Supreme Court quashes lower court decision on compensation for expropriation due to procedural error regarding public utility declaration.

Απόφαση 655 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 655/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου και Γεώργιο Πετράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Φεβρουαρίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό των Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο Παναγιώτη Σπανό, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ο οποίος ανακάλεσε την από 12 Φεβρουαρίου 2007 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ.

Των αναιρεσίβλητων: 1. ..... , 2. .... , 3. .... , 4. ..... , 5. .... , 6. .... , 7. .... , 8. ..... , 9. .... και 10. .... , οι οποίοι δεν παραστάθηκαν.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις με αριθμούς έκθ. κατάθεσης 3896/8-10-2002 και 4561/15-11-2002 αιτήσεις προσδιορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης επί αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, που κατατέθηκαν ενώπιον του Εφετείου Θεσσαλονίκης και συνεκδικάσθηκαν.

Εκδόθηκε η 2117/2005 οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 24 Οκτωβρίου 2005 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνον το αναιρεσείον, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Πλαστήρας Αναστασάκης, ανέγνωσε την από 3 Φεβρουαρίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο με αριθμούς 147Β/26.9.2006, 148Β/26.9.2006, 121Β΄/21.9.2006, 122Β΄/21.9.2006, 119 Β΄/21.9.2006, 120Β΄/21.9.2006, 123Β΄/21.9.2006, 124Β΄/21.9.2006, 138Β΄/25.9.2006, 139Β΄/25.9.2006, 150Β΄/28.9.2006, 151Β΄/28.9.2006, 140Β΄/25.9.2006, 141Β/ /25.9.2006, 3427/28.9.2006, 3426/28.9.2006 και 3428/28.9.2006 εκθέσεις επιδόσεως των αρμοδίων δικαστικών επιμελητών του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης .... οι δέκα έξι (16) πρώτοι και του Πρωτοδικείου Βέροιας .... οι τρείς (3) τελευταίες, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης από 24.10.2005 αιτήσεως αναιρέσεως με την πράξη ορισμού δικασίμου αυτής με την οποία ορίστηκε δικάσιμος για την εκδίκασή της αυτή που αναφέρεται στην αρχή αυτής της απόφασης (23.2.2007) και με κλήση προς παράσταση κατά τη συζήτησή της επιδόθηκε με επιμέλεια του πληρεξουσίου του Ελληνικού Δημοσίου Παναγιώτη Σπανού, Παρέδρου του Ν.Σ.Κ., νομίμως και εμπροθέσμως στους αναιρεσίβλητους με τη σειρά που αναγράφονται στην αίτηση και ανωτέρω αντίστοιχα.

Συνεπώς, εφ΄ όσον αυτοί δεν εμφανίσθηκαν κατά τη δικάσιμο αυτή κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε, κατά τη σειρά εγγραφής της, από οικείο πινάκιο, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως, παρά την ερημοδικία των (άρθρ. 176 ΚΠολΔ), μετά την προσκόμιση και της επικαλούμενης σχετικώς υπ΄ αριθ. 134/18.1.2006 γνωμοδοτήσεως του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

ΙΙ. Από τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ.1, 29, 30 και 37 παρ. 3 εδ.2 του ν.δ. της 17-7-1923 "περί σχεδίων πόλεων κ.λ.π" προκύπτει ότι το ρυμοτομικό διάταγμα αποτελεί πράξη κηρύξεως αναγκαστικής απαλλοτριώσεως μόνον των ακινήτων που καταλαμβάνονται από χώρους οριζομένους ως κοινοχρήστους, όχι δε και των ακινήτων που καταλαμβάνονται από χώρους τους οποίους το σχέδιο καθορίζει ειδικώς για την ανέγερση δημοσίων, δημοτικών κλπ κτιρίων και για την εκτέλεση έργων κοινής ωφελείας.

Διότι για τα ακίνητα αυτά είναι απαραίτητη η έκδοση ιδιαιτέρας πράξεως η οποία να καθορίζει συγκεκριμένα το έργο και τον φορέα και αποτελεί την κήρυξη της αναγκαστικής απαλλοτριώσεως (ΑΠ 1043/1990, ΣΤΕ 4610/1986). Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε τα εξής: Με την υπ' αριθ. 32/34 τροποποίηση της υπ' αριθ. 32/05 τροποποιητικής της 32 πράξης εφαρμογής της πολεοδομικής μελέτης του δήμου Ευόσμου- Θεσσαλονίκης, η οποία εγκρίθηκε με τη με αριθμ. 29/ΠΕ/οικ. 40180/4-12-2000 απόφαση του Νομάρχη Θεσσαλονίκης, που μεταγράφηκε νόμιμα, απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά το ευρισκόμενο επί της συμβολής των οδών .... - τέρμα και ....

και .... , με αριθμό κτηματογραφήσεως ..... οικόπεδο των αιτούντων, το οποίο περιλαμβάνει τμήματα των οικοδομικών τετραγώνων ......δ΄ και..... ε΄ και πεζόδρομο υπό διάνοιξη στη γειτονιά 7. η απαλλοτρίωση του εν λόγω ακινήτου έγινε για λόγους δημόσιας ωφέλειας και προορίζεται το δυτικό τμήμα του ως χώρος πρασίνου (ΟΤ.....

ε΄), με υπόχρεο σε αποζημίωση το Δήμο Ευόσμου το δε ανατολικό ως χώρος για τη δημιουργία αθλητικών εγκαταστάσεων (ΟΤ.... δ΄) και ως πεζόδρομος, με υπόχρεο σε αποζημίωση το Ελληνικό Δημόσιο. Ως δικαιούχοι της αποζημιώσεως φέρονται οι πέντε πρώτοι για 715,09 τ.μ., οι 6ος και 7ος για 390,76 τ.μ., η 8η για 205,74 τ.μ. και οι 9ος και 10η για 299,31 τ.μ.

Ο ισχυρισμός του Ελληνικού Δημοσίου, ότι για την προκειμένη απαλλοτρίωση καθ΄ όσον αφορά το τμήμα του απαλλοτριωθέντος για το οποίο υποχρεούται το ίδιο, δεν εξεδόθη ακόμη πράξη της διοικήσεως για την απαλλοτρίωσή του, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, δεδομένου ότι και αν κριθεί διοικητικά ότι πάσχει η προκειμένη απαλλοτρίωση, ο καθορισμός της αποζημιώσεως δεν ασκεί έννομη επιρροή, ενόψει του ότι και το ίδιο το Ελληνικό Δημόσιο δέχεται ότι το εν λόγω ακίνητο έχει δεσμευθεί και απαλλοτριωθεί.

Με τις παραδοχές του όμως αυτές το Εφετείο καθ' όσον αφορά το τμήμα του φερομένου ως απαλλοτριωθέντος ακινήτου για το οποίο υπόχρεο προς αποζημίωση φέρεται το ελληνικό Δημόσιο και του οποίου προέβη επίσης στον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως μολονότι, κατά τις παραδοχές του αυτό προορίζεται για την κατασκευή έργου κοινής ωφελείας (αθλητικών εγκαταστάσεων) και επομένως δεν απαλλοτριώθηκε (αφού δεν επακολούθησε η κατά τα άνω έκδοση ιδιαίτερης πράξης που καθορίζει συγκεκριμένα το έργο και το φορέα και που αποτελεί την κήρυξη της απαλλοτρίωσης), αλλά απλώς τελεί υπό την απαγόρευση της χρησιμοποιήσεώς του για σκοπό διάφορο του καθορισθέντος (ΣΤΕ 4610/1986 ΕλλΔ/νη 28.1474) και επομένως δεν έπρεπε να καθορισθεί γι' αυτό οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης η οποία κατ' άρθρο 20 του Ν. 2882/2001 (Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων) καθορίζεται μόνον αν έχει κηρυχθεί αναγκαστική απαλλοτρίωση, παραβίασε τις άνω αναφερόμενες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου.

Επομένως ο εκ του άρθρου 559 αριθ.1 σχετικός (μόνος) λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια αυτή, είναι βάσιμος και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 2117/2006 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσας.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος την οποία ορίζει στο ποσό των ενιακοσίων εβδομήντα (970) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Μαρτίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 23 Μαρτίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ