Supreme Court dismisses appeal on vicarious liability, ruling employer lacked control over driver during repair work.

Απόφαση 687 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 687/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Γεωργία Λαλούση, Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή και Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Μαρτίου 2011, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Γ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Χατζηβασιλειάδη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Κ. Β. του Ν., ο οποίος δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30/6/2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Έδεσσας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 117/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1184/2007 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 2/12/2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Γεωργία Λαλούση ανέγνωσε την από 9/4/2010 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από την προσκομιζόμενη με επίκληση από τον αναιρεσείοντα10281/1-10-2009 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή Πρωτοδικείου Βέροιας Β. Κ. προκύπτει ότι αντίγραφο της κρινόμενης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου για την 23η Απριλίου 2010 και κλήση προς συζήτηση για την ανωτέρω δικάσιμο έχει επιδοθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο. Κατά την ανωτέρω ορισθείσα δικάσιμο η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε με σχετική σημείωση στο πινάκιο για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας απόφασης, οπότε η αναγραφή της υπόθεση στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση του νομίμως κλητευθέντος κατά τα ανωτέρω αναιρεσιβλήτου (άρθρο 226 παρ. 4 εδ γ' ΚΠολΔ). Ο αναιρεσίβλητος κατά την ανωτέρω μετ' αναβολή δικάσιμο δεν εμφανίστηκε όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε από το πινάκιο στη σειρά της, ούτε κατέθεσε δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και, επομένως, το Δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στη συζήτηση της υπόθεσης σαν να ήταν όλοι οι διάδικοι παρόντες, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ.

ΙΙ. Κατά το άρθρο 922 ΑΚ ο κύριος ή ο προστήσας άλλον σε μια υπηρεσία ευθύνεται για τη ζημία που ο υπηρέτης ή ο προστηθείς προξένησε σε τρίτον παράνομα κατά την υπηρεσία του. Πρόστηση είναι η ανάθεση από κάποιον (προστήσαντα) σε ένα τρίτο (προστηθέντα) ορισμένης υπηρεσίας που αποβλέπει στη διεκπεραίωση υποθέσεων και γενικότερα στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων (επαγγελματικών, οικονομικών ή άλλων) του πρώτου, ενώ προϋπόθεση αυτής είναι να υπάρχει ανάμεσα στον προστήσαντα και στον προστηθέντα σχέση εξάρτησης, έστω και χαλαρή ώστε να μπορεί ο πρώτος να μπορεί να δίνει στο δεύτερο εντολές ή οδηγίες και να τον ελέγχει ή επιβλέπει ως προς την εκτέλεση της υπηρεσίας.

Περαιτέρω, για την ύπαρξη σχέσης πρόστησης είναι αδιάφορη η νομική σχέση που συνδέει τον προστήσαντα με τον προστηθέντα, μπορεί δε αυτή να στηρίζεται σε σχέση καθαρώς πραγματική, καθώς και η δυνατότητα διαρκούς επίβλεψης του πρώτου επί του τελευταίου, στην έννοια δε της *υπηρεσίας* περιλαμβάνονται και όσες πράξεις εκτελούνται επ' ευκαιρία ή εξ αφορμής της υπηρεσίας (ΑΠ 1134/2007).

Η έννοια της πρόστησης είναι νομική και η ύπαρξη ή όχι ευθύνης του προστήσαντος σύμφωνα με όσα πραγματικά περιστατικά, κατά την ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, έγιναν δεκτά, ελέγχεται αναιρετικά κατά τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση απέρριψε έφεση του αναιρεσείοντος με την οποία αυτός έπληττε την πρωτόδικη απόφαση 117/2006 Μονομελούς Πρωτοδικείου Έδεσσας, το οποίο δίκασε αγωγή του αναιρεσιβλήτου για αποζημίωση για ζημία που είχε υποστεί από τον τραυματισμό του σε τροχαίο ατύχημα, για την πρόκληση του οποίου κρίθηκε αποκλειστικά υπαίτιος ο οδηγός του γεωργικού ελκυστήρα που ενεπλάκη σ' αυτό Σ.

Δ., τον οποίο προέστησε στην οδήγηση ο αναιρεσείων. Το Εφετείο, αφού δέχεται και αυτό ότι αποκλειστικά υπαίτιος για την πρόκληση του ατυχήματος είναι ο οδηγός του γεωργικού ελκυστήρα, στη συνέχεια δέχεται, σχετικά με την ύπαρξη της σχέσης της πρόστησης, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Περαιτέρω, από τα παραπάνω αποδεικτικά στοιχεία αποδείχθηκε ότι τον 1ο εναγόμενο προέστησε στην οδήγηση του ζημιογόνου οχήματος μόνο ο τρίτος εναγόμενος Κ.

Γ.. Άλλωστε αυτός απολογούμενος ως κατηγορούμενος ενώπιον του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Έδεσσας κατά τη δικάσιμο της 17-5-2000 πρόβαλε ότι *...... είναι ιδιοκτήτης του τρακτέρ, το οποίο είχε φώτα, ενώ η πλατφόρφα δεν είχε ... την πήγα στον 1ο κατηγορούμενο (1ο εναγόμενο) να την επισκευάσει και του είπα ότι το βράδυ, θα πήγαινα να την πάρω, όμως αυτός είχε περάσει φώτα και την πήγαινε στο σπίτι μου...*".

Μετά τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε το σχετικό λόγο της έφεσης του αναιρεσείοντος επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση που είχε δεχθεί ότι υπήρχε σχέση πρόστησης μεταξύ αυτού και το οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου. Κρίνοντας έτσι το Εφετείο ορθά κατά τη γνώμη που επικράτησε ερμήνευσε και εφάρμοσε τη διάταξη ουσιαστικού δικαίου του άρθρου 922 ΑΚ, διέλαβε δε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες για το κρίσιμο ζήτημα της ύπαρξης ή όχι σχέσης πρόστησης, αφού δέχεται ότι ο αναιρεσείων ανέθεσε στον οδηγό του ζημιογόνου αυτοκινήτου την επισκευή του γεωργικού ελκυστήρα και της καρότσας, και ο τελευταίος εκτελώντας την υπηρεσία που ανατέθηκε από αυτόν και επ' ευκαιρία αυτής επέστρεφε το όχημα στην κατοικία του.

Οι λόγοι της αναίρεσης, επομένως, με τους οποίους αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι πλημμέλειες από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμοι. Κατά τη γνώμη όμως ενός μέλους, ήτοι του Προεδρεύοντος Αρεοπαγίτη, ο από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης είναι βάσιμος, καθόσον σύμφωνα με τις προαναφερθείσες παραδοχές του Εφετείου δε θεμελιώνεται η ύπαρξη, μεταξύ του αναιρεσείοντος και του οδηγού του γεωργικού ελκυστήρα σχέση πρόστησης, στα πλαίσια ή επ ' ευκαιρία της οποίας ο τελευταίος οδηγούσε το εν λόγω όχημα κατά το χρόνο του ατυχήματος.

Και τούτο διότι ενώ από τις παραδοχές αυτές προκύπτει ότι η συνδέουσα τον αναιρεσείοντα και τον οδηγό του γεωργικού ελκυστήρα έννομη σχέση ήταν αυτή της μίσθωσης έργου (επισκευή αυτοκινήτου) δεν προκύπτει παράλληλα από τις ίδιες παραδοχές ότι ο πρώτος επιφύλαξε στον εαυτό του την άσκηση ελέγχου ή τη παροχή γενικών οδηγιών και εντολών προς τον δεύτερο.

ΙΙ. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω η αναίρεση πρέπει να απορριφθεί, ενώ δεν θα γίνει λόγος για επιδίκαση δικαστικής δαπάνης, ενόψει του γεγονότος ότι ο αναιρεσίβλητος δεν υποβλήθηκε σε τέτοια.

ΓIA TOYΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 2-12-2008 αίτηση του Κ. Γ. για αναίρεση της 1184/2007 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Απριλίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Μαΐου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ