Supreme Court remands case for retrial due to appellate court's failure to recognize a tax demand as time-barred.

Απόφαση 679 / 2016 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 679/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αντώνιο Ζευγώλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένης της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Δήμητρας Παπαντωνοπούλου και του αρχαιοτέρου Αρεοπαγίτη Κωνσταντίνου Τσόλα, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό, Αβροκόμη Θούα και Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 26 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό των Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. ..., το οποίο δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Τ. Τ. του Β., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Μιχαήλ Ορφανό, 2) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε." ενεργούσα για τις απαιτήσεις της "ΤΡΑΠΕΖΑ MILLENIUM BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" πρώην υπό την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ NOVABANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "NOVABANK" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Μαρίνα - Χαριτίνη Μηλιώνη και 3) του υπ' αρ. .../22-4-2009 πίνακα κατάταξης της Συμβολαιογράφου … Ε. Τ. - Β..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-5-2009 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Μυτιλήνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 193/2010 του ίδιου Δικαστηρίου, 23/2013 μη οριστική και 116/2014 οριστική του Τριμελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 18-2-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αβροκόμη Θούα, ανέγνωσε την από 16-9-2016 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την αποδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επί της από 18-2-2015 αίτησης αναίρεσης της 116/2014 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου.

Από τις διατάξεις των άρθρων 108, 110§2, 498§1, 568§§ 1, 2 και 4, 576§§1, 3 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί και δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σ' αυτή, κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως, ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και αν τη συζήτηση την επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος, κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι.

Από το συνδυασμό, εξάλλου, των διατάξεων των άρθρων 575, 226 παρ.4 εδ.α, γ και δ και 568 του ίδιου ως άνω Κώδικα, προκύπτει, ότι αν η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης αναβλήθηκε με επισημείωση στο πινάκιο, είναι δε απών, κατά τη νέα μετά την αναβολή δικάσιμο, κάποιος από τους διαδίκους, ερευνάται αυτεπαγγέλτως αν ο απών διάδικος είχε επισπεύσει την αρχική συζήτηση ή είχε κλητευθεί σε αυτή νομίμως και εμπροθέσμως, ή είχε παραστεί νομίμως κατ'αυτή, αν δε συντρέχει μία από τις εν λόγω προϋποθέσεις, είναι περιττή νέα κλήτευση του κατά τη νέα μετά από αναβολή δικάσιμο.

Στην προκειμένη περίπτωση, τη συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, για την αρχικώς ορισθείσα από την Πρόεδρο του Α2 Πολιτικού Τμήματος, δικάσιμο της 23 Νοεμβρίου 2015,επέσπευσε εγκύρως το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, όπως αυτό προκύπτει από τα προσκομιζόμενα με επίκληση, από μεν την πρώτη των αναιρεσιβλήτων, από 14-7-2015 σχετική βεβαίωση του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Μυτιλήνης Ι.

Γ., σύμφωνα με την οποία το ένδικο δικόγραφο της επιδόθηκε στις 14-7-2015,από δε την δεύτερη των αναιρεσιβλήτων , ακριβές αντίγραφο αυτού, επί του οποίου υφίσταται η από 25-6-2015 παραγγελία του αναιρεσείοντος για επίδοση και κλήση της ιδίας για να παραστεί κατά την ανωτέρω δικάσιμο και η από 25-6-2015 βεβαίωση της δικαστικής επιμελήτριας Μ.

Μ. για την επίδοση του. Κατά την εν λόγω δικάσιμο(23-11-2015),όπως προκύπτει από το οικείο πινάκιο η υπόθεση, παρόντος του αναιρεσείοντος, εκπροσωπούμενου από την δικαστική του αντιπρόσωπο Ε. Π., αναβλήθηκε για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας(26-9-2016). Επομένως, αφού κατά τη δικάσιμο αυτή, το αναιρείον δεν παραστάθηκε, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά της στο πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση, παρά την απουσία του.

Επισημαίνεται ότι τα μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (Ν.Σ.Κ), έχουν εκ του νόμου (άρθρο 20 παρ.1 του νόμου 3087/2002) και εκ της θέσης τους την πληρεξουσιότητα να εκπροσωπούν το Ελληνικό Δημόσιο (ΑΠ 26/2011). Επομένως, είναι παραδεκτή η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, ασκηθείσα από τους Ιωάννη Μπακόπουλο, Πάρεδρο του Ν.Σ.Κ και Καλλιόπη Σπύρου Δικαστική Πληρεξούσια Ν.Σ.Κ., απορριπτόμενων ως αβασίμων όσων περί του αντιθέτου υποστηρίζει η δεύτερη των αναιρεσιβλήτων.

Από τις διατάξεις των άρθρων 979 § 2, 933 και 585 § 2 ΚΠολΔ, σε συνδυασμό προς εκείνες των άρθρων 216 § 1 και 217 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι το δικόγραφο της ανακοπής κατά του πίνακα κατάταξης πρέπει να περιέχει, εκτός από τα στοιχεία που αναφέρονται στα άρθρα 118 και 120 του ίδιου Κώδικα και τους λόγους αυτής, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα στον καθού να αμυνθεί και στο δικαστήριο να ελέγξει τη νομική και ουσιαστική βασιμότητα της απαίτησης, καθώς και την ύπαρξη του προνομίου της.

Ειδικότερα, η ανακοπή, ως εισαγωγικό δικόγραφο της περί την εκτέλεση δίκης, πρέπει να περιέχει ακριβή περιγραφή της απαίτησης, της οποίας ζητείται η κατάταξη και του προνομίου της, δηλαδή παράθεση των πραγματικών περιστατικών, τα οποία κατά νόμο θεμελιώνουν την ενεργητική νομιμοποίηση του ανακόπτοντος, αλλά και τη συγκεκριμένη έννομη σχέση από την οποία πηγάζει η απαίτηση του και το προνόμιο της.

Περαιτερω, απο τις διατάξεις, α) του άρθρου 61 § 1 του ΝΔ 356/1974 "Κώδικας Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ)" που ορίζει ότι "1. Το Δημόσιον κατατάσσεται εν αναγκαστική εκτελέσει κινητού ή ακινήτου διά τας ληξιπρόθεσμους μέχρι της ημέρας του πλειστηριασμού απαιτήσεις αυτού εκ πάσης αιτίας, μετά των πάσης φύσεως προσαυξήσεων και τόκων και εν τη υπ' αριθ. 5 σειρά του άρθρου 975 του Κωδικός Πολιτικής Δικονομίας ....

Διά τας μη ληξιπρόθεσμους εκ πάσης αιτίας απαιτήσεις του, το Δημόσιον κατατάσσεται συμμέτρως μετά των λοιπών δανειστών...."και β)του άρθρου 55 § 1 του ίδιου Κώδικα, σύμφωνα με το οποίο, "Ο Διευθυντής οιουδήποτε Δημοσίου Ταμείου λαβών γνώσιν, είτε εκ κοινοποιήσεως του προγράμματος πλειστηριασμού, είτε καθ' οιονδήποτε άλλον τρόπον, επισπευδομένου πλειστηριασμού, υποχρεούται να αναγγείλη το Δημόσιον διά τα βεβαιωμένα εις το Ταμείον του χρέη του καθ' ου ο πλειστηριασμός, δι αναγγελίας κοινοποιουμένης μόνον εις τον επί του πλειστηριασμού υπάλληλον και συνοδευομένης υπό πίνακος εμφαίνοντος τα ως άνω χρέη.

Ο πίναξ ούτος περιλαμβάνει το ονοματεπώνυμον του οφειλέτου, το είδος, το ποσόν των χρεών, το οικονομικό έτος εις ο ανήκουν ως και την χρονολογίαν βεβαιώσεως τούτων, προς δε και μνείαν της δι' έκαστον των χρεών τούτων τυχόν υπαρχούσης ασφαλείας"., σαφώς προκύπτει, ότι για το ορισμένο των απαιτήσεων του ανακόπτοντος Ελληνικού Δημοσίου, αρκεί να προσδιορίζονται αυτές με βάση τα στοιχεία που είναι αναγκαία για την αναγγελία των ίδιων απαιτήσεων κατά το προαναφερόμενο άρθρο 55§1 του ΚΕΔΕ, χωρίς να απαιτείται και εξειδίκευση του τρόπου που κάθε απαίτηση κατέστη ληξιπρόθεσμη (ΑΠ 240,1353/2015).

Εξάλλου, νομική είναι η αοριστία που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου η οποία ελέγχεται με το άρθρο 559 αριθμ.1 ΚΠολΔ. Αντίθετα, η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής ή της ανακοπής, η οποία υπάρχει όταν δεν εκτίθενται στο δικόγραφο όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη στήριξη του αιτήματος της, τα πραγματικά, δηλαδή, περιστατικά που απαρτίζουν την ιστορική της βάση και προσδιορίζουν το αντικείμενο της δίκης, δημιουργεί λόγους αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 8 και 14 του ΚΠολΔ.

Ειδικότερα ο από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο, παρά τη μη επαρκή έκθεση σε αυτήν των στοιχείων που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής ή της ανακοπής, την έκρινε ορισμένη, θεωρώντας ότι αυτά εκτίθενται με επάρκεια ή αν παρά την επαρκή έκθεση των στοιχείων αυτών την απέρριψε ως αόριστη.

Αν τυχόν έλαβε υπόψη του γεγονότα που δεν αναφέρονται στο δικόγραφο της αγωγής και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ή δεν έλαβε υπόψη τέτοια γεγονότα εκτιθέμενα στην αγωγή, τότε ιδρύεται ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθμ.8 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης (Α.Π. 104/2014, 443/2011). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση (αρθρ.561παρ.2ΚΠολΔ)της από 20-5-2009 ανακοπής του ανακόπτοντος και ήδη αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου κατά του .../22-4-2009 πίνακα κατάταξης της συμβολαιογράφου … Ε.

Τ.-Β., περιέγραφε την αναγγελθείσα απαίτηση του κατά της ιδιοκτήτριας του εκπλειστηριασθέντος ακινήτου και οφειλέτιδάς του Κ. Κ. του Γ., της οποίας ζητούσε την κατάταξη με την ακύρωση άλλως μεταρρύθμιση του προσβληθέντος πίνακα με αντίστοιχη αποβολή της καταταγείσας απαίτησης των καθών, ήδη αναιρεσιβλήτων, ως βεβαιωθείσα στο ταμείο της Δ.Ο.Υ.

… και αφορώσα ληξιπρόθεσμη απαίτηση του,ύψους 23.114,21 ευρώ,εκ των οποίων 22.320,58 ευρώ αποτελεί το βασικό χρέος και 793,63 ευρώ προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής προερχόμενες κυρίως από ΦΠΑ και πρόστιμο ΚΒΣ του οικονομικού έτους 2008, ενώ στους ενσωματωμένους στην ανακοπή ΑΝΑΓΓΕΛΙΑ και ΠΙΝΑΚΑ ΧΡΕΩΝ αναφέρεται ότι η αναγγελθείσα απαίτηση είναι προνομιακή κατά το άρθρο 61 του κώδικα είσπραξης δημοσίων εσόδων, αναγράφεται το όνομα και ο Α.Φ.Μ της οφειλέτιδος, ο αριθμός και το έτος βεβαίωσης του κάθε χρέους, το οικονομικό έτος στο οποίο ανάγεται, το κεφάλαιο της απαίτησης οι προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής και το είδος της απαιτησης, το οποίο αναφέρεται ολογράφως (όπως ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΠΕΡΑΙΩΣΗ), ή συνοπτικά(όπως Φ.Π.Α.

ΠΡΟΣΦΥΓΗ, ΠΡΟΣΤΙΜΟ Κ.Β.Σ. ), κατά τρόπο όμως ορισμένο και σαφή. Με αυτό το περιεχόμενο η ένδικη ανακοπή ήταν επαρκώς ορισμένη, αφού περιείχε όλα τα απαιτούμενα σύμφωνα με τις προδιαληφθείσες διατάξεις στοιχεία που επέτρεπαν στις αναιρεσίβλητες να αμυνθούν και στο δικαστήριο της ουσίας να κρίνει την βασιμότητα ή μη αυτής.

Συνεπώς, το Εφετείο που επεκύρωσε την απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, το οποίο είχε κρίνει ότι η ανακοπή είναι αόριστη και απέρριψε την περί του αντιθέτου έφεση του αναιρεσείοντος, κρίνοντας ότι, "είναι ελλιπής η περιγραφή των επί μέρους χρεών, κατά την ιστορική και νομική τους αιτία, επειδή αναφέρονται με στοιχεία κωδικοποίησης ,χωρίς να διευκρινίζεται τι σημαίνουν οι κωδικοί και διότι δεν γίνεται αναφορά τόσο στην ανακοπή όσο και στην αναγγελία σχετικά με το ληξιπρόθεσμο ή όχι των απαιτήσεων, καθώς και στο χρόνο και τρόπο που αυτές κατέστησαν ληξιπρόθεσμες", καίτοι στην ένδικη ανακοπή αναφερόταν ρητώς ότι η απαίτηση ήταν ληξιπρόθεσμη, ενώ δεν χρειαζόταν ειδικότερη αναφορά του τρόπου του ληξιπροθέσμου, υπέπεσε στις από το άρθρο 559 αριθμ.8 και 14, κατ'ορθή εκτίμηση (και όχι 1, όπως της προσάπτει το αναιρεσείον) ΚΠολΔ, με τον μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης, αναιρετική πλημμέλεια. Πρέπει, συνεπώς να αναιρεθεί η υπόθεση και να παραπεμφθεί προς περαιτέρω εκδίκαση της ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (αρθρ.580 παρ.3 ΚΠολΔ). Διάταξη για δικαστικά έξοδα δεν θα περιληφθεί, λόγω της ερημοδικίας του αναιρεσείοντος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 116/2014 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο άνω Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους Δικαστές.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Νοεμβρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 28 Νοεμβρίου 2016.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ