Supreme Court dismisses State's appeal on acquisition of private ownership via good faith possession of public land.

Απόφαση 629 / 2024 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 629/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Μουλιανιτάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρουλιώ Δαβίου, Γεώργιο Καλαμαρίδη, Αγαθή Δερέ-Εισηγήτρια, Χριστίνα-Ζαφειρία Γαβριηλίδου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 24 Ιανουαρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Π. Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Ιωάννα Παχή, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: Κ. Κ., συζύγου Ν.-Π. Κ., το γένος Ι. και Μ. Γ., κατοίκου …, η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Π. Γεωργόπουλου, και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από … αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2638/2013 εν μέρει οριστική και εν μέρει μη οριστική, 3793/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 437/2019 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί το αναιρεσείον με την από … αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Η από … αίτηση αναίρεσης στρέφεται κατά της 437/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά, με την οποία απορρίφθηκε η, από …, έφεση του αναιρεσείοντος - εναγόμενου κατά της εκκαλούμενης, με αριθμ. 3793/2017, απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, με την οποία είχε γίνει δεκτή ως κατ' ουσίαν βάσιμη η, από …, αγωγή της αναιρεσίβλητης. Η παραπάνω αίτηση ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, και, συνεπώς, είναι παραδεκτή (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566§1, 577§1 ΚΠολΔ και πρέπει να ερευνηθεί, περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

II. [1] Επί δημοσίων κτημάτων ήταν επιτρεπτή η κτήση κυριότητας από ιδιώτη, με έκτακτη χρησικτησία, σύμφωνα με τις έχουσες εφαρμογή, κατ' άρθρο 51 ΕισΝΑΚ, για τον, πριν από την έναρξη ισχύος του Α.Κ., χρόνο, διατάξεις του ν. 8 παρ. 1 Κωδ. (7.39), ν 9 παρ. 1 Πανδ. (50, 14), ν. 2 παρ. 20 Πανδ. (41.4), ν.6 Πανδ. (44.3), ν.76 παρ. 1 Πανδ. (18.1), ν.7 παρ. 3 Πανδ. (23.3), δηλαδή κατόπιν άσκησης νομής, πάνω στο δημόσιο κτήμα με καλή πίστη, ήτοι με την ειλικρινή πεποίθηση ότι με την κτήση της νομής του πράγματος δεν προσβάλλεται κατ' ουσίαν το δικαίωμα κυριότητας τρίτων, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 20 παρ. 12 Πανδ. (5.8), ν.27 Πανδ. (18.1), ν. 10, 17 της 48 Πανδ. (41.3), ν.3 Πανδ.(41.10) της ν. 109 Πανδ. (50.16), καθώς και με διάνοια κυρίου, για χρονικό διάστημα μιας συνεχούς τριακονταετίας, με τη δυνατότητα αυτού που χρησιδέσποζε να συνυπολογίσει στο χρόνο της ιδικής του νομής και εκείνο του δικαιοπαρόχου του, εφόσον είχε γίνει, με νόμιμο τρόπο ειδικός διάδοχος αυτού, που επερχόταν μόνο με έγκυρη δικαιοπραξία, υποβαλλόμενη στο συμβολαιογραφικό τύπο, σύμφωνα με το ν.

της 26/10-6/11-1856 "περί μεταγραφής κλπ." (ΑΠ 1296/2020, ΑΠ 1289/2016) ή καθολικός διάδοχος, που επερχόταν σύμφωνα με τις διατάξεις των ν. 12 Πανδ. (28.7), ν. 14 παρ. 8 Πανδ. (11.7) και ν.69 Πανδ. (29.2) του προϊσχύσαντος του ΑΚ βυζαντινορωμαϊκού δικαίου, προκειμένου περί εκούσιων ή εξωτικών κληρονόμων, στους οποίους περιλαμβάνονται η σύζυγος, καθώς και οι μη υπεξούσιοι κατιόντες του κληρονομούμενου, δηλαδή οι ενήλικοι κατιόντες, με μονομερή δήλωση της βούλησής τους για αποδοχή της κληρονομίας, που αποτελεί δικαιοπραξία μη απευθυντέα (υπεισέλευση στην κληρονομιά), είτε ρητή (έγγραφη ή προφορική), είτε σιωπηρή, συναγόμενη από συμπεριφορά ή πράξεις που φανερώνουν την πρόθεση εκείνου που καλείται στην κληρονομία για ανάμειξη σ' αυτήν και απόκτησή της.

Το δικαίωμα τους να δηλώσουν αποδοχή της κληρονομίας, με τους ανωτέρω τρόπους, δεν υπέκειτο σε προθεσμία-επειδή ήταν προσωπικό-χάνονταν με το θάνατο του κληρονόμου, επί ακινήτου δεν υποβαλλόταν σε μεταγραφή και η κτήση της κληρονομίας είχε αναδρομικά αποτελέσματα, ήτοι ανέτρεχε στο χρόνο θανάτου του κληρονομούμενου.

Το ζήτημα αν πράξη ή συμπεριφορά του καλούμενου στην κληρονομία αποτελεί ή όχι ανάμιξη και, συνεπώς, εμφαίνει σιωπηρή δήλωση για την υπεισέλευση σ' αυτήν ή άσκηση του δικαιώματος ή ευεργετήματος αποχής (jus ή potestas abstinendi, beneficium abstinendi, "δίκαιον αποστάσεως"), είναι πραγματικό, εξαρτώμενο από την εκτίμηση των περιστάσεων, και η ως προς αυτό κρίση του δικαστηρίου της ουσίας εκφεύγει του ακυρωτικού ελέγχου (ΑΠ 374/2022, ΑΠ 1357/2014).

Κατά τις διατάξεις των ν. 2 Εισ. (2-19), 3 Εισ. (3-1), 14 πανδ. (38.16), τα ανήλικα τέκνα του κληρονομούμενου, που τελούσαν υπό την άμεση πατρική εξουσία του τελευταίου, κατά το χρόνο του θανάτου του, αποκτούσαν αυτοδικαίως την κληρονομία του εξουσιαστή πατέρα τους, χωρίς τη γνώση ή βούλησή τους, είτε επρόκειτο για κληρονομική διαδοχή από τον νόμο (εξ αδιαθέτου), είτε από διαθήκη (ΑΠ 374/2022, ΑΠ 1781/2022, ΑΠ 1591/2021), ενώ από τις διατάξεις των ν.12 Π. (38.16), 3 Εισ. (2.19), Θεμ.φ.3 (3.19), επί κληρονομίας μητρός και γενικά γυναίκας δεν γίνεται λόγος περί οικείων, διότι η γυναίκα ποτέ δεν ασκούσε πατρική εξουσία και, επομένως, τα ανήλικα τέκνα της ήταν εξωτικοί και δεν αποκτούσαν την κληρονομία της, αυτοδικαίως και συγχρόνως με την επαγωγή, αλλά έπρεπε ο νόμιμος εκπρόσωπός τους να δηλώσει τη βούληση τους περί αποδοχής ή να αναμιχθεί στο όνομά τους στην κληρονομία.

Περαιτέρω, η κρίση ότι η νομή ασκήθηκε με καλή πίστη είναι πλήρης και ορισμένη, ενέχουσα καθ' εαυτήν και χωρίς άλλη επεξήγηση την, σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις, έννοιά της (ΑΠ 953/2023, ΑΠ 1133/2020, ΑΠ 1018/2018, ΑΠ 1182/2012). Οι παραπάνω διατάξεις δεν καταργήθηκαν με το μεταγενέστερο νόμο της 21-6/3-7-1837 "περί διακρίσεως κτημάτων", στο άρθρο 21 του οποίου ορίζεται ότι "ως προς τον τρόπο κτήσεως και διατηρήσεως της ιδιοκτησίας των δημοσίων πραγμάτων, εφαρμόζονται αι εν τω πολιτικώ νόμω περιεχόμενοι διατάξεις", επομένως, και οι προαναφερόμενες διατάξεις του βυζαντινορωμαϊκού δικαίου.

Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προς εκείνες των άρθρων 18 και 21 του άνω νόμου της 21-6/3-7-1837 "περί διακρίσεως κτημάτων" συνάγεται ότι η έκτακτη χρησικτησία χωρεί με τις προϋποθέσεις που εκτέθηκαν και σε δημόσια κτήματα εφόσον η τριακονταετής νομή αυτών, κατά τις διατάξεις των ν.8 παρ. 1 Κωδ. (7.39), Βασ.9 παρ. 1 (50.14) είχε συμπληρωθεί μέχρι και την 11 Σεπτεμβρίου 1915, όπως αυτό προκύπτει από τις διατάξεις αφενός του νόμου ΔΞΗ/1912 και των διαταγμάτων "περί δικαιοστασίου" που εκδόθηκαν με βάση αυτόν από 12-9-1915 μέχρι και τη 16-5-1926 και αφ' ετέρου του άρθρου 21 του ν.δ.

της 22-4/16-5-1926 "περί διοικητικής αποβολής από των κτημάτων της Αεροπορικής Αμύνης κλπ", που επαναλήφθηκε στο άρθρο 4 του αν. ν. 1539/1938 "περί προστασίας των δημοσίων κτημάτων", που διατηρήθηκαν σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του Α.Κ., με το άρθρο 53 ΕισΝΑΚ αυτού, με τις οποίες διατάξεις ανεστάλη κάθε παραγραφή ή δικαστική προθεσμία σε αστικές διαφορές και απαγορεύθηκε οποιαδήποτε παραγραφή των δικαιωμάτων του Δημοσίου στα κτήματά του άρα και η χρησικτησία πάνω σ' αυτά.

Εφόσον δεν πρόκειται για δημόσιο κτήμα, είναι δυνατή η κτήση κυριότητας με τακτική ή έκτακτη χρησικτησία και μετά τις 11.09.1915, εφόσον συντρέχουν οι λοιπές προϋποθέσεις (ΑΠ 246/2023, ΑΠ 1411/2023, ΑΠ 1187/2022). [3] Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Ειδικότερα, έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης συντρέχει, όταν στο αιτιολογικό της απόφασης, που αποτελεί την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν περιέχονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και, έτσι, δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόστηκε ή αν συνέτρεχαν οι όροι άλλου κανόνα που ήταν εφαρμοστέος, αλλά δεν εφαρμόσθηκε (ΟλΑΠ 6/2006).

Επομένως, η έλλειψη νόμιμης βάσης πρέπει να αναφέρεται σε παραδοχές της απόφασης επί εκείνων των ζητημάτων που ασκούν ουσιαστική επίδραση στην έκβαση της δίκης και με βάση τις οποίες το δικαστήριο, ως αναγκαίες, κατέληξε στην κρίση περί παραδοχής ή απόρριψης της αγωγής, της ένστασης ή αντένστασης (ΑΠ 912/2023, ΑΠ 2049/2022).

Το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες. Ελλείψεις αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες.

Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (ΟλΑΠ 2/2019). Τα νομικά ή πραγματικά επιχειρήματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, που συνέχονται με την ερμηνεία του νόμου ή την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές διαμορφωτικές του αποδεικτικού πορίσματος του δικαστηρίου και, επομένως, αιτιολογία της απόφασης ικανή να ελεγχθεί αναιρετικά με τον παραπάνω λόγο για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα, ούτε ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν το δικαστήριο της ουσίας δεν ανέλυσε ιδιαιτέρως ή διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς τους (ΑΠ 1036/2023, ΑΠ 465/2023).

ΙΙΙ. Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης το Εφετείο, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος, δέχθηκε τα εξής: "Το επίδικο ακίνητο είναι ένα αγροτεμάχιο που βρίσκεται στη θέση … … ή … της κτηματικής περιφέρειας …, συνολικής εκτάσεως διακοσίων ογδόντα (280) τετραγωνικών μέτρων τόσο κατά τον φερόμενο ως τίτλο κτήσης όσο και κατά τη μέτρηση του Κτηματολογίου όπου έχει ΚΑΕΚ … και φαίνεται στο από Απριλίου … σχεδιάγραμμα του αρχιτέκτονος μηχανικού Δ.

Κ., αντίγραφο του οποίου είναι προσαρτημένο στο υπ' αριθμ. … συμβόλαιο αγοράς της Συμβολαιογράφου … Α. Λ., σύμφωνα με το οποίο συνορεύει βόρεια με πλευρά μήκους είκοσι μέτρων (20) με ιδιοκτησία Ι. Π. με αριθμό ΚΑΕΚ ΚΑΕΚ …, ανατολικά με πλευρά-πρόσοψη μήκους δεκατεσσάρων (…) μέτρων με ιδιωτική οδό με αριθμό ΚΑΕΚ …, νότια με πλευρά μήκους είκοσι (…) μέτρων με ιδιοκτησία Γ.

Ε., με αριθμό ΚΑΕΚ … και δυτικά με πλευρά δεκατεσσάρων (…) μέτρων με ιδιοκτησία αγνώστου με αριθμό ΚΑΕΚ …. Η ενάγουσα κατέστη αποκλειστική νομέας του παραπάνω αγροτεμαχίου δυνάμει του προαναφερθέντος υπ' αριθμ. … συμβολαίου αγοράς της Συμβολαιογράφου … Α. Λ., νομίμως μεταγεγραμμένου, με παράδοσή του σε αυτή από την πωλήτρια Α.

σύζυγο Δ. Ν. Λ., το γένος Α. και Ι. Μ.. Η τελευταία είχε αποκτήσει τη νομή του εν λόγω ακινήτου από την πωλήτρια Ε. Κ. το γένος Γ. Μ., δυνάμει του υπ' αριθμ. … συμβολαίου αγοράς της Συμβολαιογράφου … Ε. Μ., νόμιμα μεταγεγραμμένου και αυτό της παραδόθηκε με την κατάρτιση του παραπάνω συμβολαίου. Η παραπάνω απώτερη δικαιοπάροχος της ενάγουσας, Ε.

Κ. το γένος Γ. Μ., είχε αποκτήσει τη νομή του επιδίκου, ως τμήμα μείζονος έκτασης … τ.μ., αιτία πώλησης, δυνάμει του υπ' αριθμ. … συμβολαίου του Συμβολαιογράφου … Γ. Μ., νομίμως μεταγεγραμμένου στα βιβλία του Υποθηκοφυλακείου … στον τόμο … με αριθμό …, μετά τη σύνταξη του οποίου αυτή προέβη σε νόμιμη κατάτμηση της όλης έκτασης και πώληση αγροτεμαχίων, ένα εκ των οποίων είναι το επίδικο, όπως θα αναπτυχθεί παρακάτω.

Απώτατοι συννομείς της έκτασης αυτής και ακόμη μεγαλύτερης έκτασης επιφάνειας … τ.μ., ήδη προ του έτους … ήταν ο Α. ή Α. Σ. κατά το … εξ αδιαιρέτου και ο Ι. Σ. κατά το υπόλοιπο … εξ αδιαιρέτου, οι οποίοι ασκούσαν επ' αυτής πράξεις φυσικής εξουσίασης και νομής με καλή πίστη, ήτοι πιστεύοντας ότι δεν προσέβαλαν την κυριότητα τρίτου και διανοία συγκυρίων, καθώς τη χρησιμοποιούσαν κυρίως σαν βοσκότοπο, ενώ καλλιεργούσαν τα καλλιεργήσιμα τμήματα αυτής.

Σημειωτέον ότι η επίδικη έκταση ποτέ δεν υπήρξε δημόσια δασική έκταση, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται το Ελληνικό Δημόσιο, γεγονός που είχε κριθεί από το έτος …, οπότε ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της επί των διαφιλονικούμενων δασών Επιτροπής της νήσου …. Με την απόφασή της αυτή η Επιτροπή αναγνώρισε ως ιδιωτικά τα δάση της νήσου …, εκτός εκείνων που ανήκαν στη διαλελυμένη Ι.

Μ. Α. Ν., καθώς και εκείνων που είχαν καταχωρηθεί στα βιβλία δημοσίων κτημάτων και στα οποία δεν ανήκε η ως άνω μείζων έκταση των … τετρ. μέτρων. Μάλιστα η ενάγουσα προσκομίζει σε φωτοαντίγραφο από το ΓΑΚ-Τοπικό Αρχείο …την υπ' αριθμ. … πράξη του συμβολαιογραφούντος Ειρηνοδίκη … Γ.. Κ., στην οποία αναφέρεται ότι το Υπουργείο Οικονομικών εφοδίασε τον κτηματία της περιοχής Ι..

Π., με το υπ' αριθμ. … έγγραφο, δια του οποίου ειδοποιεί τον ανωτέρω κτηματία και κάτοικο της περιοχής ως πληρεξούσιο των κατοίκων της νήσου …, ότι αναγνωρίζεται ως ιδιοκτησία τους, όχι μόνο επί των αγροκειμένων δασών αυτών, αλλά και στα ορεινά μέρη, εκτός των ανηκόντων στη διαλελυμένη Μ. Α. Ν., ως ανωτέρω, έγγραφο που δικαιολογεί μεταξύ άλλων την καλή πίστη των απώτερων δικαιοπαρόχων της ενάγουσας, μελών της οικογένειας Σ., ότι ασκούσαν τη νομή τους σαν κύριοι, παρά τα όσα υποστηρίζει το εκκαλούν με τον υπό στοιχείο Β4 τρίτο λόγο της έφεσής του.

Έπειτα, ο Ι. Σ. πέθανε και κληρονομήθηκε από τους δύο υιούς του, Γ. και Δ. Σ., οι οποίοι νόμιμα υπεισήλθαν στην κληρονομία του με ανάμειξη σε αυτή, συνεχίζοντας τις ίδιες πράξεις νομής με καλή πίστη και διάνοια κυρίου, όπως ο προκτήτοράς τους. Το έτος …πέθανε και ο Α. ή Α. Σ. και κληρονομήθηκε κατά το ως άνω εξ αδιαιρέτου ποσοστό του … επί της μείζονος έκτασης, σύμφωνα με το βυζαντινορωμαϊκό δίκαιο από τον μοναδικό ενήλικο κληρονόμο του, τον υιό του Π.

Σ., ο οποίος απέκτησε τη συννομή του στη μείζονα έκταση κατά το παραπάνω κληρονομηθέν από αυτόν μερίδιο, έχοντας καλή πίστη και διάνοια κυρίου και συνεχίζοντας τις ίδιες διακατοχικές πράξεις νομής που ασκούσε ο πατέρας του. Ο ίδιος Π. Σ. αγόρασε και του παραδόθηκε και το υπόλοιπο … εξ αδιαιρέτου της μείζονος έκτασης από τους προαναφερόμενους κληρονόμους του Ι.

Σ., Γ. και Δ. Σ., δυνάμει του … συμβολαίου πωλητήριου ακινήτων του συμβολαιογραφούντος Ειρηνοδίκη … Σ. Π., νομίμως μεταγεγραμμένου στον τόμο … των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου … στον αριθμό … δηλαδή απέκτησε την παραπάνω συννομή με νόμιμο συμβολαιογραφικό τίτλο και μεταγραφή, τα όσα δε αντίθετα ισχυρίζεται το εκκαλούν με τον υπό στοιχεία Β2 τρίτο λόγο έφεσης τυγχάνουν αβάσιμα.

Ο εν λόγω Π. Σ., το έτος … μεταβίβασε από την αρχική μείζονα έκταση των … τ.μ., τμήμα επιφάνειας … τ.μ. (…στρέμματα αγρού και …στρέμματα βραχώδους έκτασης) στον Α. Π.. Θ., δυνάμει του υπ' αριθμ. … πωλητήριου συμβολαίου του Συμβ/φου … Α. Κ. κι έτσι απέμεινε στην ιδιοκτησία του έκταση … τετρ. μέτρων. Ο Π. Σ. πέθανε στις … και από τον χρόνο που περιήλθε στην κατοχή του η παραπάνω έκταση, τμήμα της οποίας είναι και το επίδικο ακίνητο, ασκούσε επ' αυτής με διάνοια κυρίου και καλή πίστη, τις αναφερόμενες στο αγωγικό δικόγραφο πράξεις φυσικής εξουσίασης, δηλαδή αφενός καλλιεργούσε αμπέλια στο ομαλό μέρος αυτής, αφετέρου χρησιμοποιούσε για κτηνοτροφία το υπόλοιπο τμήμα της όλης έκτασης.

Ιδίως, όμως, η επίδικη έκταση των … τετρ. μέτρων χρησιμοποιείτο ως βοσκότοπος. Η μείζων έκταση των … τ.μ. συνόρευε ανατολικά με κτήμα κληρονόμων Π., δυτικά με κληρονόμους Μ., Κ. και αγνώστους, βόρεια με θάλασσα … και αγνώστους και νότια με θάλασσα …. Ο ως άνω άνευ διαθήκης αποβιώσας Π. Σ. κληρονομήθηκε από τη σύζυγό του Π.

και τα δέκα τέκνα του, Α. Σ., Δ. Σ., Ν. Σ., Φ. συζ. Ε. Β., Π. συζ. Κ. Σ., τον υιό του Σ. Σ., που πέθανε το έτος …, τον υιό του Λ. που πέθανε το έτος …, τη θυγατέρα του Α. που πέθανε το έτος … και τον υιό του Α. που πέθανε το έτος … και οι οποίοι τον κληρονόμησαν η μεν σύζυγός του … κατά τα … εξ αδιαιρέτου, καθένα δε από τα προαναφερόμενα τέκνα σε ποσοστό … εξ αδιαιρέτου της ανωτέρω έκτασης, υπεισήλθαν δε νόμιμα στην παραπάνω κληρονομία κατά τις διατάξεις του βυζαντινορωμαϊκού δικαίου, αναμειχθέντες στην κληρονομία και συνεχίζοντας τις ίδιες ως άνω πράξεις νομής του δικαιοπαρόχου τους.

Όταν δε πέθανε και η Π. χήρα Π. Σ., το γένος Α. Β., το έτος …, χωρίς να αφήσει διαθήκη, την κληρονόμησαν τα παραπάνω δέκα τέκνα της κατ' ισομοιρία, δηλαδή κατά τα … εξ αδιαιρέτου ο καθένας και η μερίδα εκάστου εξ αυτών επί της ως άνω μείζονος έκτασης ανήλθε στα … εξ αδιαιρέτου, οι δε ως άνω κληρονόμοι της θανούσας υπεισήλθαν νόμιμα στην κληρονομία της, αναμειχθέντες σε αυτή και συνεχίζοντας τις πράξεις νομής της δικαιοπαρόχου τους.

Σημειωτέον ότι το έτος …, το εκκαλούν Ελληνικό Δημόσιο χαρακτηρίζοντας την παραπάνω έκταση, δημόσια, εξέδωσε σε βάρος του κληρονόμου του Π. Σ. και υιού του, Σ. Σ., το από … Μαρτίου του … πρωτόκολλο γνωμοδοτήσεως της κατά το άρθρον 5 του Ν. 5595 Επιτροπής, με το οποίο του επέβαλε να πληρώσει ως μίσθωμα για τη χρήση τριάντα περίπου στρεμμάτων γης από την παραπάνω έκταση, το ποσό των 150 δραχμών για τα έτη ….

Ο Σ. Σ. άσκησε ανακοπή κατά του παραπάνω πρωτοκόλλου και με την … απόφαση του Ειρηνοδίκη … ακυρώθηκε το παραπάνω πρωτόκολλο, καθώς κρίθηκε ότι "εκ των κατατεθέντων νομίμως εξετασθέντων μαρτύρων εν συνδυασμώ προς τα υπ' αριθμ. … συμβόλαια του Συμ/φούντος Ειρηνοδίκου … Σ. Π., … Συμ/φου … Κ.. Μ. και … Συμ/φου … Α..

Κ. απεδείχθη ότι η έκτασις η αφορώσα τα' ανακοπτόμενα Πρωτόκολλα μετ' άλλης συνεχομένης προς δυσμάς εκτάσεως ανήκεν εις τον πάπον του ανακόπτοντος Α. Σ. κατεχομένη και νεμομένη υπ' αυτού μέχρι του θανάτου του επισυμβάντος προ 50ετίας ότι περιήλθε αύτη εις τον υιόν του και πατέραν του ανακόπτοντος Π. Σ. και τούτου δε αποβιώσαντος εν έτει …εις τον ανακόπτοντα όστις έκτοτε κατέχη και νέμεται ταύτην ήτοι απεδείχθη ότι ο ανακόπτων είναι κύριος νομεύς και κάτοχος της εκτάσεως...".

Επομένως τα όσα υποστηρίζει με τον τέταρτο λόγο έφεσής του το εκκαλούν προς στήριξη της δικής του κυριότητας ότι ασκούσε το ίδιο διακατοχικές πράξεις στο επίδικο ακίνητο, όπως προκύπτει και από την έκδοση πλήθους πρωτοκόλλων καθορισμού αποζημίωσης για αυθαίρετη χρήση κτημάτων του Δημοσίου σε βάρος του Σ.-δικαιοπαρόχου των εναγόντων κατά το έτος …, δεν αποδίδουν την έκβαση της παραπάνω αντιπαράθεσης μεταξύ του Σ.

Σ. και του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς ο πρώτος ως ανακόπτων, ισχυριζόμενος ότι αυτός ήταν ο κύριος της παραπάνω έκτασης κέρδισε τη δίκη σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου με την παραπάνω απόφαση του Ειρηνοδίκη … Ομοίως, οι όσες άλλες διακατοχικές πράξεις υποστηρίζει το Ελληνικό Δημόσιο ότι ασκούσε από το έτος … επί του επίδικου, με την έκδοση εγγράφων που τηρήθηκαν σε υπηρεσιακούς φακέλους, όπως προκηρύξεις των ετών … και … και πρακτικά επαναληπτικών δημοπρασιών του έτους …, διαταγές του Οικονομικού Εφόρου … των ετών … και … προς τον Αστυνομικό Σταθμάρχη, με τις οποίες του αναθέτει τη φύλαξή της, στη θέση "…", έκτασης … τ.μ.

από καταπατητές, αλληλογραφία της Αεροπορικής Άμυνας (η οποία προτίθεται να εκποιήσει τις γαίες "εις θέση …") προς τον Οικονομικό Έφορο … προκειμένου να προβεί στις δέουσες ενέργειες για σύνταξη πρωτοκόλλων καταμέτρησης, εκθέσεις Οικονομικών Επιθεωρητών Κ., Τ. επ' αφορμή καταπατήσεων αποτελούν αυθαίρετες ενέργειες των παραπάνω οργάνων του Δημοσίου, προκειμένου αυτό να οικειοποιηθεί την παραπάνω έκταση, όπως κατέδειξε η ως άνω … απόφαση του Ειρηνοδίκη … που δικαίωσε τον Σ.

Σ.. Περαιτέρω, εκ των κληρονόμων-τέκνων του Π. Σ., τον αποβιώσαντα άνευ διαθήκης το έτος …Α. Σ. του Π. κληρονόμησαν η σύζυγός του Λ. χήρα Α. Σ. και τα τέκνα του Π. σύζυγος Γ. Φ., Π. Σ. του Α., Μ. Σ. του Α. και Π. Σ. του Α.. Ο τελευταίος, δηλαδή ο Π. Σ. του Α., πέθανε χωρίς διαθήκη το έτος …και τον κληρονόμησαν η μητέρα του Λ.

χήρα Α. χήρα Α. Σ. και οι αδελφοί του Π. ήδη σύζυγος Γ. Φ., Π. Σ. του Α., Μ. Σ. του Α., Α. Σ. του Α., οι οποίοι κληρονόμοι και αποδέχθηκαν την κληρονομιά τόσο του Α. Σ., όσο και του Π., δυνάμει των υπ' αριθμ. … και … του έτους … δηλώσεων του Συμβολαιογράφου … Γ. Μ. που μεταγράφηκαν νόμιμα. Τον αποβιώσαντα άνευ διαθήκης το έτος … Σ.

Σ. κληρονόμησαν η σύζυγός του Ζ. το γένος Ν. Φ. και τα πέντε τέκνα του, Π., Π.., Φ., Α. και Ν. με την … δήλωση αποδοχής του Συμβολαιογράφου … Γ. Μ. που μεταγράφηκε νόμιμα. Τον αποβιώσαντα χωρίς διαθήκη και χωρίς τέκνα το έτος …, Λ. Σ. κληρονόμησαν η σύζυγός του Ε. κατά το … εξ αδιαιρέτου και κατά το υπόλοιπο … εξ αδιαιρέτου τα επτά εν ζωή αδέλφιά του, Α., Δ., Ν., Φ., Ε., Π., Α., τα πέντε τέκνα του προαποβιώσαντος αδελφού του Σ.

και τα πέντε τέκνα του προαποβιώσαντος αδελφού του Α., οι οποίοι αποδέχθηκαν την κληρονομιά του παραπάνω αποβιώσαντος με την υπ' αριθμ. … πράξη του Συμβολαιογράφου … Γ. Μ., που μεταγράφηκε νόμιμα. Την αποβιώσασα χωρίς διαθήκη το έτος …, Α. συζ. Ν. Γ. κληρονόμησαν ο σύζυγός της Ν. Γ. κατά το … εξ αδιαιρέτου και κατά τα λοιπά … εξ αδιαιρέτου τα πέντε τέκνα της, Ι., Μ., Π., Γ.

και Μ. Γ., οι οποίοι αποδέχθηκαν την κληρονομιά με την υπ' αριθμ. … πράξη του Συμβολαιογράφου … Γ. Μ., που μεταγράφηκε νόμιμα. Την παραπάνω έκταση των … τετρ. μέτρων νέμονταν οι παραπάνω συγκληρονόμοι, οι οποίοι με καλή πίστη, ανεπίληπτα και αδιατάρακτα ασκούσαν τις προσιδιάζουσες στη φύση της πράξεις φυσικής εξουσίασης με διάνοια συγκυρίων μέχρι τη μεταβίβασή της με αιτία την πώληση, στην ως άνω Ε.

Κ. το γένος Γ. Μ., δυνάμει του υπ' αριθμ. … συμβολαίου του Συμβολαιογράφου … Γ. Μ., νομίμως μεταγεγραμμένου, οπότε της παρέδωσαν τη νομή της ως άνω έκτασης. Ομοίως η Ε. Κ. συνέχισε να ασκεί στο ίδιο ακίνητο με καλή πίστη, ανεπίληπτα και αδιατάρακτα πράξεις φυσικής εξουσίασης με διάνοια κυρίας. Μετά τη σύνταξη του παραπάνω αγοραπωλητήριου συμβολαίου, η Ε.

Κ. προχώρησε σε κατάτμηση της όλης έκτασης σε αγροτεμάχια, δημιουργήσασα εν τοις πράγμασι ρυμοτομία αυτής της έκτασης με οικοδομικά τετράγωνα αγροτεμαχίων και ιδιωτικούς δρόμους που εμφανίζονται στο από Ιουλίου … σχεδιάγραμμα του Μηχανικού Γ. Ο.. Τα αγροτεμάχια αυτά μεταπωλούσε μετά την κατάτμηση, σε τρίτους μικροεισοδηματίες, ένας εκ των οποίων σχετικά με το επίδικο ακίνητο ήταν και η δικαιοπάροχος της ενάγουσας, Α.

Λ.-Μ., με τμηματικές καταβολές αποπληρωμής του μεταξύ τους συμφωνηθέντος τιμήματος, συντασσομένων συμβολαιογραφικών προσυμφώνων. Επ' αυτών οι αποκτήσαντες τα αγροτεμάχια, μεταξύ δε τούτων και η δικαιοπάροχος της ενάγουσας προχώρησαν σε καταμετρήσεις, απεικονίσεις σε σχέδια, περιφράξεις, φύτευση καλλωπιστικών φυτών και πολλών δένδρων σε όλη την κατατμηθείσα περιοχή και σε ανέγερση αυθαίρετων κτισμάτων ήδη από του έτους …, στα οποία χορηγήθηκαν στη συνέχεια παροχές κοινής ωφέλειας (Δ., Ο.

κλπ), ασκώντας ακολούθως με καλή πίστη και με διάνοια κυρίου πράξεις συντήρησης αυτών. Το έτος … υπήρξε αμφισβήτηση για το δικαίωμα της δικαιοπαρόχου των εναγόντων Ε. Κ. καθώς η Κοινότητα … άσκησε κατά αυτής την από … (υπ' αριθμ. κατ. …) αγωγή της ενώπιον του Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία ζητούσε να αναγνωρισθεί κυρία ενός τμήματος … στρεμμάτων και … μέτρων από την ευρύτερη έκταση των … τετρ.

μέτρων, ως ανήκοντος σε αυτή μετά την κατάρτιση το έτος … του Κτηματολογίου της και να της αποδοθεί αυτό. Επίσης, η ίδια Κοινότητα άσκησε κατά της Ε. Κ. ενώπιον του ίδιου Δικαστηρίου την από … (υπ' αριθμ. εκθ. κατ. …) αγωγή της με όμοιο περιεχόμενο. Καμία από τις αγωγές αυτές δεν συζητήθηκε. Εν τω μεταξύ και η Κοινότητα … άσκησε κατά της Ε.

Κ. την από … (υπ' αριθμ. εκθ. κατ. …) αγωγή της ενώπιον του Πρωτοδικείου Πειραιώς, όπου με βάση τους ίδιους λόγους που επικαλείτο η Κοινότητα … στις δικές της αγωγές, ζητούσε να αναγνωρισθεί κυρία του αναλυτικά περιγραφόμενου τμήματος εμβαδού … στρεμμάτων περίπου που κατ' αυτή είχε καταλάβει παράνομα η εναγόμενη, καθώς και να της αποδοθεί η νομή αυτού.

Η δίκη επί της αγωγής αυτής καταργήθηκε με τον υπ' αριθ. … (εξώδικο) συμβιβασμό ενώπιον του Συμβολαιογράφου …Σ. Π., όπως τροποποιήθηκε με την υπ' αριθμ. … απόφαση και την υπ' αριθμ. πρωτ. … απόφαση της Νομαρχίας Πειραιώς, όπως τροποποιήθηκε με την υπ' αριθμ. πρωτ. … απόφαση. Με βάση τον παραπάνω συμβιβασμό, η Κοινότητα …παραιτήθηκε από το δικαίωμα της προαναφερόμενης από … αγωγής της και συναίνεσε στη διαγραφή αυτής από τα οικεία βιβλία διεκδικήσεων, η δε Ε.

Κ. ανέλαβε την υποχρέωση να της καταβάλει, τμηματικώς, το ποσό των 200.000 δραχμών. Εκ των ανωτέρω αποδείχθηκε ότι από το έτος …, τη νομή στο ακίνητο εμβαδού … τ.μ. και από το έτος …, λόγω πώλησης στον Α. Θ. τμήματος … τ.μ., τη νομή στο ακίνητο εμβαδού … τ.μ., ασκούσαν οι απώτεροι δικαιοπάροχοι της ενάγουσας (Α.

ή Α. Σ. και Ι. Σ., Π. Σ. του Α. ή Α. και Γ. και Δ. Σ. του Ι., Π. Σ. του Α. ή Α., κληρονόμοι Π. Σ. του Α. ή Α., Ε. συζ. Ι. Κ.), οι οποίοι ουδέποτε την είχαν απωλέσει. Απλώς το Ελληνικό Δημόσιο το έτος … αμφισβήτησε τη νομή τους και κατά τα έτη …, η νομή τους αμφισβητήθηκε αρχικά από την Κοινότητα … και στη συνέχεια από την Κοινότητα … Επομένως, κατά τον κρίσιμο χρόνο της …, ο απώτερος δικαιοπάροχος της ενάγουσας Π.

Σ. είχε καταστεί κύριος του επίδικου ακινήτου με πρωτότυπο τρόπο και συγκεκριμένα με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας του βυζαντινορωμαϊκού δικαίου, καθώς κατά την ημερομηνία αυτή, είχε συμπληρώσει, με προσμέτρηση του χρόνου χρησικτησίας των άμεσων δικαιοπαρόχων του, τους οποίους διαδέχθηκε στη νομή, 30ετή καλόπιστη νομή επ' αυτού.

Τα παραπάνω δεν αναιρούνται από το γεγονός ότι το ανωτέρω ακίνητο έχει καταχωριστεί ως τμήμα του δημόσιου κτήματος με ΑΒΚ … και ως τμήμα δασικής εκτάσεως, καθώς η απλή πράξη της καταχώρισης αυτού στα δημόσια κτήματα ή τις δασικές εκτάσεις, δεν αναιρεί την, κατά τα προαναφερθέντα, αποδειχθείσα νομή των απώτερων δικαιοπαρόχων της ενάγουσας επ' αυτού.

Ομοίως, η κρίση αυτή του Δικαστηρίου δεν αναιρείται από το από … τοπογραφικό διάγραμμα και τον σχετικό κτηματολογικό πίνακα του τοπογράφου μηχανικού της Κτηματικής Υπηρεσίας … Γ. Ξ., που βασίσθηκε στο από … τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου της ίδιας Υπηρεσίας Σ. Τ., στο οποίο ο Π. Σ. του Α. ή Α. φέρεται να κατέχει μόλις από το έτος …, μία έκταση εμβαδού μόνο … στρεμμάτων, καταχωρισθείσα με αύξοντα αριθμό …, αφού, όπως προκύπτει από το ίδιο ως άνω διάγραμμα και τον ίδιο κτηματολογικό πίνακα, το δημόσιο κτήμα με ΑΒΚ …, επιφάνειας … τ.μ., ταυτίζεται με την έκταση εμβαδού … στρεμμάτων, με αύξοντα αριθμό …, για την οποία περαιτέρω, με εξαίρεση την επισημείωση ότι διεκδικείται από τις Κοινότητες …και …, δε γίνεται οποιαδήποτε μνεία για το αν, εκτός από το να τη διεκδικούν, τη νέμονται κιόλας οι ανωτέρω Κοινότητες ή αν τυχόν τη νέμεται κάποιος τρίτος και από ποιο χρονικό σημείο.

Συνακόλουθα, κατά τα προαναφερθέντα, συμπληρώθηκε ο απαιτούμενος χρόνος έκτακτης χρησικτησίας σε βάρος του εναγόμενου επί του επίδικου τμήματος κατά τις διατάξεις του βυζαντινορωμαϊκού δικαίου, ενώ οι διάδοχοι του Π. Σ. στη νομή του ακινήτου παρέμειναν κύριοι αυτού με προσμέτρηση του χρόνου χρησικτησίας των δικαιοπαρόχων τους, με έκτακτη χρησικτησία τόσο με βάση τις διατάξεις του βυζαντινορωμαϊκού δικαίου, όσο και με βάση το άρθρο 1051 του Αστικού Κώδικα.

Το προβαλλόμενο από το εκκαλούν με το Β1 σκέλος του τρίτου λόγου έφεσης περί εσφαλμένης εφαρμογής του νόμου και στέρησης της εκκαλουμένης από νόμιμη βάση σχετικά με την κτήση κυριότητας με έκτακτη χρησικτησία, γιατί στην προκειμένη περίπτωση που αποδείχθηκε ότι το επίδικο ακίνητο έχει την ιδιότητα του δημοσίου κτήματος ισχύει το απαράγραπτο των εμπράγματων δικαιωμάτων του Ελληνικού Δημοσίου μετά την … και ότι επομένως δεν υπήρχε δυνατότητα απόκτησης κυριότητας με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας με βάση τον Αστικό Κώδικα δεν ευσταθεί.

Αφού αποδείχθηκε ότι ο Π. Σ. είχε καταστεί κύριος του επίδικου ακινήτου με έκτακτη χρησικτησία έναντι του Ελληνικού Δημοσίου στις …, δεν εμποδίζονται οι διάδοχοι αυτού στη νομή του εν λόγω ακινήτου να επικαλεσθούν αρχικά με βάση το βυζαντινορωμαϊκό δίκαιο και μετά την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα, με βάση το άρθρο 1051 ΑΚ, την προσμέτρηση στη δική τους νομή του χρόνου νομής των δικαιοπαρόχων τους, καθώς η κυριότητα για το εκκαλούν στο επίδικο ακίνητο είχε απωλεσθεί ήδη στις …, χωρίς να ανακτηθεί και άρα αυτό δεν μπορεί να επικαλεσθεί έναντι των διαδόχων του Π.

Σ. το απαράγραπτο των εμπράγματων δικαιωμάτων του...... Ιδίως αναφορικά με το επίδικο ακίνητο, το εκκαλούν προβάλλει με τον τέταρτο λόγο έφεσης ότι το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο έσφαλε, μη δεχόμενο με την εκκαλούμενη απόφαση τον ανέκαθεν δασικό χαρακτήρα της επίδικης έκτασης, όπως έχει γίνει δεκτό με την 2296/2007 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, κάτι που θα οδηγούσε σε απόρριψη της επικουρικής βάσης της αγωγής για κτήση κυριότητας με έκτακτη χρησικτησία, καθώς σε δασική έκταση που είναι άγονη και πετρώδης όπως αυτή του επίδικου ακινήτου, δεν θα μπορούσαν οι δικαιοπάροχοι της ενάγουσας να καλλιεργούν αμπέλια, ασκώντας με αυτό τον τρόπο διακατοχικές πράξεις νομής διανοία κυρίου, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται η ενάγουσα και όπως εντέλει έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη απόφαση.

Επί του ζητήματος αυτού, πρέπει να σημειωθεί ότι στην εκκαλουμένη δεν γίνεται δεκτό ότι ειδικά στο επίδικο ακίνητο των … τ.μ. καλλιεργείτο άμπελος, αλλά γίνεται λόγος για την ευρύτερη έκταση των … τ.μ. και ότι σε αυτή, ο Π. Σ. από τη στιγμή που περιήλθε στην κατοχή του, ασκούσε με διάνοια κυρίου και καλή πίστη, πράξεις φυσικής εξουσίασης, ήτοι ότι καλλιεργούσε αφενός αμπέλια στο ομαλό μέρος αυτής και ότι χρησιμοποιούσε για κτηνοτροφία το υπόλοιπο τμήμα της όλης έκτασης (βλ.

σελίδα …, σειρά … και έπειτα). Επίσης, ως προς τους απώτερους δικαιοπαρόχους του, Α. και Ι. Σ. διαλαμβάνεται ότι ενεργούσαν επί της ίδιας μείζονος έκτασης πράξεις φυσικής εξουσίασης με καλή πίστη και διανοία συγκυρίων, ήτοι καλλιέργεια, βόσκηση ζώων, επίβλεψη, προστασία. Η επικαλούμενη από το εκκαλούν 2296/2007 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε επί της από … αιτήσεως της νυν εφεσίβλητης να ακυρωθεί η υπ' αριθμ.

… απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Αττικής περί κηρύξεως ως αναδασωτέας δημόσιας δασικής έκτασης, της επίδικης έκτασης. Η εν λόγω απόφαση έκρινε ότι από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ο δασικός χαρακτήρας της επίδικης έκτασης και απέρριψε την αίτηση ακύρωσης της πράξης κήρυξης αναδάσωσης.

Ωστόσο, η ίδια απόφαση δέχεται ότι από την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Επιτροπή Δασικών Αμφισβητήσεων Πειραιά που εξέτασαν η πρώτη, αντιρρήσεις της νυν εφεσίβλητης επί της υπ' αριθμ. … πράξης χαρακτηρισμού του Δασάρχη Πειραιά, εκδοθείσας της … απόφασης και η δεύτερη, προσφυγή του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής κατά της απόφασης της Πρωτοβάθμιας Επιτροπής, εκδοθείσας της … απόφασης κρίθηκε ότι η βλάστηση στο επίδικο ακίνητο δεν καθιστά την έκταση αυτή πια δασική κατά την έννοια του μεταγενεστέρως εκδοθέντος της προσβαλλόμενης απόφασης αναδάσωσης, νόμου 3208/2003.

Μάλιστα στην απόφαση του Σ.Τ.Ε. εκτίθεται το σκεπτικό της … απόφασης της Πρωτοβάθμιας Επιτροπής Επίλυσης Δασικών Αμφισβητήσεων Πειραιά, η οποία άλλωστε προσκομίζεται από την εφεσίβλητη που διαλαμβάνει σχετικά: "στην από … εισήγηση της δασολόγου … Τ. Π. για την έκδοση της πράξης χαρακτηρισμού, το εν λόγω τμήμα, εμβαδού …τ.μ.

συμφερόντων Κ. Κ., καθώς και η υπόλοιπη έκταση των … στρεμμάτων, περιγράφεται ως έκταση που φύονται θάμνοι δασικοί (σχίνα, αγριελιές, ασπάλαθοι) σε ποσοστό πλέον του 20% και πυκνή χορτολιβαδική έκταση από θυμάρια και αφάνες. Η έκταση των … τ.μ. είναι διαμορφωμένη με μηχανικά μέσα και εντός αυτής έχει ανεγερθεί οικία σε πλατφόρμα από μπετόν.

Στις Α/Φ των ετών …, …, …, … και … στο εν λόγω τμήμα καθώς και η ευρύτερη περιοχή, παρατηρεί να καλύπτονται από ξυλώδεις θάμνους (σχίνα, αγριελιές, ασπάλαθους) και πυκνή χορτολιβαδική βλάστηση, χωρίς το παραμικρό ίχνος καλλιέργειας. Στην παραπάνω έκταση πραγματοποιήσαμε αυτοψία κατά την οποία διαπιστώσαμε ότι πρόκειται για δομημένη έκταση, για τον λόγο αυτό αναζητήθηκαν στοιχεία στις όμορες εκτάσεις αλλά και στην ευρύτερη περιοχή.

Οι όμορες εκτάσεις κατά το πλείστον είναι δομημένες (οικίες, δρόμοι) καθώς και αρκετές εκτάσεις της ευρύτερης περιοχής. Από τους ακάλυπτους χώρους συμπεραίνεται ότι η έκταση αυτή καθώς και η ευρύτερη, έχει έδαφος ημιβραχώδες με κλίση …%. Καλύπτεται κύρια από χορτολιβαδική βλάστηση και αραιή δασική βλάστηση (σχίνα, αγριελίες και ασπαλάθους) σε ποσοστό μικρότερο του …%.

Πέραν των εκτάσεων αυτών παρατηρούνται δασικές και μη εκτάσεις. Με δεδομένα αυτά, προτείνεται όπως η εν λόγω έκταση των … τ.μ. χαρακτηρισθεί ως ΜΗ ΔΑΣΙΚΗ ΕΚΤΑΣΗ της παρ.6β' άρθ. 3 του Ν. 998/79, όπως τροποποιήθηκε με το Ν. 3208/03...". Από τις παραπάνω παραδοχές συνάγεται ότι στο επίδικο ακίνητο δεν υπήρχε δάσος, αλλά κυρίως χορτολιβαδική βλάστηση και αραιή δασική βλάστηση (σχίνα, αγριελιές, ασπάλαθοι) σε ποσοστό μικρότερο του …%.

Επομένως, ακόμη κι αν η εν λόγω έκταση αρχικά θεωρείτο δασική και έπαψε να θεωρείται δασική μόνο μετά την τροποποίηση της παρ. 6β του άρθρου 8 του ν. 998/1979 από το ν. 2508/2003, λόγω της βλάστησης αυτής, ασφαλώς και μπορούσαν να ασκηθούν πράξεις νομής από τους απώτερους δικαιοπάροχους της ενάγουσας και συγκεκριμένα να χρησιμοποιηθεί η εν λόγω επίδικη έκταση ως βοσκότοπος, όπως έγινε δεκτό και από το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, έστω και αν στο συγκεκριμένο κομμάτι της ευρύτερης έκτασης των … τ.μ.

που ανήκε κατά κυριότητα στον απώτερο δικαιοπάροχο της ενάγουσας Π. Σ. δεν καλλιεργείτο άμπελος, λόγω της μορφολογίας του εδάφους που δεν ήταν ομαλή. Μάλιστα, η χρήση του ως βοσκοτόπι γινόταν από την οικογένεια Σ. με καλή πίστη και διάνοια κυρίου, με αποτέλεσμα ο Π. Σ. να έχει καταστεί κύριος αυτής ήδη από τις … και όπως η κυριότητα του υιού και κληρονόμου του Σ.

κρίθηκε κατά το έτος … με την … απόφαση του Ειρηνοδίκη …κατόπιν άσκησης ανακοπής κατά του από … Μαρτίου του 1… πρωτόκολλου γνωμοδοτήσεως της κατά το άρθρον 5 του Ν. 5595 Επιτροπής, με την οποία το Ελληνικό Δημόσιο επιχείρησε να επιβάλει μίσθωμα στον ανακόπτοντα για άνευ δικαιώματος χρήση δικής του γης κατά την περίοδο …, πλην όμως το ανωτέρω πρωτόκολλο ακυρώθηκε, όπως ακυρώθηκαν και όσα άλλα πρωτόκολλα με όμοιο περιεχόμενο εξέδωσε η παραπάνω Επιτροπή για την ευρύτερη έκταση των … τ.μ.

σύμφωνα με το από … υπ' αριθμ. πρωτ. … έγγραφο του Τμηματάρχη Β' στην Οικονομική Εφορία … Κ./νου Κ. προς το Υπουργείο Οικονομικών. Η δε καλή πίστη ήδη των Α. ή Α. Σ. και του Ι. Σ. ότι δεν καταπατούν δημόσια δασική έκταση στηριζόταν όπως προαναφέρθηκε στην … απόφαση της επί των διαφιλονικουμένων δασών Επιτροπής της νήσου …, η οποία αναγνώρισε ως ιδιωτικά τα δάση της νήσου …, πλην όσων ανήκαν στη διαλυμένη Ι.

Μ. Α. Ν. και όσων είχαν καταχωρηθεί στα βιβλία δημοσίων κτημάτων. Στα τελευταία ωστόσο δεν συμπεριλαμβανόταν η ευρύτερη τότε έκταση των … τ.μ. που ανήκε στην οικογένεια Σ. (βλ. και προσκομιζόμενες 634/2017, 498/2018, 499/2018 αποφάσεις αυτού του Δικαστηρίου που έκριναν επί άλλων κατατετμημένων από την ίδια έκταση ακινήτων στην ….).

Ομοίως είχε κρίνει ως προς το επίδικο ακίνητο και το Ειρηνοδικείο Σαλαμίνας με την 27/2003 απόφασή του επί ανακοπής που είχε ασκήσει η νυν εφεσίβλητη προς ακύρωση του υπ' αριθμ. … πρωτόκολλου διοικητικής αποβολής του Δασάρχη Πειραιά, το οποίο και ακυρώθηκε ως προς το μέρος που αφορούσε την αποβολή της ανακόπτουσας από το επίδικο ακίνητο....".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε την έφεση κατά της εκκαλούμενης απόφασης, με την οποία είχε γίνει δεκτή ως κατ' ουσίαν βάσιμη η αγωγή και αναγνώρισε την αναιρεσίβλητη κυρία του ως άνω ακινήτου, με τον πρωτότυπο τρόπο της έκτακτης χρησικτησίας και διέταξε τη διόρθωση της αρχικής εγγραφής στα κτηματολογικά βιβλία του Κτηματολογικού Γραφείου ….

Ειδικότερα, με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο έκρινε: 1) Ότι η αναιρεσίβλητη έγινε κυρία ενός αγροτεμαχίου, εμβαδού … τ.μ., με ΚΑΕΚ …, που βρίσκεται στη θέση …ή … ή … της κτηματικής περιφέρειας ….., με τον πρωτότυπο τρόπο της έκτακτης χρησικτησίας, ασκώντας πράξεις νομής διανοία κυρίας, από την παράδοση σ' αυτήν του επίδικου, στις … (με το μεταγραφέν νόμιμα ….

συμβόλαιο αγοράς), με φύτευση καλλωπιστικών φυτών και δένδρων, επίβλεψη, διαμονή σε ανεγερθείσα οικία σε πλατφόρμα από μπετόν, προσμετρώντας και τη νομή της άμεσης δικαιοπαρόχου της-πωλητρίας, Α. σύζ. Δ. Ν. Λ., το γένος Α. και Ι. Μ., (με περίφραξη, φύτευση δένδρων, μεταβίβαση), στην οποία η νομή είχε περιέλθει, στις … (με το μεταγεγραφέν νόμιμα … συμβόλαιο αγοράς), από την πωλήτρια Ε.

Κ. το γένος Γ. Μ., η οποία ασκούσε πράξεις νομής διανοία κυρίου (με κατάτμηση του όλου, καταμετρήσεις, σύνταξη σχεδίων, φύτευση δένδρων, διάνοιξη δρόμων, μεταβίβαση) στην οποία η νομή είχε περιέλθει, το έτος … (με το μεταγραφέν … συμβόλαιο αγοράς), ως τμήμα μείζονος έκτασης … τ.μ., από τους πωλητές της έκτασης αυτής-κληρονόμους του αποβιώσαντος, χωρίς διαθήκη, στις …, Π.

Σ., τέκνα αυτού, κατά ποσοστό … ο καθένας, Α. Σ., Δ. Σ., Ν. Σ.., Φ. Σ.., Ε. Σ.., Π. Σ., τους κληρονόμους της αποβιώσασας το έτος …, χωρίς διαθήκη, Π. (συζύγου του προαναφερθέντος Π. Σ.), κατά ποσοστό …, τέκνα αυτής κατά ποσοστό … το καθένα (Α. Σ., Δ. Σ., Ν. Σ.., Φ. Σ.., Ε. Σ.., Π. Σ.), τους κληρονόμους του κληρονόμου του αποβιώσαντος το έτος … Σ.

Σ. [σύζυγός του Ζ. το γένος Ν. Φ. και τα πέντε τέκνα του, Π., Π.., Φ., Α. και Ν. (μεταγραφείσα νόμιμα … δήλωση αποδοχής)], τους κληρονόμους του αποβιώσαντος το έτος …, χωρίς διαθήκη, Α. Σ. [σύζυγός του Λ. χήρα Α. Σ. και τα τέκνα του Π. σύζυγος Γ. Φ., Π. Σ. του Α., Μ. Σ. του Α. και τους κληρονόμους του αποβιώσαντος το έτος … χωρίς διαθήκη, Π.

Σ. του Α. (μητέρα του Λ. και τα προαναφερθέντα αδέλφια αυτού) (μεταγραφείσες νόμιμα … και … δηλώσεις αποδοχής κληρονομίας)], τους κληρονόμους του αποβιώσαντος το έτος …, χωρίς διαθήκη, Λ. Σ. [σύζυγός του Ε. κατά το .. εξ αδιαιρέτου και κατά το υπόλοιπο … εξ αδιαιρέτου τα επτά εν ζωή αδέλφιά του, Α., Δ., Ν., Φ., Ε., Π., Α., τα πέντε τέκνα του προαποβιώσαντος αδελφού του Σ.

και τα πέντε τέκνα του προαποβιώσαντος αδελφού του Α. (μεταγραφείσα νόμιμα … αποδοχή κληρονομίας)], τους κληρονόμους της αποβιώσασας το έτος …, χωρίς διαθήκη, Α. Σ. (σύζυγός της Ν. Γ. κατά το … εξ αδιαιρέτου και κατά τα λοιπά … εξ αδιαιρέτου τα πέντε τέκνα της, Ι., Μ., Π., Γ. και Μ. Γ. (… αποδοχή κληρονομίας)], στον οποίο Π.

Σ., ενήλικο μοναδικό κληρονόμο, είχε περιέλθει, με ενεργή ανάμειξη, κατά ποσοστό … εξ αδιαιρέτου, στην κληρονομία του αποβιώσαντος, το έτος …, πατέρα του Α. ή Α. Σ. και, κατά ποσοστό … εξ αδιαιρέτου, με το με αριθμ. … μεταγαφέν συμβόλαιο αγοραπωλησίας, από τους πωλητές κληρονόμους του προαποβιώσαντος πατέρα τους Ι.

Σ., στον οποίο από κοινού και κατ' ισομοιρίαν με τον Α. ή Α. είχε περιέλθει πριν από το έτος …, ήτοι από το έτος …, στη μείζονα έκταση των … τ.μ., η οποία περιορίστηκε, μετά την πώληση, με το με αριθμ. … μεταγραφέν συμβόλαιο, στην έκταση των … τ.μ., στο οποίο εμπεριέχεται το επίδικο ακίνητο, με άσκηση πράξεων φυσικής εξουσίασης, νομής διανοία κυρίου, με χρήση ως βοσκότοπου του επίδικου ακινήτου, με καλλιέργεια του τμήματος του δυνάμενου να καλλιεργηθεί μείζονας έκτασης και της μη δυνάμενης με χρήση του ως βοσκότοπου, και επίβλεψη αυτής, κατά την εμπεριεχόμενη αιτιολογία είτε κατά τα αντίστοιχα για τον καθένα αντίστοιχο υπεισελθόντα κληρονόμο ποσοστά εξ αδιαιρέτου είτε από καθένα κληρονόμο για λογαριασμό των λοιπών κληρονόμων-συννομέων, με καλή πίστη, ήτοι άδολη πεποίθηση ότι δεν προσβάλλεται κυριότητα του αναιρεσείοντος και τρίτων, με βάση τα συντρέχοντα περιστατικά, μεταξύ των οποίων την με αριθμ.

… πράξη του συμβολαιογραφούντος Ειρηνοδίκη … Γ.. Κ., στην οποία αναφέρεται ότι το Υπουργείο Οικονομικών εφοδίασε τον κτηματία της περιοχής Ι.. Π., με το υπ' αριθμ. … έγγραφο, στο οποίο γνωστοποιείται στους κατοίκους της περιοχής ότι αναγνωρίζεται ως ιδιοκτησία αυτών τα αγροκείμενα δάση αυτών και στα ορεινά μέρη της περιοχής, εκτός των ανηκόντων στη διαλελυμένη Μ.

Α. Ν., στην οποία δεν ανήκει η επίδικη έκταση. 2) Ότι το επίδικο ακίνητο, που βρίσκεται μέσα στο ΑΒΚ …δημόσιο κτήμα, ξέφυγε από την κυριότητα του αναιρεσείοντος την …, λόγω συμπλήρωσης από τους απώτερους και απώτατους δικαιοπάροχους της αναιρεσίβλητης, τριακονταετούς νομής διανοία κυρίου, με την παραπάνω καλή πίστη, και έκτοτε ήταν δεκτικό χρησικτησίας, και δεν επανέκτησε επ' αυτού κυριότητα το αναιρεσείον.

Με αυτά που δέχθηκε και έτσι έκρινε το Εφετείο δεν στέρησε την απόφαση νόμιμης βάσης, αλλά διέλαβε πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο, για την ορθή ή μη εφαρμογή των κανόνων ουσιαστικού δικαίου του ν. 8 παρ. 1 Κωδ. (7.39), ν 9 παρ. 1 Πανδ. (50, 14), ν. 2 παρ. 20 Πανδ. (41.4), ν.6 Πανδ. (44.3), ν.76 παρ. 1 Πανδ. (18.1), ν.7 παρ. 3 Πανδ. (23.3), (καλή πίστη) ν. 20 παρ. 12 Πανδ. (5.8), ν.27 Πανδ. (18.1), ν. 10, 17 της 48 Πανδ. (41.3), ν.3 Πανδ.(41.10) της ν. 109 Πανδ. (50.16), του ν. 12 Πανδ. (28.7), ν. 14 παρ. 8 Πανδ. (11.7) και ν.69 Πανδ. (29.2) του ν. 2 Εισ. (2-19), 3 Εισ. (3-1), 14 πανδ. (38.16), ν. 12 Π (38.16), 3 Εισ (2.19), Θεμ φ. 3 (3.19) του προϊσχύσαντος βρδ, 51 του ΕισΝΑΚ, του ΔΞΗ/1912 και των διαταγμάτων "περί δικαιοστασίου" που εκδόθηκαν με βάση αυτόν από … μέχρι και τη …, του άρθρου 21 του ν.δ.

της … "περί διοικητικής αποβολής από των κτημάτων της Αεροπορικής Αμύνης κλπ", άρθρο 4 του αν. ν. 1539/1938 "περί προστασίας των δημοσίων κτημάτων", 53 ΕισΝΑΚ αυτού, 983, 1045, 1051 ΑΚ, ως προς το ουσιώδες ζήτημα της κτήσης κυριότητας από την αναιρεσίβλητη, με τον πρωτότυπο τρόπο της έκτακτης χρησικτησίας, στο επίδικο ακίνητο, το οποίο, από την …, εξέφυγε της κυριότητας του αναιρεσείοντος, με άσκηση από τους απώτερους και απώτατους δικαιοπαρόχους της αναιρεσίβλητης, με αντίστοιχη διαδοχή στη νομή [με κληρονομική διαδοχή με ανάμειξή τους ως κληρονόμων στην αντίστοιχη κληρονομία, ως ανωτέρω, με την άσκηση πράξεων νομής διανοία κυρίου (χρήσης του επίδικου ακινήτου για βόσκηση ζώων - επίβλεψη αυτής) και της μείζονας έκτασης με καλλιέργεια του δυνάμενου να καλλιεργηθεί και με βόσκηση ζώων στο μη δυνάμενου να καλλιεργηθεί, και επίβλεψη) και με νόμιμη ειδική διαδοχή [… συμβόλαιο και μεταγραφή αυτού] και με καλή πίστη, με βάση τα παραπάνω συντρέχοντα πραγματικά περιστατικά και μέχρι την εισαγωγή του ΑΚ και μεταγενέστερα με πράξεις νομής διανοία κυρίου με διαδοχική αλληλουχία έκτακτης χρησικτησίας των άμεσων και απώτερων δικαιοπαρόχων της αναιρεσίβλητης, και της τελευταίας με άσκηση των παραπάνω πράξεων νομής διανοία κυρίας, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο, για την ορθή εφαρμογή των παραπάνω κανόνων ουσιαστικού δικαίου.

Επομένως, ο από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, με τον οποίο το αναιρεσείον υποστηρίζει τα αντίθετα είναι αβάσιμος. Περαιτέρω, η αιτίαση, με τον αυτό παραπάνω λόγω, κατά το οικείο μέρος αυτού, ότι δεν εξειδικεύεται σ' αυτήν αν τα δέκα ανήλικα τέκνα του αποβιώσαντος το έτος …απώτερου δικαιοπαρόχου Π.

Σ. και της αποβιώσασας το έτος … Π. χήρας Π. Σ. ήταν ανήλικα ή ενήλικα, είναι απαράδεκτος, διότι υπό την επίφαση της από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αιτίασης, πλήττεται η ουσία της υπόθεσης, η οποία, κατά το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, δεν ελέγχεται αναιρετικά (ΑΠ 1477/2023, ΑΠ 1117/2023). Σε κάθε περίπτωση, είναι και αβάσιμος διότι, κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης αναμείχθηκαν όλοι οι προαναφερθέντες στην κληρονομία, με τις αναφερόμενες πράξεις, και, κατά την εμπεριεχόμενη στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτιολογία, οι ευρισκόμενοι σε ανηλικότητα δια του νόμιμου εκπροσώπου της (με δήλωση για ανάμειξη του εκπροσωπούμενου κατά την ενέργεια της παραπάνω πράξης εξουσίασης).

Η αιτίαση, από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον αυτό παραπάνω λόγο αναίρεσης, κατά το οικείο μέρος αυτού, ότι δεν διαλαμβάνεται στην προσβαλλόμενη απόφαση το ποσοστό της εξ αδιαθέτου κληρονομικής διαδοχή των εκάστοτε κληρονόμων καθώς και το ποσοστό εξ αδιαιρέτου που καθένας από τους προαναφερθέντες κληρονόμους - τέκνα καθώς και των κληρονόμων των μεταποβιωσάντων κληρονόμων, είναι απαράδεκτος, λόγω αλυσιτέλειας, διότι δεν είναι απαραίτητα για τη θεμελίωση του εξ αδιαθέτου κληρονομικό δικαίωμα, αφού αυτό, για τον πριν από την ισχύ του ΑΚ χρόνο, καθοριζόταν από το νόμο 2310/1920 (άρθρα 1 επ.), μετά την εισαγωγή του ΑΚ, καθορίζεται από τα άρθρα 1813 επ.

αυτού.

IV. Κατόπιν αυτών, και επειδή δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης. Τέλος, τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, κατά παραδοχήν του αιτήματος του, πρέπει να επιβληθούν στο αναιρεσείον, λόγω της ήττας του (άρθρ. 176, 183, 192 παρ. 1 ΚΠολΔ), θα επιβληθούν, όμως, μειωμένα (22 παρ.1 του ν. 3693/1957 που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ. 18 ΕισΝΚΠολΔ, άρθρο 5 παρ. 12 του Ν. 1738/1987 και 2 της ΥΑ 134423/1992 (Οικονομικών και Δικαιοσύνης), όπως ορίζεται, ειδικότερα, στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από … αίτηση αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου κατά της με αριθμ. 437/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300,00) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Απριλίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 25 Απριλίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ