Supreme Court quashes single judge decision due to illegal composition violating mandatory service requirements.

Απόφαση 652 / 2024 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 652/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Μουλιανιτάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρουλιώ Δαβίου, Αθανάσιο Θεοφάνη-Εισηγητή, Αγαθή Δερέ, Χριστίνα-Ζαφειρία Γαβριηλίδου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 10 Ιανουαρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ά. χήρας Π. Ε. το γένος Ε. και Σ. Ε., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Σπυρίδωνα Μπουρμπούλη, που ανακάλεσε την από 19-12-2023 δήλωσή του για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Κ. Φ. του Α. και της Σ., 2) Θ. Φ. του Α. και της Σ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αλέξανδρο Κούρκουλο, και κατέθεσαν προτάσεις

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7-9-2017 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Κεφαλληνίας-Αργοστολίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 326/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6/2021 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 6-5-2021 αίτηση και τους από 6-12-2023 προσθέτους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και των προσθέτων αυτής λόγων, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή τους και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινομένη από 06.05.2021 αίτηση αναιρέσεως, προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων και κατά την τακτική διαδικασία, εκδοθείσα, υπ' αριθμ. 06/2021 τελεσίδικη απόφαση του, ως εφετείου, δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας, το οποίο απέρριψε την από 04.01.2019 έφεση της αναιρεσείουσας κατά της υπ' αριθμ. 326/2018 οριστικής αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Αργοστολίου, το οποίο είχε κάνει δεκτή την από 07.09.2017 αναγνωριστική κυριότητας αγωγή των αναιρεσιβλήτων.

Η αίτηση αυτή αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553§1 στοιχ. β', 556§1, 558 εδάφ. α', 564§1, 566§1 του Κ.Πολ.Δ.). Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρο 577§1 του Κ.Πολ.Δ.) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τους λόγους της (άρθρο 577§2 του Κ.Πολ.Δ.), συνεκδικαζομένη (άρθρο 577§3 του Κ.Πολ.Δ.) με τους από 06.12.2023 προσθέτους λόγους αυτής, οι οποίοι, ομοίως, ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρο 569 του Κ.Πολ.Δ.).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αριθμ. 2 του Κ.Πολ.Δ., κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση (και) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος. Ο λόγος αυτός, συνδεόμενος με την επιταγή του άρθρου 8 εδάφ.

α' του Συντάγματος 1976/1986/2001/2008/2029, που περιέχεται και στο άρθρο 109§1 του Κ.Πολ.Δ., σύμφωνα με την οποία κανένας δεν στερείται χωρίς τη θέληση του τον δικαστή που του έχει ορίσει ο νόμος, ιδρύεται μόνον όταν η σχετική πλημμέλεια βαρύνει τη σύνθεση του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, μη νόμιμη σύνθεση του δικαστηρίου υπάρχει, αν δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις του Κ.Πολ.Δ., του Κώδικα οργανισμού δικαστηρίων και καταστάσεως δικαστικών λειτουργών (ν. 1756/1988), όπως ίσχυε κατά τον ενδιαφέροντα χρόνο, ή ειδικών νόμων για τη σύνθεση αυτού και την αναπλήρωση των κωλυομένων μελών του.

Έτσι, σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 15§1 του ως άνω ν. 1756/1988, ο καθορισμός της συνθέσεως του δικαστηρίου, με την έννοια του προσδιορισμού του συγκεκριμένου δικαστή ή των συγκεκριμένων δικαστών που θα εκδικάσουν τις υποθέσεις, γίνεται από τον πρόεδρο του δικαστηρίου. Συναφώς, κατά το άρθρο 305 αριθμ. 1 του Κ.Πολ.Δ., το πρωτότυπο της αποφάσεως πρέπει να αναφέρει, μεταξύ άλλων, τη σύνθεση του δικαστηρίου.

Η απόδειξη δε της κακής συνθέσεως γίνεται από την απόφαση ή από τα πρακτικά, ενόσω δεν προσβάλλονται για πλαστότητα. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 17Α του Κ.Πολ.Δ., που προστέθηκε με το άρθρο 3§3 του ν. 3994/2011, όπως ίσχυε κατά τον ενδιαφέροντα χρόνο, στην αρμοδιότητα των μονομελών πρωτοδικείων υπάγονται και οι εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων της περιφέρειάς τους.

Στην περίπτωση αυτή, τα μονομελή πρωτοδικεία συγκροτούνται από πρόεδρο πρωτοδικών ή πρωτοδίκη με πενταετή τουλάχιστον υπηρεσία, στην οποία συνυπολογίζεται και η υπηρεσία αυτού ως παρέδρου πρωτοδικείου, και, σε περίπτωση που δεν υπηρετούν πρωτοδίκες με την πιο πάνω υπηρεσία ή αυτοί που υπηρετούν δεν επαρκούν, από τον αρχαιότερο κατά διορισμό πρωτοδίκη (Α.Π. 523/2020, Α.Π. 1604/2018, Α.Π. 643/2016).

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα διαδικαστικά έγγραφα της δικογραφίας, τα οποία παραδεκτώς (άρθρο 561§2 του Κ.Πολ.Δ.) επισκοπούνται προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την προσβαλλόμενη απόφασή του (υπ' αριθμ. 6/2021) το Μονομελές Πρωτοδικείο Κεφαλληνίας, που δίκασε ως εφετείο, απέρριψε την από 04.01.2019 έφεση της αναιρεσείουσας - εκκαλούσας - εναγομένης κατά της υπ' αριθμ. 326/2018 αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Αργοστολίου.

Κατά της ως άνω αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας ασκήθηκε από την αναιρεσείουσα - εκκαλούσα - εναγομένη η κρινομένη αίτηση αναιρέσεως. Στη σύνθεση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας, που συνεδρίασε στις 21.10.2020 και εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση, μετείχε ως μονομελής δικαστής ο Πρωτοδίκης του Δικαστηρίου αυτού Α.

Σ., ο οποίος, όμως, δεν είχε συμπληρώσει την, κατά νόμο, απαιτουμένη συνολική πενταετή υπηρεσία, αφού είχε διορισθεί, ως πάρεδρος πρωτοδικείου, στις 02.09.2019 και, ακολούθως, διορίσθηκε πρωτοδίκης στις 02.09.2020 τοποθετήθηκε δε στο Πρωτοδικείο Κεφαλληνίας, στο οποίο ορκίσθηκε και ανέλαβε υπηρεσία. Κατά το δικαστικό έτος το διαρκέσαν από τις 16.09.2020 έως και τις 15.09.2021 υπηρετούσαν στο εν λόγω Δικαστήριο, πέραν της Προέδρου Πρωτοδικών Μ.

Β., (κατά σειρά αρχαιότητας) οι Πρωτοδίκες (κατά σειρά αρχαιότητας) Β. Μ., Α. Σ., Γ. Γ. και η Πάρεδρος Πρωτοδικείου Ά. Μ.. Κατά τη δικάσιμο της 21.10.2020 απουσίαζε από το Πρωτοδικείο Κεφαλληνίας η Πρωτοδίκης Β. Μ., η οποία έκανε χρήση της αδείας μητρότητας που προβλεπόταν από τις διατάξεις των άρθρων 44§20 του ν. 1756/1988 και 52§1 του ν. 3528/2007, με αποτέλεσμα να είναι αρχαιότερος κατά διορισμό Πρωτοδίκης ο εκδικάσας την ως άνω, από 21.09.2018, έφεση.

Επομένως, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, η συγκρότηση της συνθέσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας που εξέδωσε, ως εφετείο, την προσβαλλομένη 25/2021 απόφαση, είναι μη νόμιμη, αφού έγινε κατά παράβαση της διατάξεως του άρθρου 17Α του Κ.Πολ.Δ., και, συνεπώς, το πιο πάνω δικαστήριο υπέπεσε στην προβλεπομένη από το άρθρο 560 αριθμ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

πλημμέλεια, όπως βάσιμα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα με τον πρώτο λόγο του αναιρετηρίου, ο οποίος παραδεκτά προτείνεται για πρώτη φορά ενώπιον του Αρείου Πάγου, ενόψει του ότι ο ισχυρισμός στον οποίο στηρίζεται, της κακής συνθέσεως του δικαστηρίου, αφορά τη δημοσία τάξη κατ' άρθρον 562§2 στοιχ. γ' του Κ.Πολ.Δ. (Α.Π. 311/2022, Α.Π. 523/2020, Α.Π. 502/2017), και ο οποίος πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος.

Μετά την παραδοχή του λόγου αυτού, παρελκούσης της εξετάσεως των λοιπών λόγων αναιρέσεως (αρχικών και προσθέτων), λόγω της αναιρετικής εμβελείας του γενομένου δεκτού λόγου, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 580§3 του Κ.Πολ.Δ., στο ίδιο Πρωτοδικείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλον δικαστή, εκτός από εκείνον που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση.

Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στην αναιρεσείουσα του κατατεθέντος παραβόλου (άρθρο 495§3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι, λόγω της ήττας τους, στην πληρωμή μέρους των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το σχετικό αίτημά της, λόγω της εύλογης αμφιβολίας αυτών (αναιρεσιβλήτων) ως προς την έκβαση της δίκης (άρθρα 179 εδάφ.

β', 183, 189, 191§2 του Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 6/2021 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας, που δίκασε ως εφετείο.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο (Πρωτοδικείο) που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου στην αναιρεσείουσα. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων ευρώ (1.000,00€).

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Μαρτίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 30 Απριλίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ