκε από αυτό, αφού δεδικασμένο παράγεται και από εσφαλμένη απόφαση (ΟλΑΠ 1/2005), το οποίο μπορεί να ανατραπεί μόνο με την άσκηση των έκτακτων ένδικων μέσων κατά της απόφασης από την οποία παράγεται.

Το δεδικασμένο αφορά το δικαίωμα, το οποίο είχε προβληθεί με την αγωγή με βάση τη συγκεκριμένη ιστορική αιτία και τη συνακόλουθη νομική αιτία, των οποίων έγινε επίκληση, δηλαδή, το ίδιο νομικό γεγονός, το παραγωγικό, τροποποιητικό, καταργητικό ή αποσβεστικό κλπ της συγκεκριμένης έννομης σχέσης. Προκειμένου να εξεταστεί, αν υπάρχει από τελεσίδικη απόφαση που προηγήθηκε δεδικασμένο, το οποίο κωλύει την έρευνα του ήδη με νέα αγωγή φερόμενου προς κρίση, με βάση ορισμένη ιστορική αιτία, αιτήματος, θα ληφθεί υπόψη η αιτιολογία της πρώτης απόφασης όσον αφορά την ιστορική αιτία επί της οποίας έκρινε και ο λόγος της απόρριψης (ΟλΑΠ 15/1998).

Η ύπαρξη, εξάλλου, ή η ανυπαρξία της καλυπτόμενης από το δεδικασμένο έννομης σχέσης αποτελεί στοιχείο του πραγματικού του ασκούμενου με τη δεύτερη αγωγή δικαιώματος. (ΑΠ 1358/2010) 4. Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια από τον αριθμό 16 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με την επίκληση ότι το Εφετείο εσφαλμένα δεν απέρριψε, ως απαράδεκτη, την υπό κρίση αγωγή του αναιρεσίβλητου, αν και υπήρχε δεδικασμένο, ως προς το ζήτημα αυτό, από την αμετάκλητη ήδη 47/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία, ερευνώντας την όμοια κατά περιεχόμενο προγενέστερη από 2-2-2009 αγωγή του αναιρεσίβλητου, την είχε απορρίψει.

Όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο απέρριψε την προβληθείσα από τον αναιρεσείοντα ένσταση υπάρξεως δεδικασμένου, δεχόμενο τα εξής: Στο μετ' επικλήσεως προσκομισθέν στο Δικαστήριο αυτό υπ'αρ. 12212/2015 πιστοποιητικό του Γραμματέα του Πρωτοδικείου Αθηνών πιστοποιείται ότι μέχρι και τις 17-11-2015 δεν είχε ασκηθεί ένδικο μέσο (τακτικό ή έκτακτο ) κατά της μετ' επικλήσεως προσκομισθείσας υπ' αρ. 47/2010 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών .

Συνακόλουθα η υπ' αρ. 47/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου .Αθηνών, η οποία είχε επιδοθεί στις 24-9-2010 (βλ. την επ' αυτής επισημείωση του Δικαστ. Επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών, γεγονός που άλλωστε από ουδένα των διαδίκων αμφισβητήθηκε ειδικά ) έχει καταστεί τελεσίδικη , αφού κατ'αυτής δεν χωρεί πλέον έφεση (άρθρ. 518 παρ. 1 ΚΠολΔ.).

Η εν λόγω υπ' αρ. 47/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών απόφαση είχε εκδοθεί επί της προγενέστερης από 02.02.2009 και υπ' αρ.έκθ. κατάθ. 29605/84/ 24-2- 2009 αγωγής, την οποία είχε απορρίψει εν μέρει ως μη νόμιμη και εν μέρει ως αόριστη , κατά τα κατωτέρω στην συνέχεια εκτεθησόμενα. Την ως άνω (προγενέστερη της ένδικης ) αγωγή είχε ασκήσει το αυτό ενάγoν Ν.Π.Δ.Δ.

με την επωνυμία "ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ", ως υποκατάστατο του ίδιου αρχιτέκτονος μηχανικού Π. Ν. Α., κατά του αυτού εναγόμενου , αξιώνοντας την καταβολή των αναφερόμενων στην ως άνω προγενέστερη αγωγή (ανερχόμενων σε διαφορετικά ποσά από τα αιτούμενα με την ένδικη αγωγή) αμοιβών για την υπό του υποκαθιστάμενου εκπόνηση των (ιδίων με τις αναφερόμενες στην ένδικη αγωγή ) ανατεθεισών σε αυτόν υπό του εναγόμενου μελετών για τα ( ίδια με τα αναφερόμενα στην ένδικη αγωγή ) έργα ( ΟΙΚΙΑ A, ΟΙΚΙΑ Β, ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΠΟΘΗΚΗ, ΠΙΣΙΝΑ, ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΥ και ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ).

Ειδικότερα, με την ως άνω προγενέστερη αγωγή (σύμφωνα και με τα αναλυτικά εκτεθέντα στην ως άνω υπΓ αρ. 47/2010 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ) το ενάγον Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΤΡIΟ ΕΛΛΑΔΟΣ " ιστορούσε ότι ο [και τώρα ] εναγόμενος τον Αύγουστο του έτους 2005 ανέθεσε προφορικά στο μέλος του ενάγοντος και υποκαθιστάμενο από αυτό Π.

Ν. Α., αρχιτέκτονα μηχανικό, την εκπόνηση των απαιτούμενων μελετών για την ανέγερση συγκροτήματος δύο κατοικιών και μίας αγροτικής αποθήκης και πισίνας, επί οικοπέδου ιδιοκτησίας του εναγομένου , κείμενου στον Δήμο ... . Ότι σε εκτέλεση της σύμβασης αυτής ο προαναφερθείς αρχιτέκτων μηχανικός προέβη αρχικά στην σύνταξη της Α' λύσης προμελετών για τα δύο κτίρια κατοικιών, ότι κατόπιν τροποποιήσεων του εναγομένου εκπόνησε νέα τροποποιημένη μελέτη για τα ίδια κτίρια, οπότε επακολούθησαν νέες τροποποιήσεις του εναγομένου.

Ότι εν τέλει ο προαναφερθείς αρχιτέκτων μηχανικός συνέταξε τις αναλυτικά αναφερόμενες μελέτες που αφορούσαν τα δύο κτίρια των κατοικιών, την αγροτική αποθήκη , την πισίνα και την διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου, ενώ προέβη και στην σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος, μελέτες τις οποίες ενέκρινε ο εναγόμενος και τον Ιανουάριο 2007 ήταν πλέον έτοιμες προς υποβολή του φακέλου στην αρμόδια πολεοδομική αρχή ( Πολεοδομία ….) για την έκδοση της σχετικής οικοδομικής άδειας .

Ότι παρά το γεγονός ότι ο υποκαθιστάμενος αρχιτέκτονας ολοκλήρωσε τις εν λόγω μελέτες και έθεσε αυτές στην διάθεση του εναγόμενου τον Μάρτιο του 2007, ο τελευταίος αρνήθηκε, αν και κλήθηκε, να τις παραλάβει και να συμπράξει στη διαδικασία υποβολής του σχετικού φακέλου στην αρμόδια πολεοδομική αρχή και στην κατάθεση της νόμιμης αμοιβής του, αρνούμενος μέχρι την άσκηση της αγωγής να του καταβάλει τις νόμιμες αμοιβές του, έτσι όπως αυτές υπολογίζονται στην αγωγή πλην του ποσού των 2.500 ευρώ που του έχει ήδη καταβάλει.

Ότι η νόμιμη αμοιβή του υποκαθιστάμενου αρχιτέκτονα μηχανικού για κάθε μία από τις αναλυτικά αναφερόμενες μελέτες προσδιορίστηκε, με βάση τον προβλεπόμενο από τις κείμενες διατάξεις τύπο και με τους συγκεκριμένους συντελεστές ανάλογα με την κατηγορία του κάθε οικοδομικού έργου, στα ειδικότερα αναφερόμενα χρηματικά ποσά και συνολικά στο ( διαφορετικό από το αιτούμενο με την ένδικη αγωγή συνολικό ποσό των 46.979,80 ευρώ)συνολικό ποσό των 23.099,84 ευρώ.

Προσδιόριζε στην συνέχεια το ενάγον ότι ο υπό τούτου προσδιορισμός της νόμιμης αμοιβής του υποκαθιστάμενου μηχανικού υπολογίστηκε για το κάθε έργο με βάση τους παρατιθέμενους στην ως άνω (προγενέστερη) αγωγή προϋπολογισμούς, οι οποίοι για τις δύο οικίες και την αποθήκη καθορίστηκαν από το ενάγον με βάση την σε τετραγωνικά μέτρα επιφάνεια του κάθε έργου, την Ενιαία Τιμή Αφετηρίας (ΕΤΑ), το Συντελεστή Επιρροής Επιφάνειας (ΣΕΕ), το Συντελεστή Ζώνης (ΣΖ) και το Συντελεστή Έργου (Σ.Εργ), για την πισίνα καθορίστηκε στο ποσό των 28.464,60 ευρώ και για τη μελέτη διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου στο ποσό των 16.477,74 ευρώ), ενώ η αμοιβή για τη σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος προσδιορίστηκε στο ποσό των 528,13 ευρώ.

Με βάση τα περιστατικά αυτά το ενάγον Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδας ζητούσε να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να καταβάλει στο ίδιο, με βάση την παραπάνω ιδιότητά του, το συνολικό χρηματικό ποσό των 20.599,84 ευρώ (σύνολο οφειλόμενης αμοιβής 23.099,84 - καταβληθέν ποσό 2.500), πλέον του ποσού του ΦΠΑ, ποσοστού 19%, νομιμότοκα από την 1 Απριλίου 2007, ενόψει του ότι οι ανωτέρω μελέτες ετέθησαν στη διάθεση του εναγόμενου το Μάρτιο του 2007, άλλως από την επίδοση της αγωγής.

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών με την τελεσίδικη υπ' αρ. 47/2010 απόφασή του: Α) απέρριψε εν μέρει ως μη νόμιμη την ως άνω αγωγή και συγκεκριμένα απέρριψε αυτήν ως μη νόμιμη κατά το τμήμα της πού αφορούσε τις αξιούμενες αμοιβές για τις εκπονηθείσες υπό του υποκαθιστάμενου μελέτες των οικοδομικών έργων των δύο οικιών και της αγροτικής αποθήκης , για τον λόγο ότι οι αιτούμενες από το ενάγον Ν.Π.Δ.Δ.

αμοιβές του υποκαθιστάμενου για τις μελέτες αυτές υπολογίστηκαν επί του προσδιορισθέντος στην ως άνω (προγενέστερη ) αγωγή κατά εσφαλμένο νομικά τρόπο προϋπολογισμού εκάστου από τα προαναφερθέντα οικοδομικού έργου ( δύο οικιών και αποθήκης) και ειδικότερα για τον λόγο ότι υπολογίστηκαν με βάση την μη νόμιμη υπ'αρ. 81304/6083/6,12.1989 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (ΦΕΚ Β 863), η οποία με ανεπίτρεπτη υπεξουσιοδότηση, κατά τα στην ως άνω τελεσίδικη απόφαση αναλυτικά οριζόμενα, επέτρεψε τον προσδιορισμό, στην περίπτωση έργων για τα οποία εκδίδονται οικοδομικές άδειες, του προϋπολογισμού, επί του οποίου καθορίζεται η αμοιβή μηχανικών κλπ.

με βάση ένα σύστημα αντικειμενικού καθορισμού της αξίας των οικοδομικών έργων , βάσει των τιμών μονάδας των οικοδομικών έργων με βάση διάφορους συντελεστές που αυτή η Υ.Α θεσπίζει, όπως Συντελεστής Επιρροής Επιφάνειας (ΣΕΕ),Συντελεστής Ζώνης (ΣΖ) και που εφαρμόζονται επί μιας ενιαίας τιμής Αφετηρίας (ΕΤΑ) για όλη τη χώρα επί τη βάσει του αντικειμενικού συστήματος προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων του Υπουργείου Οικονομικών και διάφορων συντελεστών] , με βάση την οποία (υπ'αρ. 81304/6083/6,12.1989 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων) για την εξαγωγή του προϋπολογισμού του κάθε έργου, το ενάγον χρησιμοποίησε το οριζόμενο με την εν λόγω μη νόμιμη υπουργική απόφαση σύστημα και δη την επιφάνεια του κάθε έργου, την Ενιαία Τιμή Αφετηρίας (ΕΤΑ ), και τους προσδιοριζόμενους στην ίδια απόφαση συντελεστές (Συντελεστής Επιρροής Επιφάνειας (ΣΕΕ), Συντελεστής Ζώνης (ΣΖ), Συντελεστής Έργου (Σ.

Εργ) και με βάση τον μη νόμιμο αυτό υπολογισμό προσδιόρισε τον προϋπολογισμό των ανωτέρω τριών οικοδομικών έργων και συνακόλουθα μη νόμιμα υπολόγισε επ' αυτού την αιτούμενη αμοιβή, η οποία στηρίχτηκε σε μη νόμιμη βάση. Προσδιορίστηκε εξάλλου στην ως άνω τελεσίδικη απόφαση ότι η αμοιβή του υποκαθιστάμενου έπρεπε να υπολογιστεί επί του αναλυτικού προϋπολογισμού εκάστου έργου, όπως αυτός προσδιορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 3 του ανωτέρω ΠΔ 696/1974 (όπως ισχύει).

Β) Στη συνέχεια, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών με την ίδια τελεσίδικη υπ' αρ. 47/2010 απόφασή του απέρριψε εν μέρει ως αόριστη την ως άνω (προγενέστερη της ένδικης ) αγωγή και ειδικότερα την απέρριψε ως αόριστη ως προς τις αξιούμενες αμοιβές του υποκαθιστάμενου για τις μελέτες που αφορούσαν 1) την πισίνα (μελέτη αρχιτεκτονικών εργασιών, μελέτη στατικών - αντισεισμικών, σύνταξη τευχών δημοπράτησης), 2) τη μελέτη διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου και 3) τη σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος, εκ των οποίων οι δύο πρώτες υπολογίστηκαν επί προϋπολογισμού 28.464,60 ευρώ για τον λόγο ότι:

α) ως προς την αμοιβή για τις μελέτες που αφορούσαν την κατασκευή πισίνας ακόμη και εάν ήθελε γίνει δεκτό ότι πρόκειται περί αναλυτικού προϋπολογισμού του άρθρου 3 του Π.Δ. 696/1974, δεν αναφερόταν στην αγωγή ότι ο προϋπολογισμός αυτός τέθηκε υπόψιν και εγκρίθηκε από τον εργοδότη - εναγόμενο, β) ως προς την αμοιβή για τη μελέτη διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου, αφενός δεν αναφερόταν ότι ο προϋπολογισμός αυτός εγκρίθηκε από τον εργοδότη, αφετέρου δεν αναφερόταν ο τρόπος με τον οποίο εξήχθη ο προϋπολογισμός αυτός, δηλαδή με βάση ποιά στοιχεία εξήχθη, αλλά παρετίθετο μόνο ένα συνολικό ποσό , αυτό των 16.477,79 ευρώ γ) ως προς την αξιούμενη αμοιβή για τη σύνταξη του τοπογραφικού διαγράμματος δεν προσδιοριζόταν στην αγωγή με την αναφορά συγκεκριμένων στοιχείων, το ποσό των 528,13 ευρώ που ζητείτο ως αμοιβή για τη σύνταξη του τοπογραφικού διαγράμματος.

5.Από όλα τα αναλυτικά προαναφερθέντα και από το προεκτεθέν περιεχόμενο της υπό κρίση αγωγής προκύπτει η ένδικη αγωγή , με την οποία επιδιώκεται από το ίδιο ενάγον η είσπραξη της αμοιβής του υποκαθιστάμενου από αυτό Μηχανικού, για την εκπόνηση κατ'εντολήν του ίδιου εναγόμενου των ίδιων αναλυτικά αναφερόμενων στην αγωγή μελετών, για τα αυτά έργα ] δεν προσκρούει στο δεδικασμένο, που απορρέει από την προαναφερθείσα υπ' αρ. 47/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών για τους εξής λόγους :

προεχόντως διότι η ένδικη αγωγή δεν έχει το ίδιο αίτημα με την προγενέστερη απορριφθείσα εν μέρει ως μη νόμιμη και εν μέρει ως αόριστη αγωγή, καθόσον η αιτούμενη από το ενάγον αμοιβή για τις ίδιες εργασίες προσδιορίστηκε κατά διαφορετικό τρόπο επί διαφορετικά εξαχθέντος προϋπολογισμού , εξ ού και τα αιτούμενα ποσά για κάθε επιμέρους μελέτη είναι διάφορα και ουδόλως ταυτιζόμενα με τα αιτηθέντα με την ως άνω προγενέστερη και τελεσίδικως απορριφθείσα αγωγή .

Περαιτέρω, από το περιεχόμενο της ένδικης ως άνω αγωγής προκύπτει ότι το ενάγον συμμορφώθηκε στα ορισθέντα με την (τελεσίδικη) υπ' αρ, 47/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και ειδικότερα : α) με την κρινόμενη αγωγή , κατά το τμήμα της που αφορούσε τις αξιούμενες αμοιβές του υποκαθιστάμενου για τις μελέτες των οικοδομικών έργων των δύο ( Α και Β ) οικιών και της αγροτικής αποθήκης, το ενάγον προέβη σε νόμιμο υπολογισμό των αξιούμενων γι' αυτά τα έργα αμοιβών, διαφορετικό από τον αναφερόμενο στην προγενέστερη κριθείσα μη νόμιμη αγωγή του και συγκεκριμένα υπολόγισε τις αξιούμενες αμοιβές του υποκαθιστάμενου για την εκπόνηση μελετών για τα ως άνω οικοδομικά έργα με βάση τον εκτιθέμενο στην ένδικη αγωγή και αναλυτικό (εξαχθέντα με νόμιμο τρόπο ) προϋπολογισμό κάθε έργου, όπως αυτός προσδιορίζεται στην παρ.1 του άρθρου 3 του ανωτέρω ΠΔ 696/1974 (όπως ισχύει) και υπεδείχθη στο ενάγον με την ως άνω τελεσίδικη υπ' αρ. 47/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, δηλαδή χωρίς αναφορά στην ενιαία Τιμή Αφετηρίας (ETA ) ή στους συντελεστές Επιρροής Επιφάνειας (ΣΕΕ), Ζώνης (ΣΖ), 'Εργου (Σ.

Εργ) . Ήτοι, το ενάγον με την ένδικη αγωγή του δεν υπολόγισε τις αιτούμενες αμοιβές του υποκαθιστάμενου επί προϋπολογισμού εξαχθέντος μη νομίμως με βάση την , μη νόμιμη , υπ' αρ. 81304/6083/6.12.1989 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος , Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (ΦΕΚ Β 863) ,όπως στην προγενέστερη κριθείσα τελεσιδίκως μη νόμιμη, ως προς τον ερειδόμενο στην ως άνω Υ.Α τρόπο υπολογισμού, αγωγή του , αλλά στην ένδικη αγωγή το ενάγον υπολόγισε τις αξιούμενες αμοιβές για την εκπόνηση μελετών για τα ως άνω έργα (δύο οικίες Α και Β και αγροτική αποθήκη ) με βάση τον εκτιθέμενο στην ένδικη αγωγή αναλυτικό προϋπολογισμό εκάστου έργου, τον οποίο υπολόγισε με βάση τον υποδειχθέντα στο ενάγον με την ως άνω τελεσίδικη απόφαση νόμιμο τρόπο, β) κατά το τμήμα της που αφορά την αξιούμενη αμοιβή του υποκαθιστάμενου για τη σύνταξη του τοπογραφικού διαγράμματος, η ένδικη αγωγή δεν προσκρούει στο δεδικασμένο που απορρέει από την προαναφερθείσα υπ' αρ. 47/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών για τους εξής λόγους :

το ενάγον συμμορφώθηκε με την υπό κρίση αγωγή στα ορισθέντα με την (τελεσίδικη) υπ' αρ. 47/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Ειδικότερα με την ένδικη αγωγή , κατά το τμήμα της που αφορούσε την αξιούμενη αμοιβή του υποκαθιστάμενου για την εκπόνηση τοπογραφικού σχεδιαγράμματος, το ενάγον βελτίωσε την προγενέστερη αγωγή του ως προς τις προαναφερόμενες δικονομικές ελλείψεις που διαπίστωσε το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών με την ως άνω τελεσίδικη υπ' αρ. 47/2010 απόφασή του, προσδιορίζοντας επαρκώς με την αναφορά συγκεκριμένων στοιχείων, τον τρόπο υπολογισμού του ποσού των 522,85 ευρώ ( με την προγενέστερη αγωγή εζητείτο το ποσό των 528,13 ευρώ ) που ζητεί το ενάγον ως αμοιβή του υποκαθιστάμενου για τη σύνταξη του τοπογραφικού διαγράμματος.

Περαιτέρω, κατά το τμήμα της που αφορά τις αξιούμενες αμοιβές του υποκαθιστάμενου για τις μελέτες των οικοδομικών έργων της πισίνας και του περιβάλλοντος χώρου η ένδικη αγωγή δεν προσκρούει στο δεδικασμένο που απορρέει από την προαναφερθείσα υπ' αρ. 47/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών για τους εξής λόγους :

αφενός το ενάγον βελτίωσε την κρινόμενη αγωγή του ως προς τις προαναφερόμενες δικονομικές ελλείψεις, που διαπίστωσε το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών με την ως άνω τελεσίδικη υπ' αρ. 47/2010 απόφασή του σε σχέση με τα κονδύλια αυτά , καθόσον στην παρούσα αγωγή αφενός αναφέρεται κατά τρόπο αναλυτικό για καθένα από τα ως άνω έργα (της πισίνας και του περιβάλλοντος χώρου), ο νόμιμος τρόπος εξαγωγής του προϋπολογισμού των έργων αυτών , επί του οποίου υπολογίστηκαν οι νόμιμες αμοιβές των μελετών του υποκαθιστάμενου για τα έργα αυτά, αφετέρου γίνεται μνεία, κατ' ορθή εκτίμηση του δικογράφου της, της έγκρισης των επί μέρους μελετών και συνακόλουθα του προϋπολογισμού ( υπό την έννοια των απαιτούμενων εργασιών για τα ως άνω έργα , ήτοι πισίνα και διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου), που είχαν (κατά τα στην αγωγή εκτιθέμενα ) προβλεφθεί με την αρχική σύμβαση ανάθεσης μελέτης, μη απαιτούμενης της επίκληση της έγκρισης των επί μέρους κονδυλίων του έργου, εφ' όσον αυτά, ως υποδιαιρέσεις του έργου ή ζητήματα της μελέτης, δεν είναι διαφορετικά από εκείνα που είχαν ανατεθεί με τη αρχική σύμβαση, αφού , εν προκειμένω, η (αρχική) έγκριση από τον εργοδότη του προϋπολογισμού αφορά τα κονδύλια, που σχετίζονται με τις εργασίες για τα ως άνω έργα , όπως αυτές αναφέρονται στην αρχική σύμβαση. 'Ετσι, δεν απαιτείται για τη θεμελίωση της αξίωσης του μηχανικού επί της αμοιβής του από την εκπόνηση της ανατεθείσας μελέτης, να κρίνεται από τον εργοδότη και ο αναλυτικός προϋπολογισμός ως προς άπαντα τα επιμέρους κονδύλια ή το συνολικό ύψος του κόστους αυτών, γεγονός που θα οδηγούσε σε ματαίωση της άσκησης της αξιώσεως επί της αμοιβής του μηχανικού, αφού ο εργοδότης θα μπορούσε να ισχυρισθεί ότι δεν έχει εγκρίνει τον εν λόγω προϋπολογισμό, απορριπτομένων ως αβάσιμων των περί του αντιθέτου ισχυρισμών του εκκαλούντος .

Εξάλλου, πρέπει να τονιστεί ότι και ως προς τις ένδικες αξιούμενες αμοιβές του υποκαθιστάμενου για τις μελέτες των ως άνω οικοδομικών έργων της πισίνας και του περιβάλλοντος χώρου, το αίτημα της ένδικης αγωγής δεν ταυτίζεται με το αίτημα της προαναφερθείσας προγενέστερης αγωγής, καθόσον οι αιτούμενες αμοιβές έχουν υπολογιστεί με βάση τον προσδιορισθέντα κατά τρόπο ορισμένο και νόμιμο προϋπολογισμό, ανερχόμενο σε διαφορετικό ύψος από τον αναφερθέντα στην ως άνω προγενέστερη αγωγή .

Συγκεκριμένα, ως προς την πισίνα επί προϋπολογισμού 28.515,29 ευρώ για την μελέτη αρχιτεκτονικών πισίνας και 14.186,86 ευρώ για την μελέτη αντισεισμικών πισίνας , έναντι προϋπολογισμού 28.464,60 ευρώ με την προγενέστερη αγωγή, ως προς δε την μελέτη διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου, επί προϋπολογισμού 14.748 ευρώ ,έναντι προϋπολογισμού 16.477,79 ευρώ με την προγενέστερη αγωγή.

Συνακόλουθα , εν όψει όλων των αναλυτικά προεκτεθέντων ,η ένδικη αγωγή δεν προσκρούει στο δεδικασμένο που απορρέει από την προαναφερθείσα υπ' αρ. 47/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και η άσκηση της ένδικης αγωγής είναι παραδεκτή. Το Πρωτοβάθμιο επομένως Δικαστήριο που με την εκκαλούμενη απόφασή του (εν μέρει σιωπηρά ) έκρινε ομοίως ,ορθά ερμήνευσε και εφήρμοσε το Νόμο και οι λόγοι έφεσης που υποστηρίζουν τα αντίθετα πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.

6. Σύμφωνα με τις παραπάνω παραδοχές του εφετείου από την απόφαση 47/2010 του Μ.Π.Α επί της προγενέστερης από 2-2-2009 με αριθ.καταθ. 29605/84/24-2- 2009 αγωγής του ίδιου ως άνω ενάγοντος, που αφορά το ίδιο έργο, δεν απορρέει ουσιαστικό δεδικασμένο, που να κωλύει την εκ νέου άσκηση της αγωγής, διότι με την ανωτέρω απόφαση το δικαίωμα που κρίθηκε ήταν το δικαίωμα υπολογισμού αμοιβής του ενάγοντος με βάση τις διατάξεις της παρ.6 του άρθρου 3 του ΠΔ 696/74 σε συνδυασμό με την ΥΑ 81304/6083/6-12- 1989, που κρίθηκε μη νόμιμο, ως ερειδόμενο σε μη νόμιμη διάταξη και όχι το ουσιαστικό ζήτημα περί του δικαιώματος λήψεως της επιδίκου αμοιβής, καθώς η εν λόγω απόφαση δεν διέγνωσε και δεν έκρινε οριστικά για την έννομη σχέση που προβλήθηκε με την αγωγή εκείνη. Εξ άλλου, μεταξύ των δύο αγωγών (ένδικης και προγενέστερης) δεν υπάρχει η από την 324 ΚπολΔ οριζόμενη ταυτότητα της νομικής αίτιας, δεδομένου ότι η ένδικη αγωγή επικαλείται διαφορετικό κανόνα δικαίου προς υπολογισμό της αμοιβής, και δη εκείνον της παρ. 1 του άρθρου 3 του ΠΔ 696/74, τον οποίον η απόφαση 47/2010 υπέδειξε ως νόμιμο. Σύμφωνα με τις ανωτέρω παραδοχές, ουδείς λόγος συνέτρεχε να απορριφθεί η δεύτερη αγωγή ως απαράδεκτη λόγω υπάρξεως δεδικασμένου και κατά συνέπεια ο προβαλλόμενος πρώτος αναιρετικός λόγος από το αρθ 559, αριθ 16 είναι αβάσιμος.

7. H νομική αοριστία της αγωγής, δηλαδή εκείνη που συνδέεται με την εκτίμηση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που πρέπει να εφαρμοσθεί, ελέγχεται ως παράβαση από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο για την κρίση του ως προς το νόμω βάσιμο της αγωγής είτε αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα ο νόμος απαιτεί είτε αρκέσθηκε σε λιγότερα, ενώ αντίθετα η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν αναφέρονται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη θεμελίωση του αιτήματος της αγωγής, ελέγχεται ως παράβαση από το άρθρο 559 αριθ. 8 ή 14 του ΚΠολΔ.

Σε κάθε όμως περίπτωση για να δημιουργηθεί λόγος αναιρέσεως πρέπει η αοριστία του δικογράφου της αγωγής να προτείνεται στο δικαστήριο της ουσίας, σύμφωνα με το άρθρο 562 παρ.2 ΚΠολΔ, δεδομένου ότι ο σχετικός ισχυρισμός δεν είναι από εκείνους οι οποίοι κατ' εξαίρεση λαμβάνονται υπόψη και χωρίς να προταθούν στο δικαστήριο της ουσίας και ειδικώς δεν αφορά τη δημόσια τάξη.

Επομένως, για να είναι ορισμένος ο σχετικός λόγος αναιρέσεως, πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι ο ισχυρισμός επί του οποίου στηρίζεται είχε νόμιμα προταθεί στο δικαστήριο της ουσίας (ΟλΑΠ 15/2000, ΑΠ 1508/2003). Eξάλλου η σύμβαση, με την οποία ανατίθεται σε μηχανικό η εκπόνηση μελέτης, φέρει το χαρακτήρα της μίσθωσης έργου, βάσει της οποίας ο μηχανικός έχει υποχρέωση να εκτελέσει το έργο εκπονώντας την αναληφθείσα μελέτη (ΑΚ 681) και δικαιούται να λάβει τη συμφωνημένη αμοιβή (ΑΚ 694) ή, αν αμοιβή δεν συμφωνήθηκε ή η συμφωνηθείσα είναι μικρότερη της κατά νόμον ελάχιστης, να λάβει την αμοιβή που καθορίζεται από το π.δ. 696/1974, όπως αυτό έχει τροποποιηθεί και ισχύει (ΑΠ 579/2009, ΑΠ 743/2000).

8. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1 παρ.1, 2 παρ.1 στοιχ. α', 3 παρ.1 και 4, 80 παρ.1 και 230 παρ.2 στοιχ. γ` του π.δ. 696/1974, όπως αυτά τροποποιήθηκαν από το π.δ. 515/1989, που εκδόθηκε κατ` εξουσιοδότηση του άρθρου 59 του ν.δ. της 17 Ιουλίου 1923 "περί σχεδίων πόλεως κλπ.", προκύπτει ότι η αμοιβή των ιδιωτών μηχανικών για την εκπόνηση των αναφερομένων στο διάταγμα αυτό μελετών κτιριακών έργων μπορεί να καθορίζεται και σε ποσοστά επί τοις εκατό του προϋπολογισμού των έργων, στα οποία αναφέρεται η μελέτη, σύμφωνα με προβλεπόμενο μαθηματικό τύπο.

Ειδικότερα, επί του ζητήματος του "προϋπολογισμού" των έργων, στο άρθρο 3 παρ.1 εδ.α` του π.δ. 696/1974, όπως ισχύει, ορίζεται ότι "Ο προϋπολογισμός με τον οποίο υπολογίζεται η αμοιβή κάθε έργου είναι αυτός που εξάγεται με τις ποσότητες όλων των κονδυλίων αυτού, όπως αυτός εγκρίνεται από τον εργοδότη, σύμφωνα με αναλυτική προμέτρηση και με τις τιμές μονάδας εργασιών, που υπολογίζονται με βάση τις εγκεκριμένες από τη Γενική Γραμματεία Δημοσίων 'Εργων του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων 'Εργων αναλύσεις τιμών και τις βασικές τιμές ημερομισθίων, υλικών σύνταξης του προϋπολογισμού του τελευταίου σταδίου της μελέτης, που έχει ανατεθεί στον ίδιο μελετητή με την οικεία σύμβαση".

Κατά την αληθινή έννοια της διάταξης αυτής, ο προϋπολογισμός, επί του οποίου υπολογίζεται σε ποσοστά επί τοις εκατό η αμοιβή για τη μελέτη συγκεκριμένου έργου, αποτελεί οικονομικό μέγεθος, το οποίο διαμορφώνεται με βάση αφ` ενός τα "κονδύλια" του έργου και αφ` ετέρου τις "τιμές μονάδας εργασιών". Ως κονδύλια του έργου νοούνται οι συνεχόμενες προς την εκτέλεσή του, αναγκαίες υποδιαιρέσεις αυτού, οι οποίες είτε αποτελούν επί μέρους ζητήματα της μελέτης είτε συνίστανται σε κατ` ιδίαν εργασίες ή υλικά που διαμορφώνουν το κόστος.

Η ανάγκη "έγκρισης" εκ μέρους του εργοδότη αναφέρεται στα κονδύλια του έργου με την ως άνω έννοια και όχι στις τιμές μονάδας εργασιών, οι οποίες, κατά κανόνα, είναι εκ των προτέρων δεδομένες, ως εγκεκριμένες από την αρμόδια αρχή. Και, βέβαια, η έγκριση απαιτείται για τα μέρη του έργου, που δεν είχαν προβλεφθεί με τη σύμβαση ανάθεσης της μελέτης, διότι στην έκταση, που τα κονδύλια αυτά είχαν εξ αρχής συμφωνηθεί, η εκ νέου έγκρισή τους από τον εργοδότη καθίσταται περιττή.

Ως εκ τούτου, στην αγωγή, με την οποία επιδιώκεται η είσπραξη της αμοιβής μηχανικού για την εκπόνηση μελέτης, είτε απ` ευθείας από αυτόν τον ίδιο είτε από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, που δύναται να τον υποκαθιστά εκ του νόμου, αρκεί η αναφορά ότι έγινε ανάθεση της εκπόνησης συγκεκριμένης μελέτης και εκπλήρωση των συμφωνηθέντων εκ μέρους του μηχανικού, οπότε με βάση τα κονδύλια του έργου και τις τιμές μονάδας των εργασιών, που πρέπει επίσης, να παρατίθενται, διαπιστώνεται το οικονομικό μέγεθος του προϋπολογισμού και η επ` αυτού αναλογία της οφειλόμενης αμοιβής.

Δεν απαιτείται, όμως, η επίκληση της έγκρισης των επί μέρους κονδυλίων του έργου, εφ` όσον αυτά, ως υποδιαιρέσεις του έργου ή ζητήματα της μελέτης, δεν είναι διαφορετικά από εκείνα που είχαν ανατεθεί με τη σύμβαση. Η εκδοχή ότι, για τη θεμελίωση της αξίωσης του μηχανικού επί της αμοιβής του από την εκπόνηση της ανατεθείσας μελέτης, πρέπει να εγκρίνεται από τον εργοδότη και ο αναλυτικός προϋπολογισμός ως προς άπαντα τα επί μέρους κονδύλια ή το συνολικό ύψος του κόστους αυτών, θα οδηγούσε σε ματαίωση της άσκησης της αξιώσεως επί της αμοιβής του μηχανικού, αφού ο εργοδότης θα μπορούσε να ισχυρισθεί ότι δεν έχει εγκρίνει τον εν λόγω προϋπολογισμό (ΑΠ 2317/2009, ΑΠ 1699/2007, ΑΠ 743/2000).

Εν προκειμένω, με τον 1ο λόγο αναίρεσης κατά το 2ο σκέλος του, ο αναιρεσείων ισχυρίζεται ότι το εφετείο θα έπρεπε να δεχθεί ως βάσιμο τον παραδεκτώς προταθέντα στα δικαστήρια της ουσίας ισχυρισμό του ότι η ένδικη αγωγή έπρεπε να αποριφθεί ως αόριστη, γιατί δεν αναφέρεται σ' αυτή ότι αυτός ως εργοδότης είχε εγκρίνει όλα τα επιμέρους κονδύλια του έργου.

Σύμφωνα δε με τις παραδοχές της εκκαλουμένης << ... γίνεται μνεία, στην ένδικη αγωγή, κατ' ορθήν εκτίμηση του δικογράφου της, της έγκρισης των επί μέρους μελετών και (συνακόλουθα ) του προϋπολογισμού ( υπό την έννοια των απαιτούμενων εργασιών για τα ως άνω έργα , ήτοι πισίνα και διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου ) , που είχαν (κατά τα στην αγωγή εκτιθέμενα ) προβλεφθεί με την αρχική σύμβαση ανάθεσης μελέτης , μη απαιτούμενης της επίκληση της έγκρισης των επί μέρους κονδυλίων του έργου, εφ' όσον αυτά, ως υποδιαιρέσεις του έργου ή ζητήματα της μελέτης, δεν είναι διαφορετικά από εκείνα που είχαν ανατεθεί με τη αρχική σύμβαση, αφού, εν προκειμένω, η (αρχική ) έγκριση από τον εργοδότη του προϋπολογισμού αφορά τα κονδύλια, [δηλαδή τις εργασίες ] για τα ως άνω έργα, όπως αυτές αναφέρονται στην αρχική σύμβαση και δεν απαιτείται για τη θεμελίωση της αξίωσης του μηχανικού επί της αμοιβής του από την εκπόνηση της ανατεθείσας μελέτης, να εγκρίνεται από τον εργοδότη και ο αναλυτικός προϋπολογισμός ως προς άπαντα τα επιμέρους κονδύλια...>> 9.

Με την κρίση αυτή, το Εφετείο εφάρμοσε ορθά τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις που προαναφέρθηκαν στην σκέψη με αριθ 8. Περαιτέρω, ορθά δέχθηκε ότι για τη γέννηση της αξιώσεως του υποκαθισταμένου μηχανικού δεν ήταν αναγκαία η εκ μέρους του αναιρεσείοντος έγκριση του αναλυτικού προϋπολογισμού του έργου, αλλά αρκούσε η συμβατική ανάθεση της εκπόνησης των συγκεκριμένων μελετών, για τις οποίες ζητήθηκε και επιδικάσθηκε η ανάλογη αμοιβή. 'Αλλωστε, το δικαστήριο της ουσίας, στην έκταση που δεν πείσθηκε ως προς τη συμβατική ανάθεση, απέρριψε την αξίωση αμοιβών για τα κονδύλια που αφορούν α) τις εκπονηθείσες υπό του υποκαθιστάμενου στατικές - αντισεισμικές μελέτες της οικίας Α, της οικίας Β, της αγροτικής αποθήκης και της πισίνας, β) την εκπονηθείσα σύνταξη τευχών δημοπράτησης της οικίας Α, της οικίας Β, της αγροτικής αποθήκης και της πισίνας, γ) την εκπονηθείσα μελέτη της διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου και δ) για το εκπονηθέν τοπογραφικό διάγραμμα. 'Ετσι, με τον τρόπο αυτό διέλαβε σιωπηρώς αρνητική παραδοχή περί της εκ των υστέρων εγκρίσεως των έργων αυτών.

Επομένως, ο 1ος λόγος της αιτήσεως κατά το 2ο σκέλος, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα και προσάπτεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ.1 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος.

10. Περαιτέρω, από την παραδεκτή επισκόπιση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το εφετείο δέχτηκε κατά την ανέλεγκτη κρίση του τα ακόλουθα: Από την προσήκουσα επανεκτίμηση των (περιεχόμενων στα ταυτάριθμα με την εκκαλούμενη πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης) ενόρκων καταθέσεων του μάρτυρος του ενάγοντος Α.

Π., του μάρτυρος του εναγόμενου Κ. Π.., που εξετάστηκαν νομότυπα επί της υπό κρίση αγωγής στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου , των υπό του εναγόμενου - εκκαλούντος μετ' επικλήσεως προσκομιζόμενων υπ'αρ. ….905/9-1-2015 ενόρκου βεβαιώσεως του Ι. Γ. ενώπιον της Συμβ/φου Σ. Τ. , των υπ'αρ. 98 και 99 /9-1-2015 ενόρκων βεβαιώσεων [αντιστοίχως των] Π.

Κ. και Π. Α.. ενώπιον της Ειρηνοδίκη Αθηνών, που λήφθηκαν όλες μετά από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση του ενάγοντος , όπως προκύπτει από την υπ' αρ. ….52 Δ/ 7-1-2015 έκθεση επίδοσης του Δικαστικού Επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Π. Π., της δοθείσας επί της προγενέστερης μεταξύ των αυτών διαδίκων από 2-2-2009 αγωγής, της υπ'αρ. 296/4-5-2009 ενόρκου βεβαιώσεως της Β.

Μ. - Ε. ενώπιον της Ειρηνοδίκη Νέας Ιωνίας Αττικής , που λήφθηκε μετά από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση του ενάγοντος , όπως προκύπτει από την υπ'αρ. ….87β/ 28-4-2009 έκθεση επίδοσης της Δικαστικής Επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αθηνών Ε. Π. και η οποία λαμβάνεται υπόψη ως δικαστικό τεκμήριο, όπως επίσης λαμβάνονται υπόψη ως δικαστικό τεκμήριο οι περιεχόμενες στα ταυτάριθμα με την ανωτέρω αναφερθείσα υπ' αριθμ. 47/2009 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων του ενάγοντος Δ.

Σ.. και του εναγομένου Α. συζ. Γ. Β., που εξετάστηκαν νομότυπα επί της προγενέστερης μεταξύ των αυτών διαδίκων από 2-2-2009 αγωγής , των εκτιμώμενων ελεύθερα από το Δικαστήριο, των από 30.4.2009 και από 4.05.2012 τεχνικών εκθέσεων του αρχιτέκτονα μηχανικού Π. Κ. και όλων των επικαλούμενων και προσκομιζόμενων εγγράφων, μεταξύ των οποίων όλων των εγγράφων που επικαλέστηκαν οι διάδικοι (συνακόλουθα και το ενάγον Ν.Π.Δ.Δ. ) με τις προγενέστερες , ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου κατατεθείσες για την δικάσιμο της 13-1-2015 προτάσεις τους, επί της οποίας εξεδόθη η υπ' αρ. 3894/2015 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, που δέχθηκε τυπικά την έφεση και διέταξε την κατά το άρθρο 254 του Κ.Πολ.Δ επανάληψη της συζήτησης προκειμένου να προσκομιστούν τα σε αυτήν οριζόμενα έγγραφα, και που λαμβάνονται υπόψη γιατί, η προκειμένη (κατά την δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσης ) επαναλαμβανόμενη συζήτηση θεωρείται συνέχεια της προηγούμενης , γενόμενης κατά την δικάσιμο της 13-1-2015 ...

χωρίς ωστόσο να ληφθούν υπόψη τα προσκομισθέντα υπό του ενάγοντος - εφεσίβλητου έγγραφα των οποίων δεν έγινε από αυτόν σαφής και ορισμένη επίκληση , έτσι ώστε να προκύπτει με βεβαιότητα η ταυτότητά τους, ώστε συνακόλουθα εκ των προσκομισθέντων υπό του ενάγοντος - εφεσίβλητου εγγράφων λαμβάνονται υπόψη μόνο τα υπ' αυτού νομίμως επικληθέντα ( ακολουθεί η αναλυτική παράθεση των εγγράφων), των λοιπών εγγράφων μη λαμβανομένων υπόψη , αφού δεν γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση των εγγράφων αυτών, ήτοι επίκληση ειδική , ώστε από αυτή να προκύπτει η ταυτότητά τους , μη αρκούσης της αναφοράς "μελέτες, έγγραφα στοιχεία " ...

αποδείχτηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Ο εναγόμενος τον Αύγουστο του έτους 2005 ανέθεσε προφορικώς στο μέλος του ενάγοντος και υποκαθιστάμενο από αυτό Π. Ν. Α., διπλωματούχο αρχιτέκτονα μηχανικό, μέλος του ενάγοντος Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος ", τον οποίο αυτό υποκαθιστά στα δικαιώματά του, την εκπόνηση αντί αμοιβής των απαιτούμενων αρχιτεκτονικών μελετών για την ανέγερση συγκροτήματος αποτελούμενο από δύο κατοικίες, μία αγροτική αποθήκη και πισίνα, σε οικόπεδο ιδιοκτησίας του, εκτάσεως 4.100 τ.μ. ,στη θέση " ...", εκτός ορίου οικισμού ..., του Δήμου ....

Ειδικότερα, αποδείχτηκε ότι ο εναγόμενος,επιθυμώντας να οικοδομήσει στο προαναφερθέν ακίνητό του μια διώροφη οικία με υπόγειο για τον ίδιο και την σύζυγό του (οικία Α κατά την αγωγή, αναφερόμενη δε ως "μεγάλο σπίτι " στο κατωτέρω αναφερόμενο fax του εναγόμενου προς τον υποκαθιστάμενο), μια μικρότερη οικία για την κόρη του (οικία Β κατά την αγωγή αναφερόμενη δε ως "μικρό σπίτι " στο κατωτέρω αναφερόμενο fax του εναγόμενου προς τον υποκαθιστάμενο ), αγροτική αποθήκη και πισίνα , ανέθεσε στον υποκαθιστάμενο την πρόταση και μελέτη αρχιτεκτονικών λύσεων και την εκπόνηση αρχικά των αρχιτεκτονικών εργασιών των ως άνω κτιρίων [ οικίας Α , οικίας Β και αγροτικής αποθήκης ] καθώς και την μελέτη των αρχιτεκτονικών εργασιών για την κατασκευή πισίνας, επιφυλασσόμενος να του αναθέσει στην συνέχεια και την εκπόνηση των στατικών και αντισεισμικών μελετών αυτών , ώστε ο σχετικός φάκελος να μπορεί να υποβληθεί ολοκληρωμένος στην αρμόδια πολεοδομία προς έκδοση οικοδομικής άδειας.Ο προαναφερόμενος υποκαθιστάμενος από το ενάγον Ν.Π.Δ.Δ., Π.

Ν.Α., αποδέχθηκε την υπό του εναγόμενου ανάθεση του έργου αυτού και ξεκίνησε την εκπόνηση των ως άνω αρχιτεκτονικών μελετών προς εκπλήρωση των αναληφθεισών συμβατικών του υποχρεώσεων. Αποδείχτηκε, περαιτέρω, από όλα τα ανωτέρω εκτεθέντα αποδεικτικά μέσα ότι ο προαναφερθείς υποκαθιστάμενος, μετά την ανάθεση των ως άνω εργασιών υπό του εναγομένου προς εκπλήρωση των αναληφθεισών συμβατικών του υποχρεώσεων, επισκέφθηκε κατ' επανάληψη το ακίνητο μαζί με τον εναγόμενο για τον επί τόπου προσδιορισμό των θέσεων των κτισμάτων , της πισίνας, των θεμάτων πρόσβασης και προσανατολισμού, των κτισμάτων καθώς και κυκλοφορίας σε αυτό, προέβη δε στην σύνταξη μιας πρώτης αρχιτεκτονικής λύσης προμελετών για καθένα από τα κτίρια Α και Β, τις οποίες παρουσίασε στον εναγόμενο προς συζήτηση τον Οκτώβριο 2005 .

Επ' αυτών δε ο εναγόμενος προέβη σε τροποποιήσεις, τις οποίες αποδέχθηκε ο υποκαθιστάμενος και εξεπόνησε νέα τροποποιημένη μελέτη για τα κτίρια Α και Β, ως δεύτερη λύση. Ακολούθησαν νέες, αιτηθείσες υπό του εναγόμενου, τροποποιήσεις επί των σχεδίων αυτών, τροποποιήσεις που αφορούσαν κυρίως τις διαστάσεις των εσωτερικών χώρων και τα ανοίγματα .

Ο υποκαθιστάμενος επεξεργάστηκε τα νέα δεδομένα, προκειμένου να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις του εντολέα του- εναγόμενου και επέφερε τις αιτηθείσες μετατροπές στα αρχικά και τροποποιημένα ήδη αρχιτεκτονικά του σχέδια, εξεπόνησε δε νέα τροποποιημένη αρχιτεκτονική μελέτη για τα κτίρια Α και Β ,ως Β' λύση , την οποία παρουσίασε στον εναγόμενο τον Αύγουστο του έτους 2006.Κατόπιν επιθυμίας του εναγόμενου, επακολούθησαν νέες τροποποιήσεις επί των σχεδίων της Β' λύσης, ήτοι νέες εκπονηθείσες υπό του υποκαθιστάμενου τροποποιημένες αρχιτεκτονικές μελέτες για όλα τα ανατεθέντα ως άνω έργα, τις οποίες ο εναγόμενος ενέκρινε εντός του 2006 και των οποίων ζήτησε την ηλεκτρονική επεξεργασία σε αξονομετρικό σχέδιο .

Εν όψει και λόγω των προαναφερθέντων, συναντήθηκε άλλωστε ο εναγόμενος με τον συνεργάτη του υποκαθιστάμενου Σ. Δ., που είχε αναλάβει την ηλεκτρονική επεξεργασία τους σε αξονομετρικό σχέδιο των τροποποιημένων αρχιτεκτονικών μελετών αυτού. Από τα ανωτέρω αποδεικνύεται η ποσότητα των (αλλεπάλληλων) τροποποιήσεων που επέφερε ο υποκαθιστάμενος κατ' εντολήν του εναγόμενου στα αρχικά , αλλά και στα τροποποιημένα αρχιτεκτονικά σχέδια που είχε εκπονήσει για τα εν λόγω έργα , η συχνή επικοινωνία του υποκαθιστάμενου με τον εναγόμενο για τις ανάγκες των ανατεθέντων έργων , το μέγεθος της ενασχόλησης του υποκαθιστάμενου με τις υπό του εναγόμενου ανατεθείσες σε αυτόν και εκπονηθείσες υπ'αυτού (υποκαθιστάμενου ) αρχιτεκτονικές μελέτες των ως άνω έργων προς υποβολή στο αρμόδιο πολεοδομικό γραφείο για λήψη αδείας , καθώς και το γεγονός ότι ο εναγόμενος και ο υποκαθιστάμενος δεν είχαν ορίσει συγκεκριμένο χρόνο παράδοσης των υπό του υποκαθιστάμενου εκτελούμενων (και συνεχώς τροποποιούμενων κατά τις αλλεπάλληλες υποδείξεις του εναγόμενου ) μελετών.

Αποδείχτηκε, περαιτέρω, ότι ο υποκαθιστάμενος ολοκλήρωσε πλήρως όλες τις απαιτούμενες προς έκδοση οικοδομικής αδείας οριστικές αρχιτεκτονικές μελέτες των ως άνω έργων και (οικία A, οικία Β, αγροτική αποθήκη και πισίνα ) τις οποίες ενέκρινε ο εναγόμενος , και οι οποίες [ οριστικές αρχιτεκτονικές μελέτες των ως άνω έργων] ήταν έτοιμες από τον Μάρτιο 2007 προς υποβολή στην Πολεοδομία …..

Δεν αποδείχτηκε ωστόσο με πληρότητα και πειστικότητα από όλα τα ανωτέρω αναφερθέντα αποδεικτικά μέσα ότι ο εναγόμενος είχε δώσει εντολή στον υποκαθιστάμενο να προχωρήσει και στην εκπόνηση των στατικών μελετών των ως άνω έργων , στην εκπόνηση των αντίστοιχων τευχών δημοπράτησης , στην εκπόνηση νέου τοπογραφικού διαγράμματος του ακινήτου και στην εκπόνηση μελέτης για την διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου , προς υποβολή στην Πολεοδομία …..

Αποδείχτηκε, περαιτέρω, ότι ο υποκαθιστάμενος προέβη στην προσήκουσα εκπόνηση όλων των οριστικών αρχιτεκτονικών μελετών (όπως είχε λάβει εντολή από τον εναγόμενο), αλλά προέβη επίσης και στην εκπόνηση των στατικών' μελετών των έργων αυτών, στην εκπόνηση των αντίστοιχων τευχών δημοπράτησης, στην εκπόνηση νέου τοπογραφικού διαγράμματος καθώς και στην εκπόνηση μελέτης για την διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου (θεωρώντας ότι έχει εντολή και γι' αυτές τις μελέτες ) , συνέταξε δε τις εξής μελέτες ( ακολουθεί η αναλυτική παράθεσή τους).

Τις ως άνω εκπονηθείσες υπό του υποκαθιστάμενου μελέτες, ολοκληρωμένες και έτοιμες για κατάθεση στην Πολεοδομία …. προς έκδοση αδείας οικοδομής, έθεσε ο υποκαθιστάμενος στη διάθεση του εναγομένου μετά του προϋπολογισμού τους τον Μάρτιο 2007, κληθείς όμως ο εναγόμενος υπό του υποκαθιστάμενου να τις παραλάβει και να συμπράξει στην διαδικασία υποβολής του φακέλου στο Πολεοδομικό γραφείο με την υπογραφή υπ' αυτού (εναγομένου) των εγγράφων αίτησης και ανάθεσης και την κατάθεση της αμοιβής του μελετητού, όλως αιφνιδίως (ο εναγόμενος) αρνήθηκε.

Έκτοτε δε ο εναγόμενος αρνείται να καταβάλει στον υποκαθιστάμενο την' οφειλόμενη προς αυτόν (υποκαθιστάμενο) νόμιμη αμοιβή για τις, κατ εντολή του, εκπονηθείσες οριστικές αρχιτεκτονικές μελέτες των ως άνω έργων (δύο κατοικίες Α και Β , μία αγροτική αποθήκη και πισίνα, σε οικόπεδο ιδιοκτησίας του, εκτάσεως 4.100 τ.μ.

στη θέση " ...", εκτός ορίου οικισμού ..., του Δήμου ... ) και έχει περιέλθει έτσι σε υπερημερία δανειστή ως προς τις δικαιούμενες αμοιβές του υποκαθιστάμενου για τις κατ' εντολήν αυτού (εναγόμενου) εκπονηθείσες αρχιτεκτονικές μελέτες των ως άνω έργων. Αποδείχτηκε, περαιτέρω, ότι έκτοτε, και παρά το γεγονός ότι ο υποκαθιστάμενος εξεπλήρωσε προσηκόντως και εμπροθέσμως τις υποχρεώσεις, που απέρρεαν από την σύμβασή του με τον εναγόμενο, ως προς τις κατ' εντολήν αυτού (εναγόμενου) εκπονηθείσες προμελέτες, τροποποιημένες και οριστικές αρχιτεκτονικές μελέτες των ως άνω έργων, ο εναγόμενος αρνείται να καταβάλει στον υποκαθιστάμενο μηχανικό , παρά τις οχλήσεις του , την υπόλοιπη οφειλόμενη νόμιμη αμοιβή γι' αυτές , πλην ποσού 2.500 ευρώ, το οποίο ο εναγόμενος είχε προκαταβάλει .

Κατόπιν των ανωτέρω, και επειδή ουδεμία Κρατική Υπηρεσία καθόρισε την αμοιβή που δικαιούται ο υποκαθιστάμενος Μηχανικός για την περιγραφείσα εργασία του και την εκτέλεση του ανατεθέντος σε αυτόν έργου , το ενάγον Ν.Π.Δ.Δ. προέβη , κατόπιν σχετικής αναφερόμενης στην αγωγή αιτήσεως του υποκαθιστάμενου , αλλά και συμμορφούμενο προς τα τελεσιδίκως κριθέντα με την υπ'αρ. 47/ 2010 (ανωτέρω αναφερθείσα ) απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών , βάσει του άρθρου 1 παρ.,4 του Β.Δ. 30/31-5-56 "περί κανονισμού του τρόπου καταβολής της αμοιβής μηχανικών εν γένει " και της παρ. 1 του άρθρου 3 του Π.Δ. 696/74 , όπως τροπ.

και ισχύει με το Π.Δ. 515/89 , της προϋπολογισθείσας δαπάνης και αναλυτικών προσμετρήσεων του ως άνω έργου της κατηγορίας του έργου αυτού , στον [ περιεχόμενο στο μετ'επικλήσεως προσκομισθέν υπ'αρ. πρωτ 20290 / 9-10 (αρ. πρωτ.γρ.δικ. 1160/10/11/2010 ) έγγραφό του, απευθυνόμενο στον εναγόμενο και κοιν. στον υποκαθιστάμενο μέλος του ] καθορισμό της ελάχιστης κατά Νόμο (Ν.Δ. 2726/53) αμοιβής του συντάξαντος τις μελέτες μηχανικού , την οποία υπολόγισε στο συνολικό ποσό των 46.979,80 ευρώ, (συνυπολογίζοντας σε αυτήν και τις εκπονηθείσες στατικές - αντισεισμικές μελέτες, την μελέτη του περιβάλλοντος χώρου και το τοπογραφικό διάγραμμα ) και την οποία υπολόγισε με βάση τον τύπο που προβλέπεται στο άρθρο 2 του Π.Δ. 696/1974, και η οποία , ως προς τις εκπονηθείσες υπό του υποκαθιστάμενου κατ'εντολή του εναγόμενου αρχιτεκτονικές μελέτες των προαναφερόμενων ανατεθέντων έργων , αναλύεται ως εξής (ακολουθεί η αναλυτική παράθεση των αμοιβών και ο τρόπος εξαγωγής του κάθε ποσού).

Συνακόλουθα αποδείχτηκε από όλα τα προεκτεθέντα , που δεν αντικρούστηκαν με πληρότητα και πειστικότητα από κανένα αντίθετο στοιχείο της δικογραφίας, ότι η νόμιμη αμοιβή που δικαιούται ο υποκαθιστάμενος για όλες τις ως άνω εκπονηθείσες υπ' αυτού, κατ'εντολήν του εναγόμενου, αρχιτεκτονικές εργασίες - μελέτες ανέρχεται στο συνολικό ποσό των 25.541,36 ευρώ.

Από το ως άνω ποσό , πρέπει να αφαιρεθεί ποσό 2.500 ευρώ , το οποίο ο εναγόμενος είχε ήδη προκαταβάλει στον ενάγοντα , ώστε συνακόλουθα , το ποσό που οφείλει ο εναγόμενος στον υποκαθιστάμενο και πρέπει να καταβάλει είναι το συνολικό ποσό των 23.041,36 ευρώ, νομιμοτόκως από την 1.4.2007 [ απώτερη δυνατή ημερομηνία, καθόσον αποδείχτηκε ότι τον Μάρτιο 2007, άρα το αργότερο στις 31-3-2007, ο υποκαθιστάμενος είχε εκπονήσει και ολοκληρώσει πλήρως τις μελέτες αυτές και τις είχε θέσει στην διάθεση του εναγόμενου, ώστε έκτοτε δικαιούτο να λάβει την ως άνω νόμιμη αμοιβή , καθώς και (από την επομένη, ήτοι από 1.4.2007 ) νόμιμους τόκους λόγω υπερημερίας ].

Κατόπιν αυτού, το δικαστήριο της ουσίας έκανε δεκτή την έφεση, εξαφάνισε την τότε εκκαλουμένη απόφαση του Μον Πρωτοδικείου που είχε κρίνει αντιθέτως ως προς τα παραπάνω κονδύλια συνυπολογίζοντας στη συνολική αμοιβή και τις εκπονηθείσες στατικές - αντισεισμικές μελέτες, την μελέτη του περιβάλλοντος χώρου και το τοπογραφικό διάγραμμα και έκανε εν μέρει δεκτή την ένδικη αγωγή επιδικάζοντας νομιμοτόκως το προαναφερθέν ποσό.

11. Κατά την διάταξη του άρθ. 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και εάν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής "πράγματα", των οποίων η μη λήψη υπόψη, καίτοι προταθέντων κλπ., ιδρύει τον προβλεπόμενο ως άνω αναιρετικό λόγο, αποτελούν οι αυτοτελείς, νόμιμοι και παραδεκτά προταθέντες στο δικαστήριο της ουσίας πραγματικοί ισχυρισμοί, οι οποίοι συγκροτούν την ιστορική βάση και, επομένως, στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού ή δικονομικού δικαίου (Ολ.ΑΠ 3/1997), και όχι και οι μη νόμιμοι, επουσιώδεις και αλυσιτελείς ισχυρισμοί που δεν ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης και επί των οποίων το δικαστήριο δεν υποχρεούται ν` απαντήσει, ούτε η αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής ή τα επιχειρήματα ή συμπεράσματα από την εκτίμηση των αποδείξεων. Δεν στοιχειοθετείται, όμως, σε κάθε περίπτωση ο λόγος αυτός αναίρεσης, όταν το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη προταθέντα ισχυρισμό και τον απορρίπτει για οποιονδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (Ολ.ΑΠ 12/1997), τούτο δε συμβαίνει και όταν η απόφαση περιέχει παραδοχές αντίθετες με τον φερόμενο ως μη ληφθέντα υπόψη ισχυρισμό, απορρίπτει δηλ. αυτόν "εκ των πραγμάτων" κατ` ουσίαν. (ΑΠ 1721/2012).

12. Με τον τρίτο λόγο της αναίρεσης ο αναιρεσείων ισχυρίζεται ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν παραδεκτώς στα δικαστήρια της ουσίας και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Συγκεκριμένα ισχυρίζεται ότι ο υποκατασταθείς μηχανικός δεν είχε την απαιτούμενη από τις σχετικές πολεοδομικές διατάξεις απόφαση της ΕΠΑΕ που να επιτρέπει την ανέγερση δύο οικιών επί του εκτός σχεδίου οικοπέδου του, ούτε άδεια του δασαρχείου και της αρχαιολογικής υπηρεσίας ώστε να είναι δυνατή κατά νόμο η έκδοση της σκοπουμένης οικοδομικής άδειας για την ανέγερσή τους και συνεπώς δεν μπορεί να εξετέλεσε τις αναφερόμενες εργασίες για τις οποίες αξιώνει την ένδικη αμοιβή του.

Ο ως άνω ισχυρισμός δεν αποτελεί << πράγμα>>, κατά τα προαναφερθέντα, είναι δε απορριπτέος ως αλυσιτελώς προτεινόμενος και δεν ασκεί επίδραση στην έκβαση της δίκης, αφού η νομιμότητα των αγωγικών αξιώσεων στηρίζεται στις διατάξεις που προαναφέρθηκαν και επί του οποίου το δικαστήριο δεν ήταν υποχρεωμένο ν` απαντήσει.

Ακολούθως, ο αναιρεσείων ισχυρίζεται ότι ως προς τον παραδεκτώς προταθέντα στα δικαστήρια της ουσίας πραγματικό του ισχυρισμό περί εκπονήσεως των ως άνω μελετών και του προϋπολογισμού τους εκ μέρους του υποκατασταθέντος μηχανικού και την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του, η προσβαλλομένη αναφέρει ότι αποδείχθηκαν, χωρίς οποιαδήποτε περαιτέρω εξειδίκευση.

Ο ισχυρισμός αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, γιατί από τις αναλυτικά προπαρατεθείσες παραδοχές της προσβαλομένης προκύπτει ότι το Δικαστήριο στηρίχτηκε στο αποδεικτικό του πόρισμα στις προσκομισθείσες αποδείξεις, που παρατίθενται αναλυτικά στη σκέψη με αριθ.10 χωρίς να είναι ανάγκη να αξιολογεί το κάθε αποδεικτικό μέσο.

Επομένως, ο 3ος και ο 4ος λόγοι της αιτήσεως, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα και προσάπτεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ.8 και 10 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμοι.

13. Κατά το άρθρο 250 αρ.5 ΑΚ, σε πενταετή παραγραφή υπόκεινται οι αξιώσεις εκείνων που, χωρίς να ανήκουν στα πρόσωπα που αναφέρονται στον αριθμό 1, ασκούν, κατ' επάγγελμα, την επιμέλεια ξένων υποθέσεων ή την παροχή υπηρεσιών, για τις αμοιβές και για τις δαπάνες τους. Στην παραγραφή αυτή υπάγονται και οι αξιώσεις του εργολάβου κατά του εργοδότη, όταν παρέχει την προσωπική του εργασία. Κατά τα άρθρα 252 και 253 ΑΚ αν, για την απαίτηση της παροχής απαιτείται προηγούμενη όχληση, η παραγραφή αρχίζει από τότε που ήταν δυνατή όχληση και πέρασε η προθεσμία. Ειδικότερα δε, η παραγραφή των αξιώσεων που αναφέρονται στο άρθρο 250 ΑΚ, αρχίζει μόλις λήξει το έτος μέσα στο οποίο συμπίπτει η έναρξη της παραγραφής, που ορίζεται στα δύο προηγούμενα άρθρα (ΑΠ 233/2016).

Εν προκειμένω, ο αναιρεσείων ισχυρίζεται ότι κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των ως άνω σχετικών περί παραγραφής διατάξεων απορρίφτηκε ο παραδεκτώς προταθείς στα δικαστήρια της ουσίας ισχυρισμός του περί παραγραφής των ενδίκων αξιώσεων για τις προμελέτες των κατοικιών Α'και Β', που ολοκληρώθηκαν τον Οκτώβριο του 2005. Σχετικά με τον ισχυρισμό αυτό το Εφετείο δέχτηκε τα ακόλουθα: Οι απαιτήσεις του υποκαθιστάμενου, μέλους του ενάγοντος , μηχανικού , για την καταβολή της νόμιμης αμοιβής του, που οφείλεται για την εκπόνηση των πρσαναφερόμενων, ανατεθεισών υπό του εναγόμενου αρχιτεκτονικών μελετών των ως άνω έργων, γεννήθηκαν εντός του Μαρτίου 2007, οπότε τέθηκαν στην διάθεση του εναγόμενου οι ολοκληρωμένες οριστικές αρχιτεκτονικές μελέτες των ως άνω έργων [οικίας Α, οικίας Β, της αγροτικής αποθήκης και της πισίνας].

Συνεπώς, η παραγραφή των αξιώσεων αυτών άρχισε κατά τα άρθρα 251 και 253 του Α.Κ., μόλις έληξε το έτος 2007, μέσα στο οποίο γεννήθηκαν και ήταν δυνατή η δικαστική τους επιδίωξη. Επομένως οι ως άνω οι επίδικες απαιτήσεις δεν είχαν υποκύψει σε πενταετή παραγραφή όταν ασκήθηκε η επιδοθείσα στον εναγόμενο στις 13-1-2011 ένδικη αγωγή, αφού η 5ετής παραγραφή συμπληρωνόταν στις 31-12-2012 και συνεπώς δεν είχε συμπληρωθεί, όταν στις 13-1-2011 ολοκληρώθηκε με την επίδοσή της η άσκηση της ένδικης αγωγής. Κατά συνέπεια ο προβαλλόμενος 5ος αναιρετικός λόγος από το αρθ 559 αριθ 1 είναι αβάσιμος.

14.Σύμφωνα με τις σκέψεις αυτές και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως, πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αίτηση και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτού (ΚΠολΔ 176, 183 και 191 παρ.2).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 17-10-2017 αίτηση περί αναιρέσεως της 4277/2017 αποφάσεως του Eφετείου Αθηνών. -Και

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή χιλίων οχτακοσίων (1.800) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου

Κρίθηκε, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Μαΐου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

-Και

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 13 Ιουνίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ