Supreme Court annuls lower court decision for insufficient reasoning on gift revocation under Greek Civil Code.

Απόφαση 651 / 2020 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 651/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Κοντό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Βασδέκη, Κωνσταντίνα Μαυρικοπούλου, Αικατερίνη Κρυσταλλίδου - Μωρέση και Μυρσίνη Παπαχίου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Νοεμβρίου 2019, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ε. Ρ., υπό την ιδιότητά της ως κληρονόμου και διαδόχου του Κ. Μ. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Κανελλόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: Π. Μ. η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Στο σημείο αυτό εμφανίστηκε ο δικηγόρος Κωνσταντίνος Ψαρρός, ο οποίος δήλωσε στο ακροατήριο ότι η ως άνω αναιρεσίβλητη απεβίωσε στις …, όπως προκύπτει από την με ημερομηνία … ληξιαρχική πράξη θανάτου του Δήμου Αθηναίων και κληρονομήθηκε από τα νόμιμα τέκνα της: 1) … και 2) …, οι οποίοι συνεχίζουν τη βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπούνται από τον ίδιο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-2-2005 αγωγή της αρχικής διαδίκου Π. Λ., που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αιγίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 81/2010 του ίδιου Δικαστηρίου και 326/2015 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 29-6-2017 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 558 εδ.α' ΚΠολΔ, η αναίρεση απευθύνεται κατά εκείνων, που ήταν διάδικοι στη δίκη στην οποία εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση και, σε περίπτωση θανάτου κάποιου από αυτούς, κατά των καθολικών διαδόχων ή των κληροδόχων του, με την προϋπόθεση, όμως, ότι ο αναιρεσείων, πριν από την άσκηση της αναιρέσεως, είχε λάβει, με οποιονδήποτε τρόπο, γνώση του θανάτου του.

Διαφορετικά, η αναίρεση που απευθύνεται κατά του αποβιώσαντος, χωρίς, δηλαδή, ο αναιρεσείων να γνωρίζει το θάνατό του, δεν είναι άκυρη και χωρεί νόμιμα η συζήτησή της με τους καθολικούς διαδόχους (κληρονόμους) του θανόντος, οι οποίοι καλούνται ή εμφανίζονται κατά τη συζήτηση με την ιδιότητα αυτή και προβάλλουν υπεράσπιση για την ουσία της υποθέσεως.

Αν, όμως, ο θάνατος του διαδίκου είχε γνωστοποιηθεί στον αναιρεσείοντα πριν από την άσκηση της αναιρέσεως με οποιονδήποτε τρόπο και, παρ' όλα αυτά, η αναίρεση ασκήθηκε κατά του θανόντος, τότε είναι άκυρη, αφού στρέφεται κατά ανυπάρκτου, σύμφωνα με το άρθρο 35 ΑΚ, προσώπου. Η ακυρότητα, για την παραπάνω αιτία, επειδή ανάγεται στην έλλειψη της διαδικαστικής προϋποθέσεως της ικανότητας να είναι κάποιος διάδικος (άρθρο 62 ΚΠολΔ), εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο (άρθρα 73, 558 και 573 ΚΠολΔ), εφόσον από τα στοιχεία που προσκομίζονται από τους διαδίκους προκύπτουν οι σχετικές προϋποθέσεις, ήτοι να προηγήθηκε της ασκήσεως της αναιρέσεως ο θάνατος του αναιρεσίβλητου και ο αναιρεσείων, κατά την άσκηση της αναιρέσεως, να γνώριζε το γεγονός αυτό (ΑΠ 1282/2009, ΑΠ 65/2006), ενώ, προκειμένου να ασκηθεί έγκυρα η αναίρεση κατά του αντιδίκου του αναιρεσείοντος, δεν απαιτείται να γνωρίζει ο αναιρεσείων ότι ο αντίδικός του αυτός βρίσκεται, κατά την άσκηση της αναιρέσεως, στη ζωή, αφού, αντίθετα, ο νόμος απαιτεί τη γνώση του θανάτου του, ως προϋπόθεση ακυρότητας της αναιρέσεως, όταν αυτή ασκείται, παρά το θάνατό του, εναντίον του (ΑΠ 584/2019).

Με την από 29-6-2017 αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η, κατά την τακτική διαδικασία αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα, υπ' αριθμ. 326/2015 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών, με την οποία απορρίφθηκε κατ'ουσίαν η έφεση της υπεισελθούσης στη θέση του αρχικώς εναγομένου, Κ. Μ., Ε.Ρ. (αναιρεσείουσας), κατά της υπ' αριθμ. 81/2010 οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αιγίου, με την οποία είχε γίνει δεκτή η από 15-2-2005 αγωγή της ενάγουσας Π.Λ..

Η αίτηση αναιρέσεως, ασκήθηκε στις 12-10-2017, όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ. … πράξη καταθέσεως του γραμματέα του Εφετείου Πατρών και απευθύνεται κατά της ανωτέρω ενάγουσας (Π. Λ.). Κατά τη συζήτηση αυτής ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, κατά την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (της 25ης-11-2019), όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το πινάκιο, δεν εμφανίστηκε η ανωτέρω ενάγουσα-αναιρεσίβλητη.

Όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ. … ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιάρχου του Δήμου Αθηναίων η τελευταία απεβίωσε στις …, δηλαδή μετά την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως και πριν την άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως, καταλείποντας μόνους πλησιεστέρους συγγενείς και εξ αδιαθέτου κληρονόμους της τα τέκνα της α) Δ.Λ.

και β) Π. Λ. (βλ.το υπ'αριθμ.πρωτ. … πιστοποιητικό του Δήμου …). Από τα στοιχεία της δικογραφίας και τα προβαλλόμενα από τους διαδίκους, ενόψει και του ότι δεν υπάρχει ισχυρισμός των παρισταμένων καθολικών διαδόχων αυτής, περί γνωστοποιήσεως του θανάτου της ανωτέρω, κατά το προ της ασκήσεως της αναιρέσεως χρονικό διάστημα στην ήδη αναιρεσείουσα, συνάγεται ότι η τελευταία δεν είχε λάβει γνώση με οποιοδήποτε τρόπο του θανάτου της αντιδίκου της πριν την άσκηση της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως.

Οι κληρονόμοι της αποβιώσασας διαδίκου παρέστησαν νομίμως κατά την αναφερομένη στην αρχή της αποφάσεως δικάσιμο, εκπροσωπούμενοι από τον νομοτύπως διορισμένο πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Ψαρρό του ΔΣ Αθηνών και δήλωσαν ότι συνεχίζουν τη δίκη και προβάλουν υπεράσπιση επί της ουσίας της υποθέσεως.

Επομένως, η αίτηση αναιρέσεως στρεφομένη κατά της ανωτέρω διαδίκου, η οποία απεβίωσε πριν από την άσκησή της, είναι έγκυρη και νομίμως χωρεί η συζήτησή της.

Συνεπώς, ο περί του αντιθέτου ισχυρισμός των παρισταμένων καθολικών διαδόχων αυτής, είναι απορριπτέος. Η αίτηση ασκήθηκε νομοτύπως και εμπροθέσμως (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔ) και καταβλήθηκε το προσήκον παράβολο του Δημοσίου, όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ. … έκθεση καταθέσεως δικογράφου του Γραμματέα του Εφετείου Πατρών, είναι, συνεπώς, παραδεκτή (άρθρο 577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς τους λόγους της (άρθρο 577 παρ.3 ΚΠολΔ).

Από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ) προκύπτουν τα ακόλουθα: Η ενάγουσα Π. Λ., με την από 15-2-2005 αγωγή της ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αιγίου απευθυνόμενη κατά του εναγομένου Κ. Μ., ιστορούσε ότι, δυνάμει της αναφερομένης και νομίμως μεταγεγραμμένης συμβολαιογραφικής πράξεως, ο τελευταίος της μεταβίβασε με αιτία δωρεά εν ζωή, σε εκπλήρωση ιδιαιτέρου ηθικού καθήκοντος, τις περιγραφόμενες οριζόντιες ιδιοκτησίες.

Ότι στη συνέχεια προέβη σε ανάκληση της δωρεάς επικαλούμενος αχαριστία, αλλά και παραβίαση όρου αυτής, περί υποχρεώσεως περιποιήσεως και φροντίδας του. Ζήτησε δε, επικαλούμενη ανυπαρξία λόγων ανακλήσεως της δωρεάς, να αναγνωρισθεί η ακυρότητα της σχετικής πράξεως ανακλήσεως, καθόσον συνεστήθη ανέκκλητη και, επικουρικώς, διότι ουδέποτε φάνηκε αχάριστη προς τον δωρητή και ουδέποτε παρέβη την υποχρέωσή της προς διατροφή, περίθαλψη και φροντίδα του τελευταίου.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την υπ' αριθμ. 81/2010 οριστική απόφασή του απέρριψε την κύρια βάση της αγωγής και δέχθηκε την επικουρική της βάση κρίνοντας ότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις ανακλήσεως της δωρεάς, λόγω αχαριστίας.Κατά της αποφάσεως αυτής άσκησε έφεση η υπεισελθούσα στη θέση του αρχικώς εναγομένου Ε.

Ρ. (αναιρεσείουσα), η οποία απερρίφθη με την προσβαλλομένη υπ' αριθμ. 326/2015 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών. Κατά το άρθρο 505 του ΑΚ ο δωρητής έχει δικαίωμα να ανακαλέσει τη δωρεά αν ο δωρεοδόχος φάνηκε με βαρύ παράπτωμα αχάριστος απέναντι στον δωρητή, στο σύζυγο ή σε στενό συγγενή του και ιδίως αν αθέτησε την υποχρέωσή του να διατρέφει το δωρητή.

Ως αχαριστία κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, που δικαιολογεί την ανάκληση της δωρεάς, νοείται η έλλειψη συναισθήματος ευγνωμοσύνης του δωρεοδόχου προς το δωρητή, που εκδηλώνεται με βαριά, υπαίτια και δυναμένη να καταλογιστεί αντικοινωνική συμπεριφορά ή διαγωγή του δωρεοδόχου προς το δωρητή ή το σύζυγο ή στενό συγγενή του και αντιβαίνει σε κανόνες δικαίου ή σε κρατούσες στην κοινωνία αντιλήψεις περί ηθικής και ευπρεπείας (ΑΠ 1429/2013, ΑΠ 1982/2006, ΑΠ 982/2004).

Έτσι, αχαριστία μπορεί κατά τις περιστάσεις να αποτελεί και η χωρίς σοβαρό λόγο αδιαφορία του δωρεοδόχου γενικώς για την τύχη του δωρητή, όταν ο τελευταίος έχει ανάγκη από περίθαλψη ή ανάγκη εκδηλώσεων αγάπης και ενδιαφέροντος για ψυχολογική του στήριξη, λόγω της δύσκολης ψυχοσωματικής καταστάσεως στην οποία έχει περιέλθει, όπως λόγω γήρατος συνοδευομένου από ασθένεια.

Το ζήτημα δε αν η συμπεριφορά ή διαγωγή του δωρεοδόχου που καταδεικνύει την αχαριστία συνιστά ή όχι βαρύ παράπτωμα κρίνεται από τον δικαστή, ο οποίος για τη μόρφωση της κρίσεώς του εκτιμά τη συμπεριφορά αυτή βάσει κριτηρίων αντικειμενικών, λαμβάνοντας υπ' όψη και το βαθμό της υπαιτιότητας του δωρεοδόχου και το τυχόν συντρέχον πταίσμα του δωρητή ή του συζύγου ή στενού συγγενή του και αποφαίνεται αν η συμπεριφορά του δωρεοδόχου, την οποία δέχθηκε (το δικαστήριο) ως εμπίπτουσα, κατ' αντικειμενική κρίση, στις νομικές έννοιες του βαρέως παραπτώματος και της αχαριστίας, συνιστά στη συγκεκριμένη περίπτωση βαρύ παράπτωμα και αχαριστία, που δικαιολογεί την ανάκληση της δωρεάς (ΑΠ 1429/2013, ΑΠ 1982/2006, ΑΠ 982/2004).

Η κρίση αυτή του δικαστή της ουσίας ελέγχεται αναιρετικώς, όχι ως προς το αν έλαβαν χώρα τα συνιστώντα το βαρύ παράπτωμα και την αχαριστία πραγματικά περιστατικά, ούτε ως προς την εκτίμησή του αν τα περιστατικά αυτά, ενόψει του χαρακτήρα των συγκεκριμένων διαδίκων, του τρόπου και των συνθηκών υπό τις οποίες τελέστηκαν, συνιστούν ή όχι στη συγκεκριμένη περίπτωση βαρύ παράπτωμα και αχαριστία, αφού και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για εκτίμηση πραγμάτων, αλλά ως προς την περαιτέρω αξιολόγηση αν τα περιστατικά, όπως τα δέχθηκε ο δικαστής της ουσίας ότι αποδείχθηκαν, πληρούν ή όχι το πραγματικό των νομικών εννοιών του βαρέως παραπτώματος και της αχαριστίας και, κατά συνέπεια, δικαιολογούν ή αποκλείουν γενικώς την εφαρμογή του άρθρου 505 ΑΚ, περαιτέρω δε και για έλλειψη νομίμου βάσεως, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού εμφιλοχωρούν ασάφειες ή αντιφάσεις ή ανεπάρκειες (ΑΠ 173/2017, ΑΠ 1523/2010).

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι ο λόγος αναιρέσεως για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, αντίστοιχα δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου τα πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται με βάση το πραγματικό κανόνα δικαίου για την επέλευση της εννόμου συνέπειας, που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της.

Στην περίπτωση, που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσία την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχτηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναιρέσεως, αν οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως καθιστούν φανερή την παραβίαση (ΟλΑΠ 9/2013).

Ακόμη, κατά το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ αναίρεση χωρεί αν η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ανεπάρκεια αιτιολογιών, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, υπάρχει όταν δεν προκύπτουν από την απόφαση σαφώς και επαρκώς τα περιστατικά που είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση της διατάξεως ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή όταν η απόφαση έχει ελλείψεις, όσον αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των κρισίμων περιστατικών που έγιναν δεκτά.

Αντιφατικότητα δε αιτιολογιών υπάρχει όταν εξ αιτίας της δεν προκύπτει ποια πραγματικά περιστατικά δέχθηκε το δικαστήριο για να στηρίξει το διατακτικό, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί αν σωστά εφάρμοσε το νόμο. Η αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια πρέπει να έχει σχέση με ουσιώδεις ισχυρισμούς και κεφάλαια παροχής εννόμου προστασίας και επιθετικά ή αμυντικά μέσα και όχι με την επιχειρηματολογία των διαδίκων ή του δικαστηρίου, ούτε την εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή διατυπώνεται σαφώς (ΟλΑΠ 9/2016, Ολ ΑΠ 9/2013, ΟλΑΠ 24/1992).

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το Εφετείο, δέχθηκε, με την προσβαλλομένη απόφασή του κατά το ενδιαφέρον την παρούσα αναιρετική διαδικασία μέρος, τα εξής: "Δυνάμει της υπ' αριθµ. 674/27.5.2004 πράξης δωρεάς εν ζωή οριζοντίων ιδιοκτησιών της συμβολαιογράφου Χαλανδρίου Διαµάντως Ασηµακόπουλου, ... ο αρχικώς εναγόμενος, Κ.

Μ., ... μεταβίβασε στην ενάγουσα και εν προκειμένω εφεσίβλητη, Π. Λ. (αναιρεσίβλητη), τα κατωτέρω περιγραφόμενα ακίνητα και συγκεκριμένα: α) το υπό στοιχεία Α - 2 διαμέρισμα του πρώτου πάνω από το ισόγειο ορόφου πολυκατοικίας κτισμένης σε οικόπεδο που βρίσκεται στο Χαλάνδρι Αττικής, ... , εντός του εγκεκριμένου σχεδίου του Δήμου Χαλανδρίου, στο υπ' αριθµ.

… Ο.Τ., επί των οδών … και …, επιφάνειας 105 τ.µ., ... β) το υπό στοιχεία Α - 2 διαμέρισμα του πρώτου πάνω από το ισόγειο ορόφου πολυκατοικίας κτισμένης σε οικόπεδο πού βρίσκεται στο Χαλάνδρι Αττικής, στο υπ' αριθµ. … Ο.Τ., ... επιφάνειας 56,51 τ.µ., ... Από την επισκόπηση του συμβολαίου αυτού προκύπτει ότι ο ... Κ. Μ., όπως ...

εκπροσωπήθηκε, δήλωσε ότι δώριζε τις προηγουμένως περιγραφείσες οριζόντιες ιδιοκτησίες, λόγω δωρεάς εν ζωή, ισχυρής και αμετάκλητης, στην ... Π. Λ. ... (ενάγουσα εφεσίβλητη) ( αναιρεσίβλητη) καθώς και ότι η δωρεά αυτή γίνεται από ιδιαίτερο ηθικό καθήκον και για λόγους ευπρέπειας και επιπλέον σε ένδειξη ιδιαίτερης αγάπης και ευγνωμοσύνης του δωρητή προς την δωρεοδόχο, ενώ η τελευταία (ενάγουσα εφεσίβλητη) (αναιρεσίβλητη) δήλωσε ότι αποδεχόταν με ευγνωμοσύνη τη δωρεά που της έγινε, ευχαριστώντας τον δωρητή της και δηλώνοντας ότι παρέλαβε την κυριότητα των παραπάνω οριζοντίων ιδιοκτησιών, αναλαμβάνοντας παράλληλα τα σχετικώς απορρέοντα δικαιώματα και υποχρεώσεις, σύμφωνα με όσα σχετικώς διελήφθησαν στο πιο πάνω συμβόλαιο.

Όμως λίγους μήνες αργότερα και συγκεκριμένα την 3.1.2005, ο προαναφερόμενος δωρητής προέβη στην ανάκληση της συσταθείσας κατά τα ανωτέρω δωρεάς, δυνάμει της υπ' αριθμ. 3.241/3.1.2005 πράξης ανακλήσεως δωρεάς εν ζωή οριζοντίων ιδιοκτησιών του συμβολαιογράφου Αιγίου Γεωργίου Βασ. Σταματόπουλου, που έχει κατ' ακριβή μεταφορά του οικείου τμήματός της το ακόλουθο περιεχόμενο : " ....

Ο δωρητής Κ. Μ. μέχρι του χρόνου συστάσεως της ως άνω δωρεάς εν ζωή ήτο μόνιμος κάτοικος … ενώ η δωρεοδόχος ανεψιά του Π. Λ. (αναιρεσίβλητη) ήταν και παραμένει μόνιμος κάτοικος Αγίας Παρασκευής Αττικής. Ο σκοπός για τον οποίο συστήθηκε η ως άνω δωρεά εν ζωή ήτο όπως η δωρεοδόχος αναλάβει τον υπέργηρο δωρητή θείο της στην οικία της μετά το πέρας του θέρους του περασμένου έτους 2004 αναλαμβάνουσα την υποχρέωση της παροχής προς αυτόν συνεχούς φροντίδας και συγκεκριμένα αναλαμβάνουσα την υποχρέωση να μεριμνά γι' αυτόν, να τον φροντίζει, να του παρέχει στέγη, τροφή, συμπαράσταση, να νοιάζεται για την υγεία του, την ψυχαγωγία του, την συμπεριφορά του και γενικά την ευπρεπή διαβίωσή του έως το τέλος του βίου του.

Με τις εν λόγω υποσχέσεις συστήθηκε η δωρεά συνεπεία του γεγονότος ότι ο δωρητής στερείται κατιόντων και συζύγου και από τις αρχές του μηνός Σεπτεμβρίου του περασμένου έτους 2004 η ως άνω δωρεοδόχος θα έπρεπε κατά τη συμφωνία με το θείο της να τον παραλάβει από την οικία του στο Διακοπτό Αχαϊας και να τον φέρει στο σπίτι της στην Αγία Παρασκευή Αττικής.

Αντί να τηρήσει αυτή την υπόσχεσή της κατά τρόπο περίεργο και απαράδεκτο μετέφερε τον ως άνω δωρητή θείο της στο … Νοσοκομείο Αθηνών για να νοσηλευτεί δήθεν για τις ασθένειες από τις οποίες πάσχει (πάρκινσον και ζάχαρο), πράγμα αναληθές αφού αυτός προς το παρόν δεν χρειάζεται νοσοκομειακής περίθαλψης και διαβιώνει με τη χορήγηση των απαραίτητων φαρμάκων.

Έγκλειστος και απομονωμένος ο δωρητής για χρονικό διάστημα δέκα (10) ημερών περίπου στο παραπάνω Νοσοκομείο με τη συνδρομή μόνο μιας αποκλειστικής νοσοκόμας και χωρίς να δεχτεί καμιά επίσκεψη από τη δωρεοδόχο ή άλλο προσφιλές άτομο και χωρίς ιδιαίτερη φροντίδα και συμπαράσταση περιήλθε σε κατάσταση απόγνωσης και έντονης μελαγχολίας με αποτέλεσμα να αναγκαστεί να καλέσει τον Σεβασμιότατο ., Μητροπολίτη της Ιεράς Μητροπόλεως … με σκοπό να τον παραλάβει από το παραπάνω Νοσοκομείο - αφού η κατάσταση της υγείας του κλονίστηκε σοβαρά και επιδεινώθηκε από το αίσθημα της εγκατάλειψης και της απομόνωσης που του δημιουργήθηκε και να τον μεταφέρει στο Γηροκομείο της Μητρόπολης που βρίσκεται στο … και συγκεκριμένα στο … για να τύχει σχετικής φροντίδας και ζεστασιάς όπερ και εγένετο έως τούδε, που κάνει την ανάκληση της δωρεάς, την οποία είχε συστήσει λόγω παραπλανήσεώς του από τις υποσχέσεις της δωρεοδόχου.

Ακόμα ο ως άνω εμφανισθείς δήλωσε, ότι καίτοι η ως άνω δωρεά είχε συσταθεί µε τον όρο της αδιάκοπης περιποιήσεως και φροντίδας αυτού υπό της παραπάνω δωρεοδόχου ανεψιάς του, οπότε αυτή είχε αναλάβει έναντι αυτού, όπως προαναφέρθηκε, την υποχρέωση να μεριμνά και να φροντίζει γι' αυτόν, να του παρέχει στέγη, τροφή, συμπαράσταση, να νοιάζεται για την υγεία του, την ψυχαγωγία του, την συμπεριφορά του και γενικά την ευπρεπή διαβίωσή του, απεναντίας αυτή (η δωρεοδόχος) ουδέποτε έπραξε τούτο, αλλά µε τις προαναφερόμενες πράξεις και παραλείψεις της που είναι κοινωνικά αποδοκιμαστέες και αντίθετες προς τους κανόνες δικαίου και τις κοινωνικές αντιλήψεις για την ηθική και την ευπρέπεια, εδείχθη αχάριστη και έτσι παρέβη τις υποχρεώσεις της που είχε αναλάβει µε τη σύμβαση της δωρεάς.

Κατόπιν τούτου ο εμφανισθείς Κ. Μ. δηλώνει ρητά ότι ανακαλεί την παραπάνω δωρεά εν ζωή, θεωρώντας αυτή άκυρη, ανίσχυρη και σαν να µην έγινε ποτέ ... . Η συγκεκριμένη πράξη ανακλήσεως επιδόθηκε στην ενάγουσα-εφεσίβλητη (αναιρεσίβλητη) την …, όπως προκύπτει από την σχετική επισημείωση του επιδόσαντος αυτή δικαστικού επιμελητή, ….

Πλην όμως, από την παράθεση των διαληφθέντων στη συσταθείσα µε το υπ' αριθµ. … συμβόλαιο δωρεά, αποδεικνύεται ότι κανένας από τους παραπάνω όρους ή άλλος συναφής µε αυτούς δεν συμπεριλαμβανόταν στο συνταχθέν σχετικώς συμβόλαιο, µε αποτέλεσμα η παραπάνω δωρεά να µην τελεί υπό οποιαδήποτε αίρεση ή τρόπο, καθόσον κανένα από τα στοιχεία αυτά δεν συμφωνήθηκε στο εν λόγω συμβολαιογραφικό έγγραφο...Ακολούθησε η από … εξώδικη δήλωση πρόσκληση και γνωστοποίηση από πλευράς του αρχικώς εναγόμενου (Κ.

Μ.), η οποία αναφέρεται στην µε ημερομηνία … εξώδικη έγγραφη δήλωση πρόσκληση της ενάγουσας και εφεσίβλητης ... µε την οποία ο πρώτος, σύμφωνα µε τα αναγραφόμενα, ενέμεινε στην ανάκληση της συσταθείσας κατά τα παραπάνω δωρεάς, θέτοντας παράλληλα προθεσμία για την απόδοση των δωρηθέντων ακινήτων και δηλώνοντας ότι σε αντίθετη περίπτωση θα στρεφόταν δικαστικώς εναντίον της τελευταίας.

Σε απάντηση της από … εξώδικης δήλωσης - πρόσκλησης του αρχικώς εναγόμενου η ενάγουσα - εφεσίβλητη (αναιρεσίβλητη) του κοινοποίησε την … την από … εξώδικη έγγραφη δήλωση - πρόσκληση, όπου, προς αποκατάσταση της αλήθειας, όπως η εν λόγω διάδικος ισχυριζόταν, αντέτεινε ότι ουδέποτε: α) η συσταθείσα κατά τα ανωτέρω δωρεά - εξαρτήθηκε από τον όρο ή την υπόσχεση να του παράσχει στέγη, τροφή, συμπαράσταση και εν γένει φροντίδα, καθώς, σύμφωνα µε τα αναφερόμενα στο έγγραφο αυτό, την ηθική αυτή υποχρέωση έναντί του την είχε αναλάβει αυτοβούλως από πολλών ετών, χωρίς ποτέ να εξαρτήσει την παροχή αυτή από οποιουδήποτε είδους "αντιπαροχή", β) τέθηκε θέμα μεταφοράς ή παραλαβής του στην οικία της στην Αθήνα, διότι αυτός (αρχικώς εναγόμενος) κάθε χρόνο, είτε επ' ευκαιρία των περιόδων των εορτών, είτε και οποτεδήποτε άλλοτε, μετέβαινε στην Αθήνα, όπου διέμενε για όσο χρονικό διάστημα επιθυμούσε, λογιζόµενος ως µέλος της οικογένειάς της, µε την επιπρόσθετη μνεία ότι χάριν της άνεσής του και της ανεξαρτησίας του, του είχε παραχωρήσει μέσα στο χώρο της οικίας της, ανεξάρτητο και πλήρως επιπλωμένο διαμέρισμα, επιφάνειας 60 τ.µ.

περίπου, εξοπλισμένο, έτσι ώστε να βρίσκεται κοντά τους, όντας συγχρόνως αυτεξούσιος και ανενόχλητος, γ) παρέμεινε έγκλειστος και απομονωμένος στο … Νοσοκομείο, καθόσον όπως προκύπτει και από τα αρχεία του παραπάνω Νοσοκομείου, µε δική της μέριμνα, είχε στη διάθεσή του όχι µία αλλά τρεις αποκλειστικές νοσοκόμες, που εκτελούσαν οκτάωρη βάρδια, καλύπτοντας κατ' αυτόν τον τρόπο ολόκληρο το 24ωρο ενώ παραλλήλως δεν υπήρξε μέρα που να έλειψε η ίδια (ενάγουσα- εφεσίβλητη) (αναιρεσίβλητη) ή κάποιο από τα παιδιά της από κοντά του, δ) τον μετέφερε χωρίς την θέλησή του στο Νοσοκομείο αλλά ότι, αντιθέτως, ο ίδιος ζήτησε την εισαγωγή του, επειδή τις ημέρες εκείνες, ενώ ακόμα βρισκόταν στην οικία του στο …, παρουσίασε αδιαθεσία, δυσφορία και γενικότερη αδυναμία, έχοντας ήδη νοσηλευτεί σε πρόσφατο χρόνο στο Νοσοκομείο … για τους ίδιους λόγους.

Συνεχίζοντας στην ίδια, ως άνω, εξώδικη δήλωσή της, η ενάγουσα-εφεσίβλητη (αναιρεσίβλητη), ... παρέθετε την μετά τις διεξαχθείσες εξετάσεις διάγνωση, σύμφωνα µε την οποία "ο ασθενής πάσχει από πνευμονική ίνωση- λοίμωξη του αναπνευστικού - χρόνια νεφρική ανεπάρκεια - αρτηριακή υπέρταση αποφρακτικού τύπου ήπια σακχαρώδη διαβήτη -ηπατική διαταραχή". ...

Με τη μεταγενέστερη, από 24.5.2005, εξώδικη αλλά ανυπόγραφη δήλωση του αρχικώς εναγόμενου, αυτός, ... αναφορικά µε την ανώγειο οικία που βρίσκεται στο Δ…, ... της γνωστοποιούσε ότι λόγω της επιδεικνυόμενης ανάρμοστης συμπεριφοράς της προς το πρόσωπό του, ... για το υπόλοιπο του βίου του, της απαγόρευε ρητώς να εισέλθει καθ' οιονδήποτε τρόπο στην παραπάνω οικία και να πλησιάσει σ' αυτή μόνον μετά το θάνατό του, αφού προηγουμένως αφαιρούνταν τα προσωπικά του αντικείμενα και υπάρχοντα, μεταφερόμενα σε σημείο της αρεσκείας του, ενώ κατά τα λοιπά τα παρατιθέμενα στην από … εξώδικη δήλωση της ενάγουσας - εφεσίβλητης (αναιρεσιβλήτου) παρέμειναν αναπάντητα.

Προς τα διαλαμβανόμενα δε από πλευράς της τελευταίας στην προηγουμένως αναφερόμενη (από …) εξώδικη δήλωσή της, συνηγορούν και τα υπόλοιπα αποδεικτικά μέσα. Ειδικότερα, από αυτά προέκυψε ότι η πραγματοποιηθείσα κατά τα ανωτέρω δωρεά δεν εξαρτήθηκε από τρόπο ή όρο. Συγκεκριμένα, ο αρχικώς εναγόμενος που δεν είχε κατιόντες, καθόσον δεν είχε αποκτήσει παιδιά από το γάμο του µε την σύζυγό του …, ήταν ιερωμένος και ευκατάστατος, διαθέτοντας μεγάλη ακίνητη και κινητή περιουσία.

Επιπροσθέτως επρόκειτο για έναν άνθρωπο αυτάρκη και κοινωνικό, ο οποίος είχε την δυνατότητα να διάγει τη ζωή του, όπως εκείνος επιθυμούσε και στο μέτρο που του το επέτρεπαν η φυσική του κατάσταση και η ηλικία του (είχε γεννηθεί το έτος 1916). Μολονότι είχε και άλλους συγγενείς και πέραν του ότι αυτός (ο αρχικώς εναγόμενος) διέθετε τις οικονομικές δυνάμεις για να αυτοδιατρέφεται αλλά και να καλύπτει τις λειτουργικές ανάγκες της οικίας του και της εν γένει διαβίωσής του, η ενάγουσα - εφεσίβλητη ...

που τύγχανε ανεψιά αυτού εξ αγχιστείας, ήδη από πολλών ετών, πριν ακόμη από τη σύσταση της επίμαχης δωρεάς, συνέβαλε παραπληρωµατικά στην εν γένει φροντίδα του, καλύπτοντας ενίοτε τις πρακτικές αλλά κυρίως τις συναισθηµατικές του ανάγκες, που ήταν αυξημένες λόγω της χηρείας του και της έλλειψης άμεσων κατιόντων.

Ειδικότερα, η συγκεκριμένη διάδικος διατηρούσε στενές οικογενειακές σχέσεις µε τον δωρητή, τη σύζυγό του (πρεσβυτέρα Π.) και την αδελφή αυτού (αρχικώς εναγόμενου), η οποία ήταν άτομο µε ειδικές ανάγκες, καθώς μετέβαινε συχνά στο Δ., συνδράμοντάς τους ποικιλοτρόπως, ιδίως όταν ανέκυπτε πρόβλημα υγείας, µε τη μεσολάβηση κυρίως του συζύγου της, που εργαζόταν στο Ι.Κ.Α., για την διεκπεραίωση των σχετιζόμενων µε τα εκάστοτε νοσηλευτικά ιδρύματα πρακτικών και διαδικαστικών θεμάτων.

Ιδιαιτέρως δε, μετά το θάνατο της συζύγου του αρχικώς εναγόμενου (πρεσβυτέρας Π.), περί τα έτη …, η ενάγουσα - εφεσίβλητη (και ήδη αναιρεσίβλητη) μερίμνησε ώστε ο τελευταίος να επικουρείται σε τακτική βάση για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών της οικίας του καθώς και των εν γένει πρακτικών αναγκών του (καθαριότητα, παρασκευή φαγητού, υγιεινή κλπ) από την Α.Κ.

ενώ η ίδια (ενάγουσα - εφεσίβλητη) συνέχισε να επισκέπτεται το Δ. σε τακτά χρονικά διαστήματα, αδιευκρίνιστης διάρκειας, αλλά τουλάχιστον άπαξ μηνιαίως, Σαββατοκύριακα, τριήμερα σε περιόδους εορτών όπως και για κάποιες μέρες κατά την διάρκεια των θερινών μηνών. Από την πλευρά του, ο αρχικώς εναγόμενος επισκεπτόταν την οικία της ενάγουσας- εφεσίβλητης ...

όσο συχνά ο ίδιος προέκρινε και μπορούσε, διαμένοντας σε ανεξάρτητο και πλήρως εξοπλισμένο διαμέρισμα εντός αυτής (της οικίας της ενάγουσας- εφεσίβλητης), επιφάνειας 60 τ.µ. περίπου, προκειμένου να αισθάνεται ανεξάρτητος και αυτόνομος, όπως επιθυμούσε. Οι εκάστοτε συναντήσεις τους χαρακτηρίζονταν από οικειότητα και θαλπωρή, καθώς τόσο η ενάγουσα- εφεσίβλητη ...

όσο και ο σύζυγός της του συμπαραστέκονταν ουσιαστικά φροντίζοντας για την υγεία αλλά και την ψυχαγωγία του αρχικώς εναγόμενου, καθώς πραγματοποιούσαν προς το σκοπό αυτό επισκέψεις σε νοσοκομεία, οσάκις αυτό επιβαλλόταν, περιπάτους και συναναστροφές µε γνωστούς του ιερωμένους, κατά τις επιθυμίες του.

Χαρακτηριστικό δε των στενών σχέσεων που κατά τα ανωτέρω αναπτύχθηκαν ήταν το στοιχείο ότι τα παιδιά της ενάγουσας - εφεσίβλητης ... προσφωνούσαν τον αρχικώς εναγόμενο "παππού". Πέραν δε της παρεχόμενης μέριμνας, φροντίδας και συμπαράστασης, την οποία είχε ανάγκη ο αρχικώς εναγόμενος, ο τελευταίος ουδέποτε είχε ανάγκη την οικονομική αρωγή της ενάγουσας - εφεσίβλητης (αναιρεσιβλήτου) ή της οικογένειάς της και ουδέποτε κατά το παρελθόν προσέβλεψε στη μετεγκατάστασή του στην Αθήνα, μαζί τους, αφού το κέντρο των βιοτικών συμφερόντων του αλλά και των κοινωνικών του ενδιαφερόντων βρισκόταν στην περιοχή του Α., όπου ανέκαθεν ζούσε και ιερουργούσε, ακόμη και μετά την συνταξιοδότησή του.

Τέτοια δε υπόσχεση (μετεγκατάστασής του στην Αθήνα και διαμονής στην οικία της με την οικογένειά της) ή προτροπή δεν προέκυψε ότι έγινε ούτε από την πλευρά της ενάγουσας - εφεσίβλητης (αναιρεσιβλήτου). Κατά τα λοιπά, από κανένα αποδεικτικό μέσο δεν προέκυψε ότι ο αρχικώς εναγόμενος το καλοκαίρι του έτους 2004 είχε δρομολογήσει τη μετεγκατάστασή του στην Αθήνα και συγκεκριμένα στην οικία της ενάγουσας ...

καθώς, πέραν των περιστασιακών μεταβάσεών του εκεί, ανά τακτά χρονικά διαστήματα σε ετήσια βάση, δεν αποδείχθηκε συγκεκριμένος λόγος για τον οποίο αυτός επεδίωκε να μετεγκατασταθεί έκτοτε στην Αθήνα προσβλέποντας μάλιστα στο πρόσωπο της ενάγουσας - εφεσίβλητης (αναιρεσιβλήτου) για την εφεξής φροντίδα και συντήρησή του.

Οι καλές όμως σχέσεις μεταξύ τους εξακολουθούσαν να υπάρχουν και κατόπιν της σύστασης της δωρεάς αυτής, καθώς οι τακτικές επαφές αρχικώς εναγόμενου και ενάγουσας ... συνεχίστηκαν και μετά το Μάιο του έτους …, αφού και το καλοκαίρι του έτους αυτού η τελευταία τον επισκέφτηκε και διέμεινε στην οικία του.

Τότε, όμως, ο αρχικώς εναγόμενος αδιαθέτησε υποφέροντας από δυσφορία και καταβολή, ενώ είχε ήδη προηγηθεί εισαγωγή του στο νοσοκομείο …. Κατόπιν κοινής απόφασής τους ο ίδιος και η ενάγουσα - εφεσίβλητη (αναιρεσίβλητη) μετέβησαν στο … Νοσοκομείο της Αθήνας, προκειμένου ο αρχικώς εναγόμενος να υποβληθεί σε επιβεβλημένες ιατρικές εξετάσεις, κατόπιν της διενέργειας των οποίων, σύμφωνα με την τελική διάγνωση του από … εγγράφου του εν λόγω νοσοκομείου, διαπιστώθηκαν πνευμονική ίνωση, λοίμωξη αναπνευστικού, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, αρτηριακή υπέρταση αποφρακτικού τύπου ήπια και σακχαρώδης διαβήτης.

Κατά την διάρκεια της δεκαήμερης περίπου παραμονής του στο πιο πάνω νοσοκομείο, η ενάγουσα - εφεσίβλητη ( αναιρεσίβλητη) μερίμνησε ώστε αυτός να έχει στη διάθεση του τρεις αποκλειστικές νοσοκόμες, που εναλλάσσονταν σε 8ωρες βάρδιες η καθεμία, εξυπηρετώντας τις αυξημένες πρακτικές του ανάγκες και φροντίζοντας για την υγιεινή του, ενώ είτε η ίδια η ενάγουσα ...

είτε κάποιο μέλος της οικογένειάς της, στο μέτρο που οι οικογενειακές τους υποχρεώσεις το επέτρεπαν, επισκέπτονταν τον αρχικώς εναγόμενο δυο φορές την ημέρα, επί μία ώρα τουλάχιστον, προκειμένου να δηλώσουν την έμπρακτη συμπαράστασή τους με την φυσική τους παρουσία κοντά του και να ενημερώνονται για την πορεία της υγείας του.

Το στοιχείο αυτό (της επίσκεψης του αρχικώς εναγομένου δυο φορές την ημέρα στο παραπάνω νοσοκομείο) κατατέθηκε και από το μάρτυρα ανταπόδειξης, ο οποίος εξετάστηκε ενόρκως στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου με την επιμέλεια της υπεισελθούσας στη δικονομική θέση του αρχικώς εναγομένου Ε. Ρ. - νυν εκκαλούσας (αναιρεσείουσας).

Ενώ όμως στο από … έγγραφο του Σ. νοσοκομείου συστηνόταν η περαιτέρω παρακολούθησή του (αρχικώς εναγομένου) από παθολόγο καρδιολόγο όσον αφορά τη χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, το σακχαρώδη διαβήτη και την αρτηριακή υπέρταση και επιπλέον η επάνοδος του αρχικώς εναγόμενου στις … για νέα ακτινογραφία θώρακος και εργαστηριακό έλεγχο, τίποτα από αυτά δεν έγινε, καθώς το πρωί της … η ενάγουσα ...

ειδοποιήθηκε από το νοσοκομείο ότι αυτός αποχώρησε οικειοθελώς συνοδευόμενος από δύο ιερωμένους. Εν συνεχεία ο αρχικώς εναγόμενος διέμεινε στο Ίδρυμα …, προσφέροντας μηνιαίως ως δωρεά το ποσό των 500 ευρώ, με δική του πρωτοβουλία και επιθυμία, όπως συμπληρωνόταν στην σχετικώς προσκομιζόμενη βεβαίωση, υπογεγραμμένη από την Διεύθυνση του εν λόγω Ιδρύματος.

Αναφορικά με τις συνθήκες της αποχώρησής του από το νοσοκομείο όπου υποβαλλόταν σε εξετάσεις, καίτοι εκ των υστέρων δίνονται διάφορες ερμηνείες από τους μάρτυρες που εξετάστηκαν με την επιμέλεια των διαδίκων, γεγονός είναι ότι ο αρχικώς εναγόμενος, που κατόπιν, της προπαρατεθείσας διάγνωσης παρίστατο παράδοξο να μπορούσε να αποχωρήσει με τη συναίνεση των θεραπόντων ιατρών του, αποτάνθηκε στον Μητροπολίτη … προκειμένου να μεσολαβήσει για να λάβει εξιτήριο, όπως και έγινε.

Εντούτοις, η παραμονή του αρχικώς εναγομένου στο … νοσοκομείο και η υποβολή του σε ιατρικές εξετάσεις για την εξακρίβωση της πάθησής του ήταν ιατρικές πράξεις, στις οποίες η ενάγουσα - εφεσίβλητη (αναιρεσίβλητη) δεν είχε, ούτε μπορούσε αντικειμενικώς να έχει, ανάμιξη, από τη στιγμή που δεν άπτονταν των δικών της αρμοδιοτήτων και διαθέσεων.

Το ίδιο δε ισχύει και για το χρόνο που απαιτούνταν να παραμείνει ο αρχικώς εναγόμενος εκεί, καθώς οι θεράποντες ιατροί του ήταν οι μόνοι αρμόδιοι που θα μπορούσαν να κρίνουν την διάρκεια της παραμονής του, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι εξετάσεις και να λάβει αυτός την δέουσα φαρμακευτική ή άλλη αγωγή, ενόψει μάλιστα και του προχωρημένου της ηλικίας του, καθώς διήνυε τότε (το έτος …) το … έτος της ηλικίας του.

Κατά τα λοιπά από κανένα αποδεικτικό μέσο δεν προέκυψε ότι η ενάγουσα -εφεσίβλητη (αναιρεσίβλητη) σκοπίμως εγκατέλειψε τον αρχικώς εναγόμενο στο προαναφερόμενο νοσηλευτικό ίδρυμα, απ' όπου δεν μπορούσε να τον αναλάβει λόγω του ότι δεν το επέτρεπαν οι θεράποντες ιατροί του, δεδομένου ότι η μέχρι τότε στάση της καταδεικνύει ότι η συμπαράσταση, η φροντίδα και η εν γένει μέριμνα από πλευράς της για τις συνθήκες ζωής του και την κατάσταση της υγείας του δεν είχαν ατονήσει καθόλου.

Τα στοιχεία αυτά δεν παραλλάσσουν λόγω του ότι για την διεξαγωγή των ανωτέρω ιατρικών εξετάσεων επελέγη ένα δημόσιο νοσοκομείο και όχι ένα ιδιωτικό θεραπευτήριο, δεδομένου ότι όπως προαναφέρεται η επιλογή αυτή ήταν προϊόν συναπόφασης του αρχικώς εναγόμενου αλλά και της ενάγουσας - εφεσίβλητης (αναιρεσιβλήτου).

Τα ανωτέρω δε αποδειχθέντα δεν αναιρούνται ούτε από την μετέπειτα (μετά την έξοδό του από το νοσοκομείο) διακοπή των επαφών του αρχικώς εναγόμενου με την ενάγουσα - εφεσίβλητη (αναιρεσίβλητη), ούτε από την ανταλλαγή έκτοτε εξώδικων μεταξύ τους, δεδομένου ότι η μεταστροφή αυτή του αρχικώς εναγομένου δεν ήταν προϊόν της προηγηθείσας συμπεριφοράς της ενάγουσας - εφεσίβλητης (αναιρεσιβλήτου) και του ευρύτερου οικογενειακού της περιβάλλοντος, όπως αυτή προεκτέθηκε.

Αντιθέτως, τα ανωτέρω αποδεικνυόμενα και εκτιθέμενα πραγματικά περιστατικά, μεμονωμένα το καθένα αλλά και στο σύνολό τους αντικειμενικά εκτιμώμενα, δεν εμπίπτουν στην έννοια του βαρέως παραπτώματος, που να ανατρέχει στο χρόνο ανακλήσεως της συσταθείσας δωρεάς και να θεμελιώνει δικαίωμα του αρχικώς εναγόμενου για ανάκλησή της, διότι, παρά το γεγονός ότι η τελευταία πραγματοποιήθηκε υπό το πρόσχημα αυτών εντούτοις η ενάγουσα - εφεσίβλητη (αναιρεσίβλητη) δεν εκδήλωσε την φερόμενη ως επιδειχθείσα αξιόμεμπτη συμπεριφορά που της προσάπτεται ή τέτοια (συμπεριφορά) που να καταδεικνύει αχαριστία, παραμέληση της περίθαλψης του δωρητή ή αδιαφορία για την τύχη του τελευταίου, τη στιγμή που εκείνος είχε ανάγκη ψυχικής υποστήριξης, λόγω της δύσκολης καταστάσεως στην οποία είχε περιέλθει εξαιτίας της ηλικίας του και της βεβαρημένης καταστάσεως της υγείας του, έστω κι αν αυτή (ενάγουσα -εφεσίβλητη) δεν ανέλαβε με τη σύμβαση δωρεάς καμία τέτοια υποχρέωση.

Εξάλλου δεν τίθεται ζήτημα παραβίασης εκ μέρους της τελευταίας της υποχρέωσής της για την εν γένει συντήρηση του αρχικώς εναγόμενου, εφόσον αυτός ουδέποτε αντιμετώπισε οικονομικό πρόβλημα. Με βάση τις παραδοχές αυτές, δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις ανακλήσεως της ανωτέρω δωρεάς λόγω αχαριστίας. Ως εκ τούτου, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που δέχθηκε την ένδικη αγωγή κατά την επικουρική της βάση ως κατ' ουσίαν βάσιμη, αναγνωρίζοντας ότι η ανωτέρω ανάκληση της επίμαχης δωρεάς που έγινε με την υπ' αριθμ.

… πράξη ανακλήσεως του συμβολαιογράφου … Γεωργίου Σταματόπουλου είναι άκυρη, κρίνοντας ομοίως, δεν έσφαλε, αλλά εκτίμησε ορθά τις αποδείξεις, απορριπτομένου του μοναδικού λόγου έφεσης αλλά και της τελευταίας στο σύνολό της, ως αβάσιμης από ουσιαστική άποψη". Υπό τις ανωτέρω παραδοχές του το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του ανεπαρκείς αιτιολογίες, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο περί της ορθής ή μη εφαρμογής της ουσιαστικής διατάξεως του άρθρου 505 του ΑΚ.

Ειδικότερα, ενώ το Εφετείο δέχθηκε ότι ο δωρητής βρισκόταν σε προχωρημένη ηλικία (88 ετών τότε), αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας και είχε ανάγκη ηθικής συμπαραστάσεως, δεν διευκρινίζεται στην απόφαση αν η δωρεοδόχος επέδειξε ενδιαφέρον για την τύχη του δωρητή, όταν ο τελευταίος είχε ανάγκη εκδηλώσεων αγάπης και ενδιαφέροντος εξαιτίας της δύσκολης ψυχοσωματικής του καταστάσεως, λόγω γήρατος και προβλημάτων υγείας, ως όφειλε, λόγω της ιδιότητός της, ανεξαρτήτως της μη συμβατικής αναλήψεως τέτοιας ευθύνης, ιδίως κατά τη διάρκεια της 10ήμερης παραμονής του στο … Νοσοκομείο της Αθήνας το Σεπτέμβριο του …, για να υποβληθεί σε ιατρικές εξετάσεις, ή αρκέστηκε σε τυπικές επισκέψεις κατά τις ώρες του επισκεπτηρίου, ενώ τη φροντίδα του δωρητή είχαν αναλάβει αποκλειστικές νοσοκόμες απασχολούμενες επί 24ώρου βάσεως καθημερινώς.

Επιπλέον ενώ δέχθηκε ότι η δωρεοδόχος διατηρούσε στενές οικογενειακές σχέσεις με τον δωρητή και τη σύζυγό του και θεία της και τους φιλοξενούσε στην οικία της όταν μετέβαιναν στην Αθήνα για να επισκεφθούν ιατρούς ή σε περιόδους εορτών παραχωρώντας μάλιστα τη χρήση ανεξαρτήτου ευρισκομένου εντός αυτής διαμερίσματος, δεν διευκρινίζεται στην απόφαση αν η δωρεοδόχος προσφέρθηκε και μετά την έξοδο του δωρητή από το νοσοκομείο να τον φιλοξενήσει στην οικία της παραχωρώντας τη χρήση του ως άνω διαμερίσματος, ενόψει των συστάσεων των ιατρών για παρακολούθηση των παθήσεών του (χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, σακχαρώδη διαβήτη και αρτηριακή υπέρταση) από ιατρό παθολόγο-καρδιολόγο και επανέλεγχο στις … στο νοσοκομείο (ακτινογραφία θώρακος, εργαστηριακός έλεγχος) ή αδιαφόρησε εντελώς, με αποτέλεσμα ο δωρητής όταν έλαβε εξιτήριο από το νοσοκομείο στις … να καταφύγει στο γηροκομείο του … για να διαμείνει.

Επίσης, ενώ δέχθηκε ότι η διακοπή κάθε επαφής μεταξύ δωρεοδόχου και δωρητή, μετά την έξοδο του τελευταίου από το νοσοκομείο, η ανταλλαγή εξωδίκων μεταξύ τους και η μεταστροφή του τελευταίου δεν ήταν αποτέλεσμα προηγούμενης συμπεριφοράς της δωρεοδόχου και του ευρύτερου οικογενειακού περιβάλλοντός της, δεν διευκρινίζεται στην απόφαση ποια συμπεριφορά επέδειξε η δωρεοδόχος έναντι του δωρητή κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο εκκλησιαστικό ίδρυμα, αν επεδίωξε επικοινωνία ή επαφή μαζί του και εάν επέδειξε ενδιαφέρον για την κατάσταση της υγείας του και τις εν γένει ανάγκες του ή αδιαφόρησε εντελώς, ούτε και διευκρινίζεται ποιοι λόγοι συνετέλεσαν στη διακοπή κάθε επαφής μεταξύ τους.

Ακόμη, όσον αφορά το ζήτημα της μετεγκαταστάσεως του δωρητή στην οικία της δωρήτριας αμέσως μετά το θέρος του 2004, όπως ο τελευταίος ισχυρίστηκε, το Εφετείο πλην του στοιχείου της οικονομικής ανεξαρτησίας του δωρητή, ουδόλως συνεκτίμησε τις ειδικές στη συγκεκριμένη περίπτωση περιστάσεις (δύσκολη ψυχοσωματική κατάσταση, λόγω γήρατος και βεβαρημένης υγείας, απώλεια συζύγου λόγω θανάτου, έλλειψη κατιόντων), ώστε να αξιολογήσει εάν ο δωρητής προσδοκούσε να μετοικήσει στην οικία αυτής.

Έτσι, το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του ανεπαρκείς αιτιολογίες, σε σχέση με την εφαρμογή της ουσιαστικού δικαίου διατάξεως του άρθρου 505 ΑΚ, κατά την έννοια της οποίας ως αχάριστη πρέπει να συνεκτιμάται η καθόλου συμπεριφορά του δωρεοδόχου, ήτοι από το χρόνο της υποσχέσεως της δωρεάς και εφεξής μέχρι και της ανακλήσεως της δωρεάς.

Επομένως, ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, που αποδίδει την πλημμέλεια αυτή στην προσβαλλομένη απόφαση, είναι βάσιμος.

Μετά ταύτα, αφού αναιρείται η απόφαση, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση, στο Δικαστήριο, που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, πλην εκείνων, που δίκασαν (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), να διαταχθεί η επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου (αρθρ.495 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι (καθολικοί διάδοχοι της αρχικώς ενάγουσας), λόγω της ήττας τους, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας (άρθρα 176,183 και 191 παρ.2 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 326/2015 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών.

Παραπέμπει, την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο, ως άνω Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που εξέδωσαν την αναιρουμένη απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στην αναιρεσείουσα. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους (οι οποίοι υπεισήλθαν στη δικονομική θέση της αρχικώς ενάγουσας), στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, ποσού τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 25 Φεβρουαρίου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 11 Ιουνίου 2020.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ