Supreme Court dismisses appeal and orders retrial due to judge's recusal declaration regarding prior participation.

Απόφαση 693 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 693/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη και Χαράλαμπο Αθανασίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ψ1, για τον εαυτό της και ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου του συζύγου της ΨΨ, 2. Ψ2, 3. Ψ3, 4. Ψ4, 5. Ψ5, 6. Ψ6, 7. Ψ7, των υπ' αριθμ. 2,3,4,5,6 και 7 κατοίκων ... ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος πατρός τους ΨΨ, 8. Ψ8, κατοίκου ..., 9. Ψ9, 10. Ψ10, 11. Ψ11, 12. Ψ12, 13. Ψ13, των 9,10,11,12 και 13 κατοίκων ... και 14. Ψ14, κατοίκου ... . ΟΛΟΙ εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Καλλέ, ο οποίος δήλωσε ότι : A. η 1η Ψ1 απεβίωσε στις 24-6-2006 και κληρονομήθηκε από τους: α. Ψ2, β. Ψ3, γ. Ψ5 και δ. Ψ6, οι οποίοι συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη, Β. Ο 4ος Ψ4 απεβίωσε στις 8-9-1999 και κληρονομήθηκε από τους: α. Ψ4-Α, β. Ψ4-Β και γ. Ψ4-Γ, οι οποίοι συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Καλλέ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-12-1992 αγωγή της αρχικής διαδίκου ΑΑ, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 349/1998 του ίδιου Δικαστηρίου και 2930/2000 μη οριστική, 9250/2002 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 4-12-2002 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Αθανασίου ανέγνωσε την από 23-1-2006 έκθεση του αποχωρήσαντος από την Υπηρεσία Αρεοπαγίτη Γεωργίου Φώσκολου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

Κατά τη 17 Μαρτίου 2009 ημέρα που συγκροτήθηκε το παρόν δικαστήριο, προκειμένου να διασκεφτεί την ανωτέρω υπόθεση, ένα μέλος του ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Δημήτριος Κανελλόπουλος, διαπίστωσε ότι στη μη οριστική απόφαση 2930/2000 του Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε πριν από την προσβαλόμενη απόφαση συμμετείχε ως μέλος, γι' αυτό και υπέβαλε, στη συνέχεια, προς τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την από 10-3-2009 δήλωσε εξαιρέσεως, η οποία έχει ως εξής: "Δήλωση εξαίρεσης του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Δημητρίου Kανελλόπουλου (άρθρο 55 παρ.1 του ΚΠολΔ).

Στις 19 Νοεμβρίου 2008 συζητήθηκε ενώπιον του Γ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του οποίου συμμετείχα ως Πρόεδρος αυτού, η από 4-12-2002 αίτηση του Χ για αναίρεση της 9250/2002 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, το οποίο, πριν την έκδοση της οριστικής του αυτής απόφασης, είχε εκδώσει, επί της εφέσεως του ήδη αναιρεσείοντος κατά της 349/1998 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, την 2930/2000 μη οριστική απόφασή του, με την οποία είχε διατάξει τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης.

Κατά τη μελέτη της υπόθεσης προς διάσκεψη διαπίστωσα ότι στη σύνθεση του Εφετείου Αθηνών που εξέδωσε την παραπάνω 2930/2000 απόφαση, συμμετείχα ως μέλος αυτού, υπηρετώντας τότε ως Εφέτης στο εν λόγω Εφετείο. Κατόπιν τούτου υπάρχει λόγος εξαίρεσής μου από την εκδίκαση της παραπάνω αναίρεσης, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 52 παρ.1 περ.ε' του ΚΠολΔ.

Αθήνα, 10 Μαρτίου 2009.

Ο Δηλών Δημήτριος Κανελλόπουλος

Αντιπρόεδρος Αρείου Πάγου."

Στη συνέχεια, το Δικαστήριο συγκροτήθηκε από τους Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Μίμη Γραμματικούδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Χαράλαμπο Αθανασίου, Αρεοπαγίτες, και από την ίδια ως άνω Γραμματέα, προκειμένου να αποφασίσει για την ανωτέρω αίτηση και δήλωση.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά το άρθρο 55 παρ.1 και 4 του ΚΠολΔ "Δικαστές Πολυμελών δικαστηρίων και Εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσής του, οφείλουν να το δηλώσουν στον Πρόεδρο του δικαστηρίου. Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο".

Συνεπώς, νόμιμα φέρεται στο Δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει σε Συμβούλιο, η από 13-3-2009 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης), του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Δημήτριου Κανελλόπουλου, Προέδρου του Γ' Πολιτικού Τμήματος, που υποβλήθηκε στον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, και πρέπει να ερευνηθεί.

Από τη διάταξη του άρθρου 52 παρ. 1 περ. ε' του Κ.Πολ.Δ προκύπτει ότι οι δικαστές μπορεί να προτείνουν την εξαίρεση του ή να εξαιρεθούν από οποιοδήποτε διάδικο, αν διεξήγαγαν την υπόθεση, από την οποία προήλθε η διαφορά ή είχαν μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου του οποίου η απόφαση έχει προσβληθεί με έφεση ή αναίρεση.

Η δήλωση αυτού του κωλύματος δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και κατά τη μελέτη της υπόθεσης προς διάσκεψη, για την έκδοση της σχετικής απόφασης, οπότε, αν αποφασισθεί η εξαίρεση του εξαιρετέου από τη σύνθεση δικαστή, οφείλει ο τελευταίος να απόσχει από την εκδίκαση της υπόθεσης.

Στην προκείμενη περίπτωση από τα έγγραφα δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Η κρινόμενη από 4-12-2002 αίτηση του Χ κλπ. για αναίρεση της 9250/2002 απόφασης του Εφετείου Αθηνών συζητήθηκε στο ακροατήριο ενώπιον του Γ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, κατά τη δικάσιμο της 19 Νοεμβρίου 2008. Μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο της αίτησης αναίρεσης και κατά τη μελέτη της υπόθεσης αυτής για διάσκεψη ο Πρόεδρος του Τμήματος, Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου, Δημήτριος Κανελλόπουλος διαπίστωσε, ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσής του, γι' αυτό και υπέβαλε προς τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την ακόλουθη δήλωση: "Δήλωση εξαίρεσης του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Δημητρίου Κανελλόπουλου (άρθρο 55 παρ.1 του ΚΠολΔ) Στις 19 Νοεμβρίου 2008 συζητήθηκε ενώπιον του Γ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του οποίου συμμετείχα ως Πρόεδρος αυτού, η από 4-12-2002 αίτηση του Χ για αναίρεση της 9250/2002 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, το οποίο, πριν την έκδοση της οριστικής του αυτής απόφασης, είχε εκδώσει, επί της εφέσεως του ήδη αναιρεσείοντος κατά της 349/1998 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, την 2930/2000 μη οριστική απόφασή του, με την οποία είχε διατάξει τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης.

Κατά τη μελέτη της υπόθεσης προς διάσκεψη διαπίστωσα ότι στη σύνθεση του Εφετείου Αθηνών που εξέδωσε την παραπάνω 2930/2000 απόφαση, συμμετείχα ως μέλος αυτού, υπηρετώντας τότε ως Εφέτης στο εν λόγω Εφετείο. Κατόπιν τούτου υπάρχει λόγος εξαίρεσής μου από την εκδίκαση της παραπάνω αναίρεσης, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 52 παρ.1 περ.ε' του ΚΠολΔ.

Αθήνα 10 Μαρτίου 2009. Ο Δηλών Δημήτριος Κανελλόπουλος". Η διαπίστωση αυτή του δηλούντος ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθόσον, όπως προκύπτει από την πιο πάνω 2930/2000 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, στη σύνθεση του συμμετείχε, ως μέλος αυτού, ο ανωτέρω δικαστικός λειτουργός. Επομένως, είναι βάσιμα τα αναφερόμενα στη δήλωση του και πρέπει να αποφανθεί το δικαστήριο τούτο, ότι ο παραπάνω Αντιπρόεδρος είναι εξαιρετέος στην εξεταζόμενη υπόθεση.

Ύστερα από αυτά πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης της προκείμενης υπόθεσης, κατά το άρθρο 307 του Κ.Πολ.Δ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αποφαίνεται ότι ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Δημήτριος Κανελλόπουλος είναι εξαιρετέος από τη συζήτηση της αναφερόμενης στο σκεπτικό υποθέσεως. Και

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της από 4-12-2002 αίτησης του Χ για αναίρεση της 9250/2002 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, σε νέα δικάσιμο που θα οριστεί με επιμέλεια των διαδίκων, ενώπιον του ίδιου Τμήματος του Αρείου Πάγου στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχει ο εξαιρετέος δικαστής.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Φεβρουαρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Μαρτίου 2009.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ