Supreme Court allows appeal against second instance judgment for failure to consider crucial documentary evidence.

Απόφαση 659 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 659/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 26 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ........, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Πέτρου.

Του αναιρεσιβλήτου: ........, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Χρηστάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-9-2003 αγωγή τα ου ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Τρικάλων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 78/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 152/2006 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 31-5-2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Ζώης ανέγνωσε την από 13-11-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης κατά παραδοχή ως βασίμου του πρώτου λόγου και να απορριφθούν οι λοιποί. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 11 περ.γ' ΚΠολΔ προβλεπόμενος λόγος αναίρεσης ιδρύεται, αν το δικαστήριο της ουσίας, για το σχηματισμό της κρίσης του επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος, δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, όπως είναι και τα έγγραφα, που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν προς απόδειξη ή ανταπόδειξη ισχυρισμόν, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 106. 237 παρ. 1 στοιχ.β', 453 και 524 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι το δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη τα νομίμως προσκομιζόμενα αποδεικτικά μέσα. Και έχει μεν υποχρέωση το δικαστήριο να αιτιολογήσει την απόφαση του, να αναφέρει δηλαδή τους λόγους που το οδήγησαν στο σχηματισμό της δικανικής του πεποίθησης, επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ισχυρισμού, όχι όμως και να κάνει ειδική μνεία καθενός από τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι για άμεση ή έμμεση απόδειξη.

Αν όμως από το όλο περιεχόμενο της απόφασης δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, ότι για το σχηματισμό της δικανικής του πεποίθησης επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε όλα τα αποδεικτικά μέσα, τότε ιδρύεται ο από τη διάταξη αυτή λόγος αναίρεσης. Για να είναι ορισμένος και άρα παραδεκτός ο λόγος αυτός αναίρεσης απαιτείται να εξειδικεύεται στο αναιρετήριο το αποδεικτικό μέσο, κατά τρόπο που να προκύπτει η ταυτότητα του, να προσδιορίζεται το περιεχόμενό του και το παραδεκτό της προσαγωγής του, ακόμη και αν έπρεπε να ληφθεί υπόψη αυτεπαγγέλτως, να καθορίζεται ο ισχυρισμός προς απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου το αποδεικτικό μέσο προσκομίστηκε, καθώς και οι λόγοι για τους οποίους ο ισχυρισμός αυτός ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν ιδρύεται αν το φερόμενο ως μη ληφθέν υπόψη αποδεικτικό μέσο προσκόμισε και επικαλέστηκε μόνον ο αντίδικος του αναιρεσείοντος, εκτός εάν ο αναιρεσείων είχε επικαλεσθεί το αποδεικτικό μέσο που προσκόμισε ο αντίδικός του και επομένως αυτό κατέστη κοινό αποδεικτικό μέσο (ΑΠ 14/1999).

Στη προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο ο αναιρεσείων αποδίδει στο εφετείο την αιτίαση από το άρθρο 559 αρ. 11 γ' ΚΠολΔ, διότι αυτό δεχόμενο την αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη α) το υπ' αριθμ. ..... συμβόλαιο ενώπιον του συμβολαιογράφου Τρικάλων Κων/νου Τσουρλάκη, β) το υπ' αριθμ. ......

συμβόλαιο τοκοχρεωλυτκού δανείου και εγγραφής υποθήκης της συμβολαιογράφου Τρικάλων Ευαγγελίας Μελεμενίδου και γ)την υπ' αριθμ. ..... πράξη ολικής εξόφλησης του υπ' αριθμ. ....... ως άνω συμβολαίου. Τα έγγραφα αυτά, όπως αναφέρει ο αναιρεσείων στο λόγο αυτό αναίρεσης, τα μεν ως άνω δύο πρώτα προσκόμισε αυτός στο εφετείο προς ανταπόδειξη των αγωγικών ισχυρισμών του αναιρεσιβλήτου, το δε τρίτο προσκόμισε ο ίδιος ο αναιρεσίβλητος με την προσθήκη των προτάσεών του και από αυτά αποδεικνύεται ότι το τίμημα από την πώληση διαμερίσματος της θυγατέρας του ενάγοντος, από το οποίο, όπως δέχτηκε το εφετείο, ο ενάγων κατέβαλε σε μετρητά στον εναγόμενο λόγω δανείου, κατά το πρώτο δεκαήμερο του μηνός Οκτωβρίου, ποσό 7.000.000 δρχ.

δεν είχε καταβληθεί από τους αγοραστές στην συμβληθείσα ως πληρεξούσια της πωλήτριας μητέρα της, κατά την κατάρτιση του συμβολαίου αγοραπωλησίας, αφού το τίμημα της πωλήσεως συμφωνήθηκε να ληφθεί από τοκοχρεωλυτικό δάνειο που θα ελάμβαναν οι αγοραστές από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, η δε σχετική σύμβαση δανείου μεταξύ των αγοραστών και του άνω Ταμείου καταρτίστηκε την ....., το δε δάνειο εκταμιεύθηκε και εισπράχτηκε το ποσό του τιμήματος από την σύζυγο του ενάγοντος την 1.12.2000.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης, ως προς την αιτίαση ότι το εφετείο δεν έλαβε υπόψη το άνω υπό στοιχείο γ' έγγραφο (πράξη εξόφλησης) είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, αφού ο ίδιος ο αναιρεσείων αναφέρει ότι το έγγραφο αυτό προσκομίστηκε από τον αντίδικό του, απαράδεκτος, με την προσθήκη των προτάσεών του. Με την προσβαλλόμενη απόφασή του, το εφετείο, αφού έλαβε υπόψη τις καταθέσεις ων μαρτύρων και όλα τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα, όπως βεβαιώνεται σ' αυτή, δέχτηκε ότι αποδείχτηκαν τα εξής:

Ότι ο ενάγων και ο εναγόμενος κατάγονται από το χωριό ...... Τρικάλων, όπου και κατοικεί ο ενάγων με την οικογένεια του, ασκώντας το επάγγελμα του ξυλουργού, ο δε εναγόμενος διαμένει στη ....... Μεταξύ των διαδίκων, λόγω της άνω κοινής καταγωγής, αλλά και του ότι ο εναγόμενος είναι μακρινός συγγενής της συζύγου του ενάγοντος (τέκνο της δεύτερης εξαδέλφης της) είχαν αναπτυχθεί φιλικές και οικογενειακές σχέσεις, που έγιναν περισσότερο στενές, εξ αιτίας του ότι η θυγατέρα του ενάγοντος Γ1, λόγω προβλημάτων που δημιουργήθηκαν στο γάμο της, μετέβη με τα δύο ανήλικα τέκνα της στη ......, όπου ήταν εγκατεστημένος ο εναγόμενος, όπου ο τελευταίος της προσέφερε στέγη και την στήριξε ψυχικά και υλικά, δανείζοντας σ' αυτή τμηματικά το ποσό των 2.000.000 δραχμών.

Ότι εξ αιτίας των σχέσεων αυτών του εναγομένου με την θυγατέρα του ενάγοντος ο ενάγων πίστευε ότι μεταξύ της θυγατέρας του και του εναγομένου θα τελεσθεί γάμος. 'Οτι κατά μήνα Αύγουστο 2000 ο εναγόμενος πληροφορηθείς ότι ο ενάγων είχε σημαντικά χρηματικά ποσά, ιδίως από την πώληση διαμερίσματος της άνω θυγατέρας του Γ1, ζήτησε από τον ενάγοντα δάνειο ποσού 2.000.000 δρχ.

το οποίο πράγματι του έδωσε αυτός καταθέτοντας την 29.8.2000 στο λογαριασμό που τηρούσε ο εναγόμενος στην ALFA ΤΡΑΠΕΖΑ το άνω ποσό το οποίο και ανέλαβε ο εναγόμενος. Περαιτέρω το εφετείο δέχεται ότι ο εναγόμενος, έχοντας ανάγκη χρημάτων και γνωρίζοντας ότι ο ενάγων είχε στη διάθεση του το εξ 11.000.000 τίμημα που εισέπραξε από την πώληση του διαμερίσματος της θυγατέρας του Γ1, κατά το πρώτο δεκαήμερο του μηνός Οκτωβρίου 2000 επισκέφθηκε προσωπικά τον ενάγοντα στην οικία του στο ......

και ζήτησε και έλαβε από τον ενάγοντα άτοκο δάνειο ποσού 7.000.000 δρχ. το οποίο ο ενάγων του έδωσε σε μετρητά από το ποσό του τιμήματος από την πώληση του διαμερίσματος, το οποίο διατηρούσε στην οικία του. Με βάση τις παραδοχές αυτές και δεχόμενο επίσης το εφετείο ότι την 27.8.2001 ο ενάγων έδωσε λόγω ατόκου δανείου στον εναγόμενο και ποσό 110.000 δρχ.

δέχτηκε, όπως και το πρωτοβάθμιο, ότι ο ενάγων δάνεισε τον εναγόμενο με το συνολικό ποσό των 7.110.000 δρχ. (7.000.000 σε μετρητά το πρώτο δεκαήμερο Οκτωβρίου 2000 και 110.000 δρχ. την 27.8.2001 με σχετικό έμβασμα στον τραπεζικό λογαριασμό του εναγόμενου) και επικυρώνοντας την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου απέρριψε την έφεση του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος ως αβάσιμη.

Με τις παραδοχές του αυτές και εκ του ότι στην προσβαλλόμενη απόφαση του εφετείου δεν γίνεται ρητή αναφορά στα άνω προσκομισθέντα μετ' επικλήσεως , από τον εναγόμενο έγγραφα (του υπ' αριθμ. ...... συμβολαίου του συμβολαιογράφου Τρικάλων Κ. Τουρλάκη και του υπ' αριθμ...... συμβολαίου τοκοχρεολυτικού δανείου) από τα οποία, κατά τους ισχυρισμούς του αποδεικνύεται ότι το τίμημα της πωλήσεως του διαμερίσματος δεν είχε εισπραχθεί το πρώτο δεκαήμερο του μηνός Οκτωβρίου 2000, και επομένως δεν ήταν δυνατό εκ του τιμήματος αυτού, το οποίο διατηρούσε στην οικία του ο ενάγων, να καταβληθεί το ποσό των 7.000.000 δρχ.

καταλείπονται αμφιβολίες ως προς το εάν το εφετείο έλαβε υπόψη και τα κρίσιμα αυτά έγγραφα, αφού δεν αιτιολογεί ειδικώς την παραδοχή του ότι το ποσό των 7.000.000 δρχ., που όπως δέχεται ο ενάγων δάνεισε στον εναγόμενο, είχε εισπραχθεί πράγματι κατά την κατάρτιση του πωλητηρίου συμβολαίου την ....... Επομένως πρέπει να γίνει δεκτός ο λόγος αυτός αναίρεσης, ως προς το σκέλος του που κρίθηκε παραδεκτός, και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης.

Ακολούθως πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΌΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 152/2006 απόφαση του Εφετείου Λάρισας.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση, συντιθέμενο από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που εξέδωσαν αυτή. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος από ευρώ 2.000.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Μαρτίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 1 Απριλίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ