671/2013 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 671 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 671/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 8 Μαρτίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΥΤ/ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ" που εδρεύει στην Αθήνα, όπως νόμιμα εκπροσωπείται, ως ειδικού διαδόχου της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ Α.Ε.Α.Ζ." της οποίας η άδεια λειτουργίας της ανακλήθηκε και το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Ηλία Σύριο, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Δ. Γ. του Λ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου του Αργυρώς Κουνέλη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-12-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:4273/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2343/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 10-2-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Παναγιώτης Ρουμπής, ανέγνωσε την από 26-2-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του μόνου λόγου της από 11-2-2012 αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την παρ.5 του άρθρου 19 του ν. 489/1976, που προστέθηκε με το άρθρο 5 παρ.3 του ΠΔ/τος 264/1991 και αποτελεί υλοποίηση της υπ' αριθμ. 84/5/ΕΟΚ αρ.1 παρ.44 εδ α' Οδηγίας, ορίζεται ότι η αποζημίωση του Επικουρικού Κεφαλαίου περιορίζεται στη συμπλήρωση του ποσού, που υποχρεούται να καταβάλει ασφαλιστικό ταμείο ή άλλος οργανισμός κοινωνικής ασφάλισης για την αιτία αυτή στον ζημιωθέντα".

Με τη διάταξη αυτή καθιερώνεται ο επικουρικός χαρακτήρας της ευθύνης του Επικουρικού Κεφαλαίου, με την έννοια ότι στο μέτρο που ο παθών και γενικά ο δικαιούχος από τη διαπραχθείσα αδικοπραξία δικαιούται να καλύψει τη ζημία του από ασφαλιστικό ταμείο ή άλλο οργανισμό κοινωνικής ασφάλισης, επέρχεται απαλλαγή του Επικουρικού Κεφαλαίου.

Με τη ρύθμιση αυτή του νόμου αποκλείεται η εφαρμογή της ΑΚ 930 παρ.3 στην περίπτωση που αυτή ήταν εφαρμοστέα και η οποία προβλέπει την αθροιστική απόληψη της αποζημίωσης από το Επικουρικό Κεφάλαιο, το οποίο την οφείλει στον δικαιούχο, με βάση το άρθρο 19 παρ.1 του ν. 489/1976, και της παροχής την οποία για την ίδια αιτία οφείλει στο δικαιούχο ασφαλιστικό ταμείο ή άλλος οργανισμός κοινωνικής ασφάλισης.

Επομένως, σε μία τέτοια περίπτωση εφόσον προβάλλεται σχετικός ισχυρισμός από το εναγόμενο Επικουρικό Κεφάλαιο, για συνδρομή των όρων του άρθρου 19 παρ.5 του ν. 489/1976, πρέπει να γίνεται αφαίρεση από την οφειλόμενη από το Επικουρικό Κεφάλαιο αποζημίωση, κατά το άρθρο 929 ΑΚ, κάθε ποσού, το οποίο με την ίδια αιτία δικαιούται ο δικαιούχος να αξιώσει από το ασφαλιστικό ταμείο ή άλλο οργανισμό κοινωνικής ασφάλισης.

Η, ως άνω νομοθετική ρύθμιση αφορά κάθε περίπτωση ευθύνης του Επικουρικού Κεφαλαίου και δεν περιορίζεται μόνο στις περιπτώσεις ανασφάλιστων ή αγνώστων αυτοκινήτων (ΑΠ 1258/2006, ΑΠ 883/2006). Η εν λόγω ευνοϊκή μεταχείριση ισχύει μόνο, όταν είναι υπόχρεο το Επικουρικό Κεφάλαιο και όχι άλλο πρόσωπο.

Συνεπώς, άλλος υπόχρεος, π.χ. ο υπαίτιος οδηγός ή ο ιδιοκτήτης του ζημιογόνου αυτοκινήτου, δεν δικαιούται να επικαλεσθεί, έναντι του δικαιούχου παθόντος, ότι ισχύει και έναντι αυτών ο περιορισμός, κατά το ποσό, το οποίο ο παθών δικαιούται να απαιτήσει από ασφαλιστικό ταμείο. Για τους λοιπούς υποχρέους ισχύουν οι κοινές διατάξεις, οι οποίες προβλέπουν, σωρευτική απόληψη του ποσού της αποζημίωσης (αρθρ. 930 παρ.3 ΑΚ). Η τελευταία διάταξη, εξ' άλλου, δεν αντίκειται στις Συνταγματικές διατάξεις και ειδικότερα στο αρθρ. 25 του Συντάγματος και του αρθρ. 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ (ΑΠ 1229/2010).

Εξάλλου, ο από το αρθρ. 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν ο κανόνας δικαίου δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα (Ολ.ΑΠ 36/1988).

Στην κρινόμενη περίπτωση το Εφετείο Αθηνών με την προσβαλλόμενη απόφαση, δικάζοντας σε δεύτερο βαθμό επί της από 4-12-2008 αγωγής του αναιρεσιβλήτου, μετά από την εξαφάνιση της υπ' αρ. 4273/2009 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, επιδίκασε εκτός των λοιπών, στον αναιρεσίβλητο: α) το ποσό των € 305,89 που κατέβαλε ο ασφαλιστικός του φορέας, ΤΑΠ-ΟΤΕ, ως δαπάνη νοσηλείας του στο ΘΡΙΑΣΙΟ νοσοκομείο, β) το συνολικό ποσό των € 19.058,90 που ο ίδιος ασφαλιστικός φορέας (ΤΑΠ-ΟΤΕ) κατέβαλε στον αντίδικο ως αποδοχές από την εργασία του για το διάστημα από 13-10-08 έως 12-1-09 οπότε και είχε λάβει αναρρωτική άδεια λόγω του τραυματισμού του και γ) τα ποσά των € 90,00 για ιατρική επίσκεψη, € 170,30 συνολικά για αγορά ορθοπεδικών ειδών και αεροστρώματος και € 8,10 για ακτινογραφία ΟΜΣΣ, ποσά που υποχρεούται το ανωτέρω ασφαλιστικό ταμείο να καταβάλλει στον αντίδικο.

Με τις ως άνω παραδοχές στην προσβαλλόμενη απόφαση το Εφετείο Αθηνών παραβίασε ευθέως το άρθρο 19 παρ. 5 του ν. 489/76 (όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 5 του π.δ. 264/91) και επιδίκασε στον αναιρεσίβλητο, που κατά το χρόνο του επιδίκου ατυχήματος ήταν υπάλληλος της ΤΡΑΙΝΟΣΕ ΑΕ και αμειβόταν απ' αυτήν, τα ανωτέρω ποσά, αν και το Επικουρικό Κεφάλαιο δεν νομιμοποιείται παθητικώς στην καταβολή αποζημίωσης για απώλεια εισοδημάτων και ιατρικές δαπάνες που έχει καταβάλει ήδη στον παθόντα ο ασφαλιστικός του φορέας ή υποχρεούται να καταβάλει σ' αυτόν, όπως ισχύει στην ένδικη περίπτωση (βλ.

τις ΑΠ 34/2012 και 1229/2010).

Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός ο μόνος από το άρθρο 559 αρ.1 εδ.α' ΚΠολΔ λόγος της ένδικης αίτησης αναίρεσης ως βάσιμος. Συνακόλουθα όλων των ανωτέρω πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει [κατά το μέρος που υποχρεώνεται το αναιρεσείον να καταβάλει στον αναιρεσίβλητο το ποσό των 19.633,19 ευρώ (305,89 + 19.058,90 + 90,00 + 170,30 + 8,10 ευρώ)] η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που εξέδωσε την ως άνω απόφαση, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος ως ηττώμενος στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αρ. 2343/2011 απόφαση του Εφετείου Αθηνών μόνο κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό κεφάλαιο της.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση κατά το ως άνω αναιρούμενο μέρος της στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 19 Μαρτίου 2013.

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 12 Απριλίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ