Supreme Court dismisses appeal on insurance contract formation, upholding temporary coverage validity via payment receipt.

Απόφαση 675 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 675/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ και Αλεξάνδρα Κακκαβά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Δεκεμβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΕΓΑ", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεόδωρο Χρόνη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Δ. Σ. του Ι. και 2) Α. συζ. Δ. Σ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Απόστολο Παπαχαράλαμπο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-3-2011 αγωγή του Θ. Α., μη διαδίκου στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λιβαδειάς και συνεκδικάστηκε με την από 20-10-2011 ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση των ήδη αναιρεσιβλήτων, καθώς και με την από 20-10-2011 παρεμπίπτουσα αγωγή του ν.π.ι.δ. "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", επίσης μη διαδίκου στην παρούσα δίκη. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 20/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 11/2015 του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας (μεταβατική έδρα Λιβαδειάς).

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 2-6-2015 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Ντάντου διάβασε την από 26-2-2016 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 2 και 5 του ν. 489/1976 συνάγεται, ότι η σύμβαση ασφαλίσεως με την οποία καλύπτεται η από την κυκλοφορία του αυτοκινήτου έναντι τρίτων αστική ευθύνη, καταρτίζεται με απλή συναίνεση των συμβαλλομένων και λογίζεται καταρτισμένη από τότε που ο ασφαλιστής θα αποδεχθεί την περί ασφαλίσεως πρόταση. Αν μεταξύ προτάσεως και αποδοχής μεσολαβεί ορισμένο χρονικό διάστημα, τότε η σύμβαση δεν συνάπτεται πριν την αποδοχή, εκτός αν έχει συναφθεί συγχρόνως με την πρόταση και σύμβαση προσωρινής καλύψεως, σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 2 και 3 της Κ4/585/5.4.1978 αποφάσεως του Υπουργού Εμπορίου, οπότε χορηγείται από τον ασφαλιστή προσωρινό σημείωμα καλύψεως. Για την άρση αδικιών που μπορεί να εμφανιστούν στην πράξη μεταξύ του ενδιαφερομένου να ασφαλιστεί ιδιοκτήτη και του ασφαλιστικού πράκτορα, από υπαιτιότητα του τελευταίου που δεν παρέχει το "σημείωμα προσωρινής κάλυψης" στον πρώτο, αλλά χορηγεί συνήθως βεβαίωση για κατάθεση πρότασης για σύναψη συμβάσεως ασφάλισης και απόδειξη για χρήματα που καταβλήθηκαν για την ασφαλιστική του κάλυψη, γίνεται δεκτό στη νομολογία, όπως απαιτεί η καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη, ότι η προσωρινή απόδειξη καταβολής ασφαλίστρων επέχει θέση σημειώματος προσωρινής κάλυψης (ΑΠ 1081/2002).

Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 335, 338 - 340 και 346 του Κ.Πολ.Δ., συνάγεται ότι το Δικαστήριο για το σχηματισμό της κρίσης του ως προς τα πραγματικά γεγονότα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι και στηρίζουν την άμεση ή έμμεση απόδειξη, την κύρια απόδειξη ή ανταπόδειξη. Η παράβαση δε της υποχρέωσης αυτής ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αρ. 11 του Κ.Πολ.Δ. λόγο αναίρεσης (Ολ.ΑΠ 42/2002).

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη κρίση του, αναφορικά με την κατάρτιση προσωρινής ασφαλιστικής σύμβασης τα εξής: "...Από τα ίδια πιο πάνω αποδεικτικά μέσα, αποδεικνύεται ότι κατά το χρόνο που έλαβε χώρα το ένδικο ατύχημα το υπ’ αριθμ.

κυκλ. ... αγροτικό μηχάνημα ιδιοκτησίας της δεύτερης εναγομένης - προσεπικαλούσας, το οποίο οδηγούσε ο πρώτος εναγόμενος - προσεπικαλών, ήταν ασφαλισμένο για τις έναντι τρίτων υλικές ζημιές και σωματικές βλάβες στην προσεπικαλούμενη και εναγομένη με την παρεμπίπτουσα αγωγή, ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "...

Α.Ε.Γ.Α.". Τούτο προκύπτει από την επικαλούμενη και προσκομιζομένη από τους προσεπικαλούντες από 18-10-2010 απόδειξη προκαταβολής ή εξόφλησης ασφαλίστρων του ασφαλιστικού πράκτορα της ως άνω ασφαλιστικής εταιρίας, ... (...), σύμφωνα με το περιεχόμενο της οποίας, η ιδιοκτήτρια του ως άνω ζημιογόνου αυτοκινήτου, Α.

Σ., κατέβαλε στον πιο πάνω ασφαλιστικό πράκτορα, το ποσό των 90 ευρώ, με διάρκεια (προφανώς προσωρινή) ασφάλισης του εν λόγω οχήματος από 18-10-2010 έως 18-11-2010. Η προσεπικαλουμένη εναγομένη ασφαλιστική εταιρία, ισχυρίζεται ότι η έναρξη ασφάλισης του οχήματος της δεύτερης προσεπικαλούσας είναι η 20η-10-2010 και όχι η 18η-10-2010, γεγονός που κοινοποιήθηκε στην ιδιοκτήτριά του, δεύτερη προσεπικαλούσα, με την αποστολή του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, η οποία ουδέποτε εναντιώθηκε, ούτε ζήτησε τη διόρθωση αυτού κατά το άρθρο 2 § 5 του Ν. 2496/1996 και αφετέρου αυτή (εναγομένη εταιρία) δεν εκδίδει προσωρινά σήματα.

Ο ισχυρισμός αυτός της παρεμπιπτόντως εναγομένης ασφαλιστικής εταιρίας, θα πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελής, λόγω του ότι στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, αφού στην συγκεκριμένη περίπτωση η ασφαλιστική κάλυψη του ζημιογόνου οχήματος προκύπτει από την καταβολή των ασφαλίστρων εκ μέρους της δεύτερης προσεπικαλούσας στον ασφαλιστικό πράκτορα της ασφαλιστικής εταιρίας, με αποτέλεσμα αυτή να θεωρείται ότι καλύπτεται ασφαλιστικά έστω και αν δεν έλαβε "σημείωμα προσωρινής καλύψεως" (βλ.

Αθαν. Κρητικό, ο.π., σελ. 584, § 26, αριθμ. 58) και όχι από την ασφαλιστική σύμβαση της 20-10-2010, ο δε Κ. ήταν ασφαλιστικός πράκτορας της παρεμπιπτόντως εναγομένης, όπως η τελευταία δεν αμφισβήτησε στην πρωτόδικη δίκη. Βέβαια θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ασφαλιστική εταιρία, με το σχετικό λόγο της έφεσής της, ισχυρίζεται ότι ο πιο πάνω Κ.

δεν ήταν ασφαλιστικός πράκτορας αυτής, πλην όμως ο ισχυρισμός αυτός, ο οποίος σημειωτέον προβάλλεται για πρώτη φορά, ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, θα πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, αφού η ασφαλιστική εταιρία δεν αποδεικνύει κάτι τέτοιο. Άλλωστε αν ο πιο πάνω Κ. δεν ήταν ασφαλιστικός πράκτορας της εκκαλούσας, και είχε ενεργήσει αυτογνωμόνως, στην προκειμένη περίπτωση, τότε θα είχε παραβιάσει τις διατάξεις της Ποινικής νομοθεσίας και οπωσδήποτε, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής, η εκκαλούσα θα είχε προσφύγει στα Ποινικά Δικαστήρια, σε βάρος αυτού, κάτι που από τα στοιχεία της δικογραφίας, δεν προκύπτει ότι έχει λάβει χώρα.

Με βάση τα ανωτέρω περιστατικά και εφόσον προκύπτει ότι κατά το χρόνο του ατυχήματος, η δεύτερη προσεπικαλούσα, καλύπτονταν ασφαλιστικά, θα έπρεπε να γίνει δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη και η από 20-10-2011 (υπ’ αριθμ. εκθεσ. καταθ. …2011) ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση και η ενωμένη σ’ αυτή αγωγή αποζημιώσεως, αναγνωριζομένης περαιτέρω της υποχρεώσεως της εκκαλούσας-προσεπικαλούμενης-παρεμπιπτόντως εναγομένης ασφαλιστικής εταιρίας να καταβάλει στους προσεπικαλούντες ενάγοντες (δύο πρώτους εναγομένους στην κύρια αγωγή), εις ολόκληρον στον καθένα, κάθε χρηματικό ποσό, το οποίο αυτοί ήθελε υποχρεωθούν να καταβάλουν στον ενάγοντα της κύριας αγωγής.

Επομένως το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που δέχθηκε τα ίδια ως προς την παραπάνω ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση, με την ενωμένη σ’ αυτή αγωγή αποζημιώσεως ορθά το νόμο ερμήνευσε και εφάρμοσε και τις αποδείξεις εκτίμησε και ο συναφής λόγος της υπ’ αριθμ. …2013 έφεσης της ασφαλιστικής εταιρίας, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, θα πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος...".

Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση, ότι το Εφετείο κατέληξε στο αναφερόμενο πιο πάνω αποδεικτικό του πόρισμα χωρίς να λάβει υπόψη του τα επικληθέντα και προσκομισθέντα από την αναιρεσείουσα αποδεικτικά μέσα: 1. Το υπ’ αρ. 101303132 ασφαλιστήριο συμβόλαιο του ζημιογόνου οχήματος, 2.

Το από 20-10-2010 έγγραφο από το ηλεκτρονικό αρχείο της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας, 3. Την εξαχθείσα από το ηλεκτρονικό αρχείο καρτέλα αποδείξεων της αναιρεσείουσας, 4. Τον εξαχθέντα από το ηλεκτρονικό αρχείο πίνακα σχετικά με την αίτηση ασφάλισης του επίδικου οχήματος, 5. Τον από 16-12-2011 πίνακα της Διεύθυνσης Πληροφορικής της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος, από τον οποίο προκύπτει η έναρξη της ασφάλισης του εν λόγω οχήματος, 6.

Τον από 21-3-2012 πίνακα της ανωτέρω εταιρείας, από τον οποίο προκύπτει το δηλωθέν από το Επικουρικό Κεφάλαιο επίδικο ατύχημα και 7. Την από 30-2-2012 βεβαίωση του Διευθυντή Εσόδων του Κλάδου Αυτοκινήτου της αναιρεσείουσας. Όμως, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο για την θεμελίωση του αποδεικτικού πορίσματος, στο οποίο κατέληξε, έλαβε υπόψη όλα τα νομίμως επικαλούμενα και προσκομισθέντα από τους διαδίκους έγγραφα και δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι ελήφθησαν υπόψη και όλα τα παραπάνω αποδεικτικά μέσα, τα οποία υπάγονται στην κατηγορία των εγγράφων.

Επομένως ο πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης από τον αρ. 11γ του άρθρου 559 ΚΠολΔικ είναι αβάσιμος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 20 ΚΠολΔ, λόγο αναίρεσης ιδρύει η παραμόρφωση από το Δικαστήριο της ουσίας του περιεχομένου αποδεικτικού, κατά τα άρθρα 339 και 342 ΚπολΔ, εγγράφου, στο οποίο αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στήριξε την κρίση του ως προς ουσιώδη πραγματικό ισχυρισμό των διαδίκων. Πρόκειται για παραμόρφωση του εγγράφου όταν από διαγνωστικό σφάλμα του Δικαστηρίου αποδόθηκε καταφανώς διαφορετικό από το πραγματικό περιεχόμενο του εγγράφου, δηλαδή δεν διαβάστηκε καλά το έγγραφο και όχι όταν κατά την εκτίμηση του περιεχομένου του αποδόθηκε τοιούτο διαφορετικό από τις απόψεις του αναιρεσείοντος.

Εν προκειμένω με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης, προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι το Εφετείο με το να δεχθεί ότι το ζημιογόνο αγροτικό μηχάνημα ήταν ασφαλισμένο προσωρινά από 18.10.2010 έως 18.11.2010 στην αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία λόγω της από 18.10.2010 απόδειξης καταβολής ασφαλίστρων ποσού 90,00 ευρώ στον ασφαλιστικό της πράκτορα "..." παραμόρφωσε το περιεχόμενο της ανωτέρω απόδειξης.

Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, διότι δεν παρατίθεται στο αναιρετήριο το αληθινό περιεχόμενο του εγγράφου κατά λέξη αλλά τμήμα αυτού και συγκεκριμένα "Βεβαίωση οριστικής ασφάλισης και ειδικό σήμα (άρθρο 5 Ν. 189/76) θα παραδοθεί μετά την αποδοχή της πρότασης από την ασφαλιστική εταιρεία και την εξόφληση των ασφαλίστρων του συμβολαίου".

Σε κάθε δε περίπτωση είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος, καθόσον η προσωρινή αυτή απόδειξη είσπραξης με ημερομηνία 18.10.2010 καταβολής ασφαλίστρων επέχει θέση σημειώματος προσωρινής κάλυψης της αστικής ευθύνης για τις ζημίες, που τυχόν ήθελε προξενήσει σε τρίτους κατά την κίνησή του το αναφερόμενο αυτοκίνητο των αναιρεσιβλήτων, ήτοι το ζημιογόνο αυτοκίνητο μέχρι την κατάρτιση της οριστικής ασφαλιστικής σύμβασης.

Έτσι, το ως άνω ζημιογόνο αυτοκίνητο ήταν ασφαλισμένο στην αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία κατά τον χρόνο του ένδικου ατυχήματος για τις έναντι τρίτων από την κίνησή του ζημίες, η οποία έναντι των τρίτων ευθύνεται εκ της ασφαλιστικής συμβάσεως με βάση τη σύμβαση προσωρινής καλύψεως της αστικής ευθύνης του ζημιογόνου αυτοκινήτου, που άρχισε στις 18.10.2010 με την έκδοση της από 18.10.2010 προσωρινής απόδειξης είσπραξης από τον ασφαλιστικό πράκτορα της αναιρεσείουσας "...".

Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει ν’ απορριφθεί και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, που κατέθεσαν και προτάσεις (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ) όπως ορίζεται, ειδικότερα στο διατακτικό. Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο κατ’ άρθρο 495 παρ. 4 εδ. ε’ ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 2.6.2015 αίτηση για αναίρεση της 11/2015 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας (Μεταβατική έδρα Λειβαδιάς).

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, τα οποία καθορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000,00) ευρώ. Και Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Απριλίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Μαΐου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ