Supreme Court partially allowed appeal against compensation valuation, ruling on property rights scope.

Απόφαση 667 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 667/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Ζώη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Λαλούση, Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή και Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του την 1η Οκτωβρίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας - καλούσας: Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Μεσσηνίας, που εκπροσωπείται νόμιμα από το Νομάρχη Μεσσηνίας, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον Θεόδωρο Στριλάκο, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων - καθ' ων η κλήση: 1) Σ. Π. του Ι., 2) Ι. Π. του Σ. και 3) Σ. Τ. του Δ., κατοίκων όλων ..., οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, 4) Κ. Τ. του Δ., ο οποίος σύμφωνα με τις από 15/2/2006 και 7/9/2009 κλήσεις απεβίωσε και στην θέση του υπεισήλθαν στην παρούσα δίκη, ως νόμιμοι κληρονόμοι του οι 1) Α. χήρα Δ. Τ., 2) Σ. Τ. του Δ., 3) Δ. Τ. του Δ., 4) Π. Τ. του Γ., κάτοικοι ..., οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1/10/1999 αίτηση προσδιορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης επί αναγκαστικής απαλλοτρίωσης των υπό στοιχεία 1 και 2 ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε ενώπιον του Εφετείου Ναυπλίου.

Εκδόθηκε η 674/2000 οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζήτησε η αναιρεσείουσα με την από 29/5/2001 αίτησή της, επί της οποίας εκδόθηκε η 818/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε την συζήτηση απαράδεκτη. Την υπόθεση επανέφερε προς συζήτηση η αναιρεσείουσα με την από 7/9/2009 κλήση της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Λαμπρόπουλος ανέγνωσε την από 7/11/2003 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία Αρεοπαγίτη Γεωργίου Βούλγαρη, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης μόνο καθόσον η προσβαλλομένη δεν κήρυξε απαράδεκτη την αίτηση των αιτούντων και για τις ιδιοκτησίες που δεν αξιούσαν ιδίαν κυριότητα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 7-9-2009 κλήση της αναιρεσείουσας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης φέρεται προς συζήτηση η από 29-5-2001 αίτησης της για αναίρεση της υπ' αριθμ. 674/2000 αποφάσεως του Εφετείου Ναυπλίου, μετά την έκδοση της υπ'αριθ.818/2007 αποφάσεως του δικαστηρίου τούτου, με την οποίαν κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση κατά τη δικάσιμο στις 3-11-2006.

Από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από την αναιρεσείουσα Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση υπ' αριθ. 5847Β/16-3-10, 5849Β/16-3-10, 5585Β/10-2-10, 5587Β/16-2-10, 5589Β/16-2-10, 5581Β/16-2-10, 5583Β/16-2-10 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Καλαμάτας ... προκύπτει ότι ακριβή αντίγραφα της από 7-9-2009 κλήσεως με τη πράξη ορισμού δικασίμου για την οριζομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο και με κλήση προς συζήτηση για την ως άνω δικάσιμο με επιμέλεια του πληρεξούσιου του Ελληνικού Δημοσίου Θεοδώρου Στριλάκου επιδόθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα στους τρεις πρώτους αναιρεσίβλητους, καθώς και στους υπολοίπους τέσσερες, ως μοναδικούς, εκ διαθήκης, κληρονόμους του αποβιώσαντος τετάρτου, αρχικού, καθού- αναιρεσιβλήτου Κ. Τ.. Επίσης, από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από την αναιρεσείουσα υπ' αριθ. 3089/30-9-03, 3088/30-9-03, 3087/30-9-03, 610/27-4-01, 611/27-4-01, 615/28-4-04, 616/28-4-04 εκθέσεις επιδόσεως των δικαστικών επιμελητών στο Πρωτοδικείο Καλαμάτας ... και ... προκύπτει ότι ακριβή αντίγραφα της από 29-5-2001 αιτήσεως αναιρέσεως με τη πράξη ορισμού δικασίμου για την αρχική δικάσιμο της 5-12-2003 και κλήση προς συζήτηση για τη συνεδρίαση αυτή με επιμέλεια της πληρεξουσίας του Ελληνικού Δημοσίου Κυριακής Γρηγορίου έχουν επιδοθεί στους απολειπομένους αναιρεσιβλήτους.

Συνεπώς, εφόσον ούτοι (αναιρεσίβλητοι) δεν εμφανίσθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο Δικηγόρο, ούτε με δήλωση κατά το άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ., κατά την ως άνω δικάσιμο κατά την οποίαν η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το οικείο πινάκιο, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υπόθεσης σαν να ήταν παρόντες (άρθρ. 576 παρ. 1,2 Κ.Πολ.Δ), κατά τη διάταξη του άρθρου (19 παρ.5 του Ν. 2882/2001 "Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων" κάθε ενδιαφερόμενος δικαιούται να παρέμβει με δήλωση του κατά τη συζήτηση της αίτησης σε οποιοδήποτε στάδιο της προδικασίας, χωρίς καμία προδικασία. Περαιτέρω κατ' άρθρο 20 παρ. 6 του ιδίου νόμου η ως άνω διάταξη εφαρμόζεται αναλόγως και στο Εφετείο όταν καλείται να προσδιορίσει οριστική τιμή μονάδος απαλλοτριώσεως.

Συνεπώς ο σχετικός δεύτερος λόγος αναιρέσεως με τον οποίον το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ, διότι δεν κήρυξε απαράδεκτη την ασκηθείσα, με δήλωση που καταχωρήθηκε στα πρακτικά, πρόσθετη παρέμβαση του Σ. Τ. ( τρίτου αναιρεσιβλήτου) και του Κ. Τ. (τετάρτου αναιρεσιβλήτου), ο οποίος απεβίωσε και κληρονομήθηκε, εκ διαθήκης, από τους καλούντες Α., Σ., Δ. και Π. Τ., λόγω μη τήρησης έγγραφης προδικασίας, είναι αβάσιμος. Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 14 παρ. 1 και 19 παρ.6 εδ.β ν.δ. 797/1971 (νυν αρθρ. το παρ. 4 περ.β ν. 2882/2001 ΚΑΑΑ), διάδικοι στη δίκη προσδιορισμού (προσωρινού ή οριστικού) αποζημιώσεως δύνανται να είναι α) ο υπόχρεος να καταβάλει αποζημίωση β) εκείνος υπέρ του οποίου κηρύχθηκε η απαλλοτρίωση και γ) όποιος αξιώνει κυριότητα ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα στο απαλλοτριούμενο. Με τη ρύθμιση αυτή ο νομοθέτης περιόρισε τον αριθμό των προσώπων και καθόρισε επακριβώς τα πρόσωπα τα οποία δύνανται να προσβάλλουν την ιδιότητα του διαδίκου στις δίκες προσδιορισμού τιμής μονάδος αποζημιώσεως λόγω αναγκαστικής απαλλοτριώσεως. Εξ άλλου, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ.14 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο.

Στην προκειμένη περίπτωση από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο, συνεκδικάζοντας την από 1-10-1999 αίτηση των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων (Σ. και Ι. Π.) για προσδιορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως για όλα ανεξαιρέτως τα αναφερόμενα στην αίτηση ακίνητα, με την υπέρ αυτών πρόσθετη παρέμβαση των Σ.

και Κ. Τ., καθώς και την αντίθετη αίτηση (ανταίτηση) της αναιρεσείουσας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης με την οποία ζητούσε, εκτός των άλλων, να γίνει, εν μέρει, δεκτή η ως άνω αίτηση των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων και ειδικότερα μόνο για τις υπ' αριθμ. 2, 26 και 6 ιδιοκτησίες που μόνο γι' αυτές αξίωναν εμπράγματο δικαίωμα, προσδιόρισε οριστική τιμή μονάδος αποζημιώσεως για όλα ανεξαιρέτως τα αναφερόμενα στην αίτηση ακίνητα.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο και ειδικότερα να προσδιορίσει οριστική τιμή μονάδος αποζημιώσεως και για ακίνητα τα οποία ναι μεν αναφέροντο στην αίτηση πλην όμως οι αιτούντες και νυν δύο πρώτοι αναιρεσίβλητοι δεν αξίωναν κανένα εμπράγματο δικαίωμα, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.14 Κ.Πολ.Δ, καθόσον ώφειλε να κάνει, εν μέρει, δεκτή την κρινομένη αίτηση και πρόσθετη παρέμβαση και να προσδιορίσει οριστική τιμή μονάδος μόνο για τις υπ' αριθ. 2,26 και 6 ιδιοκτησίες, αφού όπως προκύπτει από την ως άνω αίτηση μόνο επ' αυτών (2 και 26 ο Α' και 6 ο Β') αξίωναν εμπράγματο δικαίωμα και να την απορρίψει για τις υπόλοιπες ιδιοκτησίες και τους φερόμενους ως ιδιοκτήτες, ως απαράδεκτη.

Συνεπώς, πρέπει ο πρώτος λόγος αναίρεσης να γίνει δεκτός, ως βάσιμος, και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος που προσδιόρισε οριστική τιμή μονάδος αποζημιώσεως για ιδιοκτησίες πέραν των υπ' αριθ. 2, 26 και 6, του από 10-4-1997 κτηματολογικού διαγράμματος και του αντίστοιχου κτηματολογικού πίνακα της ΤΥΔΚ Μεσσηνίας, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι, λόγω της ήττας τους, στα δικαστικά έξοδα (αρθρ. 176, 183, 22 παρ.3 ν. 2882/2001 ΚΑΑΑ), σύμφωνα με το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί, εν μέρει, την υπ' αριθ. 674/2000 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου.

Παραπέμπει την υπόθεση, μόνο κατά το ως άνω αναιρούμενο μέρος που προσδιόρισε οριστική τιμή μονάδος αποζημιώσεως πέραν των υπ' αριθ. 2, 26 και 6 και ιδιοκτησιών, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και,

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14-1-2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3-5-2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ