Supreme Court allows appeal against lower court's finding of acquisitive prescription due to lack of material possession evidence.

Απόφαση 663 / 2006 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 663/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Γκιάφη, Αντιπρόεδρο, Αλέξανδρο Κασιώλα, Χαράλαμπο Αντωνιάδη, Γεώργιο Φώσκολο και Βασίλειο Νικόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Φεβρουαρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1)Ε. Π. του Γ. και 2)Ε. συζύγου Ε. Π., το γένος Θ. Κ., κατοίκων ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αριστείδη Οικονομίδη.

Του αναιρεσίβλητου:Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΘΩΡΑΚΟΣ ΑΘΗΝΩΝ Η ΣΩΤΗΡΙΑ", που εδρεύει στην …και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ν. Καλοδίκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-10-1983 αγωγή του αρχικού ενάγοντος Ν. Α., που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιά.

Εκδόθηκε η 1/1985 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου. Κατά της αποφάσεως αυτής ασκήθηκε η από 12-12-1988 τριτανακοπή από το ήδη αναιρεσίβλητο και η από 23-6-1989 πρόσθετη παρέμβαση από το Υπουργό των Οικονομικών. Εξεδόθη η 497/1990 μη οριστική απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου η οποία διέταξε αποδείξεις. Κατά την διάρκεια των αποδείξεων ασκήθηκε η από 1-11-1994 κυρία παρέμβαση των ήδη αναιρεσειόντων και εξεδόθη η 355/1997μη οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία επίσης διέταξε αποδείξεις. Στη συνέχεια εξεδόθη η 551/2002 οριστική ο απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς. Κατά της αποφάσεως αυτής ασκήθηκαν εφέσεις και εξεδόθησαν οι 703/2003 μη οριστική,256/2004 οριστική αποφάσεις του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 3-9-2004 αίτησή τους και με τους από 20-12-2005 προσθέτους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Φώσκολος ανέγνωσε την από 6-2-2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος μόνο που έκανε δεκτή την έφεση του αναιρεσίβλητου και απέρριψε την αγωγή των αναιρεσειόντων.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και των προσθέτω λόγων, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή των, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά τις διατάξεις των άρθρων 1041 και 1043 ΑΚ, όποιος νέμεται ακίνητο καλόπιστα και με νόμιμο ή νομιζόμενο τίτλο, εφόσον στην τελευταία περίπτωση δικαιολογείται η καλή πίστη του νομέα και έχει χωρήσει μεταγραφή που την απαιτεί ο νόμος (1192, 1193 ΑΚ), για δέκα τουλάχιστον χρόνια, γίνεται κύριος του ακινήτου με τακτική χρησικτησία.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 974 του ίδιου Κώδικα, όποιος απέκτησε τη φυσική εξουσία πάνω στο πράγμα (κατοχή) είναι νομέας του, αν ασκεί την εξουσία αυτή με διάνοια κυρίου. Άσκηση νομής κατά την έννοια του νόμου, που οδηγεί στην κτήση κυριότητας ακινήτου με χρησικτησία, αποτελούν οι εμφανείς υλικές πράξεις επάνω σ' αυτό, οι οποίες προσιδιάζουν στη φύση και τον προορισμό του και είναι δηλωτικές της φυσικής εξουσίασής του με διάνοια κυρίου.

Τέλος, κατά το άρθρο 983 ΑΚ η νομή μεταβιβάζεται στους κληρονόμους του νομέα. Προϋποθέσεις γι' αυτή εκ μεταβίβαση είναι πρώτον η ύπαρξη νομής του κληρονομούμενου πάνω στο πράγμα κατά το χρόνο του θανάτου του και δεύτερον η ιδιότητα του διαδόχου στη νομή ως αληθινού κληρονόμου κ κατά τον ίδιο χρόνο. Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφαση το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά ότι προέκυψαν από τις αποδείξεις:

Με την από 6.8.1942 ιδιόγραφη διαθήκη της η Α. θυγ. Μ. Σ., που απεβίωσε στις 10.8.1971, εγκατέστησε μοναδικό κληρονόμο της εφ' όλης της περιουσίας της το εκ των εναγομένων, εκκαλούν, στην υπ' αριθ. 352/2000 έφεση, "Περιφερειακό Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών - Η Σωτηρία", ήδη δε αναιρεσίβλητο. Στοιχείο της κληρονομιαίας περιουσίας ήταν και το ήδη επίδικο ακίνητο, δηλαδή ένα οικόπεδο εκτάσεως 224 τ.μ., το οποίο βρίσκεται εντός των ορίων του Δήμου Πειραιώς, επί της συμβολής των οδών ...

αριθ. 17 και ..., και συνορεύει ανατολικά με το υπ' αριθ. 387 οικόπεδο και ήδη οικία Π., δυτικά με την οδό ..., βόρεια με το υπ' αριθ. 402 οικόπεδο, και ήδη οικία Τ., και νότια με τη Λεωφόρο .... Η ανωτέρω ιδιόγραφη διαθήκη, μετά το θάνατο της διαθέτιδος (10.8.1971) δημοσιεύθηκε και κηρύχθηκε κυρία με το υπ' αριθ. 130/18.3.1972 πρακτικό - απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς και, ακολούθως, το εγκατασταθέν στην κληρονομία ως άνω Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) αποδέχθηκε την κληρονομία αυτή με την υπ' αριθ. ...

δήλωση περί αποδοχής της, η οποία συντάχθηκε ενώπιον του συμβολαιογράφου Αθηνών Γεωργίου Δημητρακόπουλου και μεταγράφηκε νόμιμα, ενώ εκδόθηκε και το υπ' αριθ. ... πιστοποιητικό κληρονομητηρίου του Γραμματέα του Πρωτοδικείου Πειραιώς περί του εκ της ανωτέρω διαθήκης κληρονομικού δικαιώματος του εν λόγω Νοσοκομείου (που θα αποκαλείται εφεξής έτσι χάριν συντομίας), το οποίο (πιστοποιητικό) επίσης μεταγράφηκε νόμιμα.

Από της επαγωγής της κληρονομίας (10.8.1971) και εφεξής, το τετιμημένο δια της διαθήκης Νοσοκομείο άρχισε να νέμεται, δια των προστηθέντων αυτού προσώπων, την επαχθείσα σ' αυτό κληρονομία, στην οποία, όπως προελέχθη, περιλαμβανόταν και το επίδικο οικόπεδο, με διάνοια κυρίου, δηλαδή με την πρόθεση για διαρκή απεριόριστη και αποκλειστική εξουσίασή του, με καλή πίστη και με την ανωτέρω διαθήκη ως τίτλο.

Αναφορικά με το επίδικο οικόπεδο, ειδικότερα, το Νοσοκομείο άρχισε να υποβάλλει προς τον Δήμο Πειραιώς (Τμήμα Φόρων, Τελών και Δικαιωμάτων), κατ' έτος, δήλωση ως ιδιοκτήτης αυτού (οικοπέδου), σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν. 127/1975, και να καταβάλει τους βεβαιούμενους φόρους ακαλύπτων χώρων (βλ. τα προσκομιζόμενα α) τριπλότυπα καταβολής και καταστάσεις δαπάνης από το έτος 1972 μέχρι και το έτος 1988, β) ατομικές προσκλήσεις του Δήμου Πειραιώς προς το Νοσοκομείο και γ) τις υπ' αριθ. 1797/1978, 2579/1979 και 1276/1988 αποφάσεις του Διοικητικού Πρωτοδικείου Πειραιώς, που εκδόθηκαν επί ισαρίθμων προσφυγών του Νοσοκομείου για την απαλλαγή του, ως εκ της ιδιότητάς του ως Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου, από τους επιβληθέντες φόρους ακαλύπτων χώρων).

Το έτος 1987, δυνάμει της υπ' αριθ. 45/13.10.1987 αποφάσεως του διοικητικού συμβουλίου του Νοσοκομείου, εγκρίθηκε η διενέργεια δημόσιου πλειοδοτικού διαγωνισμού εκποίησης του επιδίκου οικοπέδου, με τιμή εκκίνησης το ποσό των 15.000.000 δρχ., ο οποίος, βάσει της από 27.10.1987 διακηρύξεως, διενεργήθηκε στις 29.11.1987 και απέβη άκαρπος (βλ.

προσκομιζόμενα ανωτέρω έγγραφα, καθώς και το υπ' αριθ. 19838/14.12.1987 πρακτικό διενέργειας δημόσιου πλειοδοτικού διαγωνισμού εκποίησης του επιδίκου οικοπέδου, το οποίο επίσης προσκομίζεται και από το οποίο προκύπτει ότι ο διαγωνισμός απέβη άκαρπος). Το έτος 1990, με αφορμή κάποιες σποραδικές διακατοχικές πράξεις που έκανε στο επίδικο οικόπεδο ο εκ των αρχικών εναγομένων στην παρούσα δίκη Ν.

Α. - τον οποίο, όπως ήδη έχει λεχθεί, έχουν διαδεχθεί, στην παρούσα δίκη, ως νόμιμοι κληρονόμοι του, η σύζυγος και τα τέσσερα τέκνα του (ήδη εκκαλούντες στην υπ' αριθ. 367/2002 έφεση), ορισμένοι κάτοικοι της περιοχής όπου βρίσκεται το επίδικο (...) απηύθυναν προς το Νοσοκομείο, υπό μορφή καταγγελίας - διαμαρτυρίας, αναφορά (υπ' αριθ.

πρωτοκόλλου εισερχομένων στο Νοσοκομείο εγγράφων 14193/20.7.1990), γεγονός που καταδεικνύει ότι ήταν γνωστό στους γειτονεύοντες προς το οικόπεδο κατοίκους της περιοχής ότι κύριος αυτού ήταν το εν λόγω Νοσοκομείο, το οποίο δεν είχε παύσει, ουδ' επ' ελάχιστον, από της, κατά τα προεκτεθέντα, επαγωγής της κληρονομίας, να νέμεται το επίδικο με τα πρόσοντα της τακτικής χρησικτησίας (βλ.

επίσης και α) απόφαση υπ' αριθ. 101/18.12.1975 της Πρωτοβάθμιας Επιτροπής επίλυσης φορολογικών διαφορών του Δήμου Πειραιώς σχετική με το επίδικο, β) υπ' αριθ. 21/16.12.1985 πρακτικό της ίδιας Επιτροπής για συμβιβασμό του Δήμου Πειραιώς, ομοίως σχετική με το επίδικο και γ) την υπ' αριθ. 2/27.1.1988 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Νοσοκομείου, με την οποία δίδεται εντολή στην Τεχνική Υπηρεσία του να περιφράξει το επίδικο και να τοποθετήσει εντός αυτού επιγραφή με την επωνυμία του Νοσοκομείου, τα οποία προσκομίζονται).

Αντίθετα, δεν αποδείχθηκε ο ισχυρισμός του εκ των αρχικών εναγομένων, θανόντος στη διάρκεια της παρούσας επιδικίας και υποκατασταθέντος υπό των νομίμων κληρονόμων του, Ν. Α., ότι είχε καταστεί κύριος του επιδίκου οικοπέδου με έκτακτη χρησικτησία. Ειδικότερα, από κανένα στοιχείο δεν αποδείχθηκε ότι η προδιαληφθείσα δικαιοπάροχος του Νοσοκομείου Α.

θυγ. Μ. Σ., το έτος 1956, παρέδωσε ατύπως τη νομή και την κατοχή του επιδίκου οικοπέδου στη μητέρα του Ν. Α. Ε., εκδηλώνοντας ταυτόχρονα τη βούλησή της να αποξενωθεί από'τα δικαιώματά της και να καταστήσει μόνη κυρία αυτού την ανωτέρω Ε. Α. και ότι αυτή, έκτοτε, άρχισε να νέμεται το οικόπεδο με διάνοια κυρίου μέχρι το έτος 1961, οπότε, κατά τον επαναφερόμενο με την έφεση ισχυρισμό του Ν.

Α., παρέδωσε τη νομή του ατύπως σ' αυτόν και ότι αυτός συνέχισε να το νέμεται με διάνοια κυρίου, μέχρι την έγερση της ένδικης αγωγής, με αποτέλεσμα να έχει καταστεί κατά την έγερση της αγωγής, όπως ισχυρίζεται, κύριος αυτού με έκτακτη χρησικτησία. Αποδείχθηκε βεβαίως, ότι η μητέρα του Ν. Α., Ε., πριν από το θάνατο, κατά το έτος 1971, της διαθέτιδος Α.

Σ., έχοντας καλές σχέσεις με την τελευταία, δεδομένου ότι (η Ε. Α.) της είχε παράσχει στο παρελθόν ορισμένες φροντίδες, εγκατέστησε, για ένα μικρό διάστημα, ορνιθώνα (κοτέτσι) μέσα στο επίδικο οικόπεδο, αλλά αυτό έγινε μόνο κατά παράκληση και με τη συγκατάθεση της ιδιοκτήτριας και δεν συνιστά προδήλως πράξη νομής διανοία κυρίου.

Άλλωστε, το οικόπεδο ήταν ανέκαθεν απερίφρακτο και χρησιμοποιείτο και από άλλους περίοικους και δη ως χώρος στάθμευσης των αυτοκινήτων τους και δεν υπήρχε καμιά πρόχειρη ή μόνιμη εγκατάσταση σ' αυτό, κατασκευασμένη από τον Ν. Α., όπως αυτός αβάσιμα ισχυρίζεται. Γι' αυτό και όταν, στη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, ο Ν.

Α. επιχείρησε επανειλημμένως να περιφράξει το οικόπεδο, οι περίοικοι αντέδρασαν, με συνέπεια να υποχρεώνεται κάθε φορά να αφαιρεί την περίφραξη. Οι εν λόγω σποραδικές διακατοχικές πράξεις εκ μέρους του Ν. Α., καθώς και ορισμένες άλλες στις οποίες προέβη μετά το έτος 1984 (βλ. π.χ. την από 15.1.1985 εξώδικη διαμαρτυρία του προς τον Π.

Β., εργολάβο οικοδομών, ο οποίος τοποθέτησε ξυλεία στο οικόπεδο), ήταν ευκαιριακές και οφείλονταν στο γεγονός ότι το Νοσοκομείο δεν επόπτευε επαρκώς την ιδιοκτησία του, ώστε να τις αποτρέπει εγκαίρως. Όσον αφορά δε το γεγονός ότι διάφορες δημόσιες υπηρεσίες, σε ορισμένα έγγραφά τους, αναφέρουν τον Ν. Α.

ως ιδιοκτήτη του οικοπέδου (βλ. προσκομιζόμενα α) υπ' αριθ. 11/1985 έκθεση της Δ/νσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Τμήματος Πολεοδομίας του Δήμου Πειραιώς, β) υπ' αριθ. 66/1986 έκθεση αυτοψίας της ίδιας Υπηρεσίας και γ) το υπ' αριθ. 25/8.2.1985 σήμα του Αστυνομικού Τμήματος Πειραιώς προς το Δήμο Πειραιώς), αυτό είναι αποτέλεσμα προφανούς άγνοιας των πραγμάτων εκ μέρους των οργάνων των Υπηρεσιών που συνέταξαν τα έγγραφα αυτά.

Επομένως, ο Ν. Α., ο οποίος δεν αποδείχθηκε ότι νεμήθηκε το επίδικο οικόπεδο με διάνοια κυρίου αδιαλείπτως επί μία εικοσαετία πριν από την άσκηση της αγωγής, δεν κατέστη ποτέ κύριος αυτού με έκτακτη χρησικτησία, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται τόσο ο ίδιος, όσο και οι διαδεχθέντες αυτόν στην παρούσα δίκη νόμιμοι κληρονόμοι του.

Ακόμα, αποδείχθηκαν και τα ακόλουθα: Η ανωτέρω διαθέτις, με την από 28.7.1950 νεότερη ιδιόχειρη διαθήκη της, νομίμως δημοσιευθείσα και κηρυχθείσα κυρία με τα υπ' αριθ. 2591/6.9.1991 και 792/6.9.1991 πρακτικά και απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, αντιστοίχως, εγκατέστησε κληρονόμο επί του επιδίκου οικοπέδου την "ψυχοκόρη" της μοναχή Ε., κατά κόσμο Π.

Γ. Η. και όρισε υποκατάστατον - όπως επί λέξει αναφέρεται στη διαθήκη αυτή - για την περίπτωση αποποιήσεως της κληρονομίας από την εν λόγω τετιμημένη μοναχή, την Ιερά Μονή Αγίας ...ς Χρυσοβαλάντου Καρελά Κρωπίας, ανακαλώντας, έτσι, εν μέρει την προγενέστερη από 6.8.1942 επίσης ιδιόχειρη διαθήκη της, ήτοι μόνο αναφορικά με το επίδικο οικόπεδο, αφού το περιεχο'μενο της μεταγενέστερης διαθήκης εναντιώνεται στην προηγούμενη μόνο ως προς το ακίνητο αυτό (άρθρο 1764 παρ. 1 του ΑΚ).

Πράγματι, η τιμηθείσα με τη διαθήκη ως κληρονόμος του επιδίκου οικοπέδου ανωτέρω μοναχή Ε. αποποιήθηκε νο'μιμα και εμπρόθεσμα την κληρονομία, όπως προκύπτει από το υπ' αριθ. ... πιστοποιητικό του Γραμματέα του Πρωτοδικείου Αθηνών, με αποτέλεσμα η κληρονομία, συγκείμενη εκ μόνου του επιδίκου οικοπέδου, να περιέλθει, σύμφωνα με τη βούληση της διαθέτιδος, στην προαναφερθείσα Ιερά Μονή, η οποία, όπως σαφώς συνάγεται από το περιεχόμενο και τη διατύπωση της διαθήκης, είχε ορισθεί ως υποκατάστατος κληρονόμος, κατά την έννοια των άρθρων 1810 και 1811 του ΑΚ, και η οποία, με την υπ' αριθ. ...

πράξη αποδοχής κληρονομίας, που συντάχθηκε ενώπιον του συμβολαιογράφου Αθηνών Αναστασίου Μουσογιάννη, όπως αυτή διορθώθηκε με την υπ' αριθ. 8017/22.7.1993 (διορθωτική) πράξη της συμβολαιογράφου Πειραιώς Σοφίας Μπούρα, αποδέχθηκε την κληρονομία και μετέγραψε την πράξη αποδοχής. Ακολούθως, δυνάμει του υπ' αριθ. ...

αγοραπωλητηρίου συμβολαίου της ως άνω συμβολαιογράφου Πειραιώς Σοφίας Μπούρα, νομίμως μεταγραφέντος, οι ενάγοντες - εφεσίβλητοι και ήδη αναιρεσείοντες ... και σύζυγός του ... αγόρασαν από την ανωτέρω Ιερά Μονή το επίδικο οικόπεδο κατά το 1/2 εξ αδιαιρέτου ο καθένας, αντί συνολικού τιμήματος 22.592.108 δρχ. Όμως, κατά το χρόνο καταρτίσεως του προαναφερθέντος αγοραπωλητηρίου συμβολαίου (1993) είχε ήδη καταστεί προ πολλού κύριος του οικοπέδου το εκ των εναγομένων - εκκαλούντων "Περιφερειακό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος - Η Σωτηρία", με τακτική χρησικτησία, διότι νεμήθηκε το επίδικο οικόπεδο α) με τίτλο την προγενέστερη από 6.8.1942 διαθήκη της Α.

Σ., η οποία ήταν προφανώς τίτλος νομιζόμενος (άρθρο 1043 παρ. 1 και 2 ΑΚ), αφού η συνιστώσα αυτόν προγενέστερη αυτή διαθήκη είχε ήδη ανακληθεί ως προς το επίδικο ακίνητο, κατά την έναρξη της (τακτικής) χρησικτησίας (10.8.1971), για της συντάξεως υπό της ανωτέρω διαθέτιδος Α. Σ. της μεταγενέστερης από 28.7.1950 διαθήκης της, κατά τα ήδη εκτεθέντα, β) με καλή πίστη (άρθρο 1043 παρ. 1 του ΑΚ, δεδομένου ότι αυτό (Νοσοκομείο) αγνοούσε προδήλως την ύπαρξη της μεταγενέστερης διαθήκης, η οποία, όπως προαναφέρθηκε, δημοσιεύθηκε το έτος 1991 και γ) επί χρόνο υπερδιπλάσιο της δεκαετίας (άρθρο 1041 του ΑΚ), ήτοι αδιαλείπτως από'της επαγωγής (10.8.1971) μέχρι την άσκηση της ένδικης αγωγής (13.12.1994), οπότε και πληροφορήθηκε για πρώτη φορά την ύπαρξη και το περιεχόμενο της μεταγενέστερης διαθήκης, και έχοντας μεταγράψει νομίμως την περί αποδοχής της κληρονομίας δήλωση αυτού (άρθρο 1043 παρ. 2 του ΑΚ).

Επομένως, η δικαιοπάροχος των εναγόντων - εφεσιβλήτων Ιερά Μονή δεν ήταν κυρία του επιδίκου οικοπέδου κατά τον χρόνο συνομολογήσεως της πωλήσεως (1993), αλλά κύριος αυτού ήταν το Νοσοκομείο, με αποτέλεσμα να μην καταστούν κύριοι παραγώγως του οικοπέδου οι ενάγοντες - εφεσίβλητοι, δια της μεταγραφής του αγοραπωλητηρίου συμβολαίου, έναντι του Νοσοκομείου, διότι απέκτησαν παρά μη κυρίου.

Μετά τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δέχθηκε ως ουσιαστικά βάσιμη την έφεση του τριτανακόπτοντος και ήδη αναιρεσίβλητου κατά της πρωτόδικης απόφασης, που είχε κάμει δεκτή ως κατ' ουσίαν βάσιμη την αναγνωριστική κυριότητας ακινήτου αγωγή των αναιρεσειόντων (όπως εκτιμήθηκε η κύρια παρέμβασή τους στην εκκρεμή δίκη) και αφού εξαφάνισε την απόφαση εκείνη απέρριψε ως αβάσιμη κατ' ουσία την αγωγή των αναιρεσειόντων, κατά παραδοχή της ένστασης του αναιρεσίβλητου περί κτήσης της κυριότητας του επίδικου ακινήτου με τακτική χρησικτησία.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασε ευθέως με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή και εκ πλαγίου με ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, τις διατάξεις των άρθρων 1041, 1043, 974 και 983 Α.Κ. τις οποίες εφάρμοσε, κατά τους σχετικούς πρώτος και δεύτερο λόγους της αναίρεσης που προβάλλουν αιτιάσεις από τους αριθ. 1 και 19 άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Ευθεία παραβίαση του νόμου συνιστούν οι παραδοχές του Εφετείου περί επαγωγής της κληρονομίας στο αναιρεσίβλητο ως τετιμημένο με την από 6-8-1942 ιδιόγραφη διαθήκη της Α. Σ., που όμως είχε κατά τις ίδιες παραδοχές πλήρως ανακληθεί, ως προς την εγκατάστασή του στο επίδικο, με την αντιθέτου περιεχομένου κατά το σημείο αυτό νεώτερη από 28-7-1950 ιδιόγραφη διαθήκη της ίδιας διαθέτιδας.

Επομένως δεν μπορούσε να γίνει λόγος για εγκατάσταση του αναιρεσίβλητου ως αληθούς κληρονόμου στο επίδικο, κτήση της νομής του με μεταβίβαση της νομής που είχε επ' αυτού κατά το χρόνο θανάτου της η θανούσα χωρίς να είναι αληθινός κληρονόμος της και άσκηση νομής χρησικτησίας, χωρίς την επίκληση περί απόκτησης της φυσικής εξουσίασης του επιδίκου και άσκησης αυτής με εμφανείς υλικές πράξεις πάνω στο πράγμα 'δηλωτικές της εξουσίασης αυτής.

Οι αναφερόμενες νομικές ή διαχειριστικές πράξεις (υποβολή δηλώσεων, προσφυγών, καταβολή φόρου ακαλύπτων χώρων κ.τ.λ.) ή αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου του αναιρεσίβλητου σε σχέση με το επίδικο, δεν αποτελούν εμφανείς υλικές πράξεις δηλωτικές φυσικής εξουσίασης αυτού. Εξάλλου, υπάρχει ανεπάρκεια αιτιολογιών στην προσβαλλόμενη απόφαση, αναφορικά με το χρόνο της υλικής κατάληψης και εγκατάστασης του αναιρεσίβλητου στη νομή του επιδίκου, εφόσον δεν έχει εφαρμογή η διάταξη του άρθρου 983 ΑΚ περί μεταβίβασης της νομής της θανούσας, που εφαρμόζεται μόνο υπέρ του αληθούς κληρονόμου, επίσης αναφορικά με το είδος των διακατοχικών πράξεων επί του επιδίκου, που δεν αναφέρονται καθόλου.

Επίσης η απόφαση δεν εξειδικεύει το χρόνο και τα στοιχεία μεταγραφής της 10782/1972 συμβολαιογραφικής πράξης περί αποδοχής της κληρονομίας από το αναιρεσίβλητο, αν και ήταν απαραίτητο στοιχείο για τη δημιουργία του νόμιμου τίτλου και την έναρξη της τακτικής χρησικτησίας που δέχθηκε το Εφετείο με το αποδεικτικό του πόρισμα ότι διέδραμε και συμπληρώθηκε υπέρ εκείνου.

Περαιτέρω οι παραδοχές του Εφετείου για φυσική εξουσίαση του επιδίκου από το αναιρεσίβλητο "με την πρόθεση για διαρκή απεριόριστη και αποκλειστική εξουσίασή του", έρχονται σε αντίφαση με άλλες παραδοχές ότι το αναιρεσίβλητο δεν επόπτευε επαρκώς την ιδιοκτησία του, καθώς και εκείνες όπου το επίδικο αναφέρεται ότι ήταν απερίφρακτο και χρησιμοποιείτο από τους περιοίκους ως χώρος στάθμευσης των αυτοκινήτων τους, ότι εντός αυτού είχε εγκαταστήσει ορνιθώνα (κοτέτσι) η Ε.

Α., μητέρα του εκ των αρχικών εναγομένων Ν. Α. και ότι ο τελευταίος ενήργησε κατά τη δεκαετία του 1980 "σποραδικές διακατοχικές πράξεις", καθώς και ορισμένες άλλες στις οποίες προέβη μετά το έτος 1984. Πρέπει επομένως να γίνουν δεκτοί οι κρινόμενοι λόγοι και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος μόνο που έκαμε δεκτή την έφεση του αναιρεσίβλητου κατά της πρωτόδικης απόφασης και απέρριψε ως αβάσιμη την αγωγή των αναιρεσειόντων και να παραπεμφθεί η υπόθεση στο ίδιο Εφετείο, προς περαιτέρω εκδίκαση από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ.3 ΚΠολΔ).

Για τους λόγους αυτούς

Αναιρεί την 256/2004 απόφαση του Εφετείου Πειραιά κατά το μέρος και μόνο που έκαμε δεκτή την με αριθ.πράξ, κατάθ. 352/2002 έφεση του αναιρεσιβλήτου ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΘΩΡΑΚΟΣ ΑΘΗΝΩΝ Η ΣΩΤΗΡΙΑ" και απέρριψε την ένδικη αγωγή των αναιρεσειόντων (αριθ. πραξ. καταθ. 20924/1994).

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στην καταβολή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων και ορίζει αυτά σε τριακόσια τριάντα (330) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Μαρτίου 2006.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 6 Απριλίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ