Supreme Court allows appeal against final judgment due to lack of res judicata regarding different acquisition methods.

Απόφαση 641 / 2015 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 641/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Νικόλαο Μπιχάκη Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Ιωάννη Σίδερη), Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Μαρία Βαρελά και Ασπασία Μαγιάκου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 18 Μαρτίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Α. Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1)Κ. Σ. του Ν. και 2)Ε. συζ. Μ. Κ., το γένος Ν. Σ., κατοίκων ..., ως μοναδικών κληρονόμων του αποβιώσαντος αρχικού διαδίκου Ν. Σ., οι οποίοι Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δίκαιο Χασανάκο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)Δ. Μ. του Ι., κατοίκου ..., 2)Σ. Β. του Ν., κατοίκου ..., ως κληρονόμου της Μ. Β., 3)Σ. συζ. Α. Λ., το γένος Γ. Κ., κατοίκου ..., ως κληρονόμου της Α. χήρ. Γ. Κ., το γένος Δ. Κ., 4)Α. Κ. του Γ. κατοίκου ..., ως κληρονόμου της Α. χήρ. Γ. Κ., το γένος Δ. Κ., 5)Κ. Κ. του Γ., κατοίκου ..., ως κληρονόμου της Α. χήρ. Γ. Κ., το γένος Δ. Κ., 6)Σ. συζ. Γ. Λ., το γένος Δ. Κ., κατοίκου ..., 7)Ν. Κ. του Σ., κατοίκου ..., 8)Σ. συζ. Π. Κ., το γένος Κ. Κ., κατοίκου ..., ως κληρονόμου της Σ. χήρας Κ. Κ., το γένος Π. Χ., 9)Μ. Μ. του Ε., κατοίκου ..., ως κληρονόμου της Σ. χήρ. Κ. Κ., το γένος Π. Χ., 10)Μ. Σ. Σ., το γένος Ν. Κ., κατοίκου ..., 11)Α. χηρ. Χ. Β., το γένος Ν. Κ., κατοίκου ..., 12) Κ. Κ. του Ν. 13)Μ. Α. του Γ., κατοίκων ..., και 14) Μ. συζ. Ι. Η., το γένος Γ. Α., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Δεμερούκα, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-4-2010 αγωγή των ήδη 1ου, 3ης, 6ης, 7ου, 10ης, 11ης, 12ης, 13ου και 14ης των αναιρεσιβλήτων και δικαιοπαρόχων των λοιπών αναιρεσιβλήτων και την από 27/12/2010 παρεμπίπτουσα αγωγή αποζημιώσεως της εταιρείας με την επωνυμία "ΚΥΚΛΟΜΕΤΑΛ Ε.Π.Ε.", που δεν είναι διάδικοι στην δίκη αυτή, οι οποίες κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4941/2012 του ίδιου Δικαστηρίου και 666/2014 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 2-7-2014 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Μπιχάκης ανέγνωσε την από 9-3-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου και την απόρριψη των υπόλοιπων λόγων της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη των αντιδίκων τους στη δικαστική δαπάνη τους.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 321, 322 και 324 ΚΠολΔ, η τελεσίδικη απόφαση αποτελεί δεδικασμένο που δεν επιτρέπει να αμφισβητηθεί και να καταστεί αντικείμενο νέας δίκης το δικαίωμα που κρίθηκε και η δικαιολογική σχέση από την οποία αυτό έχει παραχθεί. Η απαγόρευση αυτή ενεργεί τόσο θετικά, με την έννοια ότι το δικαστήριο, ενώπιον του οποίου ανακύπτει εξ αφορμής άλλης δίκης, είτε ως κύριο είτε ως προδικαστικό ζήτημα, το δίκαιο που κρίθηκε με τελεσίδικη απόφαση.

οφείλει να θέσει ως βάση της απόφασής του το δεδικασμένο, που προκύπτει από την απόφαση αυτή, λαμβάνοντάς το ως αμάχητη αλήθεια, όσο και αρνητικά, με την έννοια ότι απαγορεύεται η συζήτηση νέας αγωγής για το ίδιο δικαίωμα για την ύπαρξη ή μη του οποίου υπάρχει δεδικασμένο. Το δεδικασμένο αυτό εκτείνεται στο ουσιαστικό ζήτημα για έννομη σχέση που προβλήθηκε με αγωγή, ανταγωγή, κύρια παρέμβαση ή ένσταση συμψηφισμού.

Έννομη σχέση κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων είναι το σύνολο των έννομων συνεπειών που κρίθηκαν τελεσίδικα και όχι τα πραγματικά γεγονότα που γέννησαν ή απέσβησαν τις έννομες συνέπειες. Δεδικασμένο παράγεται και από τελεσίδικη δικαστική απόφαση που εκδίδεται επί αναγνωριστικής αγωγής, αφού και στην περίπτωση αυτή η απόφαση που εκδίδεται τέμνει τη διαφορά, όπως και στην περίπτωση της καταψηφιστικής αγωγής και η έκταση αυτού προσδιορίζεται από το περιεχόμενο του αιτήματος που απευθύνεται προς το δικαστήριο (ΟλΑΠ 959/1985).

Εξ άλλου, κατά το άρθρο 330 ΚΠολΔ "το δεδικασμένο εκτείνεται και στις ενστάσεις που προτάθηκαν καθώς και σ' εκείνες που μπορούσαν να προταθούν και δεν προτάθηκαν. Από τις ενστάσεις που δεν προτάθηκαν εξαιρούνται εκείνες που στηρίζονται σε αυτοτελές δικαίωμα που μπορεί ν' ασκηθεί και με κύρια αγωγή".

Επομένως ο ισχυρισμός του εναγομένου επί διεκδικητικής αγωγής ότι κύριος του διεκδικουμένου είναι αυτός, που αποτελεί ανεπτυγμένη άρνηση της αγωγής ή καταχρηστική ένσταση, που χρησιμεύει για αντίκρουση της αγωγής και που μπορεί να ασκηθεί και με ανταγωγή (αναγνωριστική), εάν αυτός ηττηθεί στη δίκη αυτή ως μη όντας κύριος, τοιούτου όντας του ενάγοντος με βάση την αναφερομένη στην αγωγή αιτία, εγείροντας μετά την τελεσιδικία της αποφάσεως κατά του ενάγοντος ή των διαδόχων αυτού, διεκδικητικήν αγωγήν του ιδίου ακινήτου, αποκρούεται με την ένσταση του δεδικασμένου, όχι μόνον αν την κυριότητα του στηρίξει σε τρόπο κτήσεως αυτής τον οποίο με την ανεπτυγμένη άρνηση ή καταχρηστική ένσταση πρότεινε στην προηγούμενη δίκη αλλά και αν στηρίξει αυτή σε άλλο τρόπο κτήσεως τον οποίο μπορούσε να προτείνει και δεν πρότεινε, διαφορετικά θα ανατρεπόταν το δεδικασμένο (ΑΠ 254/1974).

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχτηκε ότι από τα στοιχεία της δικογραφίας και τους ισχυρισμούς των διαδίκων προκύπτει ότι ο αρχικά τρίτος εναγόμενος στην ένδικη αγωγή, Ν. Σ. είχε ασκήσει, ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, εναντίον του Σ. Α. άμεσου δικαιοπαρόχου των εναγόντων, την από 28.8.1995 και αυξ.

αριθ. κατάθ. 7883/2995 διεκδικητική της κυριότητας ακινήτου αγωγή που αφορούσε το διεκδικούμενο με την ένδικη αγωγή ακίνητο (αγροτεμάχιο), επικαλούμενος πρωτότυπο τρόπο κτήσης κυριότητας (έκτακτη χρησικτησία). Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η, ήδη αμετάκλητη 4905/1996, οριστική απόφαση του ως άνω Δικαστηρίου, ερήμην του εναγομένου, που δέχθηκε αυτή ως ουσία βάσιμη, λόγω του τεκμηρίου της ομολογίας του, με την οποία ο ενάγων αναγνωρίστηκε κύριος του επιδίκου.

Από το συσχετισμό του δικογράφου της άνω, από 28.8.1995 διεκδικητικής της κυριότητας ακινήτου αγωγής, που στηρίζεται στον πρωτότυπο τρόπο κτήσης κυριότητας και της ένδικης διεκδικητικής της κυριότητας του ίδιου ακινήτου αγωγής, που στηρίζεται στον παράγωγο τρόπο κτήσης της κυριότητας, προκύπτει ότι δεν υπάρχει, ταυτότητα νομικής αιτίας και συνεπώς δεδικασμένο.

Επομένως, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που με την εκκαλούμενη απόφαση, δέχθηκε τα ίδια, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο και τα αντίθετα υποστηριζόμενα από τους εκκαλούντες, με το σχετικό πρώτο λόγο της έφεσης, είναι αβάσιμα και απορριπτέα.

Με αυτά που δέχτηκε και έτσι που έκρινε το Εφετείο παραβίασε τις ως άνω διατάξεις περί δεδικασμένου και επομένως ο σχετικός πρώτος λόγος αναιρέσεως από τον αρ. 16 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι βάσιμος.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω πρέπει η προσβαλλόμενη απόφαση να αναιρεθεί και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω έρευνα στο ίδιο Εφετείο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές εκτός απ' αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 666/2014 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές εκτός απ' αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στους αναιρεσείοντες.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) Ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Μαΐου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 20 Μαΐου 2015.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ