Supreme Court dismisses appeal against lower court's rejection of tort claim regarding billboard obstruction and advertising damages.

Απόφαση 634 / 2009 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 634/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Χ1, κατοίκου ... και 2. Χ2, κατοίκου ..., οι οποίοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Καρέτσο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΚΟ-ΕΛΔΑ-ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ" και με τον διακριτικό τίτλο "ΕΚΟ-ΕΛΔΑ ΑΒΕΕ" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολική διάδοχος της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ-ΟΡΥΚΤΕΛΑΙΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ (ΕΚΟ ΑΒΕΕ), 2. Εταιρίας με την επωνυμία "... ΕΠΕ", η οποία έχει έδρα στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 3. Ψ3, κατοίκου ... . Η πρώτη εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Ζαραφετα, ο οποίος ανακάλεσε την από 19-11-2008 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. και παραστάθηκε αυτοπροσώπως, οι δε δεύτερη και τρίτος δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-11-2004 αγωγή των ήδη αναιρεσείοντων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5400/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 6863/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 25-6-2007 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ρένα Ασημακοπούλου ανέγνωσε την από 13-11-2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της παραστάσας αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως προκύπτει από τις επικαλούμενες και νόμιμα προσκομιζόμενες υπ' αριθ. ... και ... εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του πρωτοδικείου Λαμίας ..., ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης από 25-6-2007 αίτησης αναιρέσεως, μαζί με την κάτω από αυτή πράξη προσδιορισμού δικασίμου για τη σημειουμένη στην αρχή της παρούσας και κλήση προς συζήτηση, επιδόθηκε με επιμέλεια των αναιρεσειόντων, νόμιμα και εμπρόθεσμα, στους δεύτερη (εταιρία με την επωνυμία "... ΕΠΕ") και τρίτο (Ψ3) των αναιρεσιβλήτων. Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ., παρότι οι ως άνω αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίσθηκαν κατά την ανωτέρω δικάσιμο, κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση από το πινάκιο στη σειρά της.

-Κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 914 Α.Κ., για την ύπαρξη αδικοπραξίας και την απ' αυτήν γεννώμενη υποχρέωση του δράστη σε αποζημίωση του παθόντος απαιτείται, εκτός από την επέλευση ζημίας, α) η ζημία αυτή να επήλθε από το δράστη παρανόμως, συγχρόνως δε και υπαιτίως, ήτοι από δόλο ή αμέλεια (330 Α.Κ.), β) η παράνομη συμπεριφορά του υπαιτίου να οφείλεται σε πράξη ή παράλειψη αυτού και γ) να υφίσταται πρόσφορη (αιτιώδης) συνάφεια μεταξύ της ζημιογόνου πράξης ή παράλειψης και της επελθούσας ζημίας.

Και η μεν προξενηθείσα από το δράστη ζημία είναι παράνομη όταν προσβάλλεται με τη συμπεριφορά του (πράξη ή παράλειψη) δικαίωμα του παθόντος προστατευόμενο από το νόμο, η δε υπαίτια παράλειψη του δράστη γεννά την προς αποζημίωση υποχρέωση του, όταν αυτός ήταν υποχρεωμένος στην πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία ή την καλή πίστη κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη και ειδικότερα όταν ο ίδιος δημιούργησε ορισμένη ζημιογόνο κατάσταση, οπότε έχει την υποχρέωση να μην παραλείψει να λάβει κάθε ενδεικνυόμενο από τις περιστάσεις μέτρο προς προστασία των τρίτων από την επέλευση σ' αυτούς οποιασδήποτε ζημίας πριν και μετά τη δημιουργία της ζημιογόνου κατάστασης.

Ειδικότερα, αυτός, που με προηγούμενη θετική ενέργεια δημιούργησε κατάσταση επικίνδυνη για τους τρίτους έχει υποχρέωση να λαμβάνει τα πρόσφορα μέτρα ώστε να αποτρέπονται οι ζημίες που μπορεί να προέλθουν από αυτή την κατάσταση στους τρίτους εξαιτίας προσβολής απολύτων δικαιωμάτων αυτών, όπως είναι και εκείνο της ζωής.

Εξάλλου πρόσφορη αιτιώδης συνάφεια μεταξύ ζημιογόνου πράξεως ή παραλείψεως και της επελθούσης ζημίας υφίσταται, όταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής, η συμπεριφορά του δράστη στο χρόνο και υπό τις περιστάσεις που έλαβε χώρα ήταν ικανή, κατά τη συνήθη και κανονική πορεία των πραγμάτων, να επιφέρει το επιζήμιο αποτέλεσμα, επέφερε δε τούτο στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Το ζήτημα, αν η πράξη ή παράλειψη ήταν ικανή αντικειμενικά εξεταζόμενη να επιφέρει τη ζημία, δηλαδή αν ευρίσκεται σε πρόσφορη αιτιώδη συνάφεια με το αποτέλεσμα, ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο, πλην άλλων και αναφορικώς προς την παράβαση ή μη των διδαγμάτων της κοινής πείρας κατά την υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας.

Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 11 παρ. 1 του Ν. 2696/1999 "απαγορεύεται κάθε διαφήμιση που πραγματοποιείται με οποιονδήποτε τρόπο στα εκτός κατοικημένης περιοχής τμήματα των χαρακτηρισμένων εθνικών και επαρχιακών οδών ή αυτοκινητόδρομων και σε ζώνη μέχρι εκατόν πενήντα (150) μέτρων ...", ενώ κατά τη διάταξη της παρ. 2 του ίδιου άρθρου "απαγορεύεται γενικά η τοποθέτηση επιγραφών ή διαφημίσεων ή η εγκατάσταση οποιαδήποτε πινακίδας, αφίσας, διαγράμμισης ή συσκευής, σε θέση ή κατά τρόπο που μπορεί να έχει οποιεσδήποτε αρνητικές επιπτώσεις στους χρήστες της οδού ή να επηρεάσει με οποιονδήποτε τρόπο την κυκλοφορία.

Ιδίως απαγορεύεται η τοποθέτηση ή εγκατάσταση των ανωτέρω σε τέτοιες θέσεις, ώστε να παρεμποδίζεται η θέα των πινακίδων κατακόρυφης σήμανσης ... ή να προκαλέσει θάμβωση στους χρήστες της οδού και γενικά να αποσπάσουν την προσοχή τους κατά τρόπο που μπορεί να έχει δυσμενή επίδραση στην οδική ασφάλεια γενικά".

Εξάλλου, με την παράγραφο 4 του ιδίου παραπάνω άρθρου ορίζονται ότι "Με παράλληλη τήρηση των διατάξεων των προηγούμενων παραγράφων, επιτρέπεται να τοποθετούνται ή να λειτουργούν επιγραφές, που αναφέρονται στην επωνυμία ή σε άλλο διακριτικό σημείο ή τίτλο επιχείρησης που λειτουργεί παρά την οδό. Οι διαφημιστικές ως άνω επιγραφές, όπου επιτρέπεται, πρέπει να τοποθετούνται παράλληλα προς τον άξονα της οδού, εκτός από τις διαφημίσεις και τις επιγραφές των εγκεκριμένων πλαισίων και των πρατηρίων καυσίμων που λειτουργούν παρά την οδό, οι οποίες μπορούν να τοποθετούνται και κάθετα προς τον άξονα αυτής".

Περαιτέρω, με την παράγραφο 8 του ιδίου ως άνω άρθρου, προβλέπεται η διαδικασία αφαίρεσης των παράνομων διαφημίσεων κλπ., ενώ με τις παραγράφους 9 και 10, προβλέπονται οι κυρώσεις για τους παραβαίνοντες τις παραπάνω απαγορευτικές διατάξεις. Τέλος, στη διάταξη του άρθρου 4 του Ν. 1604/1986 "Κυρώσεις των α) συμβάσεων, αα) για την οδική κυκλοφορία, ββ) για την οδική σήμανση και σηματοδότηση, β) της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας που συμπληρώνει τη Σύμβαση οδικής κυκλοφορίας οδικής σήμανσης και σηματοδότησης και γ) του Πρωτοκόλλου για τις διαγραμμίσεις των οδών τους και τα σχετικά παραρτήματα αυτών" ορίζεται ότι οι συμβαλλόμενες χώρες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να απαγορεύουν την τοποθέτηση πάσης επιγραφής, ειδοποιήσεως, διαγραμμίσεως ή εγκαταστάσεως α) ..., β) που μειώνει την ορατότητα ή αποτελεσματικότητα της οδικής σήμανσης ή που θαμβώνει τους χρήστες της οδού ή που αποσπά την προσοχή τους, κατά τρόπο επικίνδυνο για την ασφάλεια της οδικής κυκλοφορίας.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως δέχθηκε το Εφετείο και προκύπτει από την επισκόπηση του δικογράφου της ένδικης αγωγής οι αναιρεσείοντες ισχυρίσθηκαν με αυτήν (αγωγή) ότι την 16-5-2004 το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο οδηγούμενο από τον υιό του πρώτου και αδελφό του δεύτερου τούτων, επί της Εθνικής Οδού ...- ..., με κατεύθυνση προς ..., εξετράπη της πορείας του προς τα δεξιά και προσέκρουσε σε σιδερένιο στύλο ένδειξης τιμών υγρών καυσίμων, τοποθετημένο εκτός του οδοστρώματος, με αποτέλεσμα το θανάσιμο τραυματισμό του οδηγού και της συνεπιβαίνουσας συζύγου του πρώτου και της μητέρας του δευτέρου των αναιρεσειόντων.

Ειδικότερα επικαλέσθηκαν ότι το ατύχημα έγινε υπό τις ακόλουθες συνθήκες: Ήταν νύχτα, υπήρχε ψιλή βροχή, το οδόστρωμα ήταν ολισθηρό συνεπεία του ψιλόβροχου και η κυκλοφορία των οχημάτων αραιή. Το αυτοκίνητο του συγγενούς τους, κινούμενο σε αριστερή για την πορεία του στροφή της παραπάνω οδού, εξετράπη της πορείας του προς τα δεξιά και προσέκρουσε σε σιδερένιο στύλο ένδειξης τιμών υγρών καυσίμων, που ήταν τοποθετημένος στο δεξιό πεζοδρόμιο της ΝΕΟ ...- ... (με κατεύθυνση προς ...) και συγκεκριμένα στο 171,20 χιλιόμετρο και σε απόσταση 30 εκ.

του μέτρου από την παραπάνω οδό. Οι αναιρεσίβλητοι ήταν υπαίτιοι του θανάσιμου τραυματισμού των συγγενικών τους προσώπων εξαιτίας της εκ μέρους αυτών από κοινού τοποθέτησης της διαφημιστικής πινακίδας και του τσιμεντένιου στηθαίου, που ήταν δίπλα της, επί του πεζοδρομίου πλάτους δύο μέτρων, χωρίς να τηρήσουν τους νόμους, εάν δε δεν είχαν τοποθετηθεί τα μη αναγκαία αυτά παρόδια σταθερά εμπόδια δεν θα επερχόταν ο ακαριαίος θάνατος των προσώπων αυτών, διότι το αυτοκίνητο θα εκινείτο στον ελεύθερο χώρο που υπάρχει ακριβώς από το σημείο εκείνο, και ο οποίος εκτείνεται ακριβώς πίσω από την Ι πινακίδα σε μεγάλο βάθος.

Η επίμαχη σιδερένια κολώνα με τις φωτεινές ενδείξεις των υγρών καυσίμων της ΕΚΟ ήταν σχήματος "Η", δηλαδή με δύο όρθιες (κάθετες) κολώνες και μια οριζόντια, πακτωμένη με τσιμέντο, έτσι ώστε να μην υποχωρεί σε περίπτωση πρόσκρουσης, ακριβώς δίπλα στον εθνικό δρόμο. Οι ιδιοκτήτριες του πρατηρίου υγρών καυσίμων και του εστιατορίου - μπαρ "ΕΚΟ - ΕΛΔΑ ΑΒΕΕ", η εταιρεία "...

ΕΠΕ" και ο Ψ3, διαχειριστής της δεύτερης, επάνω ακριβώς στη μοιραία στροφή, έχουν παραβεί όσα επιτάσσει το άρθρο 11 του Ν. 2696/1999. Η ως άνω διαφημιστική πινακίδα και το τσιμεντένιο στηθαίο δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου, διότι αυτή, η οποία είναι τεράστια, μεταλλική και πακτωμένη με τσιμέντο, αποτελούσε "δολοφονικό εμπόδιο", ενώ ακόμη με αυτή προβάλλονται φωτεινές οι ενδείξεις των τιμών υγρών καυσίμων και η φίρμα ΕΚΟ, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν "θάμβωση" στους χρήστες της οδού κλπ".

Οι αναιρεσίβλητοι δεν είχαν φροντίσει στο σημείο εκείνο του ατυχήματος να πάρουν κάποια στοιχειώδη μέτρα ασφαλείας, όπως, να τοποθετήσουν προστατευτικές μπάρες κατά μήκος μεταξύ του οδοστρώματος και του πεζοδρομίου. Οι ίδιοι ενήργησαν παράνομα, έστω και αν πιθανώς κατέχουν νομοτύπως κάποια σχετική άδεια, σχετικά με την τοποθέτηση στον τόπο του ατυχήματος της συγκεκριμένης διαφημιστικής πινακίδας, που είναι συμπαγής, μεταλλική και πακτωμένη και δεν εξυπηρετεί κανένα αναγκαίο πρακτικό σκοπό για να είναι απαραίτητη η τοποθέτησή της, παρά μόνο εμπορικούς σκοπούς, αυτοί δε (αναιρεσίβλητοι) ήταν υπαίτιοι για τους θανατηφόρους τραυματισμούς "διότι δεν ενήργησαν τα σχετικά με τα παρόδια εμπόδια, δηλαδή τη διαφημιστική πινακίδα, με την οποία συγκρούσθηκε το ως άνω αυτοκίνητο, η οποία όχι μόνο δεν είναι αναγκαία, αλλά και επικίνδυνη εκεί στον τόπο του ατυχήματος ή δεν έλαβαν τα αναγκαία μέτρα ή παρέλειψαν να τοποθετήσουν προστατευτικές μπάρες κατά μήκος του τόπου του ατυχήματος - και του σημείου όπου είναι τοποθετημένη η επικίνδυνη ως άνω διαφημιστική πινακίδα".

Έκρινε δε το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, ότι με το παραπάνω περιεχόμενο η αγωγή, κατά το μέρος που με αυτήν επιχειρείται η θεμελίωση της υπαιτιότητας των αναιρεσιβλήτων στις παραβάσεις των άρθρων 4 Ν.1604/1986 και 11 παρ. 2 Ν. 2696/1999, ήταν απορριπτέα ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας, καθόσον οι αναιρεσείοντες δεν επικαλούνται με σαφήνεια, όπως έπρεπε κατ' άρθρο 216 Κ.Πολ.Δ., ότι ο οδηγός του εκτραπέντος, αυτοκινήτου επηρεάστηκε από την τοποθετηθείσα από τους εναγομένους φωτεινή πινακίδα και συγκεκριμένα ότι θαμβώθηκε εξαιτίας αυτής και ότι γι' αυτόν το λόγο έχασε τον έλεγχο του αυτοκινήτου του, προσκρούοντας ακολούθως σ' αυτήν, ώστε να είναι δυνατόν να θεμελιωθεί η υπαιτιότητα των εναγομένων με την τοποθέτηση της εν λόγω φωτεινής πινακίδας, αλλά αρκούνται στην παράθεση της σχετικής διάταξης του παραπάνω νόμου, επικαλούμενοι ότι οι φωτεινές ενδείξεις της ως άνω πινακίδας "μπορούν να προκαλέσουν θάμβωση στους χρήστες της οδού κλπ".

Ότι, όσον αφορά στα λοιπά γεγονότα που οι αναιρεσείοντες επικαλούνται για την θεμελίωση της υπαιτιότητας των αναιρεσιβλήτων, ήτοι τη θέση της πινακίδας, το σχήμα της, το υλικό και τον τρόπο κατασκευής της, τον χαρακτηρισμό της ως δολοφονικό εμπόδιο ή ως μη αναγκαίο παρόδιο εμπόδιο, η αγωγή ήταν απορριπτέα ως μη νόμιμη, καθόσον και αληθή υποτιθέμενα τα ως άνω περιστατικά, δεν καταφάσκουν αιτιώδη συνάφεια μεταξύ ζημιογόνου πράξης ή παράλειψης των εναγομένων και της επελθούσας ζημίας, ήτοι της πρόκλησης του ατυχήματος, αλλά ούτε και του αποτελέσματος αυτού, ήτοι των θανατηφόρων τραυματισμών των συγγενών των αναιρεσειόντων, στο οποίο αποτέλεσμα κυρίως οι αναιρεσείοντες θεμελιώνουν την υπαιτιότητα, ισχυριζόμενοι ότι "αν δεν υπήρχε η πινακίδα δεν θα ήταν θανατηφόροι οι τραυματισμοί, διότι το αυτοκίνητο θα κινιόταν στον ελεύθερο χώρο και ο οποίος εκτείνεται σε μεγάλο βάθος ...".

Ότι δεν υφίσταται αιτιώδης συνάφεια, εφόσον το αυτοκίνητο, κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή, εξετράπη της πορείας του και, αφού εξήλθε του οδοστρώματος, προσέκρουσε στην πινακίδα που βρισκόταν επί του πεζοδρομίου. Από τη στιγμή δε που εξήλθε του οδοστρώματος, το κινούμενο, σε ολισθηρό λόγω της βροχής οδόστρωμα, αυτοκίνητο και πάνω σε στροφή του δρόμου, το επελθόν αποτέλεσμα της εκτροπής, δεν βρίσκεται σε αιτιώδη συνάφεια με παράνομη πράξη των αναιρεσιβλήτων, καθόσον η συμπεριφορά τούτων, με την τοποθέτηση της ως άνω πινακίδας με την ένδειξη των τιμών υγρών καυσίμων ή με οποιαδήποτε άλλη επιγραφή επί του πεζοδρομίου σε οποιαδήποτε απόσταση (είτε στα 30 εκ.

είτε στα 3 μέτρα), πάντως εκτός του οδοστρώματος, είτε παράλληλα, είτε και κάθετα προς τον άξονα της οδού (εφόσον λειτουργούσε παρά την οδό πρατήριο υγρών καυσίμων και κατά τα προαναφερθέντα στη μείζονα πρόταση μπορούσαν να την τοποθετήσουν ακόμη και κάθετα) είτε πακτωμένη σε σταθερή τσιμεντένια βάση είτε άλλως πως, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας και την λογική, δεν ήταν ικανή κατά τη συνήθη και κανονική πορεία των πραγμάτων να επιφέρει το επιζήμιο ως άνω αποτέλεσμα.

Ούτε και επέφερε αυτό στη συγκεκριμένη περίπτωση, αφού, υπό τα εκτιθέμενα στην αγωγή και σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας και τη λογική, δεν ήταν η ύπαρξη της πινακίδας στη συγκεκριμένη θέση (ακόμη κι αν δεν είχε σωστά τοποθετηθεί), το αίτιο που προκάλεσε τον θάνατο των επιβαινόντων στο εκτραπέν αυτοκίνητο, αλλά η σφοδρή πρόσκρουσή του, κινούμενου ανελέγκτως αυτοκινήτου επί της πινακίδας αυτής.

Ούτε, εξάλλου (συνεχίζει το Εφετείο) η εν λόγω πινακίδα (όπως περιγράφεται) αποτελούσε "απαγορευμένο παρόδιο εμπόδιο", όπως οι αναιρεσείοντες ισχυρίζονται με την αγωγή, αφού, σύμφωνα με όσα ακριβώς εκτίθενται στο δικόγραφο της αγωγής, η πινακίδα ήταν τοποθετημένη επί πεζοδρομίου πλάτους δύο (2) μέτρων, σύμφωνα δε με το άρθρο 6 παρ. 4 Π.Δ. 645/1970 (όπως ισχύει μετά την τροποποίηση του με το άρθρο 4 Π.Δ. 143/1989), που ρυθμίζει την κυκλοφοριακή σύνδεση για τα πρατήρια και λοιπές εγκαταστάσεις, στο βασικό εθνικό οδικό δίκτυο και εκτός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων, προβλέπεται η κατασκευή ερείσματος πλάτους όχι μικρότερου του 1,5 μέτρου πέραν των λωρίδων επιτάχυνσης και επιβράδυνσης, ενώ με το άρθρο 83 Α της 14/89 αγορανομικής διάταξης, που αφορά στην ανάρτηση πινακίδων κατά τη λιανική πώληση υγρών καυσίμων ορίζεται, μεταξύ άλλων, ότι οι κάτοχοι άδειας λειτουργίας υγρών καυσίμων υποχρεούνται να έχουν αναρτημένη πινακίδα και η ανωτέρω πινακίδα πρέπει μάλιστα να είναι τοποθετημένη σε περίοπτη θέση του πρατηρίου και φωτιζόμενη κατά τις νυχτερινές ώρες, ώστε να είναι άμεσα ορατή από τους διερχόμενους οδηγούς.

Οι αναιρεσίβλητοι, κατά συνεπεία, υποχρεούντο και όχι απλώς δικαιούντο να έχουν τοποθετημένη πινακίδα και μάλιστα φωτεινή για τις τιμές των υγρών καυσίμων, έμπροσθεν του πρατηρίου τους, ενώ όσον αφορά στην ακριβή θέση, όπου αυτή έπρεπε να τοποθετηθεί, δεν προβλέπεται κάποια ρύθμιση με το προαναφερθέν 143/1989 Π.Δ., που αφορά στην χωροθέτηση των εγκαταστάσεων του πρατηρίου.

Σκοπός, εξάλλου, των διατάξεων του άρθρου 11 του Ν. 2696/1999, ήτοι των σχετικών με τη χωροθέτηση (απόσταση κλπ.) των διαφημιστικών πινακίδων επί των εθνικών οδών, είναι η προστασία των χρηστών των οδών προς αποφυγή της πρόκλησης του ατυχήματος (θάμβωση, απόσπαση προσοχής) και όχι η προστασία τους από τις περαιτέρω συνέπειες μετά την εκτροπή κάποιου οχήματος εκτός του οδοστρώματος.

Τέλος, ούτε στην επικαλούμενη παράλειψη των αναιρεσιβλήτων, "να τοποθετήσουν προστατευτικές μπάρες κατά μήκος του τόπου του ατυχήματος και του σημείου όπου είναι τοποθετημένη η διαφημιστική πινακίδα", είναι δυνατόν να θεμελιωθεί η υπαιτιότητα αυτών, αφού από καμία διάταξη του παραπάνω Π. Δ/τος προβλέπεται τέτοια υποχρέωση των αναιρεσιβλήτων.

Με τις σκέψεις αυτές το Εφετείο απέρριψε την έφεση των αναιρεσειόντων και, αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση κατά παραδοχή της έφεσης της πρώτης αναιρεσίβλητης, απέρριψε την αγωγήν, κατά ένα μέρος ως αόριστη και κατά το μεγαλύτερο μέρος ως νόμω αβάσιμη ως προς όλους τους αναιρεσιβλήτους. Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο δεν παραβίασε τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 914 ΑΚ, 4 Ν. 1604/1986 και 4 ΠΔ 143/1989 (με το οποίο τροποποιήθηκε το άρθρο 6 του ΒΔ 465/1970) και των παραγρ. 1, 2 και 4 του άρθρου 11 Ν. 2696/1999, γιαυτό και οι πρώτος, δεύτερος και τρίτος λόγοι της αίτησης αναίρεσης, με τους οποίους προβάλλονται οι από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔικ αντίθετες αιτιάσεις, ότι δηλαδή κατά παράβαση των διατάξεων αυτών κρίθηκε από το Εφετείο ότι δεν στοιχειοθετείται υπαιτιότητα των αναιρεσιβλήτων για το ατύχημα και τα εξ αυτού ζημιογόνα αποτελέσματα απ' την κατασκευή μεγάλης διαφημιστικής πινακίδας με μεταλλικό πλαίσιο πακτωμένης σταθερά σε τσιμεντένια βάση εκτός της νησίδας και τη διαφήμιση με αυτή όχι μόνο του σήματος της πρώτης αναιρεσίβλητης, αλλά και του παρακειμένου εστιατορίου και ειδικότερα από τη θέση της πινακίδας αυτής σε απόσταση 30 εκατ.

από το οδόστρωμα, εκτός του χώρου της νησίδας και αρκετά μέτρα από αυτήν, το σχήμα, τα υλικά και τον τρόπο κατασκευής της πινακίδας, ούτε υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της θέσης της πινακίδας σε απόσταση 30 εκ. από το οδόστρωμα, της κατασκευής της επί δύο μεταλλικών στύλων ύψους 35 cm κατά μήκος της νησίδας, πακτωμένων σε τσιμεντένια βάση με κράσπεδο από μπετόν διαστάσεων 2Χ10 εκ.

και όχι επί ενός στύλου και της αναγραφής σε αυτή (πινακίδα) διαφημιστικής ένδειξης όχι μόνον του πρατηρίου, αλλά και του παρακείμενου σε αυτό εστιατορίου, είναι αβάσιμοι. Όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο έλαβε υπόψη και απέρριψε τους προαναφερόμενους αγωγικούς ισχυρισμούς των αναιρεσειόντων για τη θέση της πινακίδας, το σχήμα της, το υλικό και τον τρόπο κατασκευής της, τον χαρακτηρισμό της ως δολοφονικό εμπόδιο ή ως μη αναγκαίο παρόδιο εμπόδιο και τους απέρριψε ως μη νόμιμους και συγκεκριμένα για μη στοιχειοθέτηση από αυτούς -και αληθείς υποτιθέμενους- υπαιτιότητας της αναιρεσίβλητης για το θανάσιμο τραυματισμό των συγγενών τους ΑΑ και ΒΒ και πρόσφορης αιτιότητας μεταξύ των αποδιδόμενων στην αναιρεσίβλητη πράξεων και παραλείψεων και του επελθόντος αποτελέσματος.

Επομένως ο τέταρτος λόγος, κατά το μέρος αυτού με το οποίο προβάλλεται η από το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολ.Δικ. αιτίαση, για μη λήψη υπόψη από το Εφετείο των άνω αγωγικών ισχυρισμών των αναιρεσιβλήτων είναι αβάσιμος Για να ιδρυθεί ο από το άρθρο 559 αριθ. 11 του ΚΠολΔικ λόγος αναίρεσης για μη λήψη υπόψη αποδεικτικών μέσων που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν απαιτείται το δικαστήριο της ουσίας να εισήλθε στην αποδεικτική διαδικασία, ώστε να επιβάλλεται η λήψη υπόψη των αποδεικτικών μέσων.

Επίσης ο από το άρθρο 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔικ λόγος αναίρεσης προϋποθέτει ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας και ελλείψεις ή ασάφειες στη διατύπωση της ελάσσονος πρότασης της προσβαλλόμενης απόφασης και σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. 'Ετσι, οι λόγοι αυτοί δεν ιδρύονται όταν το δικαστήριο της ουσίας απέρριψε την αγωγή ή μη νόμιμη ή ως αόριστη (Ολ Απ 3/1997).

Επομένως, αφού, κατά τα προεκτιθέμενα, η ένδικη αγωγή των αναιρεσειόντων απορρίφθηκε από το Εφετείο ως αόριστη και ως νόμω αβάσιμη, ο τέταρτος λόγος, κατά το μέρος του με το οποίο προβάλλονται οι από το άρθρο 559 αριθ. 11 και 19 ΚΠολΔικ αιτιάσεις για μη λήψη υπόψη από το Εφετείο των αναφερομένων στον λόγο αυτόν αποδεικτικών μέσων και για έλλειψη νόμιμης βάσης της προσβαλλόμενης απόφασης, είναι απαράδεκτος.

Πρέπει συνεπώς να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 25-6-2007 αίτηση των 1) Χ1 και 2) Χ2 για αναίρεση της υπ' αριθ. 6863/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της πρώτης των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Ιανουαρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 17 Μαρτίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ