Supreme Court dismisses appeal in traffic accident case where plaintiff's own negligence caused the collision.

Απόφαση 642 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 642/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Φεβρουαρίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Σ. Ρ. του Η., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Κωστή και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Κ. Γ. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο και 2. Του Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως εκ του νόμου ειδικού διαδόχου της ανώνυμης εταιρίας ασφαλίσεων με την επωνυμία ΓΕΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ ΑΕΕΓΑ και τον διακριτικό τίτλο "GENERAL TRUST" η άδεια λειτουργίας της οποίας ανεκλήθη, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Πετρόπουλο, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-6-2007 και αριθ. κατάθ. 1341/ΕΙΜ/163/2007 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κιλκίς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 233/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2811/2009 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 1-4-2010 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γεώργιος Σακκάς, ανέγνωσε την από 29-2-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Όπως προκύπτει από το αντίγραφο του δικογράφου της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης αρχική δικάσιμος της υπόθεσης είχε οριστεί η 20-5-2011, οπότε με επισημείωση στο πινάκιο αναβλήθηκε αυτή για 9-3-2012 και στη συνέχεια για 11-1-2013, 4-10-2013 και 21-2-2014. Αντίγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως είχε προεπιδοθεί στον απόντα αναιρεσίβλητο Κ. Γ. για την αρχική δικάσιμο 20-5-2011, όπως προκύπτει από την 6444 Ε'/6-7-2010 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Θεσ/νίκης Ε. Π.. Στον ίδιο αναιρεσίβλητο επιδόθηκε αντίγραφο της υπ' αριθμ. 371/14-10-2013 βεβαίωσης αναβολής της γραμματέα του Δικαστηρίου τούτου με κλήση για την παρούσα δικάσιμο (21-2-2014), όπως προκύπτει από την 2324 Ε'/4-12-2013 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Κιλκίς Α. Ζ.. Επομένως, εφόσον ο πρώτος αναιρεσίβλητος δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου, πρέπει να δικαστεί ερήμην και να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ).

2. Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330, και 914 ΑΚ συνάγεται, ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Υπαιτιότητα είναι ο ψυχικός δεσμός του δράστη προς την αδικοπραξία. Αν η ζημία οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του παθόντος, δεν οφείλεται αποζημίωση, ενώ, εάν διαπιστωθεί συντρέχον πταίσμα αυτού, το δικαστήριο μπορεί, σύμφωνα με το αρθ. 300 ΑΚ, να μη επιδικάσει αποζημίωση ή να μειώσει το ποσό αυτής.

Η παράνομη συμπεριφορά ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης δε συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου, ήταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ως αποδειχθέντα επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας.

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ, προκύπτει ότι ιδρύεται λόγος αναιρέσεως για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου αν αυτός δεν εφαρμοσθεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν έπρεπε, το οποίο συμβαίνει και όταν τα εκτιθέμενα στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού πραγματικά περιστατικά δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του κανόνα δικαίου για την επέλευση της απαγγελθείσας έννομης συνέπειας.

Περαιτέρω κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ. ανεπαρκής αιτιολογία που έχει σαν συνέπεια την αναίρεση της απόφασης για έλλειψη νόμιμης βάσης, υπάρχει όταν δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή από το αιτιολογικό αυτής, τα πραγματικά περιστατικά τα οποία σύμφωνα με το νόμο είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος περί της ορθής εφαρμογής του.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχτηκε ανελέγκτως με την πληττομένη απόφασή του τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Την 2α Απριλίου 2007 και περί την 11.00 προμεσημβρινή ώρα ο πρώτος εναγόμενος Κ. Γ. του Χ., οδηγούσε το με αριθμό κυκλοφορίας ... ιδιωτικής χρήσεως επιβατικό αυτοκίνητο, της ιδιοκτησίας του ιδίου κατά το εξ αδιαιρέτου ποσοστό 50% και του μη διαδίκου πατέρα του Χ.

Γρεκου κατά το υπόλοιπο εξ αδιαιρέτου ποσοστό 50%, και το οποίο, κατά την προαναφερομένη ημερομηνία, ήταν ασφαλισμένο, για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη, στην δεύτερη εναγομένη ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία, με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ Α.Ε.Ε.Γ.Α." και με τον διακριτικό τίτλο "GENERAL TRUST" και κινούνταν, εντός της πόλεως του Κιλκίς, επί της οδού Μοσχώφ, στην οποία εισήλθε από την οδό της 21ης Ιουνίου, με κατεύθυνση προς την οδό Γ.

Καπέτα. Η οδός Μοσχώφ είναι μονής κατευθύνσεως, με μία λωρίδα κυκλοφορίας, έχει μήκος 50 γραμμικών μέτρων περίπου και επί αυτής υπάρχουν τρεις διαβάσεις πεζών. Επί του δεξιού πεζοδρομίου της οδού Μοσχώφ, και πλησίον της διαβάσεως πεζών της οδού Παπαθεοφίλου, κατά την προαναφερομένη ημέρα και ώρα, βρισκόταν ακίνητη η πεζή ενάγουσα Σοφία - Ραμπίδου του Ηλία και η οποία είχε σκοπό να διασχίσει από την διάβαση αυτή, κάθετα την οδό Μοσχώφ, προκειμένου να ανέλθει στο απέναντι πεζοδρόμιο.

Την ύπαρξη της ενάγουσας πεζής επί του πεζοδρομίου αντιλήφθηκε ο πρώτος εναγόμενος Κ. Γ. του Χ. από απόσταση 15 γραμμικών μέτρων. Όταν το ως άνω αυτοκίνητο έφθασε στην παραπάνω, πλησίον της οδού Παπαθεοφίλου, διάβαση πεζών στην οποία δεν υπάρχει φωτεινός σηματοδότης, αλλά σήμανση, η ενάγουσα κατήλθε από το πεζοδρόμιο και κινούμενη στο οδόστρωμα από δεξιά προς τα αριστερά σε σχέση με την πορεία του ενάγοντος, επέπεσε αρχικά στο εμπρόσθιο πλάγιο τμήμα και στον δεξιό καθρέπτη του αυτοκινήτου του τελευταίου και στην συνέχεια στο οδόστρωμα, με αποτέλεσμα αυτή να υποστεί σωματικές βλάβες.

Το γεγονός ότι η ενάγουσα επέπεσε στο εμπρόσθιο δεξιό τμήμα και στον δεξιό καθρέπτη του αυτοκινήτου του πρώτου εναγομένου προέκυψε τόσο από την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα αποδείξεως, ο οποίος καταθέτοντας ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου ανέφερε ότι "Με το αριστερό πλαϊνό χτύπησε την πεθερά μου", όσο και από την χωρίς όρκο εξέταση και την προανακριτική κατάθεση του Κ.

Γ. του Χ., καθώς και από την έκθεση αυτοψίας τροχαίου ατυχήματος, στην οποίαν ως συγκρουσθείσα επιφάνεια του αυτοκινήτου του πρώτου εναγομένου, αναφέρεται η δεξιά πλευρά του. Περαιτέρω, προέκυψε ότι η ενάγουσα από την πτώση της αυτήν υπέστη υποκεφαλικό κάταγμα ΔΕ μηριαίου και νοσηλεύθηκε στο Β Ορθοπεδικό Τμήμα του Γενικού Νομαρχιακού Νοσοκομείου του Κιλκίς, από τις 2 Απριλίου 2007 μέχρι τις 13 Απριλίου 2007 με διάγνωση "υποκεφαλικό κάταγμα ΔΕ ημιαρθροπλαστική".

Με βάση τα προαναφερόμενα αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά προέκυψε ότι στην πρόκληση του επιδίκου τροχαίου αυτοκινητικού ατυχήματος και των εξαιτίας αυτού προκληθεισών σωματικών βλαβών |της ενάγουσας, αποκλειστικά υπαίτια, με την μορφή της αμέλειας, υπήρξε η ίδια η ενάγουσα. Η αμελής συμπεριφορά αυτής συνίσταται στο ότι αυτή, την στιγμή κατά την οποίαν προσπάθησε να διασχίσει κάθετα την οδό Μοσχώφ και να ανέλθει στο απέναντι πεζοδρόμιο, δηλαδή από τα δεξιά προς τα αριστερά σε σχέση με την πορεία του πρώτου εναγομένου, δεν έλεγξε εάν από αριστερά της κινούνταν αυτοκίνητα επί της μονής κατευθύνσεως οδού Μοσχώφ, με αποτέλεσμα, μόλις κατήλθε από το πεζοδρόμιο, να επιπέσει, αρχικά, στο εμπρόσθιο δεξιό πλαϊνό τμήμα και στον δεξιό καθρέπτη του αυτοκινήτου του πρώτου εναγομένου και στην συνέχεια στο οδόστρωμα και να τραυματισθεί.

Αντιθέτως, δεν προέκυψε ότι βαρύνει οποιαδήποτε αμελής οδηγητική συμπεριφορά τον πρώτο εναγόμενο. Τούτο δε διότι αυτός κινούνταν στην προαναφερομένη οδό κανονικά και με μικρή ταχύτητα και δεν μπορούσε να αντιληφθεί ότι η ενάγουσα θα κατέβαινε από το πεζοδρόμιο, πριν διέλθει αυτός από την συγκεκριμένη διάβαση πεζών ".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δεν παραβίασε τις ανωτέρω διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου, στις οποίες η πληττομένη απόφαση στηρίζεται. Διέλαβε δε σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο της εφαρμογής των διατάξεων αυτών. Ειδικότερα ως προς το ζήτημα της αποκλειστικής υπαιτιότητας στο ατύχημα συνέβη μόλις η αναιρεσείουσα κατήλθε από το πεζοδρόμιο, με αποτέλεσμα να επιπέσει στο εμπρόσθιο δεξιό πλαϊνό τμήμα και στο δεξιό καθρέπτη του αυτοκινήτου και στη συνέχεια να καταπέσει στο οδόστρωμα και να τραυματισθεί. Επομένως, οι πρώτος και δεύτερος λόγος του αναιρετηρίου, με τους οποίους προσάπτονται στην πληττομένη απόφαση αιτιάσεις από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ, είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της παρόντος δευτέρου αναιρεσιβλήτου "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ", το οποίο υπεισήλθε στην δικονομική θέση της αρχικώς αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρείας "ΓΕΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ Α.Ε.Ε.Γ.Α.", λόγω ανακλήσεως της αδείας λειτουργίας της, που παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις (άρθρ. 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 1-4-2010 αίτηση της Σ. Ρ. για αναίρεση της 2811/2009 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ", τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 12η Μαρτίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 21η Μαρτίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ