Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds and substantive error regarding contract type and damages.

Απόφαση 671 / 2017 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 671/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό και Αβροκόμη Θούα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 31 Οκτωβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μ. Σ. του Β., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευάγγελο Παπαϊωάννου.

Του αναιρεσίβλητου: Σ. Τ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-12-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 449/2011 του ίδιου Δικαστηρίου και 409/2015 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 1-2-2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Κοντός ανέγνωσε την από 7-1-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από την προσκομιζομένη από τους αναιρείοντες υπ’ αριθμ. .../5-11-15 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης Η. Τ., προκύπτει ότι επικυρωμένο αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως με την επ’ αυτής πράξη προσδιορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση έχει επιδοθεί, με επιμέλεια της επισπεύδουσας την συζήτηση αναιρεσείουσας, νομίμως και εμπροθέσμως στον αναιρεσίβλητο (άρθρο 568 παρ. 2, 3 και 4 Κ.Πολ.Δ.), για την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 18-1-2016, κατά την οποία η συζήτηση της υποθέσεως ανεβλήθη, λόγω αποχής των δικηγόρων, για την δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσης. Επομένως, εφόσον ο αναιρεσίβλητος δεν εμφανίσθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, κατά την νόμιμη εκ του πινακίου εκφώνηση της υποθέσεως, στην άνω δικάσιμο κατά την οποία δεν ήταν αναγκαία η εκ νέου κλήτευση, αυτού, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 226 παρ.4 ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση χωρίς την παρουσία του (άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ).

Επειδή, κατά το άρθρο 560 αριθ. 1 εδ.α’ του Κ.Πολ.Δ.: "Κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο: 1)αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών...".

Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής που ταυτίζεται με την αντίστοιχη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ., ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή.

Με το λόγο αυτό αναιρέσεως ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ. ορθώς απερρίφθη ως μη νόμιμη ή αν κατά παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απερρίφθη ή έγινε δεκτή κατ’ ουσίαν (Ολ.

Α.Π. 27 και 28/1998). Στην περίπτωση δε που το δικαστήριο έκρινε κατ’ ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, τα οποία ανελέγκτως δέχθηκε ως αποδειχθέντα το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός αναιρέσεως, αν οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως καθιστούν προφανή την παραβίαση (Α.Π. 43/2013, 335/2012).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 681 του Α.Κ., με τη σύμβαση έργου, ο μεν εργολάβος έχει υποχρέωση να εκτελέσει το έργο, ο δε εργοδότης να καταβάλει τη συμφωνημένη αμοιβή. Με την διάταξη αυτή, καθορίζονται τα ουσιώδη στοιχεία της συμβάσεως μισθώσεως έργου, που είναι η συμφωνία των συμβαλλομένων, το έργο και η αμοιβή, η οποία σύμφωνα με το άρθρο 694 του ιδίου Κωδικός, καταβάλλεται κατά την παράδοση του έργου, εκτός αν η παράδοση τούτου συμφωνήθηκε κατά τμήματα, οπότε καταβάλλεται με την παράδοση εκάστου τμήματος.

Ως παράδοση του έργου νοείται η εκπλήρωση της κυρίας υποχρεώσεως του εργολάβου, συνισταμένη στην εκτέλεση και προσπόριση του έργου στον εργοδότη, στην περιέλευση δηλαδή τούτου στη σφαίρα εξουσιάσεως του τελευταίου, υπό την προϋπόθεση ότι το έργο είναι το προσήκον, ήτοι δεν είναι εντελώς διάφορο του συμφωνηθέντος, διότι τότε ο εργολάβος δεν θεωρείται ότι προεκπλήρωσε την παροχή του, ώστε να δικαιούται κατ’ άρθρο 694 Α.Κ.

της συμφωνηθείσης αμοιβής του. Από το συνδυασμό δε των διατάξεων των άρθρων 688, 689, 690, και 694 του Α.Κ. προκύπτει ότι ένα έργο θεωρείται περατωμένο έστω και αν έχει ελλείψεις συμφωνημένων ιδιοτήτων ή πραγματικά ελαττώματα, ακόμη και ουσιώδη που το καθιστούν άχρηστο. Στην περίπτωση αυτή ο κύριος του έργου έχει, υπό προϋποθέσεις, ορισμένα δικαιώματα, όπως αυτό της αναστροφής της συμβάσεως ή της μειώσεως της αμοιβής ή εκείνο της αποζημιώσεως (Α.Π. 877/2013, 1714/2012, 1410/2011).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 684 του Α.Κ. "ο εργολάβος δεν έχει δικαίωμα να υποκαταστήσει άλλον στην εκτέλεση του έργου, εκτός αν προκύπτει το αντίθετο από τη σύμβαση ή από τη φύση του έργου", ενώ κατά το άρθρο 687 του αυτού Κωδικός "Αν κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης του έργου προβλέπεται με βεβαιότητα κατασκευή ελαττωματική ή αντίθετη προς τη σύμβαση από υπαιτιότητα του εργολάβου, ο εργοδότης έχει δικαίωμα να τάξει σ’ αυτόν εύλογη προθεσμία για να διορθώσει τις ελλείψεις και, αν αυτή περάσει άπρακτη, να εκτελέσει αυτός τη διόρθωση σε βάρος του εργολάβου".

Στην προκειμένη περίπτωση, το ως Εφετείο δίκασαν Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, δέχθηκε, με την προσβαλλομένη απόφαση του, κατά το ενδιαφέρον την παρούσα αναιρετική διαδικασία μέρος, τα εξής: "Στον ενάγοντα (ήδη αναιρεσιβλητο), που είναι πτυχιούχος δασολόγος διατηρώντας στη Θεσσαλονίκη γραφείο μελετών, απευθύνθηκε, τον Οκτώβριο του 2002, η εναγομένη (ήδη αναιρεσείουσα), η οποία...είναι κυρία μεγάλων αγροτικών εκτάσεων, ανά τη Βόρεια Ελλάδα, μεταξύ των οποίων και στην περιοχή του ...

του Δήμου ...,...ήτοι αγρού εκτάσεως 72.497 τ.μ. με ..., αγρού εκτάσεως 54.669 τ.μ. με ... κι αγρού εκτάσεως 7.625 τ.μ. με αριθμό ..., καθώς ενδιαφερόταν να ενταχθεί στο επιδοτούμενο κοινοτικό πρόγραμμα "Δάσωση γεωργικών εκτάσεων" του Σχεδίου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΣΑΑ) 2000-2006 - Καν (Ε.Κ.) 1257/99. Τότε, ο ενάγων την ενημέρωσε αναφορικά με τις προϋποθέσεις που απαιτούνται και τους όρους της επιδότησης, ενημερώνοντας την παράλληλα για τα απαραίτητα δικαιολογητικά που όφειλε να προσκομίσει καθώς και για την ύπαρξη τριών κατηγοριών ετήσιας πριμοδότησης ως αντιστάθμιση των εισοδηματικών απωλειών συνεπεία της δάσωσης, που θα αντιστοιχούσε στην πραγματική απώλεια από την αλλαγή της χρήσης του εδάφους, κι ότι υφίστανται διάφορες κατηγορίες πληρωμών...’ Ετσι, η εναγομένη, τον Ιανουάριο του 2003, δίδει εντολή στον ενάγοντα για την εκπόνηση μελετών και τον συντονισμό της διαδικασίας, με την κατάθεση προφακέλου, για τη δάσωση των ανωτέρω ...

αγρών της, στο ..., καθώς και με την παρακολούθηση κι επίβλεψη του έργου. Για την εργασία του αυτή θα λάμβανε το ποσό των 2.500 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, πλέον των εξόδων του για τη σύνταξη των μελετών, και την κατάθεση του φακέλου πληρωμής, καθώς και ποσό 2.500 ευρώ για την επίβλεψη του έργου. Αρχικά, το όλο εγχείρημα θα τελούταν στο όνομα της εναγομένης με την ίδια, όμως, επιθυμώντας να εντάξει τον υιό της, Β.

Π. (μη διάδικο) στο αυτό κοινοτικό πρόγραμμα, (καθόσον αυτός, φερόμενος ως γεωργός κύριας απασχόλησης, θα λάμβανε τη μέγιστη πριμοδότηση που ήταν δυνατό να δοθεί), το ανατεθέν στον ενάγοντα έργο άρχισε να καθυστερεί, καθόσον έπρεπε να προσκομισθεί φορολογική δήλωση του υιού της εναγομένης του έτους 2003.

Τελικά, τον Ιούνιο του 2003, ο ενάγων λαμβάνει τη φορολογική, δήλωση του ανωτέρω κι αφού συγκέντρωσε όλα τα αναγκαία έγγραφα, απέστειλε, στις 28-7-2003, τον προφάκελο στο .... Ωστόσο, καθώς τα ακίνητα της εναγομένης βρίσκονται σε παραμεθόριο περιοχή, απαιτούταν η χορήγηση κι έγγραφης άδειας της Νομαρχίας ότι επιτρεπόταν η μίσθωση αυτών.

Η εναγομένη, όμως, επιθυμώντας να μην έχει περαιτέρω καθυστέρηση στην έγκριση του προφακέλου, αιτήθηκε την αλλαγή του ονόματος του επενδυτή, προκειμένου η επένδυση να γίνει στο δικό της όνομα, με την τελευταία έκτοτε, να αιτείται την ένταξη της στον κανονισμό (Ε.Ε.) 1257/99 των ... αγροτεμαχίων συνολικής εκτάσεως 134,79 στρεμμάτων, με την υπ’ αριθμ..../29-7-2003 αίτησή της, που απεστάλη στις 4-8-2003, σε αντικατάσταση της αίτησης του υιού της.

Ωστόσο, και πάλι δεν ήταν δυνατό να γίνει σύντομα η προέγκριση, συνεπεία του μεγέθους της επένδυσης, καθόσον το Δασαρχείο ..., από την κατανομή πιστώσεων, για την εφαρμογή του μέτρου Δάσωσης Γεωργικών Εκτάσεων, για το έτος 2003, λάμβανε μόλις το ποσό των 28.000 ευρώ. Ακολούθως...η ανωτέρω αίτηση επένδυσης στάλθηκε για προέγκριση στη Διεύθυνση Δασών Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης με το ...-1-2004 διαβιβαστικό του Δασαρχείου ...

και προεγκρίθηκε σύμφωνα με την ...-2-2004 απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας, η οικονομική ενίσχυση του Δασαρχείου ..., για την υλοποίηση εργασιών στα πλαίσια του άρθρου 31 του Καν (Ε.Ε.) 1257/99 με τον συνολικό προϋπολογισμό των έργων, να ανέρχεται στο ποσό των 78.160 ευρώ, εκ των οποίων το ποσό των 48.528 ευρώ, αφορούσε την επένδυση της εναγομένης.

Το έγγραφο αυτό έλαβε στις 10-3-2004, το Δασαρχείο Κ...., λαμβάνοντας αριθμό πρωτοκόλλου ...-3-2004 και ουσιαστικά έκτοτε δόθηκε η προέγκριση της επένδυσης, που επιδίωκε η εναγομένη. Στη συνέχεια, δυνάμει του ...-3-2004 εγγράφου του ..., ζητήθηκε από την εναγομένη-επενδύτρια, την οποία κι εκπροσωπούσε ο ενάγων, η σύνταξη μελετών και τα τιμολόγια πληρωμής των μελετών, που φέρεται να έχει συντάξει ο ενάγων.

Το κόστος σύνταξης των δύο μελετών, ενός δελτίου τεχνικής περιγραφής, και για την κατάθεση του φακέλου ανήλθε στο συνολικό ποσό τω 3.284,07 ευρώ, ήτοι ποσό 119 ευρώ, πλέον ΦΠΑ 18% (21,42 ευρώ), για την σύνταξη δελτίου τεχνικής περιγραφής δάσωσης, αφορούσα το … αγροτεμάχιο, ποσό 1.062,15 ευρώ, πλέον ΦΠΑ 18% (191,187 ευρώ), για τη σύνταξη μελέτης δάσωσης του … αγροτεμαχίου, ποσό 1.223,14 ευρώ, πλέον ΦΠΑ 18% (220,17 ευρώ), για τη σύνταξη μελέτης δάσωσης του … αγροτεμαχίου..., ποσό 22 ευρώ και 25 ευρώ, επί της καθαρής αμοιβής των ανωτέρω μελετών και ποσό 400 ευρώ για τη συγκέντρωση και κατάθεση πληρωμής του φακέλου.

Έτσι, διαβιβάστηκαν από το Δασαρχείο ... τα .../30-4-2003 έγγραφα προς τη Διεύθυνση Δασών Δράμας, δύο μελέτες δάσωσης για τα ... αγροτεμάχια, που με τα ... της 28-5-2004 απέστειλε στη Διεύθυνση Δασών Περιφέρειας για θεώρηση κι έγκριση, η οποία με τη σειρά της εξέδωσε τις .../7-7-2004 αποφάσεις του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, σύμφωνα με τις οποίες εγκρίθηκαν και θεωρήθηκαν οι ανωτέρω μελέτες.

Ακολούθως, το Δασαρχείο ... εξέδωσε τρεις εγκρίσεις επένδυσης, ήτοι την .../20-7-2004 για το ... αγροτεμάχιο, την .../20-7-2004 για το … αγροτεμάχιο και την .../20-7-2004 για το ... αγροτεμάχιο (μη επίδικο). Αυτές υλοποιήθηκαν στα αγροτεμάχια ... στις 14 Δεκεμβρίου 2004, σύμφωνα με τα από 14-12-2004 πρακτικά παραλαβής της επιτροπής μη Δημόσιας Δασοπονίας κι αφορούσαν 72, 49 και 54,67 στρέμματα αντίστοιχα.

Σε συνέχεια των ανωτέρω δύο πρακτικών παραλαβής κι εγκρίσεων, κατατέθηκαν οι ... της 29-11-2004 αιτήσεις πληρωμής, με τα σχετικά δικαιολογητικά, και η φυτεία επιδοτήθηκε με τη μέγιστη δυνατή επιδότηση, ήτοι με το 80% των δαπανών προϋπολογισμού και μελετών που κατατέθηκαν, με την επένδυση, έκτοτε, να επιδοτείται κανονικά, και σύμφωνα με τον κανονισμό και τους ετήσιους ελέγχους που διενεργεί το Δασαρχείο .......

Εκ των ανωτέρω αποδεικνύεται ότι ο ενάγων υλοποίησε το έργο που είχε αναλάβει, με την καθυστέρηση ολοκλήρωσης του ουδόλως να οφείλεται σε πταίσμα του ιδίου καθόσον...η απόφαση ανάληψης, αρχικά, της επένδυσης στο όνομα του υιού της εναγομένης και τα εμπόδια που παρουσιάστηκαν για την κτήση των εγγράφων που αφορούσαν τον υιό αυτής...με την μεταστροφή της τελευταίας τον Ιούλιο του 2003 να γίνει, τελικά, η επένδυση στο δικό της όνομα σε συνδυασμό με την ανάγκη αύξησης του συνολικού προϋπολογισμού των έργων του Δασαρχείου ..., στο ύψος των 78.160 ευρώ, προκειμένου να προεγκριθεί η οικονομική ενίσχυση, μεταξύ των λοιπών επενδυτών και της τελευταίας (εναγομένης), που συνέβη μόλις τον Φεβρουάριο του 2004, κι επιδόθηκε στο Δασαρχείο ...

τον Μάρτιο του 2004, οδήγησαν σε καθυστέρηση της έναρξης των αναληφθέντων εργασιών του ενάγοντος...Επομένως, ο ισχυρισμός της εναγομένης ότι ο ενάγων υπαίτια καθυστέρησε την εκτέλεση του ανατεθέντος σ’ αυτόν έργου, εκμεταλλευόμενος την άγνοια και την εμπιστοσύνη που αυτή επέδειξε στο πρόσωπό του, με συνέπεια να απολέσει τη δυνατότητα ένταξης στο πρόγραμμα έως και τον Οκτώβριο του 2003, και περαιτέρω να μην προβεί σε ανανέωση της εκμίσθωσης των αγροτεμαχίων της, που ήδη από Οκτώβριο του 2003 εκμίσθωνε...

για το χρονικό διάστημα από 10°/2003 έως και 10°/2004, ουδόλως αποδείχθηκε και ο σχετικός ισχυρισμός, κρίνεται απορριπτέος ως ουσία αβάσιμος...Τον Μάρτιο του 2004, κι ενώ, πλέον, είχε δοθεί η προέγκριση της επένδυσης, ο εναγόμενος προβαίνει στην αγορά περί των 20.000 δενδρυλλίων ακακίας, από τον φυτωριούχο Α. Λ., για τη δάσωση των υπ’ αριθμ....

αγροτεμαχίων, καταβάλλοντος του το ποσό των 2000 ευρώ, εκ του δοθέντος από την ενάγουσα, συνολικού ποσού 3000 ευρώ...Παρότι, όμως, η αγορά των δενδρυλλίων τελείται τον Μάρτιο του 2004, ο ενάγων δεν προβαίνει στην άμεση παραλαβή και φύτευσή τους, παρά μόνο, αρχές Απριλίου και μετά την όργωση των δύο αγροτεμαχίων, ο τελευταίος ζητά από τον φυτωριούχο την παράδοση των δενδρυλλίων κι αυτή, τελικά, τελείται στις 15 Απριλίου 2004, με την αυτή χρονική περίοδο να τελείται και η παράδοση έτερων 2000 δενδρυλλίων από το Δασαρχείο ..., που μετέφερε και παράδωσε στο αγροτεμάχιο της εναγομένης ο Γ.

Κ., υπάλληλος του Δασαρχείου. Η αναφορά του τελευταίου, ωστόσο, στην από ... ένορκη βεβαίωση του, ενώπιον του Ειρηνοδίκη ..., ότι "...Εκεί είδα ότι ένας τεράστιος όγκος από δενδρύλλια ήταν αφημένα και ριγμένα στο έδαφος, χωρίς να είναι στρωματωμένα... Με το δεδομένο ότι τα δενδρύλλια αυτά έχουν τουλάχιστον δώδεκα μέρες φυσιολογικής πορείας για να φυτευθούν, είναι εντελώς αδικαιολόγητο το γεγονός ότι θα παρέμεναν ακάλυπτα και εκτεθειμένα στις καιρικές συνθήκες για τόσες ημέρες...", δεν δηλώνει, μετά βεβαιότητας, ούτε το χρόνο εξόρυξης των δενδρυλλίων ούτε και το χρόνο μεταφοράς τους από το φυτώριο του Α.

Λ. στο αγροτεμάχιο της ενάγουσας, με την ενάγουσα, αβασίμως, να διατείνεται ότι η εξόρυξη των δενδρυλλίων τελέσθηκε ένα μήνα προτού φυτευτούν και μεταφέρθηκαν στο αγροτεμάχιο της, μόλις στις 6 Απριλίου 2004 με τη φύτευσή τους να τελείται στις 15 Απριλίου 2004...Ακολούθως, ... με επίβλεψη του ενάγοντος και συχνή παρουσία της εναγομένης, η οποία ουδέν αρνητικό σχόλιο εξέφρασε για τον ενάγοντα και το έργο που ανέλαβε παρά δήλωνε ικανοποιημένη , με αυτήν μέσα Απριλίου 2004 να του καταβάλει ποσό 2.500 ευρώ, έναντι λογαριασμού δάσωσης, ολοκληρώθηκε η φύτευση των δενδρυλλίων.

Περαιτέρω...δύο μήνες μετά τη φύτευση των ανωτέρω δενδρυλλίων η εναγομένη, ήρθε σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον ενάγοντα, δηλώνοντας του ότι είχε καταστραφεί σε ποσοστό 80% η φυτεία των ακακιών. Αμέσως, οι διάδικοι... επισκέφθηκαν, στις 1 Ιουνίου 2004, τη φυτεία, όπου πράγματι διαπιστώθηκε η καταστροφή της...συνεπεία έλλειψης οποιοσδήποτε φροντίδας..., μετά τη φύτευση..., παρά το γεγονός ότι αύτη (ενάγουσα) είχε προσλάβει...

τον Ε. Μ. για την παρακολούθηση των φυτών. Αρνούμενη, η τελευταία (ενάγουσα) να δεχθεί την καταστροφή που επήλθε στην φυτεία της, συνέπεια της προαναφερθείσας αιτίας, στις 30 Ιουνίου 2004 αποστέλλει στον ενάγοντα την από 29-6-2004 εξώδικη διαμαρτυρία-πρόσκληση- δήλωση της, με την οποία αφού ισχυριζόταν ότι συνεπεία υπαιτιότητας του καταστράφηκε η φυτεία της, κατά ποσοστό 80%, με συνέπεια να κινδυνεύει να χάσει την επιδότηση, τον καλούσε, εντός επτά εργάσιμων ημερών, από την ημέρα παράδοσης της από 29-6-2004 εξώδικης διαμαρτυρίας της, να προβεί στην αφαίρεση των κατεστραμμένων δενδρυλλίων και την αντικατάσταση τους με νέα, ιδίας ποικιλίας, ποιότητας και μεγέθους, το κόστος των οποίων, αγοράς και φύτευσης θα κατέβαλε αυτός (ενάγων), λόγω της υπαίτιας από μέρους του καταστροφής των προηγούμενων δενδρυλλίων, δηλώνοντας του παράλληλα, ότι δεν του οφείλει οποιοδήποτε ποσό για την επίβλεψη του έργου και σε περίπτωση παρέλευσης της προθεσμίας αυτής, ότι θα κινούταν δικαστικά αιτούμενη την αποζημίωσή της για κάθε ζημία που υπέστη, συνεπεία της κακόπιστης κι αντισυμβατικής συμπεριφοράς του.

Με το ανωτέρω εξώδικο και τάσσοντας η εναγομένη προθεσμία διόρθωσης των ελλείψεων ...άσκησε το δικαίωμα που απορρέει από το άρθρο 687 ΑΚ, κι ουδόλως το δικαίωμα υπαναχώρησης...κατ’ εφαρμογή του άρθρου 686 ΑΚ, που το πρώτο απαραδέκτως...προβάλλεται με τις προτάσεις, ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου..., καθόσον στο ανωτέρω έγγραφο ουδόλως γίνεται αναφορά για υπαναχώρηση από τη σύμβαση.

Απάντηση, στο ανωτέρω εξώδικο απέστειλε ο ενάγων τον Αύγουστο του ιδίου έτους, με την από 30-8-2004 εξώδικη απάντηση..., η οποία επιδόθηκε στην ενάγουσα στις 1-9-2004, αρνούμενος οποιαδήποτε ευθύνη για την καταστροφή των δενδρυλλίων και καλώντας την στην καταβολή της οφειλομένης αμοιβής του. Τελικά, την αυτή περίοδο και μετά και την από 30-8-2004 εξώδικη απάντηση του τελευταίου, χωρίς στο μεσοδιάστημα, παρά την πάροδο των επτά ημερών που είχε ορίσει η εναγομένη στον ενάγοντα να προβεί στην αποκατάσταση της βλάβης που υπέστη η φυτεία της, αυτή (εναγομένη) να έχει προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια σε βάρος του ενάγοντος, τα διάδικα μέρη...αποφάσισαν, το Σεπτέμβριο του 2004, να φυτέψουν ξανά τους αγρούς με τον ενάγοντα να αναλαμβάνει την ανεύρεση νέων φυτών και την φύτευση αυτών, επιφυλασσόμενος μόνο για τις δαπάνες του, τις οποίες όμως δεν πληρώθηκε...

Ακολούθως η εναγομένη, σε συνέχεια της συμφωνίας τους, κατέβαλε στον ενάγοντα, στις 3-9-2004, το ποσό των 340 ευρώ, έναντι λογαριασμού σύνταξης μελετών, με αποτέλεσμα να μένει υπόλοιπο ύψους 500 ευρώ... κι ο ενάγων την αυτή ημέρα, (3-9-3004), να της δίδει το ποσό των 1000 ευρώ για την πληρωμή του ΦΠΑ και των τιμολογίων που επρόκειτο να εκδοθούν από τον Λ.

για την αγορά των φυτών στα ... αγροτεμάχια ...Έτσι, αρχές Δεκεμβρίου 2004 η εναγομένη προβαίνει στο φρεζάρισμα των χωραφιών από τα χόρτα με τον ενάγοντα να προβαίνει, με τη σειρά του, στην αγορά δενδρυλλιων για τη φύτευση των αγρών, με τη βοήθεια του Ν. Π., καταβάλλοντος το συνολικό ποσό των 6.696,10 ευρώ...Μετά την ολοκλήρωση της φύτευσης των ανωτέρω δενδρυλλίων, στις 14 Δεκεμβρίου 2004...συντάχθηκε, την αυτή ημεροχρονολογία, πρακτικό παραλαβής της επιτροπής μη δημόσιας δασοπονίας για τα ως άνω αγροτεμάχια από το Δασαρχείο ..., με την εναγομένη να λαμβάνει αντίστοιχη οικονομική ενίσχυση ανερχόμενη στο ποσό των 45.779,76 ευρώ, για τα δύο ως άνω ακίνητα της.

Με τη σύνταξη των πρακτικών παραλαβής των αγροτεμαχίων της εναγομένης από τον Δασαρχείο ..., ολοκληρώθηκε και το έργο που ανέλαβε ο ενάγων, ο οποίος όμως, παρότι παρείχε την επιστημονική του γνώση στην κατάρτιση της μελέτης και στην επίβλεψη της φύτευσης των δενδρυλλίων δεν έλαβε την οφειλομένη προς αυτόν αμοιβή του, πλην του ποσού των 2.840 ευρώ, που του κατέβαλε η εναγομένη, έναντι οφειλής από τη σύνταξη των μελετών και του έργου δάσωσης, ήτοι ποσού 2.500 ευρώ και ποσού 340 ευρώ, αντίστοιχα.

Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που δέχθηκε ότι ο ενάγων έλαβε το ποσό των 3.840 ευρώ, μη λαμβάνοντας υπόψη την μετ’ επικλήσεως προσκομιζόμενη 23/3-9-2004 απόδειξη, στην οποία αναγράφεται η επιστροφή ποσού 1000 ευρώ στην εναγομένη κρίνοντας στη συνέχεια, πως, έναντι του συνολικά οφειλομένου σ’ αυτόν ποσού 11.696,10 ευρώ, η εναγομένη του κατέβαλε το ποσό των 3.840 ευρώ, μένοντας υπόλοιπο 7.856,10 ευρώ, κάνοντας εν μέρει δεκτή την παραδεκτά, ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, προβαλλόμενη ένσταση εξοφλήσεως που προέβαλε η εναγομένη, κι επιδικάζοντας του το αυτό ποσό, αντί να κρίνει ότι του κατέβαλε...

το ποσό των 2.840 ευρώ...και κατά συνέπεια να κριθεί ότι του οφείλεται ποσό ύψους 8.856,10 ευρώ, έσφαλε ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων, κατά συνέπεια ο μοναδικός λόγος εφέσεως του ενάγοντος πρέπει να γίνει δεκτός ως ουσιαστικά βάσιμος. Αντίστοιχα... ουδόλως αποδείχθηκε ότι ο ενάγων, κατ’ οποιοδήποτε τρόπο, ευθύνεται τόσο για την καθυστέρηση εκτέλεσης του ανατεθέντος σ’ αυτόν έργου όσο και για τη φθορά που παρουσιάστηκε στα φυτευθέντα, τον Απρίλιο 2004, δενδρύλλια, απορρίπτοντας σχετικό προβαλλόμενο ισχυρισμό της εναγομένης ως ουσία αβάσιμο...".

Με βάση τις ανωτέρω παραδοχές το Μονομελές Πρωτοδικείο, απορρίπτοντας ως κατ’ ουσίαν αβάσιμη την έφεση της αναιρεσείουσας δέχθηκε την αντίθετη έφεση του αναιρεσιβλήτου και εξαφανίζοντας την πρωτόδικη απόφαση δέχθηκε εν μέρει την ένδικη αγωγή και υποχρέωσε την εναγομένη να καταβάλει στον ενάγοντα ως αμοιβή του για το εκτελεσθέν έργο το ποσό των 8.856,10 ευρώ (αντί του πρωτοδίκως επιδικασθέντος για την αυτή αιτία ποσού των 7.856,10 ευρώ), νομιμοτόκως από της επιδόσεως της αγωγής έως εξοφλήσεως.

Έτσι κρίνοντας το ως Εφετείο δίκασαν ως άνω δικαστήριο, ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προπαρατεθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 681επ. 687-690 και 694 Α.Κ. και δεν υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 560 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ., την οποία η αναιρεσείουσα προσάπτει με την αίτηση στην προσβαλλομένη απόφαση.

Ειδικότερα η αναιρεσείουσα, με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση, για παραβίαση του άρθρου 684 Α.Κ., το οποίο δεν εφάρμοσε, μολονότι με τα δεκτά γενόμενα, ως αποδειχθέντα, πραγματικά περιστατικά συνέτρεχαν, κατ’ αυτήν, οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, αφού η απόφαση δέχθηκε ότι ο αναιρεσίβλητος, κατά παράβαση της επιβαλλομένης από την εν λόγω διάταξη υποχρεώσεως του για αυτοπρόσωπη εκτέλεση του έργου, υποκατέστησε στην φύτευση των δενδρυλλίων άλλως χρησιμοποίησε ως βοηθό εκπληρώσεως τον φυτωριούχο Α.

Λ. και Ν. Π., για την πλημμελή εκπλήρωση της παροχής των οποίων ευθύνεται ο ίδιος (αναιρεσίβλητος). Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι αβάσιμος, ερειδόμενος επί εσφαλμένης προϋποθέσεως, αφού, όπως σαφώς προκύπτει από το προεκτεθέν περιεχόμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως το Δικαστήριο δεν δέχθηκε ούτε την χρησιμοποίηση από τον αναιρεσίβλητο υποκατάστατων ή βοηθών εκπληρώσεως ούτε πολύ περισσότερο ότι η εκτεταμένη καταστροφή των δενδρυλλίων κατά την πρώτη φύτευση, οφείλεται σε αμελή συμπεριφορά του αναιρεσιβλήτου, αλλά ότι αιτία αυτής υπήρξε η μετά την φύτευση έλλειψη οποιασδήποτε φροντίδας των δενδυλλίων από την αναιρεσείουσα, η οποία είχε την σχετική ευθύνη και μάλιστα είχε προσλάβει για το σκοπό αυτό τον Ε.

Μ.. Εξάλλου, η αναιρεσείουσα με τον ίδιο αναιρετικό λόγο ψέγει την προσβαλλομένη απόφαση, διότι δεν δέχθηκε τον ισχυρισμό της ότι η καταστροφή των δενδρυλλίων οφείλεται στην μεγάλη καθυστέρηση που μεσολάβησε μεταξύ της εξορύξεως τους εκ του φυτωρίου και της φυτεύσεως στους αγρούς της, γεγονός που καθιστά επιπροσθέτως τον αυτό αναιρετικό λόγο απορριπτέο ως απαράδεκτο, αφού υπό την προσχηματική επίκληση της παραβιάσεως της ρηθείσης ουσιαστικής διατάξεως πλήττεται η μη υποκείμενη σε αναιρετικό έλεγχο εκτίμηση των αποδείξεων.

Περαιτέρω, η αναιρεσείουσα, με τον δεύτερο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, προσάπτει στην προσβαλλομένη απόφαση την ίδια ως άνω αναιρετική πλημμέλεια (560 αριθ.1 Κ.Πολ.Δ.), λόγω μη εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 686, 687, 690 και 698 του Α.Κ.., ισχυριζομένη ότι εσφαλμένως δεν εφαρμόσθηκαν οι διατάξεις αυτές, μολονότι, βάσει των δεκτών γενομένων πραγματικών περιστατικών συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής τους, με αποτέλεσμα η προσβαλλομένη απόφαση να αχθεί στην εσφαλμένη κρίση ότι το έργο που ανέλαβε ο αναιρεσίβλητος το εκτέλεσε προσηκόντως και ότι εδικαιούτο, κατόπιν αυτού, την συμφωνηθείσα αμοιβή, ενώ απέρριψε την αξίωση της ίδιας για επιδίκαση αποζημιώσεως λόγω πλημμελούς εκτελέσεως του έργου αν και δέχθηκε πλημμέλεια και καθυστέρηση στην παράδοση και φύτευση των δενδρυλλίων. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως, ερείδεται επίσης επί εσφαλμένης προϋποθέσεως, αφού το Δικαστήριο δέχθηκε τα αντίθετα περιστατικά από εκείνα που επικαλείται η αναιρεσείουσα για την θεμελίωση του. Υπό την επίκληση δε της παραβιάσεως των προειρημένων ουσιαστικών διατάξεων πλήττεται απαραδέκτως η μη υποκείμενη σε αναιρετικό έλεγχο εκτίμηση των αποδείξεων.

Εξάλλου, με τον τρίτο και τελευταίο λόγο αναιρέσεως, προσάπτεται στην προσβαλλομένη απόφαση επίσης η εκ του άρθρου 560 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ., αναιρετική πλημμέλεια, λόγω παραβιάσεως της διατάξεως του άρθρου 683 του Α.Κ., κατ’ εφαρμογήν της οποίας, θα έπρεπε τα δεκτά γενόμενα πραγματικά περιστατικά να υπαχθούν στις περί πωλήσεως διατάξεις κατ’ εφαρμογήν των οποίων (536 και 540 του Α.Κ.) η αναιρεσείουσα είχε δικαίωμα αντικαταστάσεως των ελαττωματικών δενδρυλλίων και πλήρους αποζημιώσεως, καθόσον προέχουσα σύμβαση ήταν αυτή της πωλήσεως των δενδρυλλίων, ενώ η επακολουθήσασα φύτευσή τους, είχε παρακολουθητικό και παρεπόμενο της πωλήσεως χαρακτήρα.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι προεχόντως απορριπτέος ως αλυσιτελής, διότι ανεξαρτήτως του νομικού χαρακτηρισμού της επιδίκου συμβάσεως, η προσβαλλομένη απόφαση δέχθηκε, κατά τρόπο αναιρετικώς ανέλεγκτο ότι η καταστροφή των δενδρυλλίων οφείλεται στην μετά την φύτευση αυτής έλλειψη φροντίδας των από την αναιρεσείουσα και όχι σε προϋπάρχον ελάττωμα αυτών ή σε πλημμέλεια του αναιρεσιβλήτου κατά την φύτευσή τους.

Πέραν αυτού ο ίδιος αναιρετικός λόγος είναι απαράδεκτος κατ’ άρθρο 562 Κ.Πολ.Δ., καθόσον ο αντίστοιχος ισχυρισμός περί εσφαλμένου νομικού χαρακτηρισμού της συμβατικής σχέσεως, δεν είχε προβληθεί ενώπιον των δικαστηρίων της ουσίας, όπου αντιθέτως η αναιρεσείουσα χαρακτήριζε την ίδια σχέση ως σύμβαση έργου, επί της οποίας και θεμελίωσε την κατά του αναιρεσιβλήτου αντίθετη αγωγή της.

Σε κάθε περίπτωση, ο ίδιος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος, διότι υπό τα δεκτά γενόμενα ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά η συμβατική σχέση των διαδίκων είναι αυτή της μισθώσεως έργου, όπως ορθώς κρίθηκε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, πρέπει να απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, ενώ λόγω της ερημοδικίας του αναιρεσιβλήτου, δεν επιδικάζεται δικαστική δαπάνη εις βάρος της ηττωμένης αναιρεσείουσας.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 1ης Φεβρουαρίου 2015 αίτηση της Μ. Σ. του Β. για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 409/2015 αποφάσεως του ως Εφετείου δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 13η Δεκεμβρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 28 Απριλίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ