Supreme Court rejects judge's recusal claim due to prior opinion on related case without bias. The court held that expressing a view in a related case does not constitute bias.

Απόφαση 629 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 629/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Φούκα, Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη και Νικόλαο Λεοντή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του στις 10 Ιανουαρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Π. Ν. του Σ., κατοίκου ..., δικηγόρου, ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως .

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ε. Κ. του Α., δικηγόρου, κατοίκου ... και 2. Δ. Κ. του Δ., δικηγόρου, κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξουσία δικηγόρο τους Πολυξένη Μπαλτά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13 Μαρτίου 2002 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος η οποία που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6865/2005 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 101/2008 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 24 Μαρτίου 2008 αίτησή του ως και τους από 6 Δεκεμβρίου 2010, με ιδιαίτερο δικόγραφο, προσθέτους αυτής λόγους.

Κατά την 3 Φεβρουαρίου 2011 και με αριθμό γενικού πρωτοκόλλου 116/3.2/2011 του Αρείου Πάγου, ένα μέλος της συνθέσεως, ο Αρεοπαγίτης Γεώργιος Χρυσικός, υπέβαλε προς τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την από 3-02-2011 δήλωση εξαίρεσης-αποχής η οποία έχει ως εξής: Προς τον κ.Πρόεδρο του Αρείου Πάγου ΔΗΛΩΣΗ ΕΞΑΙΡΕΣΗΣ - ΑΠΟΧΗΣ του Γεωργίου Χρυσικού, Αρεοπαγίτη. ---- Έχω την τιμή να σας γνωρίσω ότι κατά τη δικάσιμο της 10.01.2011, συμμετείχα ως μέλος της σύνθεσης του Α1' Τμήματος του Αρείου Πάγου στην εκφώνηση και εκδίκαση της υπόθεσης με αριθμό πινακίου "24" με διαδίκους τους Δικηγόρους Π.

Ν. (αναιρεσείοντα) και τον Ε. Κ. (αναιρεσίβλητο) και με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Νικόλαο Λεοντή. Κατά την εκφώνηση της υπόθεσης στο ακροατήριο και την εν συνεχεία συζήτησή της κατά την προαναφερθείσα δικάσιμο, ιδιαίτερα δε κατά την επακολουθήσασα διάσκεψη, βεβαιώθηκα ότι εγώ ως Αρεοπαγίτης κατά τη δικάσιμο της 01.02.2010 συμμετείχα ως Εισηγητής στην εκδίκαση άλλης υπόθεσης με αριθμό πινακίου "14" αλλά μεταξύ των ίδιων διαδίκων και εκδόθηκε στη συνέχεια, σύμφωνα προς την εισήγησή μου, η υπ' αριθ. 488/16.3.2010 απόφαση του Αρείου Πάγου με την οποία αναιρέθηκε η αναιρεσιβληθείσα τότε υπ' αριθ. 1023/2008 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Από την επισκόπηση εκείνης της απόφασης που σας υποβάλλεται συνημμένως προς την παρούσα, αλλά και τα διαδικαστικά έγγραφα της παρούσας εκκρεμούς δίκης, ανέκυψε συνάφεια, την οποία επικαλέσθηκε στο ακροατήριο ο αυτοπροσώπως παραστάς αναιρεσείων Π. Ν., αναφερθείς μάλιστα υπέρ του εαυτού του στην προαναφερθείσα προγενέστερη υπ' αριθ. 488/2010 απόφαση του Αρείου Πάγου.

Ειδικότερα, η υπ' αριθ. 488/16.3.2010 απόφαση εκδόθηκε επί αγωγής του και τώρα αναιρεσείοντος, που είχε απορριφθεί, για αξιώσεις του χρηματικής ικανοποίησης κατά του ... και τώρα αναιρεσίβλητου για την αποκατάσταση της τρωθείσας τιμής και υπόληψής του αλλά και της προσωπικότητάς του, με την εκ μέρους του τότε και τώρα αναιρεσίβλητου και τότε και τώρα εναγομένου υπογραφή αγωγής και των εγγράφων προτάσεων που κατατέθηκαν κατά τη συζήτηση της εκ μέρους πρώην εντολέα του αναιρεσείοντος, που είχε σχέση με την κατακράτηση εισπραχθέντων ποσών που εισπράχθηκαν και δεν αποδόθηκαν στον ίδιο εντολέα του εκ μέρους του αναιρεσείοντος και τότε εναγομένου.

Μετά την άσκηση εκείνης της αγωγής εκ μέρους του αναιρεσείοντος (επί της οποίας η υπ'αριθ. 488/2010 απόφαση) ο αναιρεσίβλητος υπέβαλε κατά του αναιρεσείοντος μήνυση για συκοφαντική δυσφήμηση που είχε σχέση με το περιεχόμενο εκείνης της αγωγής που εμφανιζόταν ψευδές και συκοφαντικό. Στη συνέχεια, εξ αφορμής εκείνης της μήνυσης ο αναιρεσείων υπέβαλε κατά του αναιρεσίβλητου μήνυση για ψευδή καταμήνυση, παράλληλα δε άσκησε κατά του αναιρεσίβλητου την υπ' αριθ.

καταθ. 9758/13.3.2002 αγωγή του ζητώντας την επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης ισχυριζόμενος ότι το περιεχόμενο της εναντίον του μήνυσης του αναιρεσίβλητου ήταν ψευδές. Από τα προαναφερθέντα και την κοινή αναγωγή και των δύο υποθέσεων στο περιεχόμενο της αγωγής και των προτάσεων που υπέγραψε ο αναιρεσίβλητος για λογαριασμό του πρώτου εντολέα του αναιρεσείοντος, κατά τη γνώμη μου δύνανται να προκληθούν υπόνοιες μεροληψίας σε βάρος μου, κατά την έκδοση απόφασης επί της συζητηθείσας τώρα υπόθεσης, με αναφορά στη γνώμη που ήδη εξέφρασα κατά την έκδοση της υπ' αριθ. 488/2010 απόφασης και έγινε δεκτή τότε και από τα υπόλοιπα μέλη της σύνθεσης.

Για τους λόγους αυτούς και σύμφωνα με τα άρθρα 52 παρ. 1 περ. στ' και 55 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. και 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, Δηλώνω την εξαίρεσή μου επί της υποθέσεως αυτής και την αποχή μου από κάθε περαιτέρω ενέργεια επ' αυτής και παρακαλώ για τις δικές σας ενέργειες. Αθήνα, 3 Φεβρουαρίου 2010 Ο Δηλών Γεώργιος Χρυσικός Αρεοπαγίτης.

Στη συνέχεια το Δικαστήριο συγκροτήθηκε από τους: Εμμανουήλ Καλούδη, Πρόεδρο, Βασίλειο Φούκα, Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή και Αντώνιο Ζευγώλη - Εισηγητή επί της αιτήσεως εξαίρεσης, Αρεοπαγίτες και την ιδία ως άνω Γραμματέα, προκειμένου να αποφασίσει για την ανωτέρω αίτηση - δήλωση εξαίρεσης - αποχή.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 55 παρ. 1 και 4 Κ.Πολ.Δ. "Δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσής τους, οφείλουν να το δηλώσουν στον Πρόεδρο του δικαστηρίου. Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο".

Συνεπώς, νόμιμα φέρεται στο δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει σε συμβούλιο, η από 3.2.2011 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης), που υποβλήθηκε στον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου από τον Αρεοπαγίτη, Γεώργιο Χρυσικό, μέλος του Α1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, και πρέπει να ερευνηθεί.

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 52 παρ. 1 περ. στ' ΚΠολΔ και 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ που υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, σαφώς προκύπτει ότι οι δικαστές μπορεί να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο, αν προκαλούν υπόνοια μεροληψίας. Πάντως, μόνο η συμμετοχή και η έκφραση γνώμης δικαστή στη σύνθεση δικαστηρίου που εξέδωσε απόφαση σε συναφή υπόθεση προς αυτήν που ήδη κρίνεται και στην οποία και πάλι συμμετέχει, δεν είναι ικανή να προκαλέσει υπόνοιες μεροληψίας εις βάρος του δικαστή αυτού, κατά τα οριζόμενα στις άνω διατάξεις. Εξάλλου, η δήλωση του άνω κωλύματος δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υπόθεσης για την έκδοση της σχετικής απόφασης, οπότε, αν αποφασιστεί η έξοδος του εξαιρετέου από τη σύνθεση δικαστού, το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την εκδίκαση της υπόθεσης.

Στην προκειμένη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Μετά τη γενομένη, κατά τη δικάσιμο της 10.02.2011 συζήτηση ενώπιον του Α1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, της κρινομένης από 24.03.2008 αιτήσεως και των από 06.12.2010 προσθέτων λόγων για αναίρεση της υπ' αριθμ. 101/2008 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης με διαδίκους τον Π.

Ν. του Σ. (αναιρεσείοντα) και τους Ε. Κ. του Α. και Δ. Κ. του Δ. (αναιρεσιβλήτους), στη διάσκεψη της προκειμένης υπόθεσης, ο Αρεοπαγίτης Γεώργιος Χρυσικός, μέλος της συνθέσεως, διαπίστωσε ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσής του και υπέβαλε στον Πρόεδρο του Α1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου την ακόλουθη δήλωση:

«Προς τον κ.Πρόεδρο του Αρείου Πάγου. ΔΗΛΩΣΗ ΕΞΑΙΡΕΣΗΣ-ΑΠΟΧΗΣ του Γεωργίου Χρυσικού, Αρεοπαγίτη. Έχω την τιμή να σας γνωρίσω ότι κατά τη δικάσιμο της 10.01.2011, συμμετείχα ως μέλος της συνθέσεως του Α1 Τμήματος του Αρείου Πάγου στην εκφώνηση και εκδίκαση της υπόθεσης με αριθμό πινακίου "24" με διαδίκους τους Δικηγόρους Π.

Ν. (αναιρεσείοντα) και τον Ε. Κ. (αναιρεσίβλητο) και με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Νικόλαο Λεοντή. Κατά την εκφώνηση της υπόθεσης στο ακροατήριο και την εν συνεχεία συζήτησή της κατά την προαναφερθείσα δικάσιμο, ιδιαίτερα δε κατά την επακολουθήσασα διάσκεψη, βεβαιώθηκα ότι εγώ ως Αρεοπαγίτης κατά τη δικάσιμο της 01.02.2010 συμμετείχα ως Εισηγητής στην εκδίκαση άλλης υπόθεσης με αριθμό πινακίου "14", αλλά μεταξύ των ίδιων διαδίκων και εκδόθηκε στη συνέχεια, σύμφωνα προς την εισήγησή μου, η υπ' αριθμ. 488/16.3.2010 απόφαση του Αρείου Πάγου με την οποία αναιρέθηκε η αναιρεσιβληθείσα τότε υπ' αριθμ. 1023/2008 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Από την επισκόπηση εκείνης της απόφασης που σας υποβάλλεται συνημμένως προς την παρούσα, αλλά και τα διαδικαστικά έγγραφα της παρούσας εκκρεμούς δίκης, ανέκυψε συνάφεια, την οποία επικαλέσθηκε στο ακροατήριο ο αυτοπροσώπως παραστάς αναιρεσείων Π. Ν., αναφερθείς μάλιστα υπέρ του εαυτού του στην προαναφερθείσα προγενέστερη υπ' αριθμ. 488/2010 απόφαση του Αρείου Πάγου.

Ειδικότερα, η υπ' αριθμ. 488/16.3.2010 απόφαση εκδόθηκε επί αγωγής του και τώρα αναιρεσείοντος, που είχε απορριφθεί, για αξιώσεις του χρηματικής ικανοποίησης κατά του ... και τώρα αναιρεσίβλητου για την αποκατάσταση της τρωθείσας τιμής και υπόληψής του αλλά και της προσωπικότητάς του, με την εκ μέρους του τότε και τώρα αναιρεσίβλητου και τότε και τώρα εναγομένου υπογραφή αγωγής και των εγγράφων προτάσεων που κατατέθηκαν κατά τη συζήτηση της εκ μέρους πρώην εντολέα του αναιρεσείοντος, που είχε σχέση με την κατακράτηση εισπραχθέντων ποσών που εισπράχθηκαν και δεν αποδόθηκαν στον ίδιο εντολέα του εκ μέρους του αναιρεσείοντος και τότε εναγομένου.

Μετά την άσκηση εκείνης της αγωγής εκ μέρους του αναιρεσείοντος (επί της οποίας η υπ' αριθμ. 488/2010 απόφαση) ο αναιρεσίβλητος υπέβαλε κατά του αναιρεσείοντος μήνυση για συκοφαντική δυσφήμηση που είχε σχέση με το περιεχόμενο εκείνης της αγωγής που εμφανιζόταν ψευδές και συκοφαντικό. Στη συνέχεια, εξ αφορμής εκείνης της μήνυσης ο αναιρεσείων υπέβαλε κατά του αναιρεσίβλητου μήνυση για ψευδή καταμήνυση, παράλληλα δε άσκησε κατά του αναιρεσίβλητου την υπ' αριθ. 9758/13.3.2002 αγωγή του ζητώντας την επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης ισχυριζόμενος ότι το περιεχόμενο της εναντίον του μήνυσης του αναιρεσίβλητου ήταν ψευδές.

Από τα προαναφερθέντα και την κοινή αναγωγή και των δύο υποθέσεων στο περιεχόμενο της αγωγής και των προτάσεων που υπέγραψε ο αναιρεσίβλητος για λογαριασμό του πρώτου εντολέα του αναιρεσείοντος, κατά τη γνώμη μου δύνανται να προκληθούν υπόνοιες μεροληψίας σε βάρος μου, κατά την έκδοση απόφασης επί της συζητηθείσας τώρα υπόθεσης, με αναφορά στη γνώμη που ήδη εξέφρασα κατά την έκδοση της υπ' αριθ. 488/2010 απόφασης και έγινε δεκτή τότε και από τα υπόλοιπα μέλη της σύνθεσης.

Για τους λόγους αυτούς και σύμφωνα με τα άρθρα 52 παρ. 1 περ. στ' και 55 παρ. 1 ΚΠολΔ και 6 παρ. της ΕΣΔΑ. Δηλώνω την εξαίρεσή μου επί της υποθέσεως αυτής και την αποχή μου από κάθε περαιτέρω ενέργεια επ'αυτής και παρακαλώ για τις δικές σας ενέργειες. Αθήνα 3 Φεβρουαρίου 2010. Ο Δηλών Γεώργιος Χρυσικός, Αρεοπαγίτης».

Η συμμετοχή του, του δηλούντος στην επικαλούμενη προηγούμενη δίκη, με διαδίκους τους ίδιους με αυτούς της κρινομένης υπόθεσης, καθώς και η έκφραση της γνώμης του στην απόφαση που εκδόθηκε, προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας, από τα οποία επίσης προκύπτει η συνάφεια των δύο υποθέσεων. Από μόνο όμως το γεγονός αυτό δεν μπορεί να προκληθεί υπόνοια μεροληψίας εις βάρος του δηλούντος δικαστού, ο οποίος δεν κωλύεται να εκφράσει την ίδια ή διαφορετική γνώμη στην κρινομένη υπόθεση ανάλογα με τα στοιχεία που προσκομίζονται, χωρίς το γεγονός αυτό να προκαλεί υπόνοιες μεροληψίας. Επομένως πρέπει να απορριφθεί η σχετική δήλωση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 3.2.2010 δήλωση του Αρεοπαγίτη Γεωργίου Χρυσικού, περί αυτοεξαιρέσεώς του από τη συζητηθείσα κατά τη δικάσιμο της 10ης Ιανουαρίου 2011, με αριθμό πινακίου 24, ενώπιον του Α1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, υπόθεση, μεταξύ του αναιρεσείοντος Π. Ν. και των αναιρεσιβλήτων Ε. Κ. και Δ. Κ..

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 12 Απριλίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Μαΐου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ