Supreme Court partially allows appeal on probation grounds, remands case for new trial on sentencing.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Greece partially allowed the appellant's appeal against a traffic offense conviction, finding the lower court erred in rejecting the request for statutory probation. While dismissing arguments regarding the statute of limitations and procedural excesses, the Court held that the defendant's claim for leniency due to minor harm and lack of traffic movement was insufficiently reasoned. Consequently, the case was remanded for a new trial before a different panel to examine the applicability of the probation provision.
Legislator headnote
AI generatedArticles 104B(1)(a) and 510(1)(D), E of the Criminal Procedure Code; The court must provide specific reasoning when rejecting a request for statutory probation, and a vague assertion of minor harm without factual context constitutes a ground for remand.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Απόφαση 672 / 2024 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 672/2024
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Παναγιώτα Πασσίση, Κωνσταντίνα Νάκου και Λεωνίδα Χατζησταύρου - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 2 Απριλίου 2024, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ευσταθίας Καπαγιάννη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Κ. του Τ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στυλιανό Κιουρτζή, για αναίρεση της υπ'αριθμ. 880/2023 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ρόδου.
Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ρόδου με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην με αριθμό 1/2024 από 24-1-2024 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 124/24.
Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς την ποινή, να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση, προκειμένου να εξεταστεί η χορήγηση ή μη της δικαστικής άφεσης της ποινής κατ' άρθρο 104Β περιπτ. α' ΠΚ. και να απορριφθεί κατά τα λοιπά η αίτηση αναίρεσης και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Η υπό κρίση, με αριθμό 1/2024 αίτηση του αναιρεσείοντος, Κ. Μ. του Τ., κατοίκου ..., με δήλωσή του ενώπιον του γραμματέα Πλημμελειοδικών Ρόδου, στις 24-1-2024, για αναίρεση της υπ` αριθμ. 880/7-6-2023 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ρόδου, με την οποία καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης τριάντα (30) ημερών με τριετή αναστολή, για την παράβαση του άρθρου 42 παρ. 1, 7 περ. γ' Κ.Ο.Κ (ν. 2696/1999), ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 464, 466 παρ. 1, 473 παρ. 2, 3, 474 παρ. 1, 4, 504 παρ. 1 και 505 ΚΠΔ). Είναι, συνεπώς, αυτή παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν.
Στο άρθρο 42 του Κ.Ο.Κ (ν. 2696/1999), όπως ισχύει, ορίζεται στην παράγραφο 1 ότι, "Απαγορεύεται η οδήγηση κάθε οδικού οχήματος από οδηγό, ο οποίος κατά την οδήγηση του οχήματος βρίσκεται υπό την επίδραση οινοπνεύματος, τοξικών ουσιών ή φαρμάκων, που σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης τους ενδέχεται να επηρεάζουν την ικανότητα του οδηγού.
Ο ελεγχόμενος οδηγός θεωρείται ότι βρίσκεται υπό την επίδραση οινοπνεύματος όταν το ποσοστό αυτού στον οργανισμό είναι από 0,50 γραμμάρια ανά λίτρο αίματος (0,50 gr/l) και άνω, μετρούμενο με τη μέθοδο της αιμοληψίας ή από 0,25 χιλιοστά του γραμμαρίου ανά λίτρο εκπνεόμενου αέρα και άνω, όταν η μέτρηση γίνεται στον εκπνεόμενο αέρα με αντίστοιχη συσκευή αλκοολομέτρου.....", ενώ, κατά την παράγραφο 7 περ.
γ' του ίδιου άρθρου, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθρ. 37 παρ. 8 περ. α' του ν. 4055/2012, όποιος οδηγεί όχημα υπό την επίδραση οινοπνεύματος, εάν η συγκέντρωση οινοπνεύματος στο αίμα του είναι άνω του 1,1 gr/l μετρούμενη με τη μέθοδο της αιμοληψίας ή άνω των 0,60 χιλιοστών του γραμμαρίου ανά λίτρο εμπνεόμενου αέρα, όταν η μέτρηση γίνεται στον εκπνεόμενο αέρα με αντίστοιχη συσκευή αλκοολομέτρου, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) μηνών και χρηματική ποινή χιλίων διακοσίων (1200) ευρώ, καθώς και με αφαίρεση επιτόπου της άδειας ικανότητας οδήγησης για έξι (6) μήνες.
Περαιτέρω, το άρθρο 104 Β' του νέου Ποινικού Κώδικα, όπως ίσχυε πριν την τροποποίησή του με το άρθρο 16 του ν. 4855/2021, όριζε ότι: "1. Το δικαστήριο μπορεί να μην επιβάλει ποινή στον υπαίτιο πλημμελήματος αν: α) αυτός έχει πληγεί τόσο σοβαρά από το αποτέλεσμα της πράξης του, ώστε η επιβολή της ποινής να εμφανίζεται πλέον δυσανάλογα επαχθής, β) έχει αποκαταστήσει στο μέτρο του δυνατού την προσβολή που έχει προκαλέσει στον παθόντα, δείχνοντας ειλικρινή μετάνοια, ώστε η ποινή να μην κρίνεται πλέον αναγκαία, γ) η βλάβη ή ο κίνδυνος που προκλήθηκαν από την πράξη του ήταν ιδιαιτέρως μικρής βαρύτητας ή δ) έχει περάσει ασυνήθιστα μεγάλο χρονικό διάστημα από την τέλεση του εγκλήματος, ώστε η επιβολή της ποινής να μην εμφανίζεται πλέον αναγκαία, σε συνδυασμό και με τη μικρή βαρύτητα της πράξης. 2.
Το δικαστήριο δεν επιβάλλει ποινή στον υπαίτιο πλημμελήματος, αν έχει ολοκληρωθεί επιτυχώς διαδικασία αποκαταστατικής δικαιοσύνης μεταξύ αυτού και του παθόντος". Ήδη, μετά την κατά τα προαναφερόμενα από 12-11-2021 τροποποίησή του, το άρθρο 104 Β' του ΠΚ ορίζει ότι: "1. Το δικαστήριο μπορεί να μην επιβάλει ποινή στον υπαίτιο πλημμελήματος αν:
α) η βλάβη ή ο κίνδυνος που προκλήθηκαν από την πράξη του ήταν ιδιαιτέρως μικρής βαρύτητας, β) ο υπαίτιος έχει αποκαταστήσει στο μέτρο του δυνατού την προσβολή που έχει προκαλέσει στον παθόντα, δείχνοντας ειλικρινή μετάνοια, γ) ο υπαίτιος έχει πληγεί ιδιαίτερα σοβαρά από το αποτέλεσμα της πράξης του, ή δ) έχει περάσει ασυνήθιστα μεγάλο χρονικό διάστημα από την τέλεση του εγκλήματος.
Για να κρίνει το δικαστήριο αν δεν θα επιβάλλει ποινή ελέγχει αν αυτή, εξαιτίας μίας των ανωτέρω περιστάσεων, δεν εμφανίζεται πλέον αναγκαία ή εμφανίζεται δυσανάλογα επαχθής. 2. Το δικαστήριο δεν επιβάλλει ποινή στον υπαίτιο πλημμελήματος, αν έχει ολοκληρωθεί επιτυχώς διαδικασία αποκαταστατικής δικαιοσύνης μεταξύ αυτού και του παθόντος".
Από τη σύγκριση των παραπάνω διατάξεων με σαφήνεια συνάγεται ότι δεν επήλθε ουσιαστική τροποποίηση των λόγων που μπορούν να θεμελιώσουν την δικαστική άφεση της ποινής, παρά μόνον αναδιατύπωση και διευκρίνιση αυτών. Ο παραπάνω θεσμός της δικαστικής άφεσης της ποινής, που για πρώτη φορά προβλέπεται στο Γενικό Μέρος του Ποινικού Κώδικα, παρέχει στο Δικαστήριο άμεση δυνατότητα να μη επιβάλει ποινή στον κατηγορούμενο, μόνον όμως εφόσον πρόκειται περί πλημμελήματος και για τους λόγους που αναφέρονται στην ως άνω νεοπαγή διάταξη.
Ειδικότερα, στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 104 Β' του ισχύοντος ΠΚ προβλέπονται λόγοι δυνητικής άφεσης της ποινής από το Δικαστήριο, ενώ στη δεύτερη παράγραφό του προστίθεται, για πρώτη φορά, ένας υποχρεωτικός λόγος δικαστικής άφεσης της ποινής, που συναρτάται με την εισαγωγή στο ποινικό μας σύστημα του θεσμού της αποκαταστατικής δικαιοσύνης.
Δικαιολογητική βάση του άρθρου 104 Β' του ΠΚ είναι η στάθμιση της ισοδυναμίας ποινής και αποτελέσματος, που θα έχει τυχόν επιβολή αυτής στον κατηγορούμενο, αλλά και η ύστερη συμπεριφορά του υπαίτιου, με βάση την οποία μπορεί να υποδηλώνεται μεταμέλεια, όπως και οι συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί κατά το στάδιο της εκδίκασης, κριτήρια τα οποία, κατ' εκτίμηση της κρίσης του Δικαστηρίου και με βάση τη συγκεκριμένη υπόθεση, συνηγορούν στη μη επιβολή ποινής.
Ο νέος αυτός δικαστικός θεσμός, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του νέου ΠΚ, "αποτελεί ουσιαστικό θεσμό ελαστικότητας της ποινής κατά την επιμέτρησή της", δηλαδή διακρίνεται σαφώς από το περί ενοχής κεφάλαιο της απόφασης. Επομένως, κατά λογική αναγκαιότητα η έρευνα του αιτήματος για δικαστική άφεση της ποινής έπεται της απόφασης του Δικαστηρίου περί ενοχής του υπαιτίου, καθόσον σε περίπτωση απαλλαγής του, δεν υφίσταται ζήτημα ποινής για να κριθεί ότι πρέπει να μην επιβληθεί αυτή (ΑΠ 10/2022, ΑΠ 505/2021).
Τέλος, η απαιτούμενη, από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της δικαστικής απόφασης, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ' του ίδιου Κώδικα αντίστοιχο λόγο αναίρεσης, πρέπει να εκτείνεται και στους αυτοτελείς ισχυρισμούς, εκείνους δηλαδή που προβάλλονται στο δικαστήριο της ουσίας, σύμφωνα με τα άρθρα 171 παρ. 2 και 333 παρ. 2 ΚΠΔ, από τον κατηγορούμενο ή τον συνήγορό του και τείνουν στην άρση του άδικου χαρακτήρα της πράξης ή της ικανότητας για καταλογισμό ή στη μείωση αυτής ή στην εξάλειψη του αξιοποίνου της πράξης ή στη μείωση της ποινής, εφόσον, όμως, αυτοί προβάλλονται κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, με όλα δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία είναι αναγκαία κατά την οικεία διάταξη για τη θεμελίωσή τους και με προφορική ανάπτυξή τους στο ακροατήριο, κατά τα ουσιώδη στοιχεία της νομικής και πραγματικής θεμελίωσής τους.
Διαφορετικά, το δικαστήριο της ουσίας δεν υπέχει υποχρέωση να απαντήσει αιτιολογημένα στην απόρριψή τους (Ολ. ΑΠ 2/2005, ΑΠ 1041/2023, AΠ 1593/2022). Μεταξύ των αυτοτελών ισχυρισμών, που μπορούν να προβληθούν, είναι και εκείνος που προβάλλεται από τον κατηγορούμενο για δικαστική άφεση της ποινής, εφόσον, σε περίπτωση που κριθεί βάσιμος από το δικαστήριο, δεν επιβάλλεται σ' αυτόν ποινή.
Όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, μετά τη λήξη της αποδεικτικής διαδικασίας και την αγόρευση της Αντεισαγγελέως της έδρας, η οποία πρότεινε να κηρυχθεί ένοχος ο κατηγορούμενος και να του αναγνωριστεί το ελαφρυντικό του πρότερου σύννομου βίου (άρθρ. 84 παρ. 2 στοιχ. α' ΠΚ), αγόρευσε ο συνήγορος του κατηγορουμένου, ο οποίος ζήτησε να κηρυχθεί αυτός αθώος και, επικουρικά, να υπάρξει άφεση της ποινής του, κατ' άρθρο 104 Β' παρ. 1 περ.
α' και δ', υποβάλλοντας, ειδικότερα, τον ακόλουθο ισχυρισμό, που ανέπτυξε προφορικά και καταχωρίσθηκε στα πρακτικά: " Α. Στην κρισιολογούμενη υπόθεση τυγχάνει εφαρμοστέα η διάταξη του άρθρου 104 Β' ΙΊΚ, περί δικαστικής αφέσεως της ποινής εξαιτίας του ότι α) η βλάβη ή ο κίνδυνος που προκλήθηκαν από την πράξη μου ήταν ιδιαιτέρως μικρής βαρύτητας και β) έχει περάσει ασυνήθιστα μεγάλο χρονικό διάστημα από την τέλεση του εγκλήματος (26-11-2016), με αποτέλεσμα η επιβολή οιασδήποτε ποινής σε εμένα να μην εμφανίζεται πλέον αναγκαία και να τυγχάνει συνάμα επαχθής, για τους παρακάτω αναφερόμενους λόγους, οι οποίοι και προέκυψαν από όλα τα αναγνωστέα έγγραφα ανεξαιρέτως, την εξέταση των μαρτύρων, αλλά και από την εν γένει ενώπιον του Δικαστηρίου Σας αποδεικτική διαδικασία :
Β. Γεννήθηκα την … στη … και τυγχάνω ηλικίας τριάντα εννέα (39). Είμαι απόφοιτος της Σχολής Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών του πανεπιστημίου 5388 του Λονδίνου στον Τομέα των Τραπεζικών & Διεθνών Χρηματοοικονομικών. Μετά το τέλος των σπουδών μου (προπτυχιακών και μεταπτυχιακών), εργάζομαι συνεχώς μονίμως και αδιαλείπτως ως διευθυντής στην οικογενειακή ξενοδοχειακή επιχείρηση που διατηρούμε στη … με την επωνυμία "Μ.
C. H.". Έχω λευκό ποινικό μητρώο και δεν έχω απασχολήσει ποτέ τις Αρχές, χαίροντας ιδιαιτέρας εκτιμήσεως για ήθος, την εντιμότητα, την εργατικότητα και την ακεραιότητα του χαρακτήρα μου, τυγχάνοντας ένας φιλήσυχος και νομοταγής πολίτης. Ουδέποτε επέδειξα την οιανδήποτε απρεπή ή ανήθικη συμπεριφορά προς κάποιον, σεβόμενος την τιμή και την υπόληψη κάθε ανθρώπου, ενώ το ξενοδοχείο μου επανειλημμένως έχει φιλοξενήσει δωρεάν, συνανθρώπους μας που χρήζουν βοήθειας και καταλύματος ένεκα της οικονομικής τους ένδειας.
Γ. Περί ώρα 02:30 π.μ, την επίδικης ημέρας, είχα μεταβεί στο κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος "μπάρα τρες" που βρίσκεται στον πεζόδρομο της οδού … στην …, προκειμένου να συναντήσω κάποιους φίλους μου που βρίσκονταν ήδη εκεί και διασκέδαζαν την ονομαστική εορτή κοινού μας φίλου. Κατά τη διάρκεια της εκεί παραμονής μου, κατανάλωσα ελάχιστο αλκοόλ και συγκεκριμένα μερικές "γουλιές" λευκού οίνου, λίγο πριν την αναχώρησή μου περί ώρα 06:25 π.μ., και αυτό κατόπιν προτροπών της παρέας μου, προκειμένου να ευχηθώ στον εορτάζοντα φίλο μου, καπνίζοντας κάποια τσιγάρα.
Εν συνεχεία αποχώρησα με το όχημά μου το οποίο ήταν παρκαρισμένο στην περιοχή, προκειμένου να μεταβώ στο ξενοδοχείο ιδιοκτησίας μου με την επωνυμία "Μ. C. H.", που κείται επί της οδού Γ. …, στην … και να αναλάβω τα εργασιακά μου καθήκοντα, όντας απολύτως νηφάλιος και σε πλήρη πνευματική και σωματική διαύγεια.
Διερχόμενος από την οδό Λ. Δημοκρατίας και ενώ είχα ήδη δει πιο πριν το συνεργείο ελέγχου, μου έκανε σήμα ο αστυνομικός του Τ.Τ. Ρόδου να σταματήσω το όχημα μου και εγώ υπακούοντας αμέσως σε αυτήν την εντολή, στάθμευσα στην άκρη του δρόμου. Εν συνεχεία, αφού επέδειξα το δίπλωμά μου, την ασφάλεια του οχήματός μου και την άδεια κυκλοφορίας αυτού, δέχθηκα χωρίς καμία αντίρρηση να υποβληθώ στη μέθοδο διαπίστωσης χρήσης οινοπνεύματος.
Σημειωτέον ότι ανέμενα για κάποιο χρονικό διάστημα έως ότου υποβληθώ στον έλεγχο, καθώς υπήρχαν και άλλοι οδηγοί που υποβάλλονταν σε έλεγχο και κατά την αναμονή αυτή κάπνισα ένα τσιγάρο. Εν συνεχεία και μετά τον έλεγχο με έκπληξη πληροφορήθηκα από τον διενεργούντα τη δειγματοληψία αστυνομικό ότι το αποτέλεσμα της εξέτασής μου ήταν θετικό στην κατανάλωση οινοπνευματώδους ποτού και ότι το αναγραφέν στη αλκοολομετρική συσκευή αποτέλεσμα συνίστατο σε μία ένδειξη η οποία δήθεν υπερέβαινε το κατώτατο, επιτρεπτό και νόμιμο όριο κατανάλωσης οινοπνευματώδους ποτού ή άλλων ουσιών.
Μάλιστα ο αστυνομικός διαπιστώνοντας την άψογη φυσική και πνευματική μου κατάσταση μου ανέφερε ότι όφειλε να βεβαιώσει την παράβαση, όμως μου επέτρεψε να επιβιβαστώ εκ νέου στο όχημά μου και να αποχωρήσω για την εργασία μου. Εγώ, δεδομένης της μετρήσεως, καίτοι δεν είχα κανένα απολύτως θέμα πνευματικής διαύγειας ή σωματικής κόπωσης, δεν επιβιβάστηκα στο όχημά μου, αλλά αναχώρησα πεζός για την εργασία μου, καθώς το ξενοδοχείο μου κείται σε απόσταση μόλις 15 λεπτών από το σημείο του ελέγχου, όπου και παρέμεινα εργαζόμενος κανονικά έως το πέρας του ωραρίου μου στις 15:00.
Μάλιστα ο αστυνομικός, στην έκπληξή μου για το αποτέλεσμα της μέτρησης μου ανέφερε ότι όφειλε να πράξουν τούτο και πως ό,τι είχα να πω για να αντιλέξω στο αποτέλεσμα αυτό θα μπορούσα να το πράξω ενώπιον του αρμοδίου Δικαστηρίου. Λεκτέο δε το γεγονός ότι ουδέποτε στη ζωή μου έχω απασχολήσει τις Αρχές, τόσο πριν όσο και μετά το συμβάν, ουδέποτε έχει βεβαιωθεί η οποιαδήποτε παράβαση που έχει σχέση με την οδήγηση μεταφορικού μέσου και την ώρα εκείνη η κίνηση στις οδούς της περιοχής ετύγχανε αραιή έως μηδενική, ως εκ τούτων ουδεμία επικινδυνότητα εν γένει εδύνατο να προκληθεί αντικειμενικά.
Δ. Σύμφωνα με τη νεοπαγή διάταξη του άρθρου 104Β ΠΚ, όπως αντικαταστάθηκε και ισχύει με το άρθρο 16 του Ν. 4855/2021 προβλέπεται ότι "1. Το δικαστήριο μπορεί να μην επιβάλλει ποινή στον υπαίτιο πλημμελήματος αν: α) η βλάβη ή ο κίνδυνος που προκλήθηκαν από την πράξη του ήταν ιδιαιτέρως μικρής βαρύτητας ή δ) έχει περάσει ασυνήθιστα μεγάλο χρονικό διάστημα από την τέλεση του εγκλήματος.
Για να κρίνει το δικαστήριο αν δε θα επιβάλλει ποινή ελέγχει αν αυτή, εξαιτίας μίας των ανωτέρω περιστάσεων, δεν εμφανίζεται πλέον αναγκαία ή εμφανίζεται δυσανάλογα επαχθής". Όπως γίνεται δεκτό, η δικαστική άφεση της ποινής αποτελεί έκφραση δικαστικής επιείκειας και προβλέπεται σε αρκετές περιπτώσεις του Ποινικού Κώδικα (για τους λόγους δικαστικής άφεσης της ποινής βλ.
σχετικά Ν. Παρασκευόπουλου, Η δικαστική άφεση της ποινής ως δυνατότητα στα πλαίσια εγγυητικής λειτουργίας του ποινικού δικαίου, Θεσσαλονίκη 1982, Λ. Μαργαρίτη, σε Λ. Μαργαρίτη - Ν. Παρασκευόπουλο: Ποινολογία, γ' έκδοση, Θεσσαλονίκη 1991, σελ. 342-343 επ.). Επιβάλλεται δε δυνητικά μεταξύ άλλων σε όλα τα εγκλήματα, εφόσον αυτά έχουν χαρακτήρα πλημμελήματος και σε περιπτώσεις που κρίνεται ότι η βλάβη ή ο κίνδυνος που προκλήθηκαν από την πράξη του ήταν ιδιαιτέρως μικρής βαρύτητας ή (διαζευκτικά και όχι σωρευτικά) όταν έχει παρέλθει ασυνήθιστα μεγάλο χρονικό διάστημα από την τέλεση του εγκλήματος, με αποτέλεσμα η επιβολή της ποινής να μην εμφανίζεται πλέον αναγκαία ή να εμφανίζεται ιδιαίτερα επαχθής, παρουσιάζοντας προφανώς δυσανάλογα αρνητικά αποτελέσματα.
Ε. Στην κρισιολογούμενη περίπτωση συντρέχουν αναφανδόν όλες εκείνες οι απαιτούμενες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της διάταξης περί δικαστικής άφεσης της ποινής μου, καθόσον καταδεικνύεται με σαφήνεια ότι η βλάβη ή ο κίνδυνος που προκλήθηκε από την πράξη μου ήταν ιδιαιτέρως μικρής βαρύτητας, υπό το πρίσμα, αφενός μεν της κατ' ελάχιστον υπέρβασης του ορίου της πλημμεληματικού χαρακτήρα παράβασης του άρθρου 42 του Κ.Ο.Κ., σε συνδυασμό με τις δεδομένες αποκλίσεις και την αναξιοπιστία του μη ορθώς βαθμονομημένου μηχανήματος αλκοολομέτρησης, αφετέρου δε της ανυπαρξίας κίνησης (κυκλοφορίας οχημάτων κατά το χρονικό διάστημα που βεβαιώθηκε η παράβαση, ήτοι (06:37 π.μ.) της 26ης/11/2016, ενώ συνάμα πέρασε και μεγάλο χρονικό διάστημα από την τέλεση της πράξης.
Τα στοιχεία δε που θα πρέπει να λάβει υπόψη το Δικαστήριο Σας στην κρίση του αυτή είναι οι περιστάσεις τέλεσης της πράξεως, η ανυπαρξία επικινδυνότητας της πράξης μου δεδομένων των συνθηκών οι οποίες και θα πρέπει να κριθούν ίn concreto, το γεγονός ότι δεν υπεβλήθην στη διαδικασία σύλληψης καθώς και το ίδιο το αστυνομικό όργανο έκρινε ότι δεν υφίστατο καμία απολύτως επικινδυνότητά μου, ο πρότερος αλλά και μετέπειτα σύννομος βίος μου, αλλά και η εν γένει προσωπικότητά μου.
Ως εκ τούτων, δέον όπως μη μου επιβληθεί κάποια ποινή, αφού αυτή δεν εμφανίζεται πλέον αναγκαία, αλλά, αντιθέτως, τυγχάνει δυσανάλογα επαχθής.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ (και με τη ρητή επιφύλαξη παντός ετέρου νομίμου δικαιώματός μου) ΑΙΤΟΥΜΑΙ Όπως γίνει δεκτός ο ανωτέρω αυτοτελής υπερασπιστικός μου ισχυρισμός και όπως εφαρμοστεί από το Δικαστήριό Σας η διάταξη του άρθρου 104 Β' ΠΚ, ως τροποποιήθηκε και ισχύει, περί δικαστικής άφεσης της ποινής μου".
Κατόπιν αυτού, η Αντεισαγγελέας της έδρας, στην οποία δόθηκε και πάλι ο λόγος, πρότεινε να απορριφθούν οι ισχυρισμοί του κατηγορουμένου περί συνδρομής στο πρόσωπό του των προϋποθέσεων του άρθρου 104 Β' ΠΚ και να κηρυχθεί ένοχος ο κατηγορούμενος με το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2 στοιχ. α' ΠΚ, ενώ ο συνήγορος του κατηγορουμένου ενέμεινε στους ισχυρισμούς του.
Στη συνέχεια, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ρόδου, με την προαναφερόμενη υπ` αριθμ. 880/2023 απόφασή του, αφού εκτίμησε και αξιολόγησε τα αναφερόμενα, ως προς το είδος τους, αποδεικτικά μέσα (αναγνωσθέντα έγγραφα, κατάθεση μάρτυρα, απολογία κατηγορουμένου), δέχτηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: ".....ο κατηγορούμενος τις πρώτες πρωινές ώρες της 27.11.2016 και περί ώρα 02.30 μετέβη προκειμένου να παρευρεθεί σε εορταστική εκδήλωση σε κέντρο διασκέδασης τύπου μπαρ στην πόλη της Ρόδου.
Παρέμεινε εκεί για αρκετές ώρες και εξερχόμενος από αυτό περί ώρα 06.30 πρωινή επιβιβάσθηκε στο με αριθμό κυκλοφορίας … ΙΧΕ προκειμένου να μεταβεί στην εργασία του. Ωστόσο, περί ώρα 06:37 της ίδιας μέρας επί της Λ. Δημοκρατίας οδηγώντας το ως άνω όχημα ακινητοποιήθηκε από τα αρμόδια αστυνομικά όργανα προκειμένου να υποβληθεί σε έλεγχο μέτρησης αλκοόλ και μετά τη διενέργεια ελέγχου με ηλεκτρονική αλκοολομετρική συσκευή προσδιορίσθηκε το αλκοόλ στον εκπνεόμενο αέρα του σε 0,70 mg/lt κατά την πρώτη μέτρηση και 0,90 mg/lt κατά τη δεύτερη μέτρηση απέχοντας η πρώτη από τη δεύτερη μέτρηση περισσότερα από 15 λεπτά της ώρας.
Επομένως, πρέπει ο κατηγορούμενος, διορθούμενου του χρόνου τέλεσης της αποδιδόμενης σε αυτόν πράξης από 26.11.2016 σε 27.11.2016, να κηρυχθεί ένοχος αυτής, ωστόσο, ενόψει του ότι η μη αναγνώριση της συνδρομής ελαφρυντικών περιστάσεων που αναγνωρίστηκαν από το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο συνιστά ανεπίτρεπτη χειροτέρευση της θέσης του κατηγορουμένου (ΑΠ 514/2014 δημοσιευμένη στην Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ), πρέπει εν προκειμένω κατ' άρθρο 470 ΚΠΔ να γίνει δεκτό ότι συντρέχει στο πρόσωπό του η ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 § 2 α' ΠΚ, απορριπτομένων των ισχυρισμών του περί συνδρομής των περιστάσεων του άρθρου 104 Β' περ.
α' και δ' ΠΚ, καθόσον προβλήθηκαν αορίστως, ειδικώς δε ως προς την περ. δ' ουδόλως αναφέρθηκαν συγκριμένα περιστατικά (πόσες φορές αναβλήθηκε η υπόθεση, λόγους αναβολής, χρόνους προσδιορισμού της), τα οποία να θεμελιώνουν τον ισχυρισμό του (σχετ. ΑΠ 1376/2020 δημοσιευμένη στην Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ)".
Μετά ταύτα, το Δικαστήριο κήρυξε τον αναιρεσείοντα ένοχο της αποδιδόμενης σ' αυτόν πράξης, της παράβασης του άρθρου 42 παρ. 1, 7 περ. γ' Κ.Ο.Κ (ν. 2696/1999) και του επέβαλε την ως άνω ποινή φυλάκισης των τριάντα (30) ημερών, που ανέστειλε επί τριετία, με το ακόλουθα διατακτικό: "...την 27-11-2016 και ώρα 06:37 στη Ρόδο και συγκεκριμένα επί της Λ.
Δημοκρατίας κατελήφθη να οδηγεί το υπ' αριθμ. … υπό την επίδραση οινοπνεύματος, συνεπεία καταναλώσεως οινοπνευματωδών ποτών, που ανιχνεύθηκε νομότυπα σε ποσοστό αλκοόλης 0,70 mg/lit και 0,90 mg/lit εκπνεόμενου αέρα, ενώ αυτό απαγορεύεται". Επιπλέον δε, με ειδική διάταξη, το Εφετείο απέρριψε τον αυτοτελή ισχυρισμό του κατηγορουμένου, περί αναγνώρισης των περιστάσεων του άρθρου 104 Β' περ.
α' και δ' ΠΚ. Όπως σαφώς προκύπτει από τα ανωτέρω, το Δικαστήριο της ουσίας εξέτασε τον αυτοτελή ισχυρισμό του κατηγορουμένου, για άφεση της ποινής, μετά την κρίση του για την ενοχή αυτού ως προς την τέλεση της ως άνω αξιόποινης πράξης και όχι ταυτοχρόνως με την επί της ενοχής κρίση του, όπως ο αναιρεσείων διατείνεται.
Επομένως, είναι αβάσιμος και απορριπτέος ο δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Θ' ΚΠΔ, με τον οποίον προβάλλεται ότι το Εφετείο υπέπεσε σε υπέρβαση εξουσίας. Περαιτέρω, το Δικαστήριο της ουσίας ορθώς απέρριψε τον ανωτέρω αυτοτελή ισχυρισμό του κατηγορουμένου ως προς το δεύτερο σκέλος του, της περ.
δ' του άρθρου 104 Β' παρ. 1 ΠΚ, δηλαδή για τον λόγο ότι πέρασε ασυνήθιστα μεγάλο χρονικό διάστημα από την τέλεση του εγκλήματος, έτσι ώστε να μην εμφανίζεται πλέον ως αναγκαία ή να εμφανίζεται δυσανάλογα επαχθής η επιβολή ποινής. Πράγματι, ο παραπάνω ισχυρισμός προβλήθηκε εντελώς αόριστα, με μόνη τη διατύπωση του νόμου, χωρίς να προσδιορίζονται οι περιστάσεις υπό τις οποίες θεωρείται ότι παρήλθε ασυνήθιστα μεγάλο χρονικό διάστημα από την τέλεση του εγκλήματος, ούτε αυτές που, ως επακόλουθο, καθιστούν μη αναγκαία ή δυσανάλογα επαχθή την επιβολή ποινής (πρβλ.
ΑΠ 1087/2022). Επομένως, ο σχετικός λόγος αναίρεσης, από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ' και Ε' ΚΠΔ, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της ανωτέρω ουσιαστικής διάταξης και για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, κατά την απόρριψη του ως άνω αυτοτελούς ισχυρισμού, είναι αβάσιμος.
Όμως, όσον αφορά στον αυτοτελή ισχυρισμό του κατηγορουμένου, κατά το πρώτο σκέλος του, της περ. α' του άρθρου 104 Β' παρ. 1 ΠΚ, με τον οποίο ζητήθηκε η άφεση της ποινής, ενόψει του ότι η βλάβη ή ο κίνδυνος, που προκλήθηκαν από την πράξη του ήταν ιδιαιτέρως μικρής βαρύτητας, αυτός, μολονότι ήταν ορισμένος και νόμιμος, εσφαλμένα απορρίφθηκε ως αόριστος.
Συγκεκριμένα, ο αναιρεσείων στήριξε με επάρκεια το αίτημά του στους ισχυρισμούς ότι υπερέβη κατ' ελάχιστον το ποσοτικό όριο του οινοπνεύματος στο αίμα, που καθιστά την πράξη πλημμεληματική και ότι δεν υπήρχε κίνηση οχημάτων κατά το χρόνο βεβαίωσης της παράβασης, έτσι ώστε η επιβολή ποινής να μην εμφανίζεται πλέον αναγκαία ή να εμφανίζεται δυσανάλογα επαχθής.
Επομένως, ο πρώτος λόγος αναίρεσης, κατά το σκέλος του, με το οποίο πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση για έλλειψη αιτιολογίας ως προς την απόρριψη του εν λόγω αυτοτελούς ισχυρισμού και για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της ως άνω διάταξης του άρθρου 104 Β' παρ. 1 περ. α' ΠΚ (άρθρ. 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Ε' ΚΠΔ), είναι βάσιμος και πρέπει, κατά παραδοχή του, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ως προς την απορριπτική του ως άνω αυτοτελούς ισχυρισμού διάταξή της και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που την εξέδωσε, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρ. 519, 522 ΚΠΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί εν μέρει, κατά τα ανωτέρω, την υπ` αριθμ. 880/7-6-2023 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ρόδου.
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που είχαν δικάσει προηγουμένως.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Απριλίου 2024.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 13 Μαΐου 2024.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ