Supreme Court dismisses appeal on traffic collision liability, citing procedural defects and failure to prove fault.

Απόφαση 641 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 641/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Φεβρουαρίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Ρ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευθύμιο Καραΐσκο, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Μ. Λ. του Δ., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, 2. Της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "GROUPAMA ΦΟΙΝΙΞ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Πετρόπουλο, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις και 3. της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Λ. Α.Ε." που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν παραστάθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-2-2007 και αρ.καταθ. 2732/2007 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3360/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1390/2011 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 29-1-2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γεώργιος Σακκάς, ανέγνωσε την από 4-10-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Όπως προκύπτει από το αντίγραφο της υπό κρίση αναιρέσεως ως αρχική δικάσιμος της υποθέσεως είχε οριστεί η 18-10-2013, οπότε με επισημείωση στο πινάκιο αναβλήθηκε για την ανωτέρω σημειούμενη δικάσιμο (21-2-2014). Τόσο κατ' αυτήν, όσο και κατά την αρχική δικάσιμο, κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το πινάκιο, δεν εμφανίστηκαν οι από τους αναιρεσίβλητους ομόδικοι Μ.

Λ. και εταιρεία με την επωνυμία "Λ. Α.Ε.". Δεν αποδεικνύεται όμως ότι αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης επιδόθηκε σ' αυτούς για την αρχική δικάσιμο, ούτε προκύπτει ότι αυτοί επισπεύδουν τη συζήτηση αυτής και περαιτέρω δεν προκύπτει ότι κλητεύθηκαν για την σημερινή δικάσιμο. Επομένως, πρέπει ως προς αυτούς να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αναίρεσης (άρθρ. 576 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.) και να προσχωρήσει ως προς τους λοιπούς διαδίκους.

Από τις διατάξεις των άρθρων 914, 330, 297 και 298 Α.Κ. προκύπτει ότι προϋποθέσεις της ευθύνης προς αποζημίωση είναι η υπαιτιότητα του υποχρέου, το παράνομο της πράξης ή της παράλειψης αυτού και η ύπαρξη μεταξύ της πράξης ή της παράλειψης και της ζημίας που επήλθε αιτιώδους συνάφειας, η οποία υπάρχει όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ήταν ικανή και μπορούσε, αντικειμενικά να επιφέρει κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα.

Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε κυριαρχικώς ως αποδειχθέντα, επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή, από το δικαστήριο της ουσίας, των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συναφείας.

Τα πιο πάνω έχουν εφαρμογή και στην περίπτωση του άρθρου 10 ν. Γ.Π.Ν./1911, ως προς την υπαιτιότητα των οδηγών των συγκρουσθέντων οχημάτων, κατά το οποίο είναι εφαρμοστέα η διάταξη του άρθρου 914 Α.Κ. Εξάλλου, η παράβαση των διατάξεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας δεν θεμελιώνει αυτή καθαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί, όμως, στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συναφείας μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του επελθόντος αποτελέσματος (Α.Π. 846/2001).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 26 παρ. 1, 4 και 5 εδ. α' του ν. 2696/1999 (Κ.Ο.Κ.)ο οδηγός που πλησιάζει σε ισόπεδο οδικό κόμβο υποχρεούται να καταβάλλει ιδιαίτερη προσοχή για να μη προκαλέσει επί του κόμβου κίνδυνο ή παρακώλυση της κυκλοφορίας, ρυθμίζοντας την ταχύτητα του οχήματός του, ώστε να μπορεί να διακόψει την πορεία αυτού, για να διέλθουν τα οχήματα που έχουν προτεραιότητα.

Στους κόμβους η προτεραιότητα ορίζεται με κατάλληλη σήμανση. Στους κόμβους χωρίς τέτοια σήμανση η προτεραιότητα ανήκει σ' αυτόν που έρχεται από τα δεξιά. Τέλος, ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου, είτε με το να τον εφαρμόσει εσφαλμένα, προσδίδοντάς του έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε με το να μην τον εφαρμόσει μολονότι, βάσει των παραδοχών του, έπρεπε να εφαρμοστεί.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ως προς την υπαιτιότητα των οδηγών των συγκρουσθέντων αυτοκινήτων τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά. "... Στην περιοχή της Νέας Ερυθραίας Αττικής, στις 10-1-2006 και περί ώρα 20:10, η πρώτη εκκαλούσα (εναγόμενη) Μ.

Λ., κάτοικος ..., οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο, που ήταν ασφαλισμένο στην Τρίτη εκκαλούσα (εναγομένη) και ανήκει στην ιδιοκτησία της δεύτερης εκκαλούσας (εναγόμενης), εκινείτο στην οδό Κ. Βάρναλη, η οποία είναι οδός διπλής κατευθύνσεως διαχωριστική νησίδα μεταξύ των αντίθετων ρευμάτων πορείας, με κατεύθυνση προς την πλατεία Διαβόη και επρόκειτο να εισέλθει στον κυκλικό κόμβο που σχηματίζεται στο σημείο, έχοντας κατ' άρθρο 26 παρ. 5 Κ.Ο.Κ.

προτεραιότητα, καθ' όσον δεν απεδείχθη, ούτε ο αντίδικος ισχυρίζεται σχετικώς, ότι υφίστατο κάποια διαφορετική κατακόρυφη ή οριζόντια σήμανση στο ρεύμα πορείας, ο εφεσίβλητος - ενάγων, οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ΙΕΜ... Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητό του, εκινείτο με κατεύθυνση από Κηφισιά προς Εκάλη, ήδη στην πλατεία Διαβόη.

Ενώ η ως άνω οδηγός του υπ' αριθμ. ... Ι.Χ.Ε. αυτοκινήτου προσέγγιζε την συμβολή της οδού Κ. Βάρναλη με την ως άνω πλατεία Διαβόη και επρόκειτο να εισέλθει στον κυκλικό κόμβο που σχηματίζεται στο σημείο έχοντας κατ' άρθρο 26 παρ. 5 του Κ.Ο.Κ. προτεραιότητα καθόσον δεν απεδείχθη ούτε ο αντίδικός της ισχυρίζεται σχετικώς ότι υφίστατο κάποια διαφορετική κατακόρυφη ή οριζόντια σήμανση στο ρεύμα πορείας της, ο εφεσίβλητος - ενάγων, οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ...

Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητό του, εκινείτο με κατεύθυνση από Κηφισιά προς Εκάλη, ήδη στην πλατεία Διαβόη, επί της οδού Γ. Παπανδρέου, η οποία στο σημείο εκείνο είναι μονόδρομος, δεξιά δε και αριστερά αυτής κατά το χρόνο υπήρχαν σταθμευμένα αυτοκίνητα, πλην όμως δε διέκοψε την πορεία του εγκαίρως και κανονικά, προ της συμβολής της οδού Γ.

Παπανδρέου, στην πλατεία Διαβόη, με την διπλής κατευθύνσεως οδό Κ. Βάρναλη, ώστε να μην παρακωλύσει την κυκλοφορία και να παραχωρήσει ως ώφειλε κατ' άρθρο 26 παρ. 1 Κ.Ο.Κ., την προτεραιότητα στα εκ δεξιών του εισερχόμενα στην πλατεία, αυτοκίνητα από την οδό Βάρναλη, όπως εν προκειμένω της πρώτης εκκαλούσης - εναγομένης, με αποτέλεσμα αυτός να παρεμβληθεί αιφνιδίως στην πορεία της, περί τα τρία μέτρα πριν η τελευταία εισέλθει στην πλατεία.

Αντιληφθείσα δε την αιφνίδια αντικανονική αυτή ενέργεια του εφεσίβλητου ενάγοντος, η εκκαλούσα-εναγομένη τροχοπέδησε και επιχείρησε αποφευκτικό ελιγμό προς τα αριστερά, σε σχέση με την πορεία της, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να αποφεύγει την σύγκρουση και αναπόφευκτα έπεσε, υπό γωνία με το εμπρόσθιο δεξιό τμήμα του αυτοκινήτου της, στο εμπρόσθιο δεξιό πλευρό του αυτοκινήτου του εφεσιβλήτου - ενάγοντος το οποίο, εν συνεχεία παρασυρθέν προσέκρουσε, με την αριστερή εμπρόσθια πλευρά του σε παρανόμως σταθμευμένο αυτοκίνητο στο άκρο του περιμετρικού κρασπέδου της πλατείας.

Εκ των ανωτέρω ... συνάγεται ότι η ένδικη σύγκρουση οφείλεται σε υπαιτιότητα του εφεσιβλήτου - ενάγοντος". Κρίνοντας έτσι το Εφετείο δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις ανωτέρω διατάξεις που εφάρμοσε, διότι τα περιστατικά που δέχτηκε ανελέγκτως ότι αποδείχτηκαν συγκροτούν την έννοια της υπαιτιότητας του αναιρεσείοντος στην ένδικη σύγκρουση.

Τα περιστατικά δε αυτά, που αποτελούν και τις παραδοχές του, δηλαδή η αιφνίδια παρεμβολή του αυτοκινήτου του αναιρεσείοντος στην πορεία του αυτοκινήτου, που οδηγούσε η πρώτη αναιρεσίβλητη, χωρίς αυτός να διακόψει την πορεία του εγκαίρως προ της συμβολής της οδού Γ. Παπανδρέου στην πλατεία Διαβόη με την οδό Κ.

Βάρναλη και χωρίς να παραχωρήσει προτεραιότητα στο εκ δεξιών εισερχόμενο ανωτέρω όχημα, ήταν ικανά, κατά διδάγματα της κοινής πείρας και τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, να συντελέσουν στην επέλευση της σύγκρουσης των οχημάτων αυτών. Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ (ορθότερο 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ) πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. 3.

Με το δεύτερο λόγο του αναιρετηρίου ο αναιρεσείων πλήττει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση με την αιτίαση ότι παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας, διότι ενώ δέχεται ότι κινείτο με το όχημά του στην πλατεία Διαβόη επί της οδού Γ. Παπανδρέου, η οποία στο σημείο εκείνο είναι μονόδρομος, στη συνέχεια δέχεται ότι δεν διέκοψε την πορεία του εγκαίρως και κανονικά προ της συμβολής της οδού Γ.

Παπανδρέου, στην πλατεία Διαβόη, με την διπλή κατευθύνσεως οδό Κ. Βάρναλη, ώστε να παραχωρήσει ως όφειλε προτεραιότητα στα εκ δεξιών του εισερχόμενα στην πλατεία αυτοκίνητα από την οδό Βάρναλη, ενώ κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας δεν ήταν δυνατόν συγχρόνως και ταυτόχρονα να εισέρχεται στην ίδια πλατεία και να κινείται επί της οδού Γ.

Παπανδρέου. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως, όπως διατυπώνεται, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθ. 1β' ΚΠολΔ (ορθότερα 560 αριθ. 1β), αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια αναγόμενη, όχι σε παραβίαση διδαγμάτων κοινής πείρας, αλλά σε αντιφατική αιτιολογία στις παραδοχές της. Δηλαδή επικαλείται πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, που δεν περιλαμβάνεται στους περιοριστικά αριθμούμενους αναιρετικούς λόγους του άρθρου 560 ΚΠολΔ, για τους οποίους μπορεί να προσβληθεί η αναιρεσιβαλλόμενη, αφού εκδόθηκε από Πολυμελές Πρωτοδικείο, το οποίο δίκασε ως δευτεροβάθμιο έφεση κατ' αποφάσεως Ειρηνοδικείου.

Επομένως ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη της δεύτερης αναιρεσίβλητης, που παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις (άρθρ. 183 ΚΠολΔ). Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 4 εδ.

ε' του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 29-1-2013 αιτήσεως για αναίρεση της 1390/2011 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ως προς τους αναιρεσιβλήτους Μ. Λ. και την ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "Λ. Α.Ε.".

Απορρίπτει την ως άνω αίτηση αναιρέσεως του Ε. Ρ. κατά την απεύθυνσή της κατά της δεύτερης αναιρεσίβλητης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της δεύτερης αναιρεσίβλητης εταιρείας με την επωνυμία "GROUPAMA ΦΟΙΝΙΞ Α.Ε.", τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ. Και

Διατάσσει να εισαχθεί στο δημόσιο ταμείο το υπ' αριθμ. 2480587/2013 παράβολο Δ.Ο.Υ. Λαμίας σειρά Η'.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Μαρτίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Μαρτίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ