Supreme Court allows appeal against lower court's interpretation of contract terms regarding fee payment conditions.

Απόφαση 679 / 2018 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 679/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Σακκά, Γεώργιο Κοντό, Αβροκόμη Θούα, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου και Κυριάκο Οικονόμου - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Οκτωβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν. Μ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σπυρίδωνα Οικονόμου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ε. χήρας Ε. Σ., το γένος Π. Φ. και 2) Κ. (Λ.) θυγατέρας Ε. Σ., συζύγου Ε. Κ., αμφοτέρων κατοίκων ..., οι οποίες παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Απόστολο Τομαρά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-4-2015 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1070/2016 του ίδιου Δικαστηρίου και 3019/2016 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 8-3-2017 αίτησή του και τον από 31-8-2017 πρόσθετο αυτής λόγο.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και του πρόσθετου αυτής λόγου και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η από 8-3-2017 αίτηση αναιρέσεως κατά της άνω, αντιμωλία των διαδίκων και κατά την τακτική διαδικασία εκδοθείσας υπ' αριθ. 3019/2016 τελεσίδικης αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, έχει ασκηθεί νομοτύπως και εμπροθέσμως (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς τους λόγους αυτής (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ). Παραδεκτώς επίσης με το από 24-10-2014 ιδιαίτερο δικόγραφο ο αναιρεσείων άσκησε ως προς προσβαλλόμενα με την αίτηση αναιρέσεως κεφάλαια της εφετειακής αποφάσεως πρόσθετο λόγο (άρθρ. 569§2 ΚΠολΔ), ο οποίος πρέπει να συνεξετασθεί με τους κύριους λόγους της αιτήσεως αναιρέσεως.

O λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ ιδρύεται και όταν η παράβαση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου αφορά τους ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών, γενικούς ή ειδικούς, με τους οποίους αίρονται οι ασάφειες ή πληρούνται τα κενά που διαπιστώνονται στις δικαιοπρακτικές δηλώσεις βουλήσεως των μερών (ΑΠ338/2016, 715/ 2010, 832/2009).

Οι ερμηνευτικοί κανόνες των άρθρων 173 και 200 ΑΚ παραβιάζονται εντός των άλλων, και όταν το ερμηνευτικό πόρισμα, στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο, δεν είναι σύμφωνο με την καλή πίση και τα συναλλακτικά ήθη. Ειδικότερα, οι ως άνω ερμηνευτικοί κανόνες παραβιάζονται, όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέφυγε μεν στις διατάξεις αυτές προς άρση της ασάφειας ή προς πλήρωση του κενού, το οποίο εμφάνιζε η συγκεκριμένη δικαιοπραξία κατά την εφαρμογή των διατάξεων αυτών, όμως, το ερμηνευτικό συμπέρασμα, στο οποίο κατέληξε σε σχέση με το νομικά αποφασιστικό, νόημα του ερμηνευόμενου όρου της δικαιοπραξίας, δεν είναι σύμφωνο προς εκείνο που υπαγορεύεται από αυτούς τους ερμηνευτικούς κανόνες (ΑΠ 530/2011).

Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, με την οποία αυτό, από τα πραγματικά περιστατικά της συγκεκριμένης περιπτώσεως εξάγει το στηριζόμενο στη βούληση, του δηλούντος (αρθρ. 173 ΑΚ) υποκειμενικό νόημα της δηλώσεως βουλήσεως, όπως, επίσης, και εκείνη, με την οποία συνάγει το αντικειμενικό (αρθρ. 200 ΑΚ) νόημα της δηλώσεως βουλήσεως είναι κρίση νομική και ως τέτοια, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου(ΑΠ 1333/2012).

Καλή πίστη είναι η συμπεριφορά που επιβάλλεται στις συναλλαγές κατά την κρίση χρηστού και γνωστικού ανθρώπου, ενώ συναλλακτικά ήθη είναι οι συνηθισμένοι στις συναλλαγές τρόποι ενέργειας. Για τη διαμόρφωση της σχετικής κρίσεως το δικαστήριο σταθμίζει τα συμφέροντα των μερών, και ιδίως εκείνου στην προστασία του οποίου αποβλέπει ο ερμηνευόμενος όρος, και λαμβάνει επίσης υπόψη τη φύση και το σκοπό της δικαιοπραξίας, τις συνθήκες υπό τις οποίες έγιναν οι δηλώσεις της βουλήσεως των μερών, τις τοπικές και γλωσσικές συνήθειες, τις προηγούμενες συναλλαγές των μερών και την προηγούμενη συμπεριφορά τους, τις διαπραγματεύσεις που είχαν προηγηθεί και πώς οι σχετικές δηλώσεις του ενός μέρους αναμένονταν να εκληφθούν από το άλλο.

Για να συναγάγει το ερμηνευτικό πόρισμα το δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να αρκεσθεί στο περιεχόμενο της συμβάσεως, αλλά μπορεί να αντλήσει στοιχεία και εκτός της συμβάσεως, που θα προταθούν από τους διαδίκους. Δεν αποκλείεται μάλιστα να λάβει υπόψη του και στοιχεία από τη μεταγενέστερη από την κατάρτιση της συμβάσεως συμπεριφορά των μερών, ως ενδεικτικά του νοήματος που είχαν προσδώσει στη σύμβαση τα μέρη, γεγονός που υποδηλώνεται και με τις σύμφωνες με αυτό ενέργειές τους(ΑΠ 374/2013 ).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 713 του Α.Κ., με τη σύμβαση της εντολής, ο εντολοδόχος έχει την υποχρέωση να διεξαγάγει χωρίς αμοιβή την υπόθεση που του ανέθεσε ο εντολέας. Η διάταξη του άνω άρθρου δεν έχει το χαρακτήρα κανόνα δημοσίας τάξεως και επομένως οι συμβαλλόμενοι μπορούν να συμφωνήσουν, εκ των προτέρων, ότι στον εντολοδόχο θα καταβάλλεται αμοιβή για την εκτέλεση της εντολής, οπότε στην περίπτωση αυτή η σύμβαση θα έχει το χαρακτήρα της έμμισθης εντολής.

Η περί αμοιβής, όμως, συμφωνία πρέπει να είναι ρητή, γιατί ο κανόνας του άρθρου 713 Α.Κ. περί του "αμίσθου" της εντολής μόνο με ρητή συμφωνία μπορεί να διασπασθεί (ΑΠ1646/2005 ΑΠ 1243/2005, 1137/2010 ΑΠ (ΠΟΙΝ). Στην ανωτέρω συμφωνία είναι κατ` αρχήν επιτρεπτή η προσθήκη αναβλητικής αιρέσεως (άρθρο 201 ΑΚ) με την οποία η υποχρέωση προς καταβολή αμοιβής στον εντολοδόχο για την εκτέλεση της εντολής εξαρτάται από κάποιο μελλοντικό και αβέβαιο γεγονός, που δεν εξαρτάται από τη θέληση του υπόχρεου( ΑΠ 1070/2009).

Στην περίπτωση δε αυτή, κατά την έννοια του άρθρου 201 του ΑΚ, η πλήρωση της αιρέσεως και η εντεύθεν αξίωση περί αμοιβής επέρχεται αυτοδικαίως, μόλις επισυμβεί το γεγονός από το οποίο έχουν εξαρτηθεί τα αποτελέσματα της δικαιοπραξίας, ενώ η αίρεση ματαιώνεται ή ατονεί, εφ' όσον το συγκεκριμένο γεγονός δεν επήλθε και είναι βέβαιο ότι δεν πρόκειται να επέλθει, επειδή παρήλθε ο χρόνος ή απέβη ανέφικτο ή εξέλιπαν οι προϋποθέσεις επελεύσεως αυτού.

Η κρίση περί της πληρώσεως ή ματαιώσεως της αιρέσεως αποτελεί ζήτημα ερμηνείας του περιεχομένου της δικαιοπραξίας, βάσει των κανόνων της καλής πίστεως και των συναλλακτικών ηθών (ΑΚ 200). Ειδικότερα, όταν η αίρεση συνίσταται σε πράξη ενός των μερών, είναι θέμα ερμηνείας εντός πόσου χρόνου πρέπει αυτή να ενεργηθεί, εάν δύναται να γίνει και από άλλον, αν πρέπει να επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα ή μήπως αρκεί η προσπάθεια του δικαιούχου.

Η πλήρωση ή ματαίωση της αιρέσεως δεν αποτελεί στοιχείο του πραγματικού της δικαιοπραξίας, ώστε αυτή να έχει τελειωθεί, να είναι δηλαδή πλήρης, ασχέτως προς το εάν τελεί υπό αίρεση. Ενώ όμως δικαιοπραξία είναι πλήρης, η ενέργεια της είναι μετέωρη, ματαιωθείσης δε της αιρέσεως η δικαιοπραξία θεωρείται ως μηδέποτε γενομένη και αποσβέννυται το δικαίωμα προσδοκίας του υπό αίρεση δικαιούχου( ΑΠ153/2013).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως (άρθρ. 561 § 2 ΚΠολΔ) προκύπτει ότι αυτή, δέχθηκε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα : " Ο Ε. Σ., Πολιτικός Μηχανικός, ήδη αποβιώσας την 30.9.201 1 και κληρονομηθείς από τις εκκαλούσες (σύζυγο και θυγατέρα) κατά τους κανόνες της εξ αδιαθέτου.

κληρονομικής διαδοχής και δη κατά ποσοστό 25% επί της κληρονομιάς από την πρώτη εκκαλούσα σύζυγο και κατά ποσοστό 75% επί της κληρονομιάς από τη δεύτερη εκκαλούσα θυγατέρα του (άρθρα 1813 επ., 1820, 1884 επ. ΑΚ), τύγχανε εν ζωή συγκύριος κατά ποσοστό 47% εξ αδιαιρέτου της νήσου "...", εκτάσεως εξακοσίων πενήντα ενός (651) στρεμμάτων περίπου, κειμένης στο σύμπλεγμα των Αλκυονίδων Νήσων στον Κορινθιακό Κόλπο, έτερος δε συγκύριος κατά ποσοστό 46% εξ αδιαιρέτου περίπου τύγχανε ο Α.

Π., Δικηγόρος Αθηνών. Περί το μήνα Μάιο του έτους 2007 ο Ε. Σ., ο οποίος ενδιαφερόταν να αναβαθμίσει και αξιοποιήσει επιχειρηματικώς την ως άνω ιδιοκτησία του στη νήσο είτε δια πωλήσεως είτε δια συνεργασίας με επενδυτή του τουριστικού/ξενοδοχειακού τομέως με βελτίωση των όρων δομήσεως και καλύψεως, ανέθεσε προφορικώς στον εφεσίβλητο, ομοίως Πολιτικό Μηχανικό, εξειδικευμένο σε ζητήματα πολεοδομίας και Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού (Γ.Ο.Κ.), με τον οποίο τον συνέδεε γνωριμία και φιλία από πολλών ετών, την έναντι αμοιβής υπόθεση της νήσου, η δε προφορική αυτή εντολή περιελάμβανε κατά το στάδιο αυτό :

α) την ανεύρεση και μελέτη των νομίμων και πραγματικών όρων δομήσεως και της διέπουσας αυτούς νομοθεσίας, β) τη μελέτη και επαφή, για λογαριασμό και προς όφελος του εντολέως Ε. Σ., με όλους τους αρμοδίους φορείς για τη βελτίωση των υφισταμένων όρων δομήσεως στο εν λόγω ακίνητο και γ) τη διερεύνηση, αναζήτηση και επαφή με τρίτους ενδιαφερομένους να επενδύσουν στο συγκεκριμένο ακίνητο (με αγορά, ανοικοδόμηση, παροχή υπηρεσιών κλπ.) και την υπόδειξη αυτών στον εντολέα Ε.

Σ.. Κατά το χρόνο αυτό δεν είχε συμφωνηθεί το οφειλόμενο στον εφεσίβλητο ποσόν ή ποσοστό αμοιβής, συμφωνήθηκε όμως ότι αυτή θα εξηρτάτο από το αποτέλεσμα των ενεργειών του εφεσιβλήτου και ότι ο ακριβής προσδιορισμός αυτής θα χωρούσε εγγράφως σε μεταγενέστερο χρόνο. Περαιτέρω, ομοίως κατά το χρόνο αυτό (Μάιος 2007) είχε δοθεί στη δημοσιότητα το από 2.5.2007 "Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό - Σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης", στο άρθρο 3 παρ. 7 του οποίου ορίζεται η "σύνθετη και ολοκληρωμένη ανάπτυξη τουριστικών υποδομών σταθερού παραθερισμού" ως "η συνδυασμένη ανάπτυξη ξενοδοχείων διαφόρων λειτουργικών μορφών/τύπων υψηλών προδιαγραφών, τουριστικών επιπλωμένων επαύλεων, εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής (συνεδριακά κέντρα, γκολφ, κέντρα θαλασσοθεραπείας κ.α.), καθώς και κατοικιών προς πώληση, στις οποίες θα παρέχεται η δυνατότητα παροχής ξενοδοχειακών υπηρεσιών υψηλού επιπέδου...

Ειδικώς για τις νήσους στο άρθρο 5 περ. Ε υπό τον τίτλο "Νησιά και παράκτιες περιοχές" χωρεί κατηγοριοποίηση των νήσων και στην Ομάδα IV υπό τον τίτλο "Βραχονησίδες και ακατοίκητα νησιά" ορίζεται ότι αυτά (βραχονησίδες και ακατοίκητα νησιά) "κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες με βάση τα ιδιαίτερα φυσικά χαρακτηριστικά τους, το μέγεθος και την εγγύτητά τους με κατοικημένες περιοχές.

Στην πρώτη κατηγορία θα επιβάλλεται η απόλυτη προστασία τους. Στη δεύτερη κατηγορία θα επιτρέπεται η ανάπτυξη τουριστικών εγκαταστάσεων με τον όρο ότι η κάλυψή τους δεν θα υπερβαίνει το 2% του νησιού, τηρουμένης της λοιπής νομοθεσίας".... Στο πλαίσιο της ανατεθείσας σε αυτόν εντολής, ο εφεσίβλητος συνέταξε και κατέθεσε την 5-5-2008 στη Διεύθυνση Χωροταξίας του Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ.

με αριθμό πρωτοκόλλου ... το απευθυνόμενο προς το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Αναπτύξεως έγγραφο με το οποίο, επικαλούμενος τα αμέσως προαναφερόμενα Σχέδια, ισχυρίζεται ότι : α) εκπροσωπεί ξένο επενδυτή, ενδιαφερόμενο να αναπτύξει "Σύνθετη και Ολοκληρωμένη Μορφή Τουρισμού" σε ιδιωτική νήσο του Κορινθιακού Κόλπου, εκτάσεως εξακοσίων πενήντα (650) στρεμμάτων και β) η εν λόγω νήσος ανήκει στη "Μητροπολιτική Περιοχή Αθηνών", όπου ορίζεται μεγίστη πυκνότητα έξι (6) κλίνες ανά στρέμμα για τη δόμηση τουριστικών καταλυμάτων εκτός Σχεδίου με όριο αρτιότητος τα δέκα (10) στρέμματα, γ) η εν λόγω νήσος είναι από ετών κατοικημένη (υπάρχουν δύο κατοικίες εκτάσεως περίπου εξακοσίων τετραγωνικών μέτρων, δίκτυο χωμάτινων δρόμων, δίκτυο υδρεύσεως, ηλεκτρογεννήτριες και λειτουργούσα Μονή του IB' αιώνος σε ανεξάρτητο έκταση δέκα [ 10 ] στρεμμάτων), μέρος δε της νήσου καλλιεργείται, ζήτησε δε να καταστεί σαφές ότι : "α) για τα κατοικημένα νησιά της Μητροπολιτικής Περιοχής Αθήνας, όπως απεικονίζεται στο συνημμένο "σχέδιο ανάπτυξης της χώρας" η μέγιστη πυκνότητα είναι 6 κλίνες/στρέμμα για τη δόμηση τουριστικών καταλυμάτων εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών, β) κι ότι εξυπακούεται ότι ισχύει και για τα νησιά αυτά, έκτασης μεγαλύτερης των 150 στρεμμάτων, το άρθρο 9Ζ (σελίς 41) που αφορά Σύνθετες και Ολοκληρωμένες Αναπτύξεις Τουριστικών Υποδομών Σταθερού Παραθερισμού".

Μετά την κατάθεση του ως άνω εγγράφου : α) εκδόθηκε η υπ' αριθ. 6876/4871 Έγκριση του Γενικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης από την Επιτροπή Συντονισμού της Κυβερνητικής Πολιτικής στον τομέα του Χωροταξικού Σχεδιασμού και της Αειφόρου Ανάπτυξης.... Ακολούθως, τα συμβαλλόμενα μέρη (ήτοι ο Ε.

Σ. και ο εφεσίβλητος) κατήρτισαν το από 2.11.2008 "ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ", στο οποίο αναφέρονται επί λέξει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα : "... ανέθεσαν (ενν. οι συνιδιοκτήτες της νήσου) με προφορική εντολή του εκ των εντολέων Ε. Σ. στον αφετέρου συμβαλλόμενο Ν. Μ. του Α., Τεχνικό Σύμβουλο Επενδύσεων, κάτοικο Βούλας, ..., καλούμενο εφεξής, χάριν συντομίας, "ο Εντολοδόχος", τα εξής :

α) Να μελετήσει και να προωθήσει, με παραστάσεις και με υπομνήματα, προς τις αρμόδιες υπηρεσίες και αρχές, τους αιτούμενους βέλτιστους όρους αξιοποίησης της ανωτέρω ιδιοκτησίας τους, ενόψει της εισαγωγής νέων ειδικών κανόνων τουριστικής χωροταξίας, β) Να ανεύρει σοβαρό αγοραστή για το πιο πάνω νησί, λόγω των πολλαπλών γνωριμιών του, με εφοπλιστές και μεγαλοεπιχειρηματίες.

Ήδη : α) Ο εντολοδόχος Ν. Μ. ύστερα από διεξοδική και εμπεριστατωμένη μελέτη (σε συνεργασία με Δικηγόρο και Πολεοδόμο επιλογής του), τόσο του από 2 Μαΐου 2007 ΕΙΔΙΚΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ όσο και του από 31 Ιουλίου 2007 ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ και αφού συνεζήτησε το θέμα με τον αρμόδιο Διευθυντή Χωροταξίας του Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ.

υπέβαλε προς τη Δ/νση Χωροταξίας την με αρ. πρωτ. .../5-5-2008 ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ για να τεθεί υπόψη του κατά νόμο αρμόδιο ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, επιδιώκοντας τους βέλτιστους όρους αξιοποίησης της νήσου, α1) Για το παρεχόμενο έργο και τα έξοδα και τις δαπάνες πάσης φύσεως, για την πραγμάτωση του πιο πάνω σκοπού, από τον Εντολοδόχο, οι αφ' ενός συμβαλλόμενοι εντολείς, συμφωνούν ότι είναι δίκαιο και εύλογο να λάβει ο εντολοδόχος σαν αμοιβή, το ποσόν των εκατό χιλιάδων ευρώ (100.000 €) υπό την προϋπόθεση της θετικής κατάληξης της υπόθεσης σε δεκαοκτώ (18) μήνες, εκτός αν προηγηθεί πώληση της νήσου με ή χωρίς τη μεσολάβηση του Εντολοδόχου, οπότε θα καταβληθεί την ημέρα της πώλησης.

Συμφωνείται αμοιβαίως ότι θεωρείται "θετική κατάληξη" αν το αναφερόμενο σήμερα ποσοστό κάλυψης τουριστικών εγκαταστάσεων σε ακατοίκητα νησιά εμβαδού μεγαλύτερου των 500 (πεντακοσίων) στρεμμάτων από 2% (δύο τοις εκατό) της έκτασης του νησιού (δηλαδή από 26.000 M2 που προκύπτει για διώροφα αφού 650.000 M2 X 2% = 26.000 M2) γίνει 4% (Ίδετε άρθρο 5Ε III Βραχονησίδες και ακατοίκητα νησιά του ΕΙΔΙΚΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ που τροποποιήθηκε πρόσφατα το Σεπτέμβριο του 2008) ή γίνει συνολικά 58.500 M2, δηλαδή πολλαπλάσιο.

Αυτό μπορεί να γίνει, μόνο αν, όπως επιδιώκει ο Εντολοδόχος, συμπεριληφθεί ειδική διάταξη, ότι για το συγκεκριμένο νησί (και άλλα παρόμοια) σαν συμπεριλαμβανόμενο στην ευρύτερη Μητροπολιτική Περιοχή της Αθήνας, ισχύει η δυνατότητα ανάπτυξης τουριστικών καταλυμάτων Α' τάξης και πολυτελείας με μέγιστη πυκνότητα 3 (τρεις) κλίνες/στρέμμα (οπότε 3 κλίνες X 650 στρέμματα = 1.950 κλίνες X 30 = 58.500 M2).

Στην περίπτωση που δεν υπάρξει καμιά βελτίωση της συνολικής κάλυψης του νησιού δηλαδή παραμείνει στις 26.000 M2, δεν οφείλεται αμοιβή. Για ενδιάμεση αύξηση, μεταξύ 26.000 M2 και 58.500 M2 η αμοιβή των 100.000 € μειώνεται αναλογικά, όπως και αύξηση του ποσοστού κάλυψης, μεταξύ 2% και 4% ..."... Από την επισκόπηση του ως άνω εγγράφου, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, σαφώς συνάγεται ότι τα συμβαλλόμενα στην ένδικο σύμβαση εμμίσθου εντολής μέρη, ήτοι ο Ε.

Σ. και ο εφεσίβλητος, εξήρτησαν την καταβολή της αμοιβής των εκατό χιλιάδων ΕΥΡΩ (100.000 €) από γεγονός μελλοντικό και αβέβαιο, ήτοι από τη δια νομοθετικής μεταβολής βελτίωση των όρων δομήσεως της συγκεκριμένης νήσου και δη κατά τις προαναφερόμενες συγκεκριμένες (ποσοτικώς προσδιοριζόμενες) παραμέτρους, δηλαδή η καταβολή της ως άνω αμοιβής τελεί υπό την αναβλητική αίρεση (άρθρο 201 ΑΚ) της επιτεύξεως συγκεκριμένου αποτελέσματος, ήτοι της επελεύσεως συγκεκριμένου, θετικώς προσδιοριζομένου, γεγονότος...

δεδομένου ότι για την πλήρωση της αιρέσεως δεν αρκεί μόνη η νομοθετική μεταβολή προς την αναφερομένη στο ως άνω ιδιωτικό συμφωνητικό κατεύθυνση, αλλά πρέπει αυτή να συνδέεται αιτιωδώς με συγκεκριμένες ενέργειες του εντολοδόχου (εφεσιβλήτου) και δη να αποτελεί το ωφέλιμο άμεσο αποτέλεσμα αυτών (είτε μεμονωμένων είτε σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες)...

Ενόψει όλων των ανωτέρω, κρίνεται ότι η διαλαμβανομένη στο από 2.11.2008 "ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ" αναβλητική αίρεση ουδέποτε πληρώθηκε, αλλά ματαιώθηκε, δεδομένου ότι δεν αποδείχθηκε ότι συγκεκριμένες (αντικειμενικώς δυνάμενες να προσδιορισθούν κατά τόπο, χρόνο, περιεχόμενο και λοιπές περιστάσεις) ενέργειες του εφεσιβλήτου είχαν ως ενεργό και ωφέλιμο αποτέλεσμα τη νομοθετική βελτίωση των όρων καλύψεως και δομήσεως οιασδήποτε μορφής τουριστικών εγκαταστάσεων επί της νήσου "..."..." Με βάση τις παραδοχές αυτές το Μονομελές Εφετείο Αθηνών δέχθηκε την έφεση και τους πρόσθετους λόγους εφέσεως των αναιρεσιβλήτων και αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που είχε κρίνει διαφορετικά, απέρριψε ακολούθως την αγωγή, ως αβάσιμη.

Ειδικότερα, με την προσβαλλόμενη απόφαση έγινε δεκτό ότι από την επισκόπηση του ως άνω εγγράφου συμφωνητικού, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, σαφώς συνάγεται ότι τα συμβαλλόμενα στην ένδικη σύμβαση έμμισθης εντολής μέρη εξήρτησαν την καταβολή αμοιβής από την αναβλητική αίρεση της επιτεύξεως συγκεκριμένων(αντικειμενικώς δυνάμενων να προσδιορισθούν κατά τόπο, χρόνο, περιεχόμενο και λοιπές περιστάσεις) ενεργειών του εφεσιβλήτου εντολέως), οι οποίες θα είχαν ως ενεργό και ωφέλιμο αποτέλεσμα την νομοθετική βελτίωση των όρων καλύψεως και δομήσεως οιασδήποτε μορφής τουριστικών εγκαταστάσεων επί της νήσου "..." στο σύμπλεγμα των Αλκυονίδων Νήσων...".

Συγκεκριμένα, με την προσβαλλόμενη απόφαση έγινε δεκτό ότι στην έννοια του συμφωνηθέντος όρου, που η επέλευσή του εμπόδισε την πλήρωση της χαρακτηρισθείσης ως αναβλητικής αιρέσεως, από την οποία εξαρτήθηκε η καταβολή της αμοιβής του αναιρεσείοντος, περιελαμβάνοντο αποκλειστικώς συγκεκριμένες (αντικειμενικώς δυνάμενες να προσδιορισθούν κατά τόπο, χρόνο, περιεχόμενο και λοιπές περιστάσεις) ενέργειες τούτου (αναιρεσείοντος) οι οποίες μόνες θα επέφεραν ως ενεργό και ωφέλιμο αποτέλεσμα τη νομοθετική βελτίωση των όρων καλύψεως και δομήσεως οιασδήποτε μορφής τουριστικών εγκαταστάσεων επί της νήσου ....

Πλην, το ερμηνευτικό συμπέρασμα, στο οποίο κατέληξε σε σχέση με το νομικά αποφασιστικό νόημα του ερμηνευόμενου όρου της δικαιοπραξίας, δεν δικαιολογείται με βάση τα κριτήρια των άρθρ. 173 και 200 ΑΚ και τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε σχετικά η προσβαλλόμενη απόφαση. Τούτο δε διότι, κατά την αληθή βούληση των συμβληθέντων, όπως αυτή προκύπτει από τους κανόνες της καλής πίστεως και των συναλλακτικών ηθών - μετά την στάθμιση των συμφερόντων των μερών και ιδίως εκείνου στην προστασία του οποίου αποβλέπει ο ερμηνευόμενος όρος, τις προηγούμενες συναλλαγές τούτων και τις συμφωνίες που είχαν προηγηθεί μεταξύ τους, κατά τις ανέλεγκτες παραδοχές - ο επίδικος όρος της συμφωνίας εξαρτά την καταβολή αμοιβής στον εντολοδόχο από την προϋπόθεση της θετικής καταλήξεως της αναληφθείσης υποθέσεως, εν όψει των ήδη γενομένων υπ' αυτού ενεργειών και όσων περαιτέρω ήτο αναγκαίο να διενεργηθούν, αποβλέποντας κυρίως στο επερχόμενο αποτέλεσμα(αύξηση ποσοστού καλύψεως τουριστικών εγκαταστάσεων), την επέλευση του οποίου δεν εξήρτησαν από τις αποκλειστικές ενέργειες τούτου (εντολοδόχου), ούτε ήταν δυνατό να το εξαρτήσουν αποκλειστικά, από δικές του ενέργειες, ενόψει του ότι ήταν αναγκαία και νομοθετική μεταβολή.

Επομένως η προσβαλλόμενη απόφαση που έκρινε διαφορετικά, παρεβίασε με εσφαλμένη εφαρμογή τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρ. 173 και 200 ΑΚ και έτσι είναι βάσιμος ο αντίστοιχος πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η σχετική από τον αριθμό 1 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια.

Κατ' ακολουθίαν, μετά την παραδοχή του ανωτέρω λόγου, και επειδή παρέλκει η έρευνα των λοιπών, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη εφετειακή απόφαση, να παραπεμφθεί, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ, η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλο Δικαστή, εκτός από εκείνο που την είχε δικάσει προηγουμένως.

Ακόμη πρέπει να διαταχθεί η απόδοση του παραβόλου στον αναιρεσείοντα και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητες στα δικαστικά έξοδα αυτού, που κατέθεσε προτάσεις, μετά από σχετικό αίτημά του (176, 183, 191 παρ.2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθ. 3019/2016 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου η συγκρότηση από άλλο Δικαστή είναι εφικτή.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του παραβόλου, που κατατέθηκε.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τις αναιρεσίβλητες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Δεκεμβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 3 Απριλίου 2018.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ