Appeal dismissed; Supreme Court rejects appeal against co-defendant due to lack of legal interest in simple co-litigation.

Απόφαση 650 / 2019 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 650/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Πέτρο Σαλίχο, Ιωάννη Φιοράκη- Εισηγητή, Παρασκευή Καλαϊτζή και Γεώργιο Παπανδρέου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 23η Ιανουαρίου 2019 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος:Μ. Κ. του Θ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Κωνσταντίνο Κρεμμύδα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1.Μ. συζ. Α. Μ., το γένος Δ. Τ., κατοίκου ..., 2.Μ. συζ. Θ. Μ. το γένος Σ. Ν., κατοίκου ..., 3.Γ. Ν. του Ν., κατοίκου ..., 4.Μ. συζ. Δ. Β., το γένος Ν. Ν., κατοίκου ...,5.Θ. συζ. Ν. Μ., το γένος Γ. Μ., κατοίκου ..., 6. Γ. Ν. του Ι., κατοίκου ..., 7. Σ.-Μ. Κ. του Κ., κατοίκου ..., 8. Φ. Ν. του Μ., κατοίκου ..., 9. Φ. Ν. του Π., κατοίκου ..., 10. Μ. Ο. το γένος Π. Ν., κατοίκου ... και 11. Α. χήρας Ν. Μ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Δημήτριο Παπαδημητρίου, 12. Δ. Δ. του Α., ο οποίος απεβίωσε και την βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί καθολικοί διάδοχοί του α)Μ. συζ. Χ. Θ., το γένος Α. Δ., κάτοικος ..., β)Δ. χήρα Π. Κ., το γένος Α. Δ., κάτοικος ..., οι οποίες παραστάθηκαν, μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου τους Θεοδώρου Μπριάνη, όπως αυτός δήλωσε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-7-2010 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Νάξου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 52/2012 απόφαση του ως άνω Δικαστηρίου, 114/2015 του Τριμελούς Εφετείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 8-1-2016 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη τους.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 68, 556 και 558 ΚΠολΔ συνάγεται ότι η αίτηση αναίρεσης απευθύνεται κατά του νικητή αντιδίκου του αναιρεσείοντος, όχι δε και κατά του ομοδίκου του αναιρεσείοντος, ως προς τον οποίον είναι απαράδεκτη λόγω ελλείψεως εννόμου συμφέροντος, εφόσον η απόφαση δεν περιέλαβε διάταξη υπέρ αυτού που βλάπτει τον αναιρεσείοντα (ΟλΑΠ 24/1997). Επομένως, σε περίπτωση απλής ομοδικίας, η οποία υπάρχει και όταν ενάγονται περισσότεροι του ενός επί αναγνωριστικής κυριότητας, διεκδικητικής και αρνητικής αγωγής, η αίτηση αναίρεσης του ενός από αυτούς δεν μπορεί να απευθύνεται κατά του ομοδίκου του αναιρεσείοντος, που ηττήθηκε επίσης στην κατ' έφεση δίκη, εκτός αν η απόφαση περιλαμβάνει δυσμενή διάταξη ή αιτιολογία κατ' αυτού και υπέρ του αναιρεσιβλήτου (ΑΠ 1349/2008). Στην προκειμένη περίπτωση, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης ασκείται αφενός κατά των αντιδίκων (νικητών εφεσιβλήτων-εναγόντων) του αναιρεσείοντος (ηττηθέντος πρώτου εκκαλούντος-εναγομένου) στην δευτεροβάθμια δίκη και, αφετέρου κατά του κατ' έφεση ομοδίκου του αναιρεσείοντος-εκκαλούντος-εναγομένου Δ. Δ. (δωδέκατου αναιρεσίβλητου), με τον οποίον τον συνδέει, κατά τα προεκτεθέντα, δεσμός απλής ομοδικίας, ενόψει της φύσης του ενδίκου από 2-7-2010 αγωγικού δικογράφου των εφεσιβλήτων, με σώρευση σ' εκείνο αναγνωριστικής κυριότητας ακινήτου, διεκδικητικής και αρνητικής αγωγής.

Συνεπώς και εφόσον στην προσβαλλόμενη απόφαση δεν περιλαμβάνεται δυσμενής διάταξη ή αιτιολογία ως προς τον τελευταίο (δωδέκατο) αναιρεσίβλητο, η αίτηση αναίρεσης είναι, κατά τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, απαράδεκτη ως προς αυτόν. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 286 εδ. α', 287 παρ. 1 και 290 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι η βίαιη διακοπή της δίκης, που επέρχεται από το θάνατο του διαδίκου, καθώς και η εκούσια επανάληψη αυτής από τους κληρονόμους του, μπορούν να γνωστοποιηθούν διαδοχικά, αυτοτελώς ή και με ενιαία δήλωση στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης προς συζήτηση, εφόσον δεν υπάρξει αμφισβήτηση της ιδιότητάς τους ως κληρονόμων, οπότε ακολουθεί αμέσως η συζήτηση της υπόθεσης (ΟλΑΠ 22/2000). Στην προκειμένη περίπτωση, από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδρίασης προκύπτει ότι ο δικηγόρος Αθηνών Θεόδωρος Μπριάνης, ενεργών ως πληρεξούσιος των Μ. συζύγου Χ. Θ., το γένος Α. Δ. και Δ. χήρας Π. Κ., το γένος Α. Δ., αδελφών και μοναδικών καθολικών διαδόχων του δωδεκάτου αναιρεσίβλητου Δ. Δ. του Α., δήλωσε στο ακροατήριο ότι ο τελευταίος απεβίωσε και ότι την συνεπεία του θανάτου του διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι ανωτέρω, ως μόνες καθολικές διάδοχοί του και δη εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του, όπως τούτο προκύπτει από τα προσκομιζόμενα έγγραφα και δη από

α) το απόσπασμα της υπ' αριθ. ...67/29-8-2017 ληξιαρχικής πράξης θανάτου του Τμήματος Ειδικού Ληξιαρχείου του Υπουργείου Εσωτερικών και

β) το υπ' αριθ. ...77/30-8-2017 πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών του Δημάρχου …, χωρίς να υπάρξει αμφισβήτηση της ιδιότητάς των ως κληρονόμων. Ως εκ τούτου η βιαίως διακοπείσα δίκη νομίμως συνεχίζεται.

Kατά το άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ είναι απαράδεκτος λόγος αναίρεσης

α) που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας,

β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση,

γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη. Η διάταξη αυτή αποτελεί εκδήλωση της αρχής ότι ο Αρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης με βάση τα πραγματικά γεγονότα και τους ισχυρισμούς που τέθηκαν υπόψη του δικαστηρίου από τους διαδίκους. Το απαράδεκτο δε αυτό αφορά όλους τους αναιρετικούς λόγους, ενώ για να είναι ορισμένος ο λόγος πρέπει να εκτίθεται στο αναιρετήριο ότι η ακυρότητα προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας ακόμη και αν έπρεπε να ληφθεί υπόψη αυτεπαγγέλτως (ΑΠ 1.../2018, AΠ1072/2015).

Με τους πρώτο, δεύτερο και τρίτο, κατά το σχετικό σκέλος του, από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγους αναίρεσης, ο αναιρεσείων αιτιάται το Εφετείο ότι παρά τον νόμο δεν απέρριψε την από 2-7-2010 αγωγή των ένδεκα πρώτων αναιρεσιβλήτων κατ' αυτού, στο δικόγραφο της οποίας παραδεκτά σωρεύονται, κατ' ορθή εκτίμηση του αγωγικού δικογράφου, αναγνωριστική αγωγή της συγκυριότητας των εναγόντων επί ολοκλήρου του επιδίκου ακινήτου, με την επίκληση αμφισβήτησής της από τον εναγόμενο-αναιρεσείοντα, διεκδικητική αγωγή για το περιγραφόμενο καταληφθέν από τον εναγόμενο-αναιρεσείοντα κτίσμα επί του επιδίκου, με την επίκληση, ως προς αυτό, ολικής προσβολής του με αποβολή τους και αρνητική αγωγή για το υπόλοιπο τμήμα του επιδίκου, με την επίκληση διατάραξης της συγκυριότητάς τους με τις παρατιθέμενες πράξεις του αναιρεσείοντος, λόγω αφενός αντιφατικότητας και αφετέρου αοριστίας του δικογράφου της, ένεκα μη ειδικής περιγραφής των μερικοτέρων τμημάτων του επιδίκου που αφορούν την διεκδικητική και την αρνητική αγωγή.

Οι αναιρετικοί αυτοί λόγοι είναι απορριπτέοι προεχόντως ως αόριστοι και εντεύθεν ως απαράδεκτοι, κατ` άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ, διότι δεν εκτίθεται στο αναιρετήριο αν οι περί απαραδέκτου σχετικοί, ως άνω, ισχυρισμοί προτάθηκαν νομοτύπως ενώπιον του Εφετείου, αλλ' ούτε και προκύπτει από την επιτρεπτή επισκόπηση του δικογράφου της έφεσης ότι αυτό περιελάμβανε τους ισχυρισμούς αυτούς.

Από τα άρθρα 118 αριθ. 4, 559 αριθ. 1 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ συνάγεται ότι για να είναι ορισμένος ο λόγος αναίρεσης περί της από το δικαστήριο της ουσίας παραβίασης κανόνα ουσιαστικού δικαίου πρέπει σ' αυτόν να καθορίζεται, πλην άλλων, η συγκεκριμένη διάταξη και δη ορισμένο άρθρο, ορισμένου νόμου του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε (ΟλΑΠ 18/2005).

Στην προκείμενη περίπτωση με τον από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ τρίτο, κατά το σχετικό σκέλος, λόγο της αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο, κρίνοντας νόμω βάσιμο το αγωγικό δικόγραφο των αναιρεσιβλήτων, ως προς τη σωρευόμενη αρνητική αγωγή, παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου. Ο αναιρετικός αυτός λόγος είναι απορριπτέος προεχόντως ως αόριστος, διότι δεν αναφέρεται σ' αυτόν η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε.

Αλλά και αν ήθελε υποτεθεί ότι αναφέρεται στη διάταξη του άρθρου 1108 ΑΚ, κατά την οποία, αν η κυριότητα προσβάλλεται με άλλο τρόπο εκτός από αφαίρεση ή κατακράτηση του πράγματος, ο κύριος δικαιούται να απαιτήσει από τον προσβάλλοντα την κυριότητα να άρει την προσβολή και να την παραλείπει στο μέλλον (αρνητική αγωγή), ο αναιρετικός λόγος είναι αβάσιμος, διότι, όπως προαναφέρθηκε, στο αγωγικό δικόγραφο, κατ' ορθή εκτίμησή του, σωρεύονται παραδεκτώς διεκδικητική και αρνητική αγωγής, εφόσον εκάτερη τούτων αφορά διαφορετικό τμήμα του επιδίκου ακινήτου.

Κατά τη διάταξη του μεν άρθρου 20 παρ. 1 του Συντάγματος, καθένας έχει δικαίωμα στην παροχή έννομης προστασίας από τα δικαστήρια και μπορεί ν' αναπτύξει σ' αυτά τις απόψεις του για τα δικαιώματα ή συμφέροντά του, όπως νόμος (ΚΠολΔ για τα πολιτικά δικαστήρια) ορίζει, του δε άρθρου 281 ΑΚ, η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος.

Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του αριθμού 11 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά το νόμο έλαβε αποδείξεις που δεν προσκομίστηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν.

Εξάλλου, κατά τις διατάξεις του άρθρου 529 ΚΠολΔ, στην κατ' έφεση δίκη επιτρέπεται να γίνει επίκληση και προσαγωγή για πρώτη φορά νέων αποδεικτικών μέσων, ανεξαρτήτως αριθμού, το δε δευτεροβάθμιο δικαστήριο μπορεί να τα αποκρούσει ως απαράδεκτα, αν κατά την κρίση του ο διάδικος δεν τα είχε προσκομίσει στην πρωτόδικη δίκη από πρόθεση στρεψοδικίας ή από βαριά αμέλεια.

Αν το Εφετείο, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, λάβει υπόψη ή δεν αποκρούσει τα, ως άνω, αποδεικτικά μέσα, σημαίνει ότι δεν συνέτρεχε λόγος απαραδέκτου αυτών και δεν απαιτείται να διαλάβει ειδική περί τούτου αιτιολογία (ΑΠ 1821/2017, ΑΠ 895/2014). Με τον τέταρτο λόγο της αναίρεσης προσάπτεται, κατ' ορθή εκτίμησή του, η από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια (παραβίαση των ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διατάξεων), αλλά και οι από τους αριθμούς 11 και 14 του ίδιου άρθρου πλημμέλειες, διότι το Εφετείο έλαβε ανεπιτρέπτως, λόγω του πλήθους και του όγκου τους, υπόψη, ως αποδεικτικά μέσα, τα λεπτομερώς αναφερόμενα τριάντα έξι έγγραφα, τα οποία οι αναιρεσίβλητοι-εφεσίβλητοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν για πρώτη φορά στο δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, ενώ θα έπρεπε να τα αποκρούσει ως απαράδεκτα.

Πλην όμως, εφόσον, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς κρίση του, την οποία και δεν απαιτείται να αιτιολογήσει ειδικώς, δέχθηκε τα, ως άνω, νομοτύπως προσαχθέντα, για πρώτη φορά ενώπιόν του, με επίκληση από τους αναιρεσίβλητους έγγραφα, χωρίς να τα αποκρούσει ως απαράδεκτα, δεχθέν σιωπηρώς ότι δεν υφίσταται καταχρηστική άσκηση του σχετικού δικαιώματος προσκομιδής τους, διότι δεν είχαν προσκομιστεί στην πρωτόδικη δίκη από πρόθεση στρεψοδικίας ή από βαριά αμέλεια, αφενός ορθώς τα έλαβε υπόψη για τον σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, ανεξαρτήτως του όγκου και του αριθμού τους, και αφετέρου δεν παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ, ενώ εφάρμοσε πλήρως τη διάταξη του άρθρου 20 του Συντάγματος, ο δε τ' αντίθετα υποστηρίζων αναιρετικός λόγος είναι, κατά τα προεκτεθέντα, αβάσιμος.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω πρέπει ν' απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και ως προς τους λοιπούς ένδεκα αναιρεσίβλητους, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρου 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στην αναφερόμενη στο διατακτικό δικαστική δαπάνη όλων των αναιρεσιβλήτων, κατά το νόμιμο αίτημά τους (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα καθορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 8-1-2016 αίτηση του Μ. Κ. του Θ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 114/2015 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αιγαίου.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των συνεχιζουσών τη δίκη καθολικών διαδόχων του δωδέκατου αναιρεσίβλητου, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των ένδεκα πρώτων αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει στο ποσό των δυο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 20 Μαρτίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 10 Ιουνίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ