Supreme Court annuls lower court ruling on trademark misuse and unfair competition in car dealership dispute.

Απόφαση 670 / 2010 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 670/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωάννη Παπανικολάου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Χρυσικό, Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη και Δημήτριο Τίγγα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, την 1η Μαρτίου 2010, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "Χ1 - Χ2 Ο.Ε" που εδρεύει στην ..., στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα 2. Χ1 και 3. Χ2, κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Κουτσούκη.

Της αναιρεσιβλήτου: ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "KOSMOCAR Α.Ε", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Φλάμπουρα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7 Ιανουαρίου 2005 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κερκύρας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 67/2006 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 167/2008 του Εφετείου Κέρκυρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 13 Νοεμβρίου 2008 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Λεοντής, ανέγνωσε την ανέγνωσε την από 2 Φεβρουαρίου 2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου αναιρέσεως κατά το πρώτο και δεύτερο σκέλος αυτού και την απόρριψη των λοιπών της 44/13.11.2008 αιτήσεως για αναίρεση της 167/25.7.2008 αποφάσεως του Εφετείου Κέρκυρας.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη των αντιδίκων του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη 44/13.11.2008 αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 167/25.7.2008 απόφαση του Εφετείου Κέρκυρας, κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, κατ' επιτρεπτή, κατά το άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων. Ειδικότερα, με την 2/7.1.2005 αγωγή η δι' αυτής ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "KOSMOCAR AE" διετείνετο, κατά την από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο κυριαρχική εκτίμηση του δικογράφου αυτής, "ότι, δυνάμει των αναφερόμενων συμβάσεων που κατάρτισε με τις αλλοδαπές παραγωγούς εταιρείες (κατασκευής αυτοκινήτων) με τις επωνυμίες "Volkswagen AG" και "Audi AG", αυτή είναι αποκλειστική εισαγωγέας στην Ελλάδα καινούργιων αυτοκινήτων και ανταλλακτικών τύπου "Volkswagen" και "Audi".

Ότι, με τις συμβάσεις αυτές, της παρέχεται από τις άνω εταιρείες, το δικαίωμα και υποχρέωση να διατηρεί ολοκληρωμένο δίκτυο διανομής των προϊόντων από εμπόρους που θα μεταπωλούν αυτά και συνεργάτες που θα παρέχουν πλήρη τεχνική υποστήριξη και συντήρηση (service) των αυτοκινήτων, διασφαλίζοντας ότι αυτοί θα τηρούν υψηλά λειτουργικά και οργανωτικά κριτήρια για την εξυπηρέτηση των αγοραστών - πελατών και προς τον σκοπό αυτόν η ίδια έχει συνάψει συμβάσεις αποκλειστικής διανομής με εξουσιοδοτημένους εμπόρους και συμβάσεις συνεργασίας με επισκευαστές αυτοκινήτων, στους οποίους έναντι προμήθειας, παρέχει αντίστοιχα, το δικαίωμα αλλά και υποχρέωση μεταπώλησης, των προϊόντων των άνω εταιρειών στους πρώτους, και το δικαίωμα και υποχρέωση πώλησης γνήσιων ανταλλακτικών αυτών και διασφάλισης παροχής υψηλού επιπέδου επισκευής και συντήρησης των αυτοκινήτων (και στα πλαίσια εργοστασιακής εγγύησης) στους δεύτερους, κάτω από αυστηρότατα κριτήρια λειτουργικού, οικονομικού και ποιοτικού χαρακτήρα, υπό τη συνεχή εποπτεία της ίδιας και των κατασκευαστριών εταιριών, και έτσι έχει αποκτήσει αυτή και το δίκτυο των συνεργατών της όσον αφορά το service, φήμη, ως το πλέον αξιόπιστο.

Ότι, με τις ίδιες συμβάσεις, οι άνω αλλοδαπές εταιρίες της έχουν παραχωρήσει το δικαίωμα να χρησιμοποιεί τα αναφερόμενα στην αγωγή διακριτικά γνωρίσματα που συνοδεύουν τα άνω προϊόντα τους - και έχουν καταχωρησθεί νομίμως στο όνομά τους, ως σήματα στο αρμόδιο τμήμα του Υπουργείου Ανάπτυξης, έχουν ανανεωθεί μέχρι σήμερα και έχουν δημοσιευτεί στο Δελτίο Εμπορικής και Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας - καθώς και να παραχωρεί περαιτέρω το δικαίωμα χρήσης των σημάτων στους εξουσιοδοτημένους εμπόρους και συνεργάτες service.

Ότι στην περιοχή της ..., εξουσιοδοτημένος έμπορος και συνεργάτης παροχής τεχνικής υποστήριξης, επισκευής και συντήρησης (service) των εισαγομένων αυτοκινήτων των εν λόγω εταιρειών, είναι η εταιρεία με την επωνυμία "Corfu Car ΕΠΕ", η οποία, κατά τα αναφερόμενα παραπάνω, είναι και δικαιούχος χρήσης των σημάτων - διακριτικών γνωρισμάτων.

Ότι η πρώτη των εναγομένων εταιρία, της οποίας ομόρρυθμα μέλη και διαχειριστές είναι οι δεύτερος και τρίτη απ' αυτούς, η οποία διατηρεί στην ... συνεργείο επισκευής, τεχνικού ελέγχου και συντήρησης αυτοκινήτων, χρησιμοποιώντας είτε αυτούσια, είτε ελαφρώς παραποιημένα τα διακριτικά γνωρίσματα - σήματα των άνω εταιρειών με τον αναλυτικά αναφερόμενο στην αγωγή τρόπο, παρά τη διαμαρτυρία της ενάγουσας, χωρίς άδεια αυτών, οικειοποιήθηκε παράνομα τη διαφημιστική λειτουργία αυτών (διακριτικών γνωρισμάτων - σημάτων φήμης) δημιουργώντας στο καταναλωτικό κοινό σύγχυση και πλανημένη εντύπωση ότι αποτελεί μέλος του αποκλειστικού δικτύου συνεργατών της, ασκώντας αθέμιτο ανταγωνισμό και αποσπώντας πελατεία από τον εξουσιοδοτημένο συνεργάτη της, προσβάλλοντας έτσι και τη φήμη και την αξιοπιστία της ενάγουσας, η οποία, όπως επικαλείται, είναι αδειούχος χρήσης των διακριτικών γνωρισμάτων των εν λόγω εταιριών κατά το ουσιαστικό σύστημα και δυνάμει των συμβάσεων με αυτές (αλλοδαπές εταιρίες) οι οποίες συναινούν εγγράφως στην άσκηση της κρινόμενης αγωγής", καταλήγοντας "Ενόψει αυτών, ζήτησε (εκτός των άλλων) με την αγωγή, να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να αφαιρέσουν τα διακριτικά γνωρίσματα και να υποχρεωθούν να πάψουν να τα χρησιμοποιούν, κατά τον αναφερόμενο τρόπο, στο μέλλον, κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα σ' αυτή και να απειληθεί κατ' αυτών χρηματική ποινή, κατά δε του δεύτερου και της τρίτης και προσωπική κράτηση για κάθε παράβαση των διατάξεων της εκδοθησομένης απόφασης".

Επί της εν λόγω αγωγής εκδόθηκε, κατά μερική παραδοχή της από ουσιαστική άποψη και με νομική της θεμελίωση στις διατάξεις του ν. 146/1914, η 67/2006 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κερκύρας, υποχρεώνοντας τους εναγομένους και ήδη αναιρεσείοντες, κατά τα διαλαμβανόμενα στο διατακτικό της, "να παραλείπουν στο μέλλον να κάνουν χρήση του διακριτικού γνωρίσματος - σήματος "Volkswagen" που απεικονίζεται με τα λατινικά γράμματα "V" "W" σε κάθετη διάσταση ή λεκτικά σε οριζόντια διάσταση με τα πεζά γράμματα "V W" ή με τη λέξη "Volkswagen" και του διακριτικού γνωρίσματος - σήματος "Audi" που απεικονίζεται λεκτικά με ιδιαίτερη γραμματοσειρά πεζών λατινικών γραμμάτων ή με τέσσερις τεμνόμενους κύκλους σε οριζόντια διάσταση ή με τα πεζά λατινικά γράμματα "Audi" ή με κεφαλαία "AUDI", εφόσον σε κάθε είδους σχετική καταχώρηση δεν χρησιμοποιούν μαζί και την ένδειξη "ΜΗ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΜΕΝΟ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟ", με μέγεθος γραμματοσειράς ίδιο με το χρησιμοποιούμενο απ' αυτούς στα ως άνω διακριτικά γνωρίσματα - σήματα είτε αποτυπώνονται ως λέξεις είτε ως σχέδια", και επιπρόσθετα σε αφαίρεση των εν λόγω διακριτικών γνωρισμάτων - σημάτων χωρίς την ένδειξη "ΜΗ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΜΕΝΟ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟ", με την απειλή κατά του δευτέρου και τρίτης τούτων χρηματικής ποινής και προσωπικής κρατήσεως για κάθε παράβαση, με παράλληλο δικαίωμα της εναγούσης, σε περίπτωση μη εκούσιας συμμορφώσεως των εναγομένων, σε αφαίρεση αυτών, και σε δεύτερο βαθμό, ύστερα από την 197/24.10.2006 έφεση των εναγομένων, η 167/2008 απόφαση του Εφετείου Κερκύρας, με απορριπτική επ' αυτής κατ' ουσίαν κρίση, την οποία στήριζε στις ακόλουθες αναιρετικώς ανέλεγκτες ουσιαστικές παραδοχές της, κατ' ακριβή κατά τούτο αντιγραφή της.

Ειδικότερα, ανελέγκτως δέχθηκε "Η ενάγουσα εταιρεία, δυνάμει των από 1.10.1996 συμβάσεων, που κατάρτισε με τις εταιρείες "Volkswagen AG" και "AUDI AG", είναι αποκλειστικός εισαγωγέας και διανομέας των προϊόντων τους (καινούργιων αυτοκινήτων και ανταλλακτικών αυτών) στην Ελλάδα. Οι εν λόγω εταιρίες είναι αποκλειστικές δικαιούχοι των σημάτων "Volkswagen" που απεικονίζεται με τα λατινικά γράμματα "V" και "W" σε κάθετη διάσταση σε άσπρη απόχρωση μέσα σε μπλε κύκλο, ή λεκτικά σε οριζόντια διάσταση με τα πεζά γράμματα "VW" ή με τη λέξη "Volkswagen" η πρώτη και "Audi", που απεικονίζεται λεκτικά με ιδιαίτερη γραμματοσειρά πεζών λατινικών γραμμάτων σε χρώμα κόκκινο ή με τέσσερις τεμνόμενους κύκλους σε οριζόντια διάσταση με ασημένια απόχρωση, ή ολογράφως, με τα πεζά λατινικά γράμματα "Audi" ή με κεφαλαία "AUDI", η δεύτερη από αυτές.

Τα προαναφερόμενα σήματα κατά τη λεκτική και σχηματική απεικόνισή τους έχουν κατατεθεί από την εφεσίβλητη νομίμως στην Ελλάδα, έγιναν αμετακλήτως δεκτά και έχουν καταχωρηθεί στο ειδικό βιβλίο, δημοσιευτεί και διαδοχικά ανανεωθεί, είναι δε σε ισχύ μέχρι σήμερα, και χαρακτηρίζουν την προέλευση των προϊόντων (αυτοκινήτων και μερών αυτών) των εν λόγω εταιριών, τα οποία είναι διεθνώς γνωστά, καθώς και υπηρεσίες ελέγχου, επισκευής και συντήρησης.

Με τις εν λόγω συμβάσεις, παρέχεται στην ενάγουσα δικαίωμα και υποχρέωση να εισάγει καινούργια αυτοκίνητα και ανταλλακτικά των εταιριών αυτών και να τα διαθέτει δια μέσου ενός ολοκληρωμένου δικτύου διανομής από εξουσιοδοτημένους εμπόρους και να διατηρεί όμοιο δίκτυο από συνεργάτες παροχής υπηρεσιών πλήρους τεχνικής υποστήριξης και συντήρησης (service) αυτοκινήτων από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, για την εξυπηρέτηση και κάλυψη των αγοραστών αυτών (αυτοκινήτων) και, περαιτέρω, της παραχωρείται το δικαίωμα χρήσης των άνω σημάτων - διακριτικών γνωρισμάτων των εταιριών και το δικαίωμα παραχώρησης από αυτήν του δικαιώματος χρήσης αυτών στους εξουσιοδοτημένους εμπόρους και συνεργάτες service, με συγκεκριμένο ομοιόμορφο τρόπο, που καθορίζεται και μεταβάλλεται από αυτές (παραγωγούς).

Έτσι, η ενάγουσα, συνήψε σχετικές συμβάσεις με εξουσιοδοτημένους εμπόρους και μονάδες εξυπηρέτησης των προϊόντων αυτών σε κάθε συγκεκριμένη περιοχή για τη διακίνηση των προϊόντων και επισκευή - συντήρηση αυτοκινήτων, η επιλογή των οποίων έγινε βάσει αυστηρών κριτηρίων και προδιαγραφών ποιοτικής και οργανωτικής λειτουργίας των αντίστοιχων επιχειρήσεων, που εγγυώνται τη γνησιότητα των εμπορευμάτων και εξασφαλίζουν την πληρότητα των τεχνικής φύσεως υπηρεσιών για την πλήρη κάλυψη της επισκευής - συντήρησης των αυτοκινήτων των εν λόγω εταιριών, και, στα πλαίσια των συμβάσεων που προαναφέρθηκαν, η ενάγουσα και οι συμβεβλημένοι με αυτήν εξουσιοδοτημένοι έμποροι και συνεργάτες ανά την Ελλάδα, έχουν το δικαίωμα, καθ' όλη τη διάρκεια της ισχύος τους, να χρησιμοποιούν τα σήματα και τα διακριτικά γνωρίσματα των παραγωγών εταιριών (ονόματα - επωνυμίες και σχέδια) και να τοποθετούν και διατηρούν σε κατάλληλα σημεία των επιχειρήσεών τους εγκεκριμένα σήματα και διακριτικά, για να προσδίδεται ταυτότητα στις δραστηριότητες κάθε εξουσιοδοτημένης μονάδας του δικτύου.

Συνακόλουθα, η χρήση των σημάτων και διακριτικών γνωρισμάτων των άνω παραγωγών εταιρειών από την ενάγουσα αντιπρόσωπο (εισαγωγέα) των δικαιούχων εταιρειών και από τους εξουσιοδοτημένους εμπόρους και συνεργάτες, ταυτίζεται στις παραστάσεις του καταναλωτικού κοινού, με την ιδιότητα αυτών και τα προϊόντα και υπηρεσίες που διασφαλίζουν, με τα οποία έχουν επικρατήσει στις συναλλαγές και με την πάροδο δεκαετιών χρήσης τους, έχουν αποκτήσει διακριτική δύναμη, τόσο για τα προϊόντα των εταιριών αυτών όσο και για τις παρεχόμενες υπηρεσίες, από άλλες.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε και συνομολογείται, άλλωστε, από τους εναγόμενους, ότι η πρώτη από αυτούς εταιρία, της οποίας ομόρρυθμα μέλη και διαχειριστές είναι ο δεύτερος και η τρίτη, που διατηρεί στην ... επί της Ε.Ο. ... - ... επιχείρηση συνεργείου επισκευής - τεχνικού ελέγχου και συντήρησης αυτοκινήτων τύπου "Volkswagen", "Audi", "Seat" και "Skoda" και πώλησης ανταλλακτικών των άνω παραγωγών εταιριών και άλλων, χρησιμοποιεί μαζί με την επωνυμία της σε τιμολόγια πώλησης και παροχής υπηρεσιών, σε επαγγελματικές κάρτες, στα πλαίσια πινακίδων που τοποθετεί στα αυτοκίνητα πελατών της, σε καρτέλλες συντήρησης αυτών, είτε αυτούσια είτε ελαφρώς παραποιημένα, τα διακριτικά γνωρίσματα των άνω και δη της πρώτης, με τα λατινικά γράμματα "V" και "W" σε κάθετη διάσταση με άσπρη απόχρωση σε μπλε κύκλο και φόντο ή σε μπλε απόχρωση (στα τιμολόγια) λεκτικά σε οριζόντια διάσταση με τα πεζά γράμματα "VW" και της δεύτερης, με ιδιαίτερη γραμματοσειρά λατινικών γραμμάτων "Audi" σε κόκκινο χρώμα (ή γκρι, στα τιμολόγια) με τέσσερις τεμνόμενους κύκλους σε οριζόντια διάσταση.

Επίσης, προέβη σε διαφημιστικές καταχωρήσεις της δραστηριότητάς της με την επωνυμία της, με ανατύπωση από όμοια διαφήμιση της ενάγουσας εικόνα αυτοκινήτου Audi A3, εικαστικής έμπνευσης της ενάγουσας και με τα άνω σήματα - διακριτικά γνωρίσματα των εν λόγω εταιριών, στο πανελλήνιας κυκλοφορίας περιοδικό "Personality" και σε διαφημιστική καταχώρηση στον επαγγελματικό οδηγό της ...

με τα άνω διακριτικά γνωρίσματα, στην οποία πρέπει να σημειωθεί ότι, όπως και στα τιμολόγια που εκδίδει, χρησιμοποιούνται και καταχωρούνται μόνο τα διακριτικά γνωρίσματα των εν λόγω εταιριών και όχι και εκείνων των άλλων δύο εταιριών (SEAT και SKODA) τα προϊόντα και οι υπηρεσίες τεχνικής εξυπηρέτησης των οποίων περιλαμβάνονται στη δραστηριότητά της.

Μάλιστα αρχικά χρησιμοποιούσε την ένδειξη "service - Ανταλλακτικά" και μετά την κοινοποίηση σ' αυτή της από 5.7.2004 εξώδικης δήλωσης - διαμαρτυρίας - πρόσκλησης της ενάγουσας για να απέχει από τις παραπάνω ενέργειες, συνέχισε να χρησιμοποιεί τα άνω διακριτικά γνωρίσματα κατά τους άνω τρόπους, αλλά και σε διαφημιστικό πυλώνα που τοποθέτησε μπροστά από το κατάστημά της στην Ε.Ο. ... - ...

σε εμφανές μέρος, με την επί πλέον ένδειξη "Εξειδικευμένο service - Ανταλλακτικά". Οι κατά τον προαναφερόμενο τρόπο χρήσεις και διαφημιστικές καταχωρήσεις και πινακίδες - όπου αυθαίρετα περιέχονται τα άνω διακριτικά γνωρίσματα - σήματα των παραγωγών εταιριών, τα οποία, στη γεωγραφική περιοχή της Ελλάδας, μόνο η ενάγουσα και τα εξουσιοδοτημένα μέλη του δικτύου της μπορούν να χρησιμοποιούν στις συναλλαγές τους και για τη διαφήμιση των προϊόντων και υπηρεσιών αυτών, και στη συγκεκριμένη περιοχή (Ν. ...) είναι η εταιρία "Corfu Car Ε.Π.Ε", που είναι έμπορος μεταπώλησης αυτοκινήτων και συνεργάτης παροχής τεχνικής υποστήριξης, επισκευής και συντήρησης αυτών και εξουσιοδοτημένο μέλος του δικτύου αυτής - αντικειμενικά αποτελούν αναγγελία της πρώτης εναγομένης προς το κοινό ότι το κατάστημα συνεργείο αυτής αποτελεί μέλος του δικτύου της ενάγουσας ή είναι συμβεβλημένο με αυτή, ή ότι έχει κάποιας μορφής οργανωτική σχέση και εξάρτηση από αυτή και, αναμφίβολα, δημιουργούν σύγχυση και παραπλανούν το μέσο και όχι πάντα ιδιαίτερα προσεκτικό και ενημερωμένο καταναλωτή - κάτοχο αυτοκινήτου παραγωγής των άνω εργοστασίων, για το περιστατικό αυτό, που έτσι προσφεύγει στην παροχή των υπηρεσιών του συνεργείου της εναγομένης για επισκευή ή συντήρηση του αυτοκινήτου του - η οποία χορηγεί και καρτέλλες ειδοποίησης για επόμενα service - αντί στο συμβεβλημένο και εξουσιοδοτημένο συνεργείο του δικτύου της.

Οι παραπάνω ενέργειες της πρώτης εναγομένης, που αποσκοπούν στη δημιουργία σύγχυσης και παραπλάνησης των καταναλωτών με τη χρήση των άνω διακριτικών γνωρισμάτων - η οποία δεν αποτρέπεται και με την πρόσθετη χρησιμοποίηση της ένδειξης "εξειδικευμένο συνεργείο" - συνιστούν οπωσδήποτε πράξη αθέμιτου ανταγωνισμού, αφού γίνεται με εκμετάλλευση της φήμης της ενάγουσας και των άνω εταιριών κατά τρόπο που αντίκειται στην καλή πίστη και στα χρηστά συναλλακτικά ήθη, με σκοπό απόσπαση πελατείας και αύξησης του κύκλου εργασιών της, σε βάρος της ενάγουσας και του συνεργάτη του δικτύου της, δημιουργώντας στους πελάτες την πλανημένη εντύπωση ότι, ως εξουσιοδοτημένο, ή συνεργαζόμενο με αυτή συνεργείο, εξασφαλίζει σ' αυτούς και την άρτια τεχνικά και ποιοτικά τεχνική υποστήριξη που εξασφαλίζουν οι συνεργάτες της ενάγουσας υπό την εποπτεία και τον έλεγχο της για τα προϊόντα που αντιπροσωπεύει.

Υφίσταται δε από αυτές η τελευταία, τόσον ηθική ζημία, αφού πλήττεται η καλή φήμη της ίδιας και των παραγωγών εταιριών από την προσφορά υπηρεσιών που δεν είναι σε θέσει να ελέγξει για τα προϊόντα αυτών με τα οποία έχει καθιερωθεί στην ελληνική αγορά, όσο και οικονομική, δεδομένου ότι οι συνεργάτες του δικτύου της, παράλληλα με τα δικαιώματα που αποκτούν από τις μεταξύ τους συμβάσεις - όπως στην προκειμένη περίπτωση η εταιρία "Corfu Car Ε.Π.Ε" έχουν και την υποχρέωση καταβολής προς αυτή ποσοστού επί των πωλήσεων των προϊόντων και την παροχή υπηρεσιών, και με την έννοια αυτή, ως "ανταγωνίστρια" επιχείρηση με εκείνη της εναγομένης, βλάπτεται πολλαπλώς η ενάγουσα.

Έτσι, δικαιούται και νομιμοποιείται, αφού βλάπτεται από την παράνομη και αθέμιτη χρήση από την εναγομένη των επίμαχων διακριτικών γνωρισμάτων, τα οποία η ίδια - και οι συνεργάτες της -δικαιούνται να χρησιμοποιεί, να αξιώσει δικαστική προστασία στο πλαίσια της οποίας και, προς αποτροπή της πρόκλησης σύγχυσης, βασίμως ζητεί τη χρήση της παρακάτω αναφερόμενης ένδειξης - ενώ έχει και την έγγραφη συναίνεση (βλ.

από 30.3.2005 και 27.4.2005 έγγραφα) των παραγωγών εταιριών για την άσκηση της κρινόμενης αγωγής κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 16 παρ. 4 Ν. 2239/1994 - σύμφωνα με τις παραδοχές που έχουν εκτεθεί στις πρώτες σκέψεις, η οποία (αγωγή) πρέπει να γίνει δεκτή, αφού αποδείχτηκε και κατ' ουσίαν βάσιμη". Κατά της τελευταίας αυτής αποφάσεως εναντιώνονται οι ηττηθέντες εκκαλούντες με την ένδικη αίτηση αναιρέσεως και με την έννοια αυτήν ερευνώνται στη συνέχεια, κατ' αξιολογική σειρά, οι διατυπούμενοι δι' αυτής λόγοι αναιρέσεως.

Ειδικότερα: Ι. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως για ευθεία παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, αντιστοίχως δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού, αν το δικαστήριο ερεύνησε την υπόθεση στην ουσία της, δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν κάλυπταν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του κανόνα δικαίου για την επέλευση της απαγγελθείσης έννομης συνέπειας ή την άρνησή της.

Περαιτέρω, κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, ανεπαρκής ή αντιφατική αιτιολογία που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νόμιμης βάσεως, υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της αποφάσεως δεν προκύπτουν κατά τρόπο επαρκή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία σύμφωνα με το νόμο είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόστηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, σε αντιδιαστολή με τις υπάρχουσες ελλείψεις, αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος, εφόσον τούτο εκτίθεται σαφώς.

Αντίθετα, ο προβλεπόμενος από την διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως στοιχειοθετείται όταν η πλημμέλεια αναφέρεται σε ακυρότητα, απαράδεκτο ή έκπτωση από δικαίωμα που προέρχεται από παραβίαση δικονομικής διατάξεως. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 1 του ν. 146/1914 "περί αθεμίτου ανταγωνισμού", απαγορεύεται, κατά τις εμπορικές, βιομηχανικές ή γεωργικές συναλλαγές, κάθε πράξη που γίνεται προς τον σκοπό ανταγωνισμού η οποία αντίκειται στα χρηστά ήθη, κατά δε τη διάταξη του άρθρου 13 εδ. 1 αυτού, όποιος κατά τις συναλλαγές κάνει χρήση ονόματος κάποιου, εμπορικής επωνυμίας ή ιδιαίτερου διακριτικού γνωρίσματος καταστήματος ή βιομηχανικής επιχείρησης ή κάποιου εντύπου, κατά τρόπο δυνάμενο να προκαλέσει σύγχυση με το όνομα, την εμπορική επωνυμία ή το ιδιαίτερο διακριτικό γνώρισμα, το οποίο άλλος νόμιμα μεταχειρίζεται, μπορεί να υποχρεωθεί από τον τελευταίο σε παράλειψη της χρήσης.

Για την εφαρμογή του άρθρου 1, απαιτείται η πράξη αφενός να έγινε προς το σκοπό ανταγωνισμού και αφετέρου να αντίκειται στα χρηστά ήθη, ως κριτήριο των οποίων χρησιμεύουν οι ιδέες του κοινωνικού ανθρώπου που κατά τη γενική αντίληψη σκέπτεται με χρηστότητα και φρόνηση (Β' Ολ. ΑΠ 2/2008) και περαιτέρω, η δυνατότητα να προκληθεί σύγχυση, χωρίς την οποία ανταγωνισμός δεν υπάρχει.

Η προϋπόθεση αυτή δεν απαιτείται από το άρθρο 3 του ν. 146/1914, για την εφαρμογή του οποίου αρκεί η απεύθυνση προς απεριόριστο αριθμό προσώπων ανακριβούς δηλώσεως αναφορικά προς τα διαλαμβανόμενα στο εν λόγω άρθρο στοιχεία, ικανής και πρόσφορης να προκαλέσει στο καταναλωτικό κοινό την εντύπωση ιδιαιτέρως ευνοϊκής προσφοράς και με την έννοια αυτή να επηρεάσει την αγοραστική αυτού συμπεριφορά, χωρίς να είναι ανάγκη να έγινε με σκοπό ανταγωνισμού.

Περαιτέρω, κίνδυνος σύγχυσης, ο οποίος αποτελεί την κεντρική έννοια του δικαίου των διακριτικών γνωρισμάτων, ανεξάρτητα από το αν το δικαίωμα σ' αυτά αποκτάται είτε με το ουσιαστικό (άρθρο 13 ν. 146/1914), είτε με το τυπικό (αρθρ. 3 ν. 2239/1994) σύστημα υπάρχει, όταν λόγω της ομοιότητας ή του παρεμφερούς δύο διακριτικών γνωρισμάτων φορέα επιχείρησης ή εμπορεύματος υπηρεσίας, πιθανολογείται ότι είναι δυνατόν να δημιουργηθεί παραπλάνηση του κοινού ως προς την προέλευση των προϊόντων ή των υπηρεσιών από μια ορισμένη επιχείρηση, ως προς την ταυτότητα των φορέων της επιχείρησης ή της επιχείρησης ως οικονομικής οντότητας ή ως προς την ύπαρξη οικονομικής συνεργασίας ή οργανωτικής σχέσης μεταξύ δύο επιχειρήσεων.

Αν προσβληθεί διακριτικό γνώρισμα, που έχει γίνει δεκτό ως σήμα και έχει καταχωρησθεί στο προβλεπόμενο από τις διατάξεις του ν. 2223/1994 βιβλίο, ο δικαιούχος ή εκείνος στον οποίο μεταβιβάσθηκε με σύμβαση, νόμιμα καταχωρησμένη στο ίδιο βιβλίο, το δικαίωμα επί του σήματος ή το δικαίωμα χρήσεως αυτού (άρθρα 16 και 18 του ν. 2239/1994) προστατεύεται με βάση τις ειδικές διατάξεις του νόμου αυτού (άρθρα 26 και 27).

Αν όμως το σήμα έχει επικρατήσει στις συναλλαγές και ως διακριτικό γνώρισμα, είναι δυνατή η προστασία του και σύμφωνα με το άρθρο 13 του ν. 146/1914, λόγω της χρησιμοποιήσεως ομοίων διακριτικών γνωρισμάτων από άλλον και της υπάρξεως εξ αυτού κινδύνου συγχύσεως. Τέλος, κατά το άρθρο 20 του ν. 2239/1994, υπό τον τίτλο "περιορισμός προστασίας", το δικαίωμα που παρέχει το σήμα στο δικαιούχο του δεν παρεμποδίζει τρίτους να χρησιμοποιούν στις συναλλαγές το όνομα, την επωνυμία και τη διεύθυνσή τους, ως και ενδείξεις σχετικές με το είδος, την ποιότητα, τον προορισμό, την αξία, τη γεωγραφική προέλευση, τον χρόνο παραγωγής του προϊόντος ή της παροχής της υπηρεσίας ή άλλα χαρακτηριστικά τους, καθώς και το ίδιο το σήμα, αν τούτο είναι αναγκαίο προκειμένου να δηλωθεί ο προορισμός προϊόντος ή υπηρεσίας, ιδίως δε όταν πρόκειται για εξαρτήματα ή ανταλλακτικά.

Η χρήση αυτή πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τα χρηστά συναλλακτικά ήθη που ισχύουν, στη βιομηχανία ή στο εμπόριο και πάντως όχι εν είδει σήματος (παρ. 1). Το δικαίωμα που παρέχει το σήμα δεν επιτρέπει στον δικαιούχο του να απαγορεύει τη χρήση του σήματος για προϊόντα που έχουν διατεθεί με το σήμα αυτό στο εμπόριο, μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, από τον ίδιο τον δικαιούχο ή με τη συγκατάθεσή του (παρ. 3).

Κατά την ερμηνεία των αντίστοιχου περιεχομένου διατάξεων των άρθρων 6 και 7 της οδηγίας 89/104/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21.12.1988 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών - μελών περί σημάτων έγινε δεκτό, κατά τρόπο δεσμευτικό και αυθεντικό, με την από 23.2.1999 απόφαση του ΔΕΚ (υπόθεση C-63/97 BMW), (α) ότι η χρήση σήματος, χωρίς την έγκριση του δικαιούχου, η οποία γίνεται με σκοπό να καταστεί γνωστό στο κοινό ότι μία τρίτη επιχείρηση εκτελεί εργασίες επισκευής και συντηρήσεως προϊόντων που φέρουν το σήμα αυτό ή ότι είναι ειδικευμένη ή ειδική στα προϊόντα αυτά, συνιστά χρήση του σήματος εμπίπτουσα στο άρθρο 5 παρ. 1 αα της οδηγίας (παρ. 42) και (β) ως προς τις αγγελίες σχετικά με την επισκευή και τη συντήρηση αυτοκινήτων (BMW) ότι τα άρθρα 5 έως 7 της οδηγίας δεν επιτρέπουν στον δικαιούχο σήματος να απαγορεύει σε τρίτο να χρησιμοποιεί το σήμα του προκειμένου να γνωστοποιεί στο κοινό ότι εκτελεί εργασίες επισκευής και συντηρήσεως προϊόντων που φέρουν το σήμα αυτό, τα οποία έχουν διατεθεί στο εμπόριο υπό το σήμα από τον δικαιούχο του ή με τη συγκατάθεσή του, ή ότι είναι ειδικευμένος ή ειδικός στην πώληση ή την επισκευή και τη συντήρηση των προϊόντων αυτών, εκτός αν το σήμα χρησιμοποιείται κατά τρόπον ώστε να μπορεί να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι υπάρχει εμπορική σχέση μεταξύ της τρίτης επιχειρήσεως και του δικαιούχου του σήματος, ιδίως δε ότι η επιχείρηση του μεταπωλητή περιλαμβάνεται στο δίκτυο διανομής του δικαιούχου του σήματος ή ότι υπάρχει σχέση μεταξύ των δύο επιχειρήσεων (παρ. 64).

Προς το πνεύμα αυτό κινείται και η διατυπούμενη στην παρ. 26 του προοιμίου του ΚΑΝ ΕΟΚ 1400/2002 "Πολιτική ανταγωνισμού στην αυτοκινητο-βιομηχανία και εμπορία αυτοκινήτων", σκέψη, με το ακόλουθο, κατ' ακριβή αντιγραφή της, περιεχόμενο: "Για να εξασφαλιστούν συνθήκες πραγματικού ανταγωνισμού στην αγορά υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης και να εμποδιστεί ο αποκλεισμός των ανεξάρτητων επισκευαστών, οι κατασκευαστές αυτοκινήτων πρέπει να επιτρέπουν στους ενδιαφερόμενους ανεξάρτητους φορείς να έχουν πλήρη πρόσβαση σε όλες τις τεχνικές πληροφορίες, το διαγνωστικό και λοιπό εξοπλισμό, τα εργαλεία, περιλαμβανομένου κάθε χρήσιμου λογισμικού και την κατάρτιση που απαιτείται για την επισκευή και συντήρηση των αυτοκινήτων οχημάτων.

Οι ανεξάρτητοι φορείς στους οποίους πρέπει να δοθεί αυτή η πρόσβαση είναι ιδίως οι ανεξάρτητοι επισκευαστές, οι κατασκευαστές εξοπλισμού ή εργαλείων επισκευής, οι εκδότες τεχνικών εντύπων πληροφόρησης, οι αυτοκινητιστικές λέσχες, οι επιχειρήσεις παροχής οδικής βοήθειας, οι επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες επίβλεψης και δοκιμής και οι επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες κατάρτισης σε επισκευαστές.

Ειδικότερα, οι όροι πρόσβασης πρέπει να μην εισάγουν διακρίσεις μεταξύ εξουσιοδοτημένων και ανεξαρτήτων φορέων, να εξασφαλίζουν χωρίς καθυστέρηση τη ζητούμενη πρόσβαση και οι τιμές που εφαρμόζονται για τις παρεχόμενες τεχνικές πληροφορίες δεν πρέπει να αποθαρρύνουν την πρόσβαση σε αυτές και να λαμβάνουν υπόψη το βαθμό στον οποίο οι πληροφορίες θα χρησιμοποιηθούν από τον ανεξάρτητο φορέα.

Ο προμηθευτής των αυτοκινήτων οχημάτων πρέπει να υποχρεούται να παρέχει στους ανεξάρτητους επισκευαστές πρόσβαση στις τεχνικές πληροφορίες για τα καινουργή αυτοκίνητα οχήματα ταυτόχρονα με τους εξουσιοδοτημένους επισκευαστές και να μην υποχρεώνει τους ανεξάρτητους φορείς να αγοράζουν περισσότερες πληροφορίες από εκείνες που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των σχετικών εργασιών.

Οι προμηθευτές πρέπει να υποχρεούνται να παρέχουν πρόσβαση στις τεχνικές πληροφορίες που είναι αναγκαίες για τον επαναπρογραμματισμό της ηλεκτρονικής διάταξης ενός αυτοκινήτου οχήματος. Είναι ωστόσο θεμιτό και αποδεκτό να αρνούνται οι προμηθευτές την πρόσβαση σε τεχνικές πληροφορίες που θα επέτρεπαν σε έναν τρίτο να παρακάμψει ή να εξουδετερώσει αντικλεπτικές συσκευές εγκατεστημένες σε αυτοκίνητο όχημα, να αναβαθμονομήσει τις ηλεκτρονικές διατάξεις του ή να παρέμβει, για παράδειγμα, στις συσκευές που περιορίζουν την ταχύτητά του, εκτός αν η προστασία κατά της κλοπής και κατά της αναβαθμονόμησης ή παραβίασης των συσκευών αυτών μπορεί να επιτευχθεί με άλλο λιγότερο περιοριστικό τρόπο.

Τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και τεχνογνωσίας, περιλαμβανομένης εκείνων που αφορούν τις ανωτέρω συσκευές, πρέπει να ασκούνται κατά τρόπον ώστε να αποφεύγεται κάθε κατάχρηση". Σε συνέπεια με τις νομικές αυτές παραδοχές με τις διαλαμβανόμενες στην αρχή της παρούσης αιτιολογίες της, η προσβαλλόμενη απόφαση (α) κατ' εσφαλμένη εφαρμογή του άρθρου 13 του ν. 146/1914, σε συνδυασμό με το άρθρο 20 του ν. 2239/1994, το οποίο παρέλειψε να εφαρμόσει, αν και με βάση τις παραδοχές της, συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, δέχθηκε ότι η χρήση των σημάτων - διακριτικών γνωρισμάτων VW και AUDI κατά την λεκτική και σχηματική απεικόνισή τους σε διαφημιστικές καταχωρήσεις και πινακίδες και ιδίως στον πυλώνα, έμπροσθεν από το κατάστημα της πρώτης των αναιρεσειόντων, όπου, εκτός της επωνυμίας της υπάρχει μαζί με τα εν λόγω σήματα και η επί πλέον ένδειξη "εξειδικευμένο service - ανταλλακτικά" συνιστά, ως μη επιτρεπόμενη, παράνομη και αθέμιτη χρήση των εν λόγω διακριτικών γνωρισμάτων και (β) με ανεπαρκείς αιτιολογίες διέλαβε ότι αυτή και μόνη η αγγελία συνιστά πράξη αθέμιτου ανταγωνισμού κατά τρόπον αντικείμενο στην καλή πίστη και τα χρηστά συναλλακτικά ήθη, που δημιουργεί την πεπλανημένη εντύπωση στο καταναλωτικό κοινό ότι το κατάστημα - συνεργείο της πρώτης των αναιρεσειόντων αποτελεί μέλος του δικτύου της αναιρεσίβλητης ή είναι συμβεβλημένο μετ' αυτής ή ότι έχει κάποιας μορφής οργανωτική σχέση και εξάρτηση, κατά τις βάσιμες κατά τούτο προβαλλόμενες με το πρώτο και δεύτερο σκέλος του πρώτου κατά σειρά λόγου και όμοιου κατά τούτο εννοιολογικού περιεχομένου αναιρετικές αιτιάσεις από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ, με την έννοια της ευθείας και εκ πλαγίου παραβιάσεως των εν λόγω διατάξεων.

Συνακόλουθα αυτών πρέπει, κατά παραδοχή των λόγων αυτών αναιρέσεως, η αναιρετική εμβέλεια των οποίων στο σύνολο της προσβαλλόμενης αποφάσεως καθιστά αλυσιτελή την εξέταση των λοιπών, να αναιρεθεί η εν λόγω απόφαση και παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο αυτό Εφετείο Κέρκυρας, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (ΚΠολΔ 580 παρ. 3).

Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, που κατέθεσαν προτάσεις, τα οποία ορίζει το ποσό των 3.000,00 ευρώ (ΚΠολΔ 183).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 167/25-7-2008 απόφαση του Εφετείου Κερκύρας.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκασή της στο αυτό Εφετείο Κέρκυρας, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000,00) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Μαρτίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Απριλίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ