Supreme Court dismisses appeal as inadmissible due to lack of legal interest regarding res judicata findings.

Απόφαση 692 / 2007 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 692/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Στέφανο Γαβρά, Αντιπρόεδρο, Εμμανουήλ Καλούδη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Ειρήνη Αθανασίου και Αλέξανδρο Νικάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: ....(αναφέρονται 7 ονόματα). Εκπροσωπήθηκαν όλοι από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ανδρέα Λαμπρόπουλο βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Περιφερειακό Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Αθηνών Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευστράτιο Σταρόγιαννη βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-7-2000 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 527/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 4098/2003 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 10-11-2004 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρήστος Αλεξόπουλος, διάβασε την από 22-2-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με τη διάταξη του άρθρου 361 Α.Κ., που ορίζει ότι για τη σύσταση ή αλλοίωση ενοχής με δικαιοπραξία, εφόσον ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, απαιτείται σύμβαση, καθιερώνεται στο ενοχικό και κατ' ακολουθία στο εργατικό δίκαιο, ως απόρροια του δόγματος της αυτονομίας της βουλήσεως, η αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων, δυνάμει της οποίας οι συμβαλλόμενοι έχουν πλήρη ελευθερία προς κατάρτιση οποιασδήποτε δικαιοπραξίας με οποιαδήποτε μορφή και με οποιοδήποτε περιεχόμενο, αρκεί τούτο να μην απαγορεύεται από το νόμο και να μην αντιβαίνει στα χρηστά ήθη.

Εξάλλου, από τη γενική αρχή της προστασίας των εργαζόμενων, που διαπνέει το εργατικό δίκαιο, συνάγεται ότι η αρχή της εύνοιας υπέρ των τελευταίων δεν εφαρμόζεται μόνο στη σχέση συλλογικής συμβάσεως εργασίας και ατομικής συμβάσεως, αλλά και στη σχέση περισσοτέρων πηγών (νόμου, συλλογικής συμβάσεως εργασίας, κανονισμού, ατομικής συμβάσεως) διαφορετικής ιεραρχικής βαθμίδας, που ρυθμίζουν την εργατική σχέση.

Σύμφωνα με την αρχή της εύνοιας υπέρ των μισθωτών, που καθιέρωνε το άρθρο 3 παρ. 1 του ν. 3239/1955 "περί του τρόπου ρυθμίσεως των συλλογικών διαφορών εργασίας", που ίσχυσε μέχρι την 8.5.1990, σε συνδυασμό με το άρθρο 680 ΑΚ, την οποία αρχή ήδη προβλέπει η διάταξη του άρθρου 7 παρ. 2 του ν. 1876/1990, οι ευνοϊκότεροι για τους μισθωτούς όροι των ατομικών συμβάσεων εργασίας υπερισχύουν των δυσμενέστερων όρων των συλλογικών συμβάσεων εργασίας.

Και τούτο ισχύει γιατί οι κανονιστικοί όροι της συλλογικής συμβάσεως εργασίας περιέχουν κατώτατα όρια προστασίας, που απαγορεύουν τη δυσμενέστερη ρύθμιση με ατομική σύμβαση, πλην όμως επιτρέπουν με την τελευταία τη βελτίωση της προστασίας αυτής (Ολομ. ΑΠ 26.2006). Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 2 του ν. 1397/1983 "περί του Εθνικού Συστήματος Υγείας", νοσοκομειακές μονάδες, που λειτουργούν κατά τη δημοσίευση του νόμου αυτού (7.10.1983) ως υπηρεσίες ν.π.δ.δ.

και ασφαλιστικών οργανισμών ή ν.π.ι.δ., εφόσον επιχορηγούνται με οποιοδήποτε τρόπο από το Δημόσιο ή οι δαπάνες λειτουργίας τους βαρύνουν τον προϋπολογισμό ν.π.δ.δ., μετατρέπονται σε ν.π.δ.δ. και υπάγονται στις διατάξεις του ν.δ. 2592/1953 ή συγχωνεύονται σε νοσηλευτικά ιδρύματα που υπάγονται στις διατάξεις αυτού του νομοθετικού διατάγματος.

Σε περίπτωση μη μετατροπής ή μη συγχωνεύσεώς τους σε ν.π.δ.δ. γίνονται ν.π.ι.δ. και διακόπτεται η επιχορήγησή τους. Το προσωπικό πλην του ιατρικού, που υπηρετεί στις μονάδες αυτές που μετατρέπονται σε ν.π.δ.δ., ύστερα από αίτησή του εντάσσεται σε αντίστοιχες θέσεις, που συνιστώνται με τον οργανισμό του νοσοκομείου.

Το προσωπικό που δεν συγκεντρώνει τα νόμιμα προσόντα ή δεν υποβάλλει αίτηση ένταξης εξακολουθεί να υπηρετεί με τις ίδιες προϋποθέσεις, με τις οποίες υπηρετούσε και στη μονάδα που μετετράπη, σε προσωρινές θέσεις, που καταργούνται όταν κενωθούν με οποιοδήποτε τρόπο. Μέχρι να εκδοθεί ο νέος οργανισμός και να γίνει η ένταξη στις θέσεις που προβλέπονται απ' αυτόν, το προσωπικό εξακολουθεί να διέπεται από τις διατάξεις που ίσχυσαν κατά το χρόνο δημοσίευσης του προεδρικού διατάγματος της μετατροπής.

Το ως άνω άρθρο, το οποίο καταργήθηκε με το άρθρο 132 του ν. 2071/1992, επαναλήφθηκε στο άρθρο 48 του ίδιου νόμου. Ακολούθως με το π.δ. 152/17.4.1992 (ΦΕΚ Α΄ 73/8.5.1992), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του ν. 1397/1983, η νοσοκομειακή μονάδα του Ελληνικού Αντικαρκινικού Ινστιτούτου με την επωνυμία "ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ" και το κέντρο ογκολογικής έρευνας και πειραματικής χειρουργικής "Γ.

Παπανικολάου" μετατράπηκε σε νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Περιφερειακό Αντικαρκινικό - Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών - Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ" και υπήχθη στις διατάξεις του ν.δ. 2592/1953 και του ν. 1397/1983. Εξάλλου, με το άρθρο 9 παρ. 1 του ν. 2345/1995 ορίσθηκε ότι το πάσης φύσεως προσωπικό του ως άνω νοσοκομείου εντάσσεται σε θέσεις που αναφέρονται στην αριθ.

Α3β/ακ. 10326/4.6.1990 απόφαση του Υπουργού Υγείας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΦΕΚ 424/13.7.1990), η οποία αποτελεί από τη δημοσίευση του π.δ. 152/1992 τον οργανισμό εκείνου, ενώ με το άρθρο 17 παρ. 2 του τελευταίου ορίζεται, ότι το προσωπικό που δεν εντάσσεται σε οργανικές θέσεις, εξακολουθεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του στο νοσοκομείο με την ίδια εργασιακή σχέση, που υπηρετούσε, σε προσωρινές θέσεις που συνιστώνται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του νοσοκομείου και καταργούνται όταν κενωθούν με οποιοδήποτε τρόπο.

Περαιτέρω κατά το άρθρο 16 παρ. 1 του π.δ. 410/1998 οι αποδοχές του προσωπικού επί σχέσει εργασίας ιδιωτικού δικαίου του Δημοσίου των Ο.Τ.Α. και των λοιπών Ν.Π.Δ.Δ. που προσλαμβάνονται για κάλυψη οργανικών θέσεων, καθορίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.δ. 1198/1971, όπως ισχύει, δηλαδή με ειδικές συλλογικές συμβάσεις καταρτιζόμενες σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στις διατάξεις του.

Επίσης, με την από 22.12.1988 εθνική συλλογική σύμβαση εργασίας, που κηρύχθηκε υποχρεωτική με την αριθμ. 17853/1989 απόφαση του Υπουργού Εργασίας (ΦΕΚ Β΄ 741/1989) για όλους (εργοδότες και εργαζόμενους) του επαγγέλματος στο οποίο αφορά και ίσχυσε από 1.7.1988, επεκτάθηκαν στους εργαζόμενους (πλην ιατρών) με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου στα νοσοκομεία του ν.δ. 2593/1953, που είναι μέλη σωματείων ανηκόντων στην ΠΟΕΔΗΝ, στο σύνολό τους οι διατάξεις του ν. 1505/1984, ενώ με το άρθρο 9 της ως άνω εθνικής συλλογικής συμβάσεως εργασίας ορίσθηκε ότι τυχόν καταβαλλόμενες ανώτερες αποδοχές διατηρούνται.

Τέλος, κατά το άρθρο 556 παρ. 2 ΚΠολΔ, αναίρεση δικαιούται να ασκήσει και ο διάδικος που νίκησε, εφόσον έχει έννομο συμφέρον, η ύπαρξη του οποίου κρίνεται, εκ της προσβαλλομένης αποφάσεως κατά τη γενική διάταξη του άρθρου 68 ΚΠολΔ. Τέτοιο έννομο συμφέρον υπάρχει όταν ο νικήσας διάδικος βλάπτεται από την αιτιολογία της αποφάσεως, αν δηλαδή εξ αυτής δημιουργείται δεδικασμένο εις βάρος του σε άλλη δίκη, πράγμα το οποίο συμβαίνει όταν η δυσμενής γι' αυτόν αιτιολογία αποτελεί στοιχείο του κριθέντος δικαιώματος και έτσι φέρει προσόντα διατακτικού.

Στην περίπτωση αυτή, ο διάδικος που νίκησε δικαιούται να ζητήσει σύμφωνα με το άρθρο 578 ΚΠολΔ την αναίρεση της αποφάσεως ως προς την εσφαλμένη μόνο αιτιολογία της. Στην προκείμενη περίπτωση, οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσείοντες, με την από 28-7-2000 ένδικη αγωγή τους, ισχυρίσθηκαν ότι την 5-8-1978 η πρώτη, την 17-8-1962 η δεύτερη, την 1-6-1978 ο τρίτος, την 21-4-1969 η τέταρτη, την 18-9-1976 η πέμπτη, την 1-7-1978 η έκτη και την 1-9-1979 η έβδομη, με συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, προσλήφθηκαν και έκτοτε παρείχαν τις υπηρεσίες τους ως χημικός η πρώτη, ως ακτινοφυσικός η δεύτερη, ως φυσικοί οι τρίτος και τέταρτη και ως βιολόγοι οι πέμπτη, έκτη και έβδομη από το τότε ν.π.ι.δ.

αντικαρκινικό νοσοκομείο Αθηνών "Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ" και συμφώνησαν να αμείβονται με τις ΣΣΕ και ΔΑ που διέπουν τους όρους αμοιβής και εργασίας των επιστημόνων χημικών βιομηχανίας όλης της χώρας, οι οποίες και εφαρμόζονταν από της προσλήψεώς τους έως 31-12-1990, αφού οι διατάξεις τους είχαν αποτελέσει και περιεχόμενο των ατομικών εργασιακών συμβάσεών τους.

Ότι αυτοί (ενάγοντες - αναιρεσείοντες), μετά τη δημοσίευση του π.δ. 152/1992, με το οποίο το παραπάνω νοσοκομείο μετατράπηκε σε αυτοτελές ν.π.δ.δ. και από την έναρξη ισχύος του νέου οργανισμού (8-6-1992) του διαδόχου του εναγομένου και ήδη αναιρεσιβλήτου ν.π.δ.δ. με την επωνυμία "Περιφερειακό Αντικαρκινικό-Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών - Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ", δεν εντάχθηκαν δε οργανικές θέσεις και γι' αυτό ίσχυσε και μετά ταύτα η συμφωνία τους να αμείβωνται με τις ως άνω ΣΣΕ και ΔΑ.

Ότι παρόλα αυτά το εναγόμενο (αναιρεσίβλητο) από 1-1-1991 άρχισε να τους μισθοδοτεί με βάση την από 22-12-1988 ΣΣΕ της ΠΟΕΔΗΝ, καταβάλλοντας σ' αυτούς αποδοχές που υπολείπονταν από τις αποδοχές που καθορίζονταν από τις συμβατικώς ισχύουσες μεταξύ των διαδίκων ΣΣΕ για τους όρους αμοιβής και εργασίας των επιστημόνων χημικών βιομηχανίας όλης της χώρας.

Ζήτησαν δε να υποχρεωθεί το εναγόμενο να τους καταβάλει μισθολογικές διαφορές για τη χρονική περίοδο από 1.1.1999 έως 31-12-1999, με βάση την από 30-6-1998 ΣΣΕ για τους όρους αμοιβής και εργασίας των επιστημόνων χημικών βιομηχανίας όλης της χώρας, στην οποία παρέπεμπε η ατομική σύμβαση εργασίας τους. Η προσβαλλόμενη απόφαση διέλαβε την κρίση ότι η υπό το ανωτέρω περιεχόμενο και αίτημα ένδικη αγωγή είναι νομικά αβάσιμη, με την αιτιολογία ότι, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 6 του ν. 1397/1983, του ν.δ. 2592/1953, 16 και 61 του π.δ. 410/1988, του ν. 1505/1984 και 8, 19 και 20 του ν. 1876/1990, οι ενάγοντες κατά τον κρίσιμο χρόνο από 1-1-1999 έως 31-12-1999 υπάγονταν στο μισθολογικό καθεστώς της ισχύουσας από 22-12-1988 ΕΣΣΕ της ΠΟΕΔΗΝ, το οποίο δεν ήταν δεκτικό τροποποιήσεως με την ατομική σύμβαση εργασίας τους, έστω και αν αυτή (σύμβαση εργασίας) περιείχε όρους ευμενέστερους από εκείνους της εν λόγω ΕΣΣΕ.

Στη συνέχεια όμως η προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε ότι από την 2082/2002 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Αθηνών, που επεκαλέσθηκαν οι ενάγοντες κατά την εφετειακή δίκη, απορρέει δεδικασμένο περί του ότι οι τελευταίοι αυτοί και κατά την επίμαχη χρονική περίοδο (1-1-1999 έως 31-12-1999) δικαιούνται να αμείβονται με βάση την από 30-6-1998 ΣΣΕ για τους όρους αμοιβής και εργασίας των επιστημόνων χημικών βιομηχανίας όλης της χώρας και όχι με βάση την ισχύουσα ΕΣΣΕ της ΠΟΕΔΗΝ και αντικαθιστώντας, με τις δικές της αιτιολογίες, τις αιτιολογίες της αποφάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, το οποίο είχε κρίνει πως ως προς το ανωτέρω ζήτημα πήγαζε δεδικασμένο από την προηγούμενη 5052/1995 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Αθηνών και είχε δεχθεί εν μέρει την υπόψη αγωγή, απέρριψε ως αβάσιμη την έφεση του εναγομένου - αναιρεσιβλήτου.

Η περί νομικής αβασιμότητας της υπό δίκη αγωγής ως άνω κρίση του Εφετείου, υπό τα ανωτέρω περιστατικά, δεν αναπτύσσει ενέργεια δεδικασμένου, διότι δεν συνδέεται με το διατακτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως. Αντιθέτως, με αυτό συνδέεται αποκλειστικώς και μόνο η κρίση περί δεδικασμένου απορρέοντος από την 2082/2002 απόφασή του.

Ως εκ τούτου, δεν συντρέχει έννομο συμφέρον των νικησάντων αναιρεσειόντων (εναγόντων) προς άσκηση της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως, αφού η προσβαλλόμενη απόφαση, σε σχέση με την ανωτέρω πρώτη κρίση της, δεν βλάπτει, ούτε εκθέτει σε κίνδυνο βλάβης τα έννομα συμφέροντά τους. Επομένως, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη, χωρίς να επιδικασθούν δικαστικά έξοδα υπέρ του νικώντος αναιρεσιβλήτου, διότι το τελευταίο αυτό δεν υποβάλλει σχετικά αίτημα (άρθρο 106 Κ.Πολ.Δ)

Για τους λόγους αυτούς

Απορρίπτει την από 10 Νοεμβρίου 2004, αίτηση των ........ περί αναιρέσεως της 4098/2003 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Μαρτίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 28 Μαρτίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ