Supreme Court dismisses appeal in workplace injury case, upholding liability based on contract terms.

Απόφαση 626 / 2022 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 626/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Λουκά Μόρφη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Μαργέλλου-Μπουλταδάκη, Ιωάννη Δουρουκλάκη, Δημητρία Στρούζα-Ξένου-Κοκολέτση και Τριανταφυλλιά Πατρώνα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 7η Σεπτεμβρίου 2021, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Ε. του Ι., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Φώτη Παπανδρικόπουλου, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: A. M. του A., κατοίκου ..., που παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου Γεωργίου Κώτσαρη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-7-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, την από 15-1-2010 ανακοίνωση δίκης-προσεπίκληση-παρεμπίπτουσα αγωγή και την από 25-1-2010 ανακοίνωση δίκης-προσεπίκληση-παρεμπίπτουσα αγωγή, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν η 3717/2016 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 4383/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί ο αναιρεσείων με την από 12-3-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η Αρεοπαγίτης Τριανταφυλλιά Πατρώνα. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 12.3.2020 αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα, κατά την τακτική διαδικασία, υπ' αριθ. 4383/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η έφεση του εκκαλούντος - δευτέρου εναγομένου, ήδη αναιρεσείοντος, κατά της υπ' αριθ. 3717/2016 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχε γίνει εν μέρει δεκτή η από 1.7.2008 αγωγή του αναιρεσιβλήτου - ενάγοντος, κατ' αυτού και της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...", με την οποία ζητούσε από αυτούς να υποχρεωθούν να του καταβάλουν χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ένεκα τραυματισμού του, που επισυνέβη στα πλαίσια εργασίας, την οποία είχε αναλάβει η εργοδότριά του, υπεργολάβος της εναγομένης εταιρείας [...]. Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα [άρθρ. 552, 553, 556 παρ.1, 558, 564 παρ.1, 566 παρ.1 ΚΠολΔ] και ως εκ τούτου είναι παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των διαλαμβανομένων σ' αυτήν λόγων [άρθρ. 577 παρ.1, 3 ΚΠολΔ].

Από τις διατάξεις των άρθρων 1 και 16 του ν. 551/1915, που κωδικοποιήθηκε με το β.δ. της 24-7/25-8-1920 και διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του ΑΚ (άρθρο 38 ΕισΝΑΚ), σε συνδυασμό προς εκείνες των άρθρων 914 και 932 του ΑΚ, προκύπτει ότι χρηματική ικανοποίηση προς αποκατάσταση της ηθικής βλάβης ή της ψυχικής οδύνης σε περίπτωση θανάτου, οφείλεται και επί εργατικού ατυχήματος, όταν συντρέχουν οι όροι της αδικοπραξίας.

Από τις πιο πάνω διατάξεις, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 330, 914 και 922 του ΑΚ, συνάγεται ότι προϋποθέσεις της ευθύνης προς αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου ή των προστηθέντων από αυτόν προσώπων, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η δέουσα στις συναλλαγές προσοχή και επιμέλεια που κάθε συνετός άνθρωπος, κατά κρίση αντικειμενική, όφειλε και μπορούσε, κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις, να καταβάλει, το παράνομο της πράξης ή παράλειψης αυτών και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της πράξης ή της παράλειψης και της επελθούσας ζημίας.

Η παράνομη έναντι του ζημιωθέντος συμπεριφορά μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία περίπτωση ο υπαίτιος ήταν υποχρεωμένος να ενεργήσει, η υποχρέωσή του δε αυτή σε πράξη μπορεί να επιβάλλεται από δικαιοπραξία, από το νόμο ή από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη, πράγμα που υπάρχει ιδίως όταν ο υπαίτιος με ενέργειές του δημιούργησε μια επικίνδυνη κατάσταση, από την οποία είναι δυνατό να προκύψει ζημία σε τρίτους.

Περαιτέρω κατά το άρθρο 922 Α.Κ. "Ο κύριος ή ο προστήσας κάποιον άλλον σε μια υπηρεσία ευθύνεται για τη ζημία που ο υπηρέτης ή ο προστηθείς προξένησε σε τρίτον παράνομα κατά την υπηρεσία του". Πρόστηση είναι η τοποθέτηση, διορισμός, χρησιμοποίηση από ένα πρόσωπο (τον προστήσαντα) ενός άλλου προσώπου (του προστηθέντος) σε θέση ή απασχόληση (διαρκή ή μεμονωμένη εργασία) που αποβλέπει στη διεκπεραίωση υποθέσεως ή υποθέσεων και γενικότερα στην εξυπηρέτηση των επαγγελματικών, οικονομικών ή άλλων συμφερόντων του πρώτου (προστήσαντος).

Για να υπάρχει σχέση προστήσεως θα πρέπει να υπάρχει εξάρτηση, έστω και χαλαρή, ανάμεσα στον προστήσαντα και στον προστηθέντα, ώστε ο πρώτος να μπορεί να δίνει στο δεύτερο εντολές ή οδηγίες και να τον ελέγχει ή επιβλέπει κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας που του ανέθεσε. Η έννοια της πρόστησης είναι νομική και η ύπαρξη ή όχι ευθύνης του προστήσαντος σύμφωνα με όσα πραγματικά περιστατικά, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, έγιναν δεκτά, ελέγχεται αναιρετικά από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Για να δικαιούται ο παθών σε εργατικό ατύχημα και, σε περίπτωση θανάτου αυτού, οι επιζώντες σύζυγος και συγγενικά πρόσωπα, χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη, αντίστοιχα, αρκεί να συνετέλεσε στην επέλευση του ατυχήματος πταίσμα των ενεχομένων στο εργατικό ατύχημα ή των προστηθέντων από αυτούς προσώπων (άρθρο 922 ΑΚ), με την έννοια της διάταξης του άρθρου 914 ΑΚ, δηλαδή αρκεί να συντρέχει οποιαδήποτε αμέλεια αυτών και όχι μόνο η ειδική αμέλεια ως προς την τήρηση των όρων ασφαλείας του άρθρου 16 παρ. 1 του ν. 551/1915 (ΑΠ 517/2017, 133/2016, 910/2015).

Τέτοιο πταίσμα, θεμελιώνεται και στις διατάξεις του άρθρου 3 παρ.1 και 2 του π.δ. 395/1994, όπως συμπληρώθηκε με το άρθρο 2 του Π.Δ. 155/2004, σε συμμόρφωση με τις οδηγίες 89/391/ΕΟΚ και 91/383/ΕΟΚ", που ορίζουν, μεταξύ άλλων, ότι "Ο εργοδότης λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ώστε ο εξοπλισμός εργασίας που τίθεται στη διάθεση των εργαζομένων μέσα στην επιχείρηση ή και την εγκατάσταση να είναι κατάλληλος για την προς εκτέλεση εργασία ή κατάλληλα προσαρμοσμένος προς το σκοπό αυτό, ούτως ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια και η υγεία των εργαζομένων κατά τη χρησιμοποίησή του...", "Αν....

δεν μπορούν να εκτελούνται προσωρινές εργασίες σε ύψος ασφαλώς και υπό τις δέουσες εργονομικές συνθήκες από κατάλληλη επιφάνεια, πρέπει να επιλέγεται ο πλέον ενδεδειγμένος εξοπλισμός εργασίας για την εξασφάλιση και τη διατήρηση ασφαλών συνθηκών εργασίας.... Η διάβαση από ένα μέσο πρόσβασης σε εξέδρες, δάπεδα ή διόδους προσπέλασης και αντιστρόφως δεν επιτρέπεται να προκαλεί πρόσθετους κινδύνους πτώσης..." και των άρθρ. 3, 4 παρ.1 του Π.Δ. 396/1994 [για τα μέτρα ατομικής προστασίας], σύμφωνα με τις οποίες "Οι εξοπλισμοί ατομικοί προστασίας πρέπει να χρησιμοποιούνται εφόσον οι κίνδυνοι δεν είναι δυνατόν να αποφευχθούν ή να περιορισθούν επαρκώς με τεχνικά μέτρα ή μέσα συλλογικής προστασίας ή με μέτρα, μεθόδους ή διαδικασίες οργάνωσης της εταιρείας", "1.

Οι εξοπλισμοί ατομικής προστασίας πρέπει να είναι σύμφωνοι με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις σχετικά με το σχεδιασμό και την κατασκευή τους, από πλευράς ασφάλειας και υγείας. Σε κάθε περίπτωση οι εξοπλισμοί ατομικής προστασίας πρέπει: α] Να είναι κατάλληλοι για τους κινδύνους που πρέπει να προλαμβάνονται και να μη συνεπάγεται η χρήση τους νέους κινδύνους, β] Να ανταποκρίνονται στις συνθήκες που επικρατούν στο χώρο εργασίας.γ] Να έχουν επιλεγεί με πρόνοια για τις εργονομικές ανάγκες και τις ανάγκες προστασίας της υγείας των εργαζομένων, δ] Να έχουν υποστεί τις απαραίτητες προσαρμογές ώστε να ταιριάζουν στο χρήστη".

Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 1 εδ. α του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης, που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016, 2/2013, 7/2006).

Στην προκειμένη περίπτωση το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη ως άνω απόφασή του [άρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ], δέχθηκε, κατά τον ενδιαφέρον τον πρώτο αναιρετικό λόγο έλεγχο αυτής, ότι "δυνάμει του με ημερομηνία 1.1.2003 ιδιωτικού συμφωνητικού συμβάσεως έργου αορίστου χρόνου, που συνήφθη, μεταξύ της πρώτης εναγομένης ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... ..." [εργοδότριας] και της Σ.

Τ. [εργολάβου], η πρώτη ανέθεσε στη δεύτερη το έργο του εξωτερικού καθαρισμού των υαλοπινάκων δέκα [10] καταστημάτων της πρώτης, μεταξύ των οποίων και το κατάστημα "...", επί της συμβολής των οδών ... και ..., στην …, το πρόγραμμα, δε, εργασιών, για το συγκεκριμένο κατάστημα είχε προσδιορισθεί για τις ημέρες, Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή, κάθε εβδομάδας.

Στις 2. Ιουλίου 2007, η ως άνω εργολάβος, Σ. Τ., συνήψε με την ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "..." [υπεργολάβο], η οποία έχει, ως αντικείμενο της εμπορικής της δραστηριότητας, τους γενικούς καθαρισμούς και παροχή υπηρεσιών ενοικιάσεως γερανών, σύμβαση αορίστου χρόνου, με την οποία η τελευταία [υπεργολάβος] ανέλαβε το έργο του εξωτερικού καθαρισμού των υαλοπινάκων του προεκτιθεμένου καταστήματος της πρώτης εναγομένης εταιρείας [εργοδότριας] με την επωνυμία "...

Α.Ε.". Με το ίδιο ως άνω συμφωνητικό [με ημερομηνία 2.7.2007 προβλέφθηκε, ότι, σε περίπτωση επιπρόσθετων εργασιών, θα απαιτείτο συμφωνία των μερών. Ο εφεσίβλητος - ενάγων, A. M., είχε προσληφθεί, από τις 1.11.2006 και εργαζόταν, ως καθαριστής, στην υπεργολάβο εταιρεία με την επωνυμία "...". Την 1η Ιουλίου 2007, ημέρα Σάββατο, ο εφεσίβλητος ενάγων, κατόπιν εντολής της εργοδότριάς του και, συγκεκριμένα του νομίμου εκπροσώπου της ανωτέρω υπεργολάβου ομόρρυθμης εταιρείας [Β.

Μ.], ο οποίος είχε συμφωνήσει, κατόπιν σχετικού αιτήματος της εργολάβου, Σ. Τ., να προσέλθει κάποιος εργαζόμενος της υπεργολάβου, για εσωτερικό καθαρισμό των βιτρινών στο κατάστημα της πρώτης εναγομένης, επί της συμβολής των οδών ... και ..., στην …, προσήλθε σε αυτό προκειμένου να απασχοληθεί για το χρονικό διάστημα τριών [3] ωρών στον εσωτερικό καθαρισμό των βιτρινών αυτού.

Επρόκειτο, δηλαδή, για μία πρόσθετη εργασία με αντικείμενο που δεν ενέπιπτε στο αντικείμενο της μεταξύ της εργοδότριας του εφεσιβλήτου - ενάγοντος εταιρείας και της Σ. Τ. συμβάσεως. Όταν ο εφεσίβλητος ενάγων έφθασε στο εν λόγω κατάστημα, ο εκκαλών δεύτερος εναγόμενος, Γ. Ε., ο οποίος βρισκόταν, ήδη, εκεί και, ως διακοσμητής του καταστήματος αυτού, θα προέβαινε στην αλλαγή της διακοσμήσεως των βιτρινών του, έδωσε εντολή στον εφεσίβλητο - ενάγοντα να προβεί στον άμεσο καθαρισμό των εξωτερικών υαλοπινάκων του δευτέρου ορόφου του καταστήματος, δηλαδή εργασία, που απαιτούσε συγκεκριμένα μέτρα ασφαλείας [χρήση ανυψωτικού μηχανήματος, ζώνης ασφαλείας, ειδικών υποδημάτων και κράνους].

Ωστόσο, όπως προεκτέθηκε, ο εφεσίβλητος ενάγων, γνωρίζοντας ότι η εργασία, την οποία είχε αναλάβει να εκτελέσει κατόπιν εντολής της εργολάβου, Σ. Τ., στο νόμιμο εκπρόσωπο της εργοδότριάς του - υπεργολάβου εταιρείας, ήταν μόνο, ο εσωτερικός καθαρισμός των βιτρινών του ισογείου, είχε μεταβεί στο χώρο μόνος του και χωρίς τα ανωτέρω προστατευτικά μέσα.

Για το λόγο αυτό όταν του ζητήθηκε από τον εκκαλούντα δεύτερο εναγόμενο να προβεί στην παραπάνω εργασία, αυτός [ο εφεσίβλητος ενάγων] αρνήθηκε, επικαλούμενος ότι, διαφορετική εργασία του είχε ανατεθεί από την εργοδότρια του -υπεργολάβο, πλην όμως, ο εκκαλών δεύτερος εναγόμενος, με ιδιαίτερη φορτικότητα, επέμεινε στην απαίτηση του.

Τότε ο εφεσίβλητος ενάγων, φοβούμενος για τις συνέπειες στη σχέση εργασίας του με την εργοδότριά του εταιρεία, της περαιτέρω αρνήσεώς του να εκτελέσει την εργασία και, παραλείποντας να επικοινωνήσει με το νόμιμο εκπρόσωπο αυτής [της εργοδότριάς του εταιρείας], αναγκάσθηκε να προσπαθήσει να προβεί στον εξωτερικό καθαρισμό των υαλοπινάκων του δευτέρου ορόφου του καταστήματος, παρ' όλο, που δεν διέθετε τα απαιτούμενα προστατευτικά μέτρα.

Ακολούθως, εξήλθε στο μπαλκόνι του δευτέρου ορόφου και στάθηκε στη μαρκίζα αυτού, για να εκτελέσει την ανωτέρω εργασία, μεταφέροντας μαζί του και τον εξοπλισμό της εργασίας του [κουβά και λοιπά καθαριστικά είδη]. Στο σημείο, όπου υπάρχει ένας μικρός διάδρομος στο μπαλκόνι, ο οποίος [διάδρομος] στενεύει προς το τέλος της μαρκίζας, ο εφεσίβλητος - ενάγων προσπάθησε να διαβεί αυτόν, στηριζόμενος στο κιγκλίδωμα του μπαλκονιού, κρατώντας, παράλληλα και τον κουβά και τα λοιπά καθαριστικά είδη, οπότε το κιγκλίδωμα του μπαλκονιού, στο οποίο αυτός στηρίχθηκε, λόγω της παλαιότητάς του [το κτίριο είναι διατηρητέο], υποχώρησε, με αποτέλεσμα ο εφεσίβλητος ενάγων να απολέσει την ισορροπία του και να επιπέσει από ύψος πέντε [5] περίπου μέτρων, επί σταθμευμένου, επί της οδού ..., αυτοκινήτου [ιδιοκτησίας Π.

Ζ. - μη διαδίκου στην παρούσα δίκης] και να τραυματισθεί σοβαρά....Αποδείχθηκε, δε με βάση τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά ότι, το ατύχημα του εφεσιβλήτου ενάγοντος και ο εντεύθεν προκληθείς σοβαρός τραυματισμός του οφείλονται αιτιωδώς στο γεγονός ότι αυτός αναγκάσθηκε να εκτελέσει την ως άνω εργασία [εξωτερικό καθαρισμό υαλοπινάκων], χωρίς τη χρήση ανυψωτικού γερανού και των λοιπών προστατευτικών μέσων.

Ο εκκαλών, δεύτερος εναγόμενος, ο οποίος ήταν υπεύθυνος την ημέρα εκείνη, για τις εργασίες διακοσμήσεως των βιτρινών του εν λόγω καταστήματος, ήταν εκείνος, που έδωσε στον εφεσίβλητο ενάγοντα την εντολή να πραγματοποιήσει τον καθαρισμό των εξωτερικών υαλοπινάκων στο δεύτερο όροφο και, δη, με ιδιαίτερη φορτικότητα, επέμεινε, δε, στη στάση του αυτή, ακόμη και μετά την άρνηση του εφεσιβλήτου ενάγοντος να εκτελέσει την εργασία, λόγω ελλείψεως των απαραιτήτων προστατευτικών μέσων.

Επομένως, ο εκκαλών δεύτερος εναγόμενος, από αμέλειά του, δηλαδή από έλλειψη της προσοχής που όφειλε και είχε τη δυνατότητα να επιδείξει, παρ'όλο, που συνεργαζόταν με την εταιρεία "...", ως διακοσμητής τόσο στο κατάστημα, στο οποίο συνέβη το ατύχημα, όσο και στα λοιπά καταστήματα αυτής και, ενώ γνώριζε ότι, ο εφεσίβλητος ενάγων ήταν μόνος του και ο εργοδότης του [του εκκαλούντος δευτέρου εναγομένου] δεν είχε προσέλθει ακόμη στο κατάστημα, ώστε να εποπτεύσει την ασφαλή εργασία του ή να τον αποτρέψει από το να προβεί σε οποιαδήποτε εργασία χωρίς τη λήψη προστατευτικών μέτρων, καθώς και την επικινδυνότητα ενός τέτοιου εγχειρήματος, χωρίς τη λήψη των απαιτουμένων μέτρων ασφαλείας, εντελώς απερίσκεπτα, χωρίς να προβλέψει το επελθόν αποτέλεσμα, ήτοι το επίδικο ατύχημα και τον τραυματισμό του παθόντος, έδωσε την εντολή στον εφεσίβλητο - ενάγοντα να πραγματοποιήσει τη συγκεκριμένη εργασία.

Παρέβη δε με τη συμπεριφορά του αυτή ο δεύτερος εναγόμενος, τη γενική υποχρέωση πρόνοιας και ασφάλειας, στο πλαίσιο της συναλλακτικής και, γενικότερα, της κοινωνικής δραστηριότητας των ατόμων, ήτοι την κοινωνικά επιβεβλημένη και εκ της θεμελιώδους δικαιϊκής αρχής της συνεπούς συμπεριφοράς, απορρέουσα, υποχρέωση λήψεως μέτρων επιμέλειας, για την αποφυγή προκλήσεως ζημίας σε έννομα αγαθά τρίτων προσώπων [εδώ του εφεσιβλήτου ενάγοντος], όπως επιβάλλεται σύμφωνα με την καλή πίστη και την κρατούσα κοινωνική αντίληψη, όταν ο υπαίτιος δημιούργησε ορισμένη επικίνδυνη κατάσταση, οπότε έχει υποχρέωση να λάβει κάθε ενδεικνυόμενο, από τις περιστάσεις μέτρο, προκειμένου να αποφευχθεί η πρόκληση ζημίας σε τρίτους από την κατάσταση αυτή.... ", καταλήγοντας το Εφετείο ότι ορθώς έκρινε το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ότι ο εκκαλών , δεύτερος εναγόμενος, ήδη αναιρεσείων ήταν υπεύθυνος για την επέλευση του ατυχήματος και τον εντεύθεν τραυματισμό του παθόντος.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο διέλαβε στην απόφαση του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς τα κρίσιμα ζητήματα της σχέσης πρόστησης μεταξύ των διαδίκων και της υπαιτιότητας του αναιρεσείοντος, αφού ο τελευταίος, ως προστηθείς της εργοδότριας του έργου, υπεύθυνος της διακόσμησης της βιτρίνας του καταστήματος, εντελώς απερίσκεπτα, ανέθεσε στον αναιρεσίβλητο, υποπροστηθέντα του, και παρά τις αντιρρήσεις του επέμεινε με φορτικότητα, στην εκτέλεση του έργου του καθαρισμού των εξωτερικών υαλοπινάκων του δευτέρου ορόφου του καταστήματος, εργασία που απαιτούσε συγκεκριμένα μέτρα ασφαλείας λόγω του ύψους, της στενότητας του χώρου και της παλαιότητας του κτιρίου, παρότι γνώριζε ότι ο παθών είχε προσέλθει κατ'εντολήν της εργοδότριάς του για την εκτέλεση της εργασίας του εσωτερικού καθαρισμού των υαλοπινάκων του ισογείου, για την οποία δεν απαιτούντο μέτρα προφύλαξης. Υπακούοντας δε ο αναιρεσίβλητος στην εντολή του εν απουσία της εργοδότριάς του [... ...], καθ' όν χρόνο επιχειρούσε να εκτελέσει τη συγκεκριμένη εργασία χωρίς την λήψη κατάλληλων μέτρων ασφαλείας ή άλλων μέσων ατομικής προστασίας, τραυματίσθηκε υπό τις συνθήκες που περιγράφησαν ανωτέρω.

Συνεπώς, το Μονομελές Εφετείο ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 298, 299, 914, 922 και 932 ΑΚ, 3 παρ. 1 και 2 Π.Δ. 395/1994, όπως συμπληρώθηκε με το άρθρο 2 του Π.Δ. 155/2004, 3 και 4 παρ.1 του Π.Δ. 396/1994 και ο πρώτος λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος.

Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. β του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. "Πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, είναι οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που συγκροτούν την ιστορική βάση και, επομένως, θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης και όχι ισχυρισμοί, που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή της ένστασης ή τα επιχειρήματα των διαδίκων που αναφέρονται στην ορθή ερμηνεία του νόμου ή πηγάζουν από την εκτίμηση των αποδείξεων (Ολ.

Α.Π. 3/1997, ΑΠ 559/2018). Στην προκειμένη περίπτωση με τον δεύτερο λόγο της αίτησης ο αναιρεσείων, αναφερόμενος σε μαρτυρικές καταθέσεις και έγγραφα .υποστηρίζει ότι εσφαλμένα το δικαστήριο κατέληξε στο αποδεικτικό πόρισμα περί ευθύνης του ως προστηθέντος της ..., γιατί ο ίδιος είναι ελεύθερος επαγγελματίας, δεν ήταν υπάλληλος της εταιρείας ούτε στέλεχος αυτής και ουδεμία εντολή έδωσε στον παθόντα, γιατί δεν είχε τέτοια δυνατότητα.

Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, καθόσον οι σχετικοί ισχυρισμοί του αναιρεσείοντος δεν αποτελούν "Πράγματα" κατά την έννοια της ως άνω διάταξης αλλά αποτελούν ισχυρισμούς άρνησης της αγωγής και επιχειρήματα σχετικά με την εκτίμηση των αποδείξεων, αφού κρίθηκε ότι ενήργησε ως προστηθείς της εταιρείας "..." [ΑΠ 1413/2018].

Με τον τρίτο λόγο ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι το Μονομελές Εφετείο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν [άρθρ. 559 αριθ. 11 εδ.3 ΚΠολΔ] και ειδικότερα δεν έλαβε υπόψη τις καταθέσεις των μαρτύρων Μ. και Κ. , που περιέχονται στα πρακτικά συνεδριάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, καθώς και τα έγγραφα που προσκομίσθηκαν και δή το από 1.7.2007 ιδιωτικό συμφωνητικό και τις υπ'αριθ 3928/2009 και 3670/2014 αποφάσεις του Ειρηνοδικείου Αθηνών και Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών αντίστοιχα, στις οποίες με σαφήνεια εκτίθεται ως υπαίτιος του ατυχήματος, η εργοδότρια εταιρεία του παθόντος , όμως από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης συνάγεται ότι ελήφθησαν υπόψη τόσο οι ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων αποδείξεως και ανταποδείξεως, που εξετάσθηκαν νομότυπα στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη απόφαση απομαγνητοφωνημένα πρακτικά δημοσίας συνεδριάσεως , όσο και όλα τα έγγραφα που νομίμως επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν οι ως άνω αποφάσεις οι οποίες, [αναφέρονται στις προτάσεις, που κατέθεσε ο αναιρεσείων ενώπιον του Εφετείου ], εκδόθηκαν επί αγωγής τρίτης [της Π.

Ζ.], το αυτοκίνητο της οποίας υπέστη ζημία από την πτώση του αναιρεσιβλήτου, κατά του ιδίου, της εργοδότριάς του εταιρείας "..." και της εταιρείας "... ΑΕ". Γι αυτό ο ως άνω λόγος πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος.

Με τον τέταρτο λόγο ο αναιρεσείων επικαλούμενος την διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 10 ισχυρίζεται ότι η προσβαλλομένη απόφαση δέχθηκε πράγματα ως αληθινά χωρίς απόδειξη, και συγκεκριμένα δέχθηκε ότι όπως προκύπτει από το από 2.7.2007 ιδιωτικό συμφωνητικό η εργασία, που είχε συμφωνηθεί να εκτελεσθεί τη συγκεκριμένη ημέρα του Σαββάτου στο κατάστημα της οδού Σταδίου 19, δεν ανήκε στη συμβατικώς προγραμματισμένη εργασία του εξωτερικού καθαρισμού των υαλοπινάκων αλλά αφορούσε την πρόσθετη εργασία του εσωτερικού καθαρισμού των υαλοπινάκων, που συμφωνήθηκε μεταξύ της ...

και της εργολάβου Σ. Τ. [και στη συνέχεια μεταξύ της τελευταίας και της υπεργολάβου εταιρείας, εργοδότριας του αναιρεσιβλήτου - ενάγοντος], γεγονός ουσιώδες στην έκβαση της δίκης, παρότι κατά το ίδιο ως άνω συμφωνητικό η υπεργολάβος την ημέρα του Σαββάτου μπορούσε να εκτελέσει εργασίες εξωτερικού καθαρισμού των υαλοπινάκων στο συγκεκριμένο κατάστημα.

Ο ισχυρισμός αυτός συνάπτεται με τις αποδείξεις και είναι απαράδεκτος. Ανεξάρτητα όμως από αυτό, οι σχετικές παραδοχές δηλαδή ότι ο παθών προσήλθε τη συγκεκριμένη ημέρα με εντολή της εργοδότριάς του για εκτέλεση εργασιών εσωτερικού καθαρισμού των υαλοπινάκων του ισογείου και κατ'εντολήν του αναιρεσείοντος, προέβη στην εργασία του εξωτερικού καθαρισμού των υαλοπινάκων του δευτέρου ορόφου, η οποία αποτέλεσε την αιτία του ατυχήματος, αιτιολογούν το αποδεικτικό πόρισμα περί ευθύνης του αναιρεσείοντος, ως προστηθέντος της ...

και του αναιρεσιβλήτου ως υποπροστηθέντος αυτού, γιατί ουσιώδες στοιχείο αποτελεί το αντικείμενο της συμφωνηθείσας εργασίας, αφού αυτό σχετίζεται με την ανάγκη ή μη λήψης μέτρων ασφαλείας και όχι η ημέρα [του Σαββάτου] εκτέλεσης των εργασιών, το οποίο η προσβαλλομένη απόφαση χρησιμοποιεί ως επιχείρημα και όχι ως θεμελιωτικό της κρίσης της.

Γι αυτό και ο λόγος αυτός πρέπει ν'απορριφθεί. Απορριπτέος ως απαράδεκτος είναι και ο πέμπτος λόγος, με τον οποίο ο αναιρεσείων επικαλείται παραμόρφωση του περιεχομένου του από 2.7.2007 συμφωνητικού [άρθρ. 559 αριθ.20], λόγω των παραδοχών της προσβαλλομένης περί έλλειψης συμφωνίας για εργασία την ημέρα του Σαββάτου, γιατί το αποδεικτικό πόρισμα δεν στηρίζεται στο εν λόγω έγγραφο [ΑΠ 295/2018].

Ομοίως και ο έκτος λόγος της αίτησης περί έλλειψης αιτιολογίας της προσβαλλομένης απόφασης, ως προς την παραδοχή της ύπαρξης τροποποιητικής συμφωνίας σε σχέση με τον εσωτερικό καθαρισμό των υαλοπινάκων, κατ' επιμονή, μετά φορτικότητας του αναιρεσείοντος στην εκτέλεση της συγκεκριμένης εργασίας, και μη λήψης υπόψιν ότι η ημέρα του Σαββάτου συμβατικά περιλαμβάνονταν στο πρόγραμμα καθαρισμού, γεγονός που αναιρεί την ύπαρξη τροποποιητικής συμφωνίας, είναι απαράδεκτος, γιατί βασίζεται στην εσφαλμένη προϋπόθεση της εκτέλεσης συμβατικά προκαθορισμένης εργασίας παρότι κατά τις παραδοχές ο παθών προσήλθε για να εκτελέσει άλλη εργασία, μόνο του εσωτερικού καθαρισμού των υαλοπινάκων.

Γι αυτό πρέπει ν' απορριφθεί.

Μετά από αυτά, εν όψει όλων όσων εκτέθηκαν και δεδομένου ότι δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως στο σύνολο της και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων, ως ηττηθείς, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, που κατέθεσε προτάσεις κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα του τελευταίου [άρθρα 176, 183, 191 παρ.2 ΚΠολΔ], ως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12.3.2020 με αριθ. εκθ. καταθ. 258/2020 αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ' αριθ. 4383/2019 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή ποσού χιλίων πεντακοσίων [1500] ευρώ για τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 11 Ιανουαρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Απριλίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ