Supreme Court allows appeal against labor court ruling on unequal treatment of temporary employees under collective agreement.

Απόφαση 627 / 2006 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 627/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές : Θεόδωρο Αποστολόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ιωάννη Δαβίλλα, Γεώργιο Καράμπελα, Εμμανουήλ Καλούδη και Μάριο-Φώτιο Χατζη-πανταζή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 1η Νοεμβρίου 2005, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τζιώτη, για να δικάσει μεταξύ :

Tου αναιρεσείοντος : Α. Β., κατοίκου …, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Λυκοκάπη.

Της αναιρεσίβλητης : Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "Οργανισμός Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος" (ΟΤΕ Α.Ε.) που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Τριανταφύλλου, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19 Δεκεμβρίου 1999 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκε η απόφαση 266/2000 του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της απόφασης αυτής ζητεί ο αναιρεσείων με την από 27 Φεβρουαρίου 2004 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω, και ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Δαβίλλας διάβασε την από 20 Οκτωβρίου 2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε επίσης την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως και την καταδίκη της αντίδικης στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από τα άρθρα 288 ΑΚ, 22 παρ. 1 εδ. β' του Συντάγματος και 119 της ΣυνθΕΟΚ, απορρέει η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως των εργαζομένων, σύμφωνα με την οποία αν ο εργοδότης προβεί σε εκούσια παροχή προς ορισμένους μισθωτούς του, δεν μπορεί να εξαιρέσει από αυτή άλλους μισθωτούς του που ανήκουν στην ίδια κατηγορία και εκτελούν την ίδια εργασία, κάτω από όμοιες συνθήκες, εκτός αν η εξαίρεση δικαιολογείται κατά την καλή πίστη και είναι συνεπώς δίκαιη και εύλογη κατ' αντικειμενική κρίση.

Η πιο πάνω αρχή (της ίσης μεταχειρίσεως) έχει εφαρμογή μόνον επί οικειοθελών παροχών του εργοδότη και όχι επί παροχών που γίνονται σε εκπλήρωση νομικής υποχρεώσεως, οπότε η ανισότητα ελέγχεται βάσει του άρθρου 4 παρ. 1, σε συνδυασμό προς το άρθρο 22 παρ. 1β' του Συντάγματος. Περαιτέρω, με τις από 14-3-1985 και 10-5-1985 (τροποποιητική της πρώτης) Ειδικές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΕΣΣΕ), που καταρτίστηκαν μεταξύ ΟΤΕ - Α.Ε.

και ΟΜΕ-ΟΤΕ, κατατέθηκαν στο Ειρηνοδικείο Αθηνών με αριθμούς καταθέσεων 41/1985 και 66/1985 αντίστοιχα και ισχύουν από 1-1-1985, θεσμοθετήθηκε και ισχύει για το τακτικό προσωπικό της ΟΤΕ - Α.Ε. ενιαίο μισθολόγιο, με το οποίο το προσωπικό, ανεξάρτητα από το βαθμό που κατέχει, διακρίνεται από την στάθμη εκπαίδευσής του, σε κατηγορίες, μεταξύ των οποίων και η ΜΕ (μέσης 12τούς εκπαίδευσης) και με βάση τις κατηγορίες αυτές εντάσσεται και εξελίσσεται στα καθοριζόμενα μισθολογικά κλιμάκια (μ.

κ.). Σύμφωνα με τον όρο 3 παρ. 3 αυτού (μισθολογίου), το προσωπικό ΜΕ εξελίσσεται σε 15 μ.κ., με εισαγωγικό το 6ο μ.κ. και καταληκτικό το 20ο μ.κ.. Εξάλλου ο όρος 8 του μισθολογίου που περιλαμβάνει τους πάγιους κανόνες ένταξης του προσωπικού στα μ. κ., ορίζει στην παρ. 1 ότι η ένταξη σ' αυτά γίνεται με βάση τη στάθμη εκπαίδευσής του και τον συνολικό χρόνο υπηρεσίας του στον ΟΤΕ ως μονίμου, δόκιμου ή έκτακτου και στην παρ. 3 ότι η μέτρηση του χρόνου για την ένταξη στα μ.κ.

αρχίζει από την 1η Ιανουαρίου του έτους πρόσληψης, ενώ ο όρος 11 τούτου περιέχει διατάξεις μεταβατικής ισχύος, για το προσωπικό που υπηρετούσε ήδη στον ΟΤΕ κατά την εισαγωγή του μισθολογίου. Ειδικότερα ο όρος αυτός προβλέπει στην παρ. 1 ότι στα μ. κ. εντάσσεται μόνο το δόκιμο και μόνιμο προσωπικό που υπηρετούσε την 1-1-1985 και στην παρ. 6 (7 της από 14-3-85 ΕΣΣΕ) ότι το τεχνικό προσωπικό της κατηγορίας ΜΕ, που κατά το άρθρο 13 παρ. 8 του ΓΚΠ-ΟΤΕ ελάμβανε επίδομα πτυχίου 15% στο βασικό μισθό, εντάσσεται στο 7ο μ.κ.

και εξελίσσεται στη συνέχεια έως το 20ο μ.κ.. Σημειώνεται ότι κατά την άνω διάταξη του ΓΚΠ-ΟΤΕ (άρθρ. 13 παρ. 8), η προσαύξηση 15% χορηγήθηκε στο τεχνικό προσωπικό ειδικότητας Εργοδηγών Δομικών Έργων ή Εργοδηγών Γεωμετρών Τοπογράφων. Ακολούθως υπογράφηκε η από 21-3-1989 ΕΣΣΕ (δημ/κε με την Α. Υ.Ε. 13468/1989) που τροποποίησε και συμπλήρωσε το μισθολόγιο του 1985 και προβλέπει, μεταξύ άλλων, στην παρ.

γ' του όρου 3 ότι το προσωπικό ΜΕ εξελίσσεται σε 15 μ.κ., με εισαγωγικό το 9ο μ.κ. και καταληκτικό το 23ο μ.κ. και στην 3 παρ. ε' του ίδιου όρου ότι το προσωπικό της παρ. 7 του όρου 11 της από 14-3-1985 ΕΣΣΕ (όρος 11 παρ. 6 του μισθολογίου) εξελίσσεται σε 15 μ.κ. με εισαγωγικό το 10ο μ.κ. και καταληκτικό το 24ο μ.κ. (διάταξη που αφορά τους Εργοδηγούς Δομικών Έργων).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Ειρηνοδικείο που δίκασε, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ανελέγκτως τα εξής : Ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων προσλήφθηκε από την αναιρεσίβλητη (ΟΤΕ Α.Ε.) στις 24-1-1991 ως προσωπικό αυτής, στον Τεχνικό Κλάδο και στον εισαγωγικό βαθμό της ειδικότητας Δομικών Έργων (ΤΟ 5/ΔΕ) εξελιχθείς κανονικά μέχρι της αγωγής.

Με τις από 14-3-1985 και 10-5-1985 ΕΣΣΕ, που κατάρτισαν η αναιρεσίβλητη και η Ομοσπονδία των εργαζομένων σ' αυτήν, θεσμοθετήθηκε το μισθολόγιο αυτών ανεξαρτήτως του βαθμολογίου. Οι εργοδηγοί δομικών έργων μόνιμοι και έκτακτοι ορίστηκε με την ΕΣΣΕ του 1989 ότι εξελίσσονται σε 15 μ.κ. με εισαγωγικό το 10ο και καταληκτικό το 24ο μ.κ. (όρος 3 παρ.

ε' της από 21-3-1989 ΕΣΣΕ) ενώ με την παρ. γ' του όρου 3 της ίδιας ΕΣΣΕ το προσωπικό ΜΕ (μέσης 12ετους εκπαίδευσης) εξελίσσεται σε 15 μ.κ. με εισαγωγικό το 9ο και καταληκτικό το 23ο. Η ένταξη με τον παραπάνω τρόπο αφορούσε το προσωπικό που υπηρετούσε την 1-1-1985. Έτσι, με βάση τις παραπάνω ρυθμίσεις εντάχθηκαν με απόφαση του Δ.Σ της αναιρεσίβλητης, (συνεδρίαση 2024/1-9-1987) στο νέο μισθολόγιο, στη μισθολογική κλίμακα 10-24 μ.κ., και οι υπηρετούντες την 1-1-1985 μόνιμοι εργοδηγοί Α.

Κ., Γ. Σ., Θ. Α., Ι. Γ. και Ν. Λ. και οι έκτακτοι Β. Γ., Γ. Γ., Α. Χ., Γ. Μ. και Α. Σ.. Η αναιρεσίβλητη, υλοποιώντας τις παραπάνω ΕΣΣΕ κατέταξε τον αναιρεσείοντα από της ένταξής του στο προσωπικό Δομικών Έργων, στη μισθολογική κατηγορία ΜΕ και στα οικεία μ.κ. (9-23) και όχι στη μισθολογική κλίμακα 10-24, όπως έκανε με αυτούς, που υπηρετούσαν σ' αυτή την 1-1-1985, έστω και αν ο αναιρεσείων παρείχε τις ίδιες με τους προαναφερθέντες συναδέλφους του υπηρεσίες, κάτω από τις ίδιες συνθήκες και με ίδια ή και ανώτερα από ορισμένους τυπικά προσόντα.

Περαιτέρω δέχθηκε ότι ο αποκλεισμός του αναιρεσείοντος από την μισθολογική κλίμακα των 10-24 μ.κ. δεν παραβιάζει την αρχή της ισότητας, αφού η διαφοροποίηση αυτή δικαιολογείται από ειδικό και σοβαρό, κατ' αντικειμενική κρίση, λόγο, δεδομένου ότι οι υπηρετούντες ήδη κατά την 1-1-1985, έχοντες προϋπηρεσία, μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις και πολυετή, απέδιδαν κατά το χρόνο εκείνο της κατάταξης, καλύτερη από άποψη ποιοτική και ποσοτική εργασία από αυτούς που θα προσλαμβάνονταν μετά την παραπάνω ημερομηνία (νέοι υπάλληλοι), γι' αυτό και θεωρήθηκε δίκαιο και εύλογο να αμειφθεί η προϋπηρεσία αυτή με την κατάταξη του προσωπικού αυτού, που υπηρετούσε ήδη την 1-1-1985 στη μισθολογική κλίμακα 10-24 μ.κ..

Βάσει αυτών, το Ειρηνοδικείο έκρινε ότι η αναιρεσίβλητη, κατατάσσοντας τον αναιρεσείοντα, που προσλήφθηκε το 1991 στη μισθολογική κλίμακα 9-23 μ.κ. δεν παραβίασε την αρχή της ίσης μεταχείρισης, ούτε γενικά την περί ισότητας αρχή του Συντάγματος και οποιασδήποτε διάταξης διεθνούς Συνθήκης, αφού η διαφοροποίηση στην κατάταξη, που έγινε για τον παραπάνω λόγο, κρίνεται και δίκαιη και εύλογη.

Από τις παραπάνω παραδοχές του Ειρηνοδικείου, καθίσταται καταρχήν σαφές ότι καθόσον αφορά τους μόνιμους εργοδηγούς που υπηρετούσαν την 1-1-1985 και εντάχθηκαν στην ευνοϊκή κλίμακα των 10-24 μ.κ., με την απόφαση του Δ.Σ. της αναιρεσίβλητης, η τελευταία εκπλήρωσε νομική υποχρέωση που της επέβαλε η προαναφερόμενη μεταβατική διάταξη του όρου 11 παρ. 7 της από 14-3-1985 ΕΣΣΕ, όπως τροποποιήθηκε με την διάταξη του όρου 3 παρ.

γ' της από 21-3-1989 ΕΣΣΕ. Καθόσον αφορά όμως τους προαναφερόμενους έκτακτους υπαλλήλους, η ένταξη αυτών στην ίδια ευνοϊκή κλίμακα αποτελούσε οικειοθελή παροχή της αναιρεσίβλητης, αφού η μεταβατική διάταξη του όρου 11 παρ. 1 του μισθολογίου επέβαλε την ένταξη σε ευνοϊκή κλίμακα μόνο του δόκιμου και έκτακτου προσωπικού που υπηρετούσε στον ΟΤΕ την 1-1-1985 και όχι του έκτακτου.

Επομένως, ανεξάρτητα από το αν ο αποκλεισμός των υπαλλήλων που προσλήφθηκαν μετά την 1-1-1985 από την προβλεπόμενη στο μισθολόγιο ευνοϊκή ένταξη των υπηρετούντων κατά την ανωτέρω ημερομηνία δοκίμων και μονίμων υπαλλήλων παραβιάζει την συνταγματική αρχή της ισότητας, είναι πρόδηλο ότι η οικειοθελής - χωρίς νομική υποχρέωση - επέκταση από το Δ.Σ.

της αναιρεσίβλητης της ως άνω εντάξεως μόνο στους έκτακτους υπαλλήλους που υπηρετούσαν την 1-1-1985 και όχι σε εκείνους που προσλήφθηκαν μετά την ημερομηνία αυτή, παρότι διέθεταν τα ίδια ή και ανώτερα (κατά την απόφαση) τυπικά προσόντα και παρείχαν την ίδια με αυτούς εργασία, δεν ήταν δίκαιη και εύλογη, κατ' αντικειμενική κρίση, και παραβιάζει γι' αυτό την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως.

Μόνο η διαφορά του χρόνου προσλήψεως του αναιρεσείοντος δεν καθιστά δικαιολογημένη την εξαίρεση αυτού από την άνω εκούσια παροχή της αναιρεσίβλητης και ενόψει των εκτιθέμενων στην απόφαση λοιπών περιστατικών (παροχή της ίδιας εργασίας κάτω από τις ίδιες συνθήκες και με τα ίδια ή ανώτερα τυπικά προσόντα με τους ευνοηθέντες) δεν επηρεάζει την εφαρμογή στην περίπτωσή του της παραπάνω αρχής (Ολ.ΑΠ 348/1985, 1191/1983).

Η προσβαλλόμενη απόφαση, άρα, παραβίασε την στηριζόμενη στις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 288 Α.Κ., 22 παρ. 1 β' του Συντάγματος και 119 Συνθ.ΕΟΚ και συνεπώς ο μοναδικός, από το αρθρο 560 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ., λόγος της αναίρεσης είναι βάσιμος. Κατ' ακολουθία πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή (άρθρ. 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 266/2000 απόφαση του Ειρηνοδικείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που ορίζει σε χίλια εκατό (1.100) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 20 Δεκεμβρίου 2005.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 4 Απριλίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ