Supreme Court partially allows appeal against final compensation determination ruling regarding forced expropriation damages.

Απόφαση 687 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 687/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Βούλγαρη, Δημήτριο Κυριτσάκη, Αχιλλέα Νταφούλη και Ανδρέα Μαρκάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Μαρτίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό των Οικονομικών, που ... και από τον Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, που ..., το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια Αγγελική Καστανά, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, χωρίς να καταθέσει προτάσεις. Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Κ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Κωνσταντίνο Τζαβάρα και Δημήτριο Δερβιτσιώτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24 Ιανουαρίου 2003 αίτηση προσδιορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης επί αναγκαστικής απαλλοτρίωσης του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε ενώπιον του Εφετείου Πατρών.

Εκδόθηκε η 657/2003 οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 30 Δεκεμβρίου 2003 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Βούλγαρης, ανέγνωσε την από 13 Φεβρουαρίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Επειδή, κατά τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Έλλειψη δε η ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα της αιτιολογίας, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, υπάρχει όταν στο αιτιολογικό, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται διόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε κατά ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων τα εξής: Ότι με την νομίμως δημοσιευθείσα υπ' αριθμ. 1297/24-4-2002 απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας απαλλοτριώθηκε αναγκαστικώς υπέρ και με δαπάνες του Ελληνικού Δημοσίου, για δημόσια ωφέλεια και συγκεκριμένα για τη δημιουργία χώρου αποβιβάσεως των επισκεπτών του παλαιού Μουσείου Ολυμπίας, έκταση 1.549,40 τετραγωνικών μέτρων, κείμενη στην Αρχαία Ολυμπία, η οποία φέρεται ότι ανήκει στον καθού η αίτηση.

Ότι το απαλλοτριούμενο ακίνητο, στο οποίο λειτουργεί πρατήριο υγρών καυσίμων και υπάρχει κατάστημα και κατοικία, κείται στο τελευταίο οικοδομικό τετράγωνο του σχεδίου πόλεως Αρχαίας Ολυμπίας, έχει πρόσοψη επί της επαρχιακής ...ς, η οποία αποτελεί τον κύριο εμπορικό άξονα της Αρχαίας Ολυμπίας και εν επαφή προς το Δημαρχείο και απέναντι από το παλαιό Μουσείο που αναπαλαιώνεται και από τα ξενοδοχεία ..., εκ των οποίων το μεν ξενοδοχείο ...

το οποίο κείται απέναντι του απαλλοτριωθέντος πρόκειται συντόμως να λειτουργήσει ως συνεδριακό κέντρο και χώρος εγκαταστάσεως των Ολυμπιακών Αγώνων, τμήμα δε του ξενοδοχείου ... θα μεταβληθεί σε Δημαρχείο, και το υπόλοιπο σε κέντρο επαγγελματικής κατάρτισης του Υπουργείου Πολιτισμού. Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο, αφού έλαβε υπόψη και εκτίμησε προσηκόντως τα επιμέρους αποδεικτικά μέσα, καθόρισε την αξία του απαλλοτριουμένου ακινήτου σε 530 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (με κρίσιμο χρόνο την συζήτηση ενώπιον του Μον.

Πρωτοδικείου, 13.8.2002). Με την κρίση του αυτή το Εφετείο περιέλαβε πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες στην προσβαλλόμενη απόφασή του, γι' αυτό και ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως από το άρθρο 559 παρ. 19 ΚΠολΔ κατά το οποίο η αναιρεσιβαλλόμενη στερείται παντελώς αιτιολογιών είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Ο αυτός λόγος αναιρέσεως κατά τις ειδικότερες αιτιάσεις αυτού ως προς το ύψος της κατά μ2 αξίας του επιδίκου είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος διότι οι αιτιάσεις αυτές αναφέρονται στην στάθμιση του αποδεικτικού υλικού.

ΙΙ. Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 11 του ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο, παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που δεν προσκομίσθηκαν, ή, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, προσκομίσθηκαν απαράδεκτα ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν.

Στην προκειμένη περίπτωση, το αναιρεσείον προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο, προκειμένου να καθορίσει την αξία του απαλλοτριωθέντος ακινήτου, δεν έλαβε υπόψη του και: α) την υπ' αρ. .../2002 βεβαίωση του ..., β) το υπ' αριθμ. ...76/98 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Ολυμπίας Χ. Λ., με το οποίο μεταβιβάστηκε λόγω γονικής παροχής το επίδικο, και γ) την υπ' αριθμ. .../1997 σχετική δήλωση φόρου γονικής παροχής επί του ως άνω συμβολαίου, τα οποία είχε επικαλεσθεί και προσκομίσει, και έτσι υπέπεσε στην πλημμέλεια που ιδρύει τον από τον αριθμ. 11 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης.

Όμως ως προς μεν το υπό στοιχείο β' έγγραφο γίνεται ρητή αναφορά στην προσβαλλομένη (βλέπ. τρίτο φύλλο αυτής υπ' αριθμ. 3), ως προς δε τα υπό στοιχεία α' και γ' έγγραφα από τη διαβεβαίωση στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση ότι το Εφετείο, για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση, έλαβε υπόψη, εκτός από τα άλλα αποδεικτικά μέσα, και όλα τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι στο υπόλοιπο αιτιολογικό της απόφασης δεν υπάρχει κανένα απολύτως στοιχείο από το οποίο να μπορεί να δημιουργηθεί αμφιβολία για το εάν το Εφετείο έλαβε υπόψη και τα παραπάνω έγγραφα, (υπό στοιχεία α' και γ') γίνεται απολύτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και τα έγγραφα αυτά.

Επομένως είναι αβάσιμος ο δεύτερος λόγος της αίτησης.

ΙΙΙ. Επειδή στο άρθρο 18 παρ. 4 εδ. ε' του έχοντος εν προκειμένω εφαρμογή Ν. 2882/01 "περί αναγκαστικών απαλλοτριώσεων" (αφού η απαλλοτρίωση που αφορά η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως κηρύχθηκε την 24.4.2002) ορίζεται: "Σε περίπτωση εμπρόθεσμης αιτήσεως, το Εφετείο αποφαίνεται ενιαίως τόσο για την δικαστική δαπάνη της ενώπιον αυτού διαδικασίας, όσο και για την δικαστική δαπάνη του προσωρινού προσδιορισμού της αποζημίωσης".

Από την διάταξη αυτή συνάγεται ότι οι διαδικασίες για τον προσωρινό και οριστικό προσδιορισμό της καταβλητέας αποζημίωσης αφορούν τη διερεύνηση μίας και της αυτής διαφοράς. Γι' αυτό, αν παραστάθηκε και στις δυο διαδικασίες ο ίδιος δικηγόρος, του οφείλεται αμοιβή μια φορά και για τις δυο διαδικασίες, αφού ουσιαστικά μια μόνο φορά παρέσχε την εργασία του.

Αν δεν υπάρχει ειδική συμφωνία, η αμοιβή του αυτή υπολογίζεται κατά τα άρθρα 98, 100 παρ. 1, 107, 110, 111 και 114 παρ. 5 του ν.δ. 3026/1954 "περί του Κώδικος Δικηγόρων" επί της αξίας του αντικειμένου της δίκης, που ταυτίζεται με την οριστικά προσδιορισθείσα αποζημίωση προς 3%, από το οποίο 2% για τη σύνταξη των αιτήσεων προσωρινού και οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης και το 1% για τη σύνταξη και κατάθεση προτάσεων.

Στην προκειμένη περίπτωση με την προσβαλλόμενη απόφαση δικάστηκε αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για οριστικό προσδιορισμό αποζημιώσεως ακινήτου απαλλοτριωθέντος την 24.4.2002, για δημόσια ωφέλεια, ήτοι για την δημιουργία χώρου επιβιβάσεως επισκεπτών του Μουσείου Αρχαίας Ολυμπίας. Με την αίτηση αυτή συνδικάστηκε και ανταίτηση του ήδη αναιρεσίβλητου, υποβληθείσα με εμπρόθεσμες προτάσεις.

Την αίτηση για προσωρινό προσδιορισμό υπέβαλε το Ελληνικό Δημόσιο, ενώ ο καθού (ήδη αναιρεσίβλητος) παρέστη με τον αυτό δικηγόρο και στις δυο δίκες (προσωρινού και οριστικού προσδιορισμού). Το Εφετείο που καθόρισε με την προσβαλλόμενη απόφαση την οριστική αποζημίωση, καθόρισε ενιαίως για αμφότερες τις δίκες (προσωρινού και οριστικού προσδιορισμού αποζημιώσεως) την αμοιβή του πληρεξουσίου δικηγόρου στο 5% επί της οριστικής αποζημιώσεως του απαλλοτριωθέντος.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασε την ως άνω διάταξη (έδει να επιδικάσει ως αμοιβή του αυτού και για τις δυο δίκες πληρεξουσίου δικηγόρου του καθού - αναιρεσιβλήτου το 2% της ως άνω αποζημιώσεως αφού ο δικηγόρος του καθού αναιρεσιβλήτου δεν δικαιούται αμοιβής για την άσκηση ανταιτήσεως με τις προτάσεις.

Συνεπώς, πρέπει κατά παραδοχή του τρίτου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη μόνο κατά τη διάταξή της περί δικαστικής δαπάνης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 657/2003 απόφαση του Εφετείου Πατρών κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό της παρούσης μέρος αυτής (δικαστική δαπάνη).

Παραπέμπει κατά τούτο την υπόθεση προς περαιτέρω έρευνα ενώπιον του Εφετείου Πατρών, που θα συντεθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος την οποίαν ορίζει σε εννιακόσια εβδομήντα (970) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 29 Μαρτίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 7 Απριλίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ