Supreme Court allows appeal against divorce judgment for failure to consider bank account evidence.

Απόφαση 685 / 2013 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 685/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη και Μιχαήλ Αυγουλέα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 4 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Κοκκίνη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ι. Λ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θωμά Μήνο, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔικ.

Της αναιρεσιβλήτου: Κ. Κ. του Δ., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14 Ιουλίου 2009 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5535/2010 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 6398/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 23 Μαρτίου 2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Μιχαήλ Αυγουλέας, ανέγνωσε την από 25 Ιανουαρίου 2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δεύτερου λόγου της αίτησης και την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν ο απολειπόμενος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την προσκομιζόμενη με επίκληση από τον αναιρεσείοντα υπ' αριθ. 485/30-11-2012 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Πειραιώς, ..., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσης, επιδόθηκαν νομίμως και εμπροθέσμως, με επιμέλεια του αναιρεσείοντα στην αναιρεσίβλητη. Επομένως, εφόσον η τελευταία δεν εμφανίστηκε, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά της στο πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση, παρά την απουσία της.

2. Με την κρινόμενη αίτηση προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα, κατά τη διαδικασία των γαμικών διαφορών, υπ' αριθ. 6398/2011 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Με την απόφαση αυτή έγινε τυπικά δεκτή η από την αναιρεσίβλητη έφεση κατά της 5535/2010 οριστικής απόφασης Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία υποχρεώθηκε η τελευταία να μεταβιβάσει κατά πλήρη κυριότητα στον αναιρεσίβλητο την κυριότητα του περιγραφομένου σ' αυτήν ακινήτου. Στη συνέχεια, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δέχτηκε κατ' ουσίαν την έφεση και αφού εξαφάνισε την πρωτοβάθμια απόφαση, δέχτηκε ως εν μέρει κατ' ουσίαν βάσιμη την αγωγή για τις αξιώσεις του ενάγοντα από την επαύξηση της περιουσίας της αναιρεσίβλητης, με τη συμβολή του, σε ποσοστό 73%, κατά την διάρκεια του γάμου τους, που είχε λυθεί, ενώ υποχρέωσε την τελευταία να μεταβιβάσει στον αναιρεσείοντα το πιο πάνω ακίνητο κατά το ποσοστό της επαύξησης. Η αίτηση, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 556 παρ. 1ΚΠολΔ), επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

3. Το δικαστήριο της ουσίας, οφείλει, κατά το σχηματισμό της κρίσης του για τους ουσιώδεις πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, που παραδεκτά προσκόμισαν με επίκληση οι διάδικοι, διαφορετικά υποπίπτει στην πλημμέλεια που ιδρύει το λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 11γ του άρθρ.559 ΚΠολΔ.

Ειδικότερα ο λόγος αυτός αναίρεσης ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη του υποστατά και αναλόγως έγκυρα αποδεικτικά μέσα που παραδεκτά επικαλέσθηκε ο αναιρεσείων και νόμιμα προσκόμισε ο ίδιος ή οποιοσδήποτε από τους λοιπούς διαδίκους, προς άμεση ή έμμεση απόδειξη ή ανταπόδειξη κρίσιμων γεγονότων ή λυσιτελών ισχυρισμών κατά την ανωτέρω έννοια, δηλαδή νόμιμων ισχυρισμών που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολ.ΑΠ 42/2002), εφόσον βέβαια προτάθηκαν παραδεκτά στο δικαστήριο της ουσίας (πρωτοβάθμιο ή δευτεροβάθμιο) κατά τις παραπάνω διακρίσεις.

Για την ίδρυση του ως άνω λόγου αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας επικληθέντων και προσκομισθέντων αποδεικτικών μέσων, τα οποία όφειλε αυτό να λάβει υπόψη του. Ωστόσο στην προσβαλλόμενη απόφαση δεν είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση κάθε αποδεικτικού μέσου, αρκεί να γίνεται αδίστακτα βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, έστω και αν στην απόφαση έχει γίνει ιδιαίτερη αναφορά σε ορισμένα μόνο από τα αποδεικτικά μέσα, επειδή θεωρήθηκαν μεγαλύτερης σημασίας κατά την ελεύθερη κρίση του δικαστηρίου (ΑΠ 22/2005, 798/2010).

Για την πληρότητα όμως του ίδιου λόγου αναίρεσης πρέπει στο αναιρετήριο να καθορίζεται το αποδεικτικό μέσο που δεν λήφθηκε υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας, μολονότι ήταν παραδεκτό και νόμιμο και να εκτίθεται ότι έγινε επίκληση και παραδεκτή προσαγωγή του στο δικαστήριο της ουσίας προς απόδειξη ή ανταπόδειξη κρίσιμου, κατά τα προεκτεθέντα, ισχυρισμού, ο οποίος πρέπει επίσης να εξειδικεύεται στο αναιρετήριο με παράλληλη αναφορά ότι υπήρξε παραδεκτή επίκλησή του στο δικαστήριο της ουσίας (ΑΠ 374/2012).

Με το δεύτερο λόγο της κρινόμενης αίτησης, αποδίδεται στο Εφετείο η από τον αριθ. 11γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια. Ειδικότερα ότι το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα ότι η εναγομένη διέθεσε για την ανέγερση της οικίας, που αναφέρεται στην αγωγή, το ποσό των 11.693.796 δρχ. που είχε λάβει κατά το χρονικό διάστημα από 1-3-1991 έως τις 21-5-1996, αποτελούμενο από εφάπαξ βοήθημα του ασφαλιστικού της φορέα, βοήθημα τέκνων από τον εργοδότη της και την χορήγηση δανείων από τον τελευταίο, δεν έλαβε υπόψη και δεν συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις και το μετ' επίκληση απ' αυτόν προσκομιζόμενο με αριθμό πρωτ. 1371/26-10-2007 έγγραφο της Γενικής Τραπέζης της Ελλάδος. Ότι, από το έγγραφο αυτό, προέκυπτε ότι το ληφθέν από αυτήν συνολικό ποσό του εφάπαξ βοηθήματος των 7.733.333 δρχ. καθώς και το βοήθημα τέκνου των 215.441 δρχ. δεν το διέθεσε για την ανέγερση της κατοικίας, αλλά το είχε καταθέσει σε προθεσμιακό λογαριασμό στην εν λόγω Τράπεζα, από την οποία και ανέλαβε τις καταθέσεις της το 2005, λίγες ημέρες πριν τη διάσπαση της έγγαμης συμβίωσής τους.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση του περιεχομένου της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο, δέχτηκε ότι η αναιρεσίβλητη συνέβαλε στην ανέγερση της κατοικίας, που απέκτησε κατά τη διάρκεια του γάμου της με τον αναιρεσίβλητο, με το ποσό των 11.693.796 δρχ. στο οποίο περιλαμβάνονταν, εκτός των άλλων, το εφάπαξ συνταξιοδοτικό βοήθημά της από 7.733.333 δρχ.

καθώς και το βοήθημα τέκνου από 215.441 δρχ. Στην απόφαση αυτή περιλαμβάνεται διαβεβαίωση ότι το Εφετείο για να καταλήξει στο πιο πάνω αποδεικτικό του, έλαβε υπόψη και όλα τα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι. Πλην όμως, από όλο το περιεχόμενο της απόφασης, με την οποία, όπως προαναφέρθηκε απορρίφθηκε ο αγωγικός ισχυρισμός του ενάγοντος ότι η εναγομένη είχε μηδενική συμβολή στην ανέγερση της κατοικίας ή υπολειπομένη του 1/3, δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις, και το πιο πάνω έγγραφο για να καταλήξει στο απορριπτικό αποδεικτικό του πόρισμα, ενόψει και του ότι καμιά αναφορά δεν γίνεται στην προσβαλλόμενη για το έγγραφο αυτό, ούτε και στο σχετικό ισχυρισμό του αναιρεσείοντος.

Αν το έγγραφο αυτό, είχε ληφθεί υπόψη, είναι αμφίβολο αν το Εφετείο θα καθόριζε τη οικονομική συμβολή της εναγομένης σε ποσοστό 27% επί της αξίας της οικίας που ανεγέρθηκε με κοινές δαπάνες των διαδίκων. Το έγγραφο δε τούτο, όπως προκύπτει από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, επισκόπηση των εγγράφων προτάσεων του αναιρεσείοντος στο Εφετείο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, αυτός το επικαλέσθηκε και το προσκόμισε νομίμως.

Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός ο δεύτερος λόγος της κρινόμενης αίτησης και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, στο σύνολό της, ενώ παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων τη κρινόμενης αίτησης. Στη συνέχεια πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, εφόσον είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές.

Τέλος, η δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντα, βαρύνει την αναιρεσίβλητη, ως ηττώμενη διάδικο (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 6398/2011 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Επιβάλλει στην αναιρεσίβλητη τη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντα, την οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Μαρτίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Απριλίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ