Supreme Court allows appeal against insurance contract interpretation, remanding case for retrial due to violation of statutory interpretation rules.
Greece (EL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court allowed the appeal against the Ioannina Court of Appeal's decision, ordering a retrial in the same court with different judges. The appellant argued that the lower court violated general rules of contract interpretation by failing to apply Articles 173 and 200 of the Civil Code when interpreting the insurance policy. The Court agreed, finding that the lower court's interpretation of the insurance contract's terms without utilizing these mandatory interpretative rules constituted a substantive violation of law.
Legislator headnote
AI generatedArticles 173 and 200 of the Civil Code; The Supreme Court holds that a Court of Appeal violates general rules of contract interpretation when it interprets an insurance contract's terms without applying Articles 173 and 200 of the Civil Code, despite finding no ambiguity in the declarations of will.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Απόφαση 635 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 635/2011
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Α1' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Εμμανουήλ Καλούδη), Γεώργιο Χρυσικό, Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη και Δημήτριο Τίγγα, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 21 Φεβρουαρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "EURO STAR ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΖΗΜΙΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Μπιμπλή.
Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Κ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4 Σεπτεμβρίου 2005 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 363/2007 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 337/2009 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 14 Δεκεμβρίου 2009 αίτησή της.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Φούκας, ανέγνωσε την από 3 Φεβρουαρίου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθούν οι λόγοι αναιρέσεως.
Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Επειδή, όπως προκύπτει από την υπ' αριθμό 9179/19-2-2010 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Ιωαννίνων Ι. Σ., αντίγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως με τις υπ' αυτήν έκθεση καταθέσεως δικογράφου και πράξη ορισμού της δικασίμου που αναφέρεται στην αρχή, με κλήση προς παράσταση κατ' αυτή για τη συζήτησή της, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στον αναιρεσίβλητο, μετά από παραγγελία του έχοντος ειδική πληρεξουσιότητα και παραστάντος πληρεξουσίου δικηγόρου της αναιρεσείουσας.
Συνεπώς, αφού ο αναιρεσείων δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το οικείο πινάκιο και κατά τη σειρά εγγραφής της σε αυτό, ούτε κατέθεσε δήλωση ότι δεν θα παραστεί κατά την εκφώνηση αυτής, σύμφωνα με τα άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ.1 ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως παρά την απουσία αυτού (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ).
Επειδή, ο εκ του άρθρου 559 παρ. 1 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως, για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν εφήρμοσε τέτοιο κανόνα, ενώσυνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του, ή αν εφήρμοσε αυτόν, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθή (Ολομ.
ΑΠ 36/1988, ΑΠ 1186/2009). Στην περίπτωση κατά την οποία το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας ότι αποδείχθηκαν και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναιρέσεως, αν οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως καθιστούν προφανή την παραβίαση (ΑΠ 236/2009, ΑΠ 12/2009).
Ο λόγος αυτός αναιρέσεως ιδρύεται και αν παραβιάσθηκαν οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, γενικοί (άρθρα 173 και 200ΑΚ) και οι ειδικοί, όταν ο νόμος αποδίδει ορισμένη έννοια σε σιωπηρή δήλωση βουλήσεως. Παραβιάζονται δε οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών όταν το δικαστήριο, παρά τη διαπίστωση, έστω και έμμεσα, κενού ή αμφιβολίας, σχετικά με την έννοια της δηλώσεως βουλήσεως, παραλείπει να προσφύγει σε αυτούς, για τη διαπίστωση της αληθούς εννοίας των δηλώσεων, καθώς και όταν το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε κενό ή ασάφεια της ερμηνευομένης δικαιοπραξίας και προσέφυγε στους κανόνες της καλής πίστεως και των συναλλακτικών ηθών, με την ερμηνεία όμως που έδωσε παραβίασε τους κανόνες αυτούς (ΑΠ 1728/2008, ΑΠ 1703/2008), καθώς και όταν, μολονότι βεβαιώνεται στην απόφαση ότι η δήλωση βουλήσεως είναι σαφής, προέβη πράγματι σε ερμηνεία της δικαιοπραξίας χωρίς να προσφύγει στους κανόνες αυτούς (ΑΠ 1504, 1289, 1220/2005, 657 και 648/2004).
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, το εκδόν Εφετείο δέχεται ότι αντικείμενο της δίκης είναι "η ερμηνεία ......των όρων" της υπ' αριθμό 5002455/5-8-2004 ασφαλιστικής συμβάσεως, η οποία καταρτίσθηκε μεταξύ της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρίας και του σωματείου με την επωνυμία "Κυνηγετικός Σύλλογος Ιωαννίνων" και ακολούθως, χωρίς να δέχεται ότι υπάρχει κενό ή αμφιβολία σχετικά με την έννοια των αποτυπωμένων σε αυτό δηλώσεων βουλήσεως, παραλείπει να προσφύγει στους ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, ενώ προέβη πράγματι σε ερμηνεία αυτών ως προς τον πίνακα των καλύψεων, ως προς την κάλυψη των δαπανών για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και το ανώτατο όριο αυτών και ως προς τον ειδικό όρο του άρθρου 2 (ΘΑΜΑ/ΑΤ) σχετικά με την ασφάλιση για θάνατο και μόνιμη ανικανότητα από ατύχημα.
Επομένως, το Εφετείο, με την κρίση του αυτή, παραβίασε τους γενικούς ερμηνευτικούς κανόνες, ώστε ο πρώτος και ο έβδομος, εκ του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, λόγοι αναιρέσεως, είναι βάσιμοι. Κατ' ακολουθίαν τούτων, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, κατά παραδοχή των δύο αυτών λόγων αναιρέσεως, παρελκούσης της ερεύνης των λοιπών, και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, πλήν εκείνων που εξέδωσαν την αναιρουμένη απόφαση (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).
Ο αναιρεσίβλητος πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας (άρθρα 178 και 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ' αριθμό 337/2009 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων. Παραπέμπτει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Ιωαννίνων, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, πλην αυτών που εξέδωσαν την αναιρουμένη απόφαση.
Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία καθορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2700) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 15 Μαρτίου 2011
Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Μαΐου 2011.
Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ