Appeal dismissed in part; water utility case remitted to Full Court for constitutional salary reduction review.

Απόφαση 626 / 2021 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 626/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Νικολακέα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου, Θεόδωρο Μαντούβαλο - Εισηγητή, Καλλιόπη Πανά και Παναγιώτη Αθανασόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 13 Oκτωβρίου 2020, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Κομοτηνής (Δ.Ε.Υ.Α.Κ.) που εδρεύει στην Κομοτηνή και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Λευκή Κιοσσέ - Παυλίδου και Νικόλαο Βαλαβάνη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., οι oποίοι κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) … 55) , απάντων κατοίκων …. Ο Φ. Π. (39ος) δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο και οι λοιποί εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Κοντογιάννη, ο oποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19/12/2014 (αρ. κατάθεσης 387/2014) αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Κομοτηνής. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 169/2017 του ίδιου Δικαστηρίου και 18/2019 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα δημοτική επιχείρηση με την από 18/4/2019 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των παραστάντων αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου τους στη δικαστική δαπάνη τους.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 576 § 2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην εξεταζόμενη περίπτωση, από τις υπ' αριθμ. 4161δ'/12-11-2019 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Ροδόπης Δ. Π. και 8125/18-10-2019 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Λάρισας Π. Κ., αποδεικνύεται ότι αντίγραφα της αναίρεσης με την πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο της 25-2-2020, κατά την οποία η συζήτηση της υπόθεσης ματαιώθηκε, λόγω της αναστολής της λειτουργίας των δικαστηρίων που αποφασίστηκε στο πλαίσιο των μέτρων προς αποφυγή της μετάδοσης της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19 και ορίστηκε οίκοθεν εκ νέου για την παρούσα δικάσιμο, επιδόθηκαν νομίμως και εμπροθέσμως σε όλους τους αναιρεσίβλητους, δια των πληρεξουσίων δικηγόρων τους Ελένης Κλωνίδου, η οποία παρήγγειλε την επίδοση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης προς την αναιρεσείουσα στις 22-03-2019 και Απόστολου Γκατζιού, ο οποίος, διορισθείς από τους αναιρεσίβλητους σύμφωνα με το άρθρο 96 ΚΠολΔ και παρασταθείς στην πρωτόδικη δίκη ενώπιον του Ειρηνοδικείου Κομοτηνής και στην κατ' έφεση δίκη ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης, είναι αυτοδικαίως και αντίκλητος για όλες τις επιδόσεις που αναφέρονται στην δίκη στην οποία είναι πληρεξούσιος έως και την έκδοση αμετάκλητης απόφασης σύμφωνα με το άρθρο 143 ΚΠολΔ, δεδομένου ότι, από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι γνωστοποιήθηκε στην αναιρεσείουσα με δικόγραφο αντικατάστασή του.

Κατά συνέπεια, εφόσον, σύμφωνα με τα πρακτικά, ο 39ος των αναιρεσιβλήτων Φ. Π. δεν εμφανίστηκε κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου, ούτε κατέθεσε δήλωση (ΚΠολΔ 242 § 2 και 573 § 1), πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του, σύμφωνα με την προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 576 § 2 ΚΠολΔ.

Κατά την § 1 του άρθρου 570 ΚΠολΔ, οι διάδικοι δεν είναι υποχρεωμένοι να καταθέσουν προτάσεις, εκτός αν προβάλλονται ενστάσεις ως προς το παραδεκτό και το εμπρόθεσμο της αίτησης της αναίρεσης και των πρόσθετων λόγων. Οι διάδικοι καταθέτουν τις προτάσεις τους είκοσι (20) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο. Κατά δε την § 3 του ίδιου άρθρου, μέσα στην προθεσμία της παρ. 1 οφείλουν όλοι οι διάδικοι να καταθέσουν στη γραμματεία του Αρείου Πάγου τα έγγραφα που χρησιμεύουν για να υποστηριχθεί ή να αποκρουστεί η αναίρεση, καθώς και τα έγγραφα εκείνα που η υποβολή τους είναι παραδεκτή κατά την παρ. 2. Η κατάθεση και η ημερομηνία της βεβαιώνεται με σημείωση επάνω στο φάκελο της δικογραφίας.

Συνεπώς, ο αναιρεσίβλητος που προτείνει ενστάσεις για το παραδεκτό της αίτησης αναίρεσης πρέπει υποχρεωτικά να καταθέσει προτάσεις και τα αποδεικτικά του έγγραφα 20 τουλάχιστον ημέρες πριν τη δικάσιμο, άλλως οι ενστάσεις αυτές είναι απαράδεκτες. Στην προκειμένη περίπτωση, οι αναιρεσίβλητοι, με τις προτάσεις που κατέθεσαν κατά την παρούσα δικάσιμο (13-10-2020) προβάλλουν ένσταση απαραδέκτου της αιτήσεως αναιρέσεως διότι αυτή δεν ασκήθηκε καθ' όλων των κληρονόμων του αρχικού ενάγοντος Σ. Κ., που απεβίωσε την 4-1-2015, αλλά μόνο κατά της συζύγου του 38ης των αναιρεσιβλήτων Ε. Ψ. και δεν ασκήθηκε κατά των κληρονόμων του 39ου των αναιρεσιβλήτων Φ. Π. που απεβίωσε την 7-4-2018. Η ένσταση αυτή, αφού οι προτάσεις με τα σχετικά αποδεικτικά έγγραφα δεν κατατέθηκαν εμπρόθεσμα, προ 20ημέρου από τη συζήτηση της αίτησης, αλλά κατά τη συζήτηση αυτής, σύμφωνα με την προηγούμενη σκέψη πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη. Σημειωτέον ότι δεν δηλώνεται βιαία διακοπή της δίκης, δεν προκύπτει γνώση της αναιρεσείουσας και δεν γίνεται επίκληση βλάβης.

Με την από 19-12-2014 αγωγή που άσκησαν ενώπιον του Ειρηνοδικείου Κομοτηνής, οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι, επικαλούμενοι ότι είναι εργαζόμενοι της εναγομένης ΔΕΥΑ και ήδη αναιρεσείουσας με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου έκαστος και ότι η τελευταία προέβη σε περικοπή των μηνιαίων αποδοχών τους, και των επιδομάτων εορτών και άδειας για τα έτη 2010 και 2011 επικαλούμενη τις διατάξεις των ν. 3833/2010 και 3845/2010, παρά την εξαίρεσή τους από τους νόμους αυτούς, ζήτησαν να υποχρεωθεί η εναγομένη να τους καταβάλει τα ως άνω περικοπέντα ποσά. Το Ειρηνοδικείο έκανε δεκτή την αγωγή και το κατ' έφεση της εναγομένης -αναιρεσείουσας δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Ροδόπης, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε την έφεση κατ' ουσία.

Κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο για τους λόγους που αναφέρονται στη διάταξη του άρθρου 560 ΚΠολΔ. Οι αναφερόμενοι στη διάταξη λόγοι είναι, όπως συνάγεται από τη χρήση της λέξης 'μόνο', περιοριστικοί (ΟλομΑΠ 45/1987).

Κατά τον αριθμό 1 εδ. α' της διάταξης αυτής, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλομΑΠ 1/1999).

Προκειμένου περί αοριστίας της αγωγής ελέγχεται στο πλαίσιο του παρόντος λόγου μόνο η νομική αοριστία, δηλ. εκείνη που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που υπάρχει στην περίπτωση που το δικαστήριο, για να σχηματίσει την κρίση του, αξίωσε περισσότερα ή αντίθετα αρκέστηκε σε λιγότερα των απαιτούμενων από το νόμο στοιχείων για τη θεμελίωση του δικαιώματος.

Η τυχόν περαιτέρω αοριστία του δικογράφου της αγωγής που αφορά την ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της ελέγχεται από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και επομένως δεν ιδρύει λόγο αναίρεσης κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων και των κατ' έφεση πρωτοδικείων (ΑΠ 82/2011, ΑΠ 2057/2007). Εξάλλου, κατά τον αριθ. 6 του άνω άρθρου 560 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ως αιτιολογίες στη διάταξη αυτή νοούνται μόνο οι ουσιαστικές παραδοχές, η έλλειψη, αντίφαση ή ανεπάρκεια των οποίων καθιστά ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου.

Συνεπώς, οι ελλείψεις στη μείζονα πρόταση, δηλ. η παντελής παράλειψη ή ατελής ή αντιφατική παράθεση των νομικών διατάξεων δεν ιδρύει τον παρόντα λόγο (ΟλομΑΠ 3/1997), ούτε η ελλιπής ή αντιφατική αιτιολόγηση της ερμηνευτικής εκδοχής του δικαστηρίου.

Κατά το άρθρο 1 § 5 ν. 3833/2010 (όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 90 § 5 ν. 3842/2010): "Οι πάσης φύσεως τακτικές αποδοχές, επιδόματα, αποζημιώσεις και αμοιβές γενικά, καθώς και τα με οποιαδήποτε άλλη ονομασία οριζόμενα και από οποιαδήποτε γενική ή ειδική διάταξη ή ρήτρα ή όρο συλλογικής σύμβασης εργασίας, διαιτητική απόφαση ή με ατομική σύμβαση εργασίας ή συμφωνία προβλεπόμενα των εργαζομένων χωρίς εξαίρεση, σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.) που ανήκουν στο κράτος, σε Ν.Π.Δ.Δ.

ή σε Ο.Τ.Α. ή επιχορηγούνται τακτικά από τον κρατικό προϋπολογισμό ή είναι δημόσιες επιχειρήσεις κατά την έννοια των παραγράφων 1, 2 και 3 του άρθρου 1 του ν. 3429/2005, μειώνονται κατά ποσοστό επτά τοις εκατό (7%). Τα επιδόματα των Χριστουγέννων, Πάσχα και αδείας μειώνονται κατά τριάντα τοις εκατό (30%), αντίστοιχα.

Από τη μείωση του πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής εξαιρούνται τα επιδόματα που συνδέονται με την οικογενειακή κατάσταση ή την υπηρεσιακή εξέλιξη, καθώς και τα συνδεόμενα με το ανθυγιεινό ή επικίνδυνο της εργασίας τους και το μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών τους. Οι διατάξεις της παραγράφου αυτής, καθώς και της παραγράφου 4 κατισχύουν κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης ή ρήτρας ή όρου συλλογικής σύμβασης εργασίας, διαιτητικής απόφασης ή ατομικής σύμβασης εργασίας ή συμφωνίας".

Κατά το άρθρο 2 § 1 του ίδιου νόμου: "Οι πάσης φύσεως αποδοχές και πρόσθετες αμοιβές ή απολαβές που καταβάλλονται στους λειτουργούς ή υπαλλήλους ή μισθωτούς με σχέση εργασίας δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α., των Ενόπλων Δυνάμεων, της Ελληνικής Αστυνομίας, του Πυροσβεστικού και του Λιμενικού Σώματος απαγορεύεται να υπερβαίνουν τις αποδοχές Γενικού Γραμματέα Υπουργείου, όπως αυτές κάθε φορά καθορίζονται, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η οικογενειακή παροχή, τα επιδόματα εορτών και αδείας, καθώς και τα επιδόματα των παραγράφων 7, 8 και 9 του άρθρου 12 του ν. 3205/2003.

Στο ανωτέρω όριο δεν συνυπολογίζεται το επίδομα για υπηρεσία στην αλλοδαπή, όπως προβλέπεται από τις ισχύουσες διατάξεις", κατά δε την § 2 του ίδιου άρθρου (όπως αυτή συμπληρώθηκε με το άρθρο 90 § 5 ν. 3842/2010): "Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου έχουν εφαρμογή και για τα αιρετά όργανα Ο.Τ.Α., τους διοικητές, υποδιοικητές, προέδρους, αντιπροέδρους και τα μέλη των συλλογικών οργάνων διοίκησης των Ν.Π.Δ.Δ., τους προέδρους, αντιπροέδρους και τα μέλη των ανεξάρτητων διοικητικών αρχών, τους προέδρους, αντιπροέδρους, διευθύνοντες συμβούλους και τα μέλη διοικητικών συμβουλίων, καθώς και στο πάσης φύσεως προσωπικό των Ν.Π.Ι.Δ.

που ανήκουν στο κράτος, σε Ν.Π.Δ.Δ. ή σε Ο.Τ.Α. ή επιχορηγούνται τακτικά από τον Κρατικό Προϋπολογισμό ή είναι δημόσιες επιχειρήσεις κατά την έννοια των παραγράφων 1, 2 και 3 του άρθρου 1 του ν. 3429/2005...". Στη συνέχεια με το άρθρο τρίτο §§ 4, 5 & 6 ν. 3845/2010 έλαβε χώρα περαιτέρω μείωση των αποδοχών των λειτουργών, υπαλλήλων και μισθωτών που προαναφέρθηκαν και συγκεκριμένα ορίσθηκαν τα εξής: "Οι πάσης φύσεως τακτικές αποδοχές, επιδόματα, αποζημιώσεις και αμοιβές γενικά, καθώς και τα με οποιαδήποτε άλλη ονομασία οριζόμενα και από οποιαδήποτε γενική ή ειδική διάταξη ή ρήτρα ή όρο συλλογικής σύμβασης εργασίας, ή διαιτητική απόφαση, ή με ατομική σύμβαση εργασίας ή συμφωνία προβλεπόμενα, των εργαζομένων χωρίς εξαίρεση στους φορείς του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 5 του άρθρου 1 του ν. 3833/2010, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, μειώνονται κατά ποσοστό τρία τοις εκατό (3%).

Από τη μείωση του προηγούμενου εδαφίου εξαιρούνται τα επιδόματα που συνδέονται με την οικογενειακή κατάσταση ή την υπηρεσιακή εξέλιξη, καθώς και τα συνδεόμενα με το ανθυγιεινό ή επικίνδυνο της εργασίας τους και το μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών τους" (§ 4). "Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου έχουν εφαρμογή και για τα αιρετά όργανα Ο.Τ.Α., τους διοικητές, υποδιοικητές, προέδρους, αντιπροέδρους των Ν.Π.Δ.Δ., τους προέδρους, αντιπροέδρους και τα μέλη των ανεξάρτητων διοικητικών αρχών, καθώς και τους προέδρους, αντιπροέδρους, διευθύνοντες συμβούλους και εκτελεστικά μέλη διοικητικών συμβουλίων των Ν.Π.Ι.Δ.

που ανήκουν στο Κράτος, σε Ν.Π.Δ.Δ. ή σε Ο.Τ.Α. ή επιχορηγούνται τακτικά από τον Κρατικό Προϋπολογισμό σε ποσοστό τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%) του προϋπολογισμού τους ή είναι δημόσιες επιχειρήσεις κατά την έννοια των παραγράφων 1, 2 και 3 του άρθρου 1 του ν. 3429/2005" (§ 5). Και "Τα επιδόματα εορτών Χριστουγέννων, Πάσχα και αδείας που προβλέπονται από οποιαδήποτε γενική ή ειδική διάταξη ή ρήτρα ή όρο συλλογικής σύμβασης εργασίας, διαιτητική απόφαση ή με ατομική σύμβαση εργασίας ή συμφωνία, για λειτουργούς, υπαλλήλους και μισθωτούς που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής των παραγράφων 1 έως και 4, καθώς και για τα πρόσωπα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παραγράφου 5, καθορίζονται ως εξής:

α) Το επίδομα εορτών Χριστουγέννων σε πεντακόσια (500) ευρώ. β) Το επίδομα εορτών Πάσχα σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ. γ) Το επίδομα αδείας, σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ. Τα επιδόματα του προηγούμενου εδαφίου καταβάλλονται εφόσον οι πάσης φύσεως τακτικές αποδοχές, επιδόματα και αμοιβές, συμπεριλαμβανομένων και των επιδομάτων του προηγούμενου εδαφίου, δεν υπερβαίνουν κατά μήνα, υπολογιζόμενες σε δωδεκάμηνη βάση, τα τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Αν με την καταβολή των επιδομάτων του πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής, οι πάσης φύσεως τακτικές αποδοχές, επιδόματα και αμοιβές υπερβαίνουν το ύψος αυτό, τα επιδόματα του πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής καταβάλλονται μέχρι του ορίου των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ, με ανάλογη μείωσή τους" (§ 6). Από την γραμματική διατύπωση των παραπάνω διατάξεων συνάγεται ότι οι επίμαχες περικοπές αφορούν ανεξαιρέτως το σύνολο των εργαζομένων σε Ν.Π.Ι.Δ., τα οποία είτε ανήκουν στο Κράτος είτε σε Ο.Τ.Α.

χωρίς καμία περαιτέρω εξειδίκευση ή παραπομπή σε διατάξεις άλλου νομοθετήματος.

Συνεπώς, τόσο η διάταξη του άρθρου 1 § 5 ν. 3833/2010 (όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 90 § 5 ν. 3842/2010), όσο και αυτή του άρθρου τρίτου του ν. 3845/2010, σε καμία περίπτωση δεν προϋποθέτουν για την υπαγωγή στο ρυθμιστικό τους πεδίο, τα εν λόγω Ν.Π.Ι.Δ. να ανήκουν στον δημόσιο τομέα, όπως αυτός ορίζεται από το άρθρο 51 § 1 του ν. 1892/1990 και το άρθρο 2 του ν. 3871/2010, ούτε να ανήκουν στην Γενική Κυβέρνηση ή να χρηματοδοτούνται από την Κεντρική Διοίκηση, σύμφωνα με τους ορισμούς του ίδιου (τελευταίου) άρθρου, ούτε να ελέγχονται από την Κεντρική Διοίκηση, κατά την έννοια των σχετικών ορισμών του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εθνικών και Περιφερειακών Λογαριασμών της Κοινότητας, στους οποίους παραπέμπουν οι διατάξεις του άρθρου 1Β του ν. 2362/1995.

Εξάλλου στις διατάξεις αυτές [του άρθρου 1 § 5 ν. 3833/2010 (όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 90 § 5 ν. 3842/2010), καθώς και του άρθρου τρίτου του ν. 3845/2010] δεν διαλαμβάνεται καμία ειδικότερη πρόβλεψη ως προς τις προϋποθέσεις που απαιτείται να συντρέχουν, προκειμένου να κριθεί ότι ένα νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου ανήκει στο Κράτος είτε στον οικείο Ο.Τ.Α.

Η έννοια ότι ένα νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου 'ανήκει' στο Κράτος ή στον οικείο Ο.Τ.Α. είναι σαφώς ευρεία, περιλαμβάνουσα όχι μόνο την κυριότητα επ' αυτού, αλλά τα Ν.Π.Ι.Δ. 'ανήκουν' στο κράτος ή σε Ν.Π.Δ.Δ. ή σε Ο.Τ.Α. και κατά την έννοια της επίτευξης κρατικού ή δημόσιου ή αυτοδιοικητικού σκοπού, εποπτείας, διορισμού και ελέγχου της πλειοψηφίας της Διοίκησής τους.

Τούτο εξειδικεύτηκε στους έτερους, επακολουθήσαντες, "μνημονιακούς" νόμους και ειδικότερα με το ν. 4024/2011 "Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, ενιαίο μισθολόγιο -βαθμολόγιο, εργασιακή εφεδρεία και άλλες διατάξεις εφαρμογής του μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικής στρατηγικής 2012-2015", στο άρθρο 31 και υπό τον τίτλο "Αναλογικές ρυθμίσεις για νομικά πρόσωπα του ευρύτερου δημόσιου τομέα", όπου ορίζονται τα ακόλουθα: "1.

α) Στα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.) που ανήκουν στο κράτος ή σε Ν.Π.Δ.Δ. ή σε Ο.Τ.Α., κατά την έννοια της επίτευξης κρατικού ή δημόσιου ή αυτοδιοικητικού σκοπού, εποπτείας, διορισμού και ελέγχου της πλειοψηφίας της Διοίκησής τους, συμπεριλαμβανομένων των Γενικών και Τοπικών Οργανισμών Εγγείων βελτιώσεων, ή επιχορηγούνται τακτικά, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, από πόρους των ως άνω φορέων κατά 50% τουλάχιστον του ετήσιου προϋπολογισμού τους...

εφαρμόζεται ανώτατο όριο μέσου κατά κεφαλή κόστους αμοιβών προσωπικού σύμφωνα με τα οριζόμενα στις επόμενες παραγράφους... 3. Για τους εργαζόμενους στους φορείς της υποπαραγράφου 1α με σχέση εργασίας αορίστου ή ορισμένου χρόνου, το ανώτατο όριο των μηνιαίων τακτικών αποδοχών για κάθε εκπαιδευτική κατηγορία ΥΕ, ΔΕ, ΤΕ και ΠΕ ισούται με το αντίστοιχο ανώτατο όριο που προκύπτει κατ' εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Κεφαλαίου για τους υπαλλήλους με αντίστοιχη σχέση εργασίας (ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου) στο Δημόσιο... 4.

Το μέσο κατά κεφαλή κόστος των πάσης φύσεως αποδοχών, επιδομάτων, αποζημιώσεων και αμοιβών γενικά, εξαιρουμένων των εργοδοτικών εισφορών, των φορέων της υποπαραγράφου 1α του παρόντος άρθρου, απαγορεύεται να υπερβαίνει τα χίλια εννιακόσια (1.900) ευρώ το μήνα... Αν με την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου, προκύπτει μέσο κατά κεφαλή κόστος των πάσης φύσεως αποδοχών, επιδομάτων, αποζημιώσεων και αμοιβών γενικά, του πάσης φύσεως προσωπικού του φορέα, μικρότερο του 65% του μέσου κατά κεφαλή αντίστοιχου κόστους του φορέα, όπως αυτό είχε διαμορφωθεί κατά την 31-12-2009, ισχύει ως όριο, το ως άνω όριο του 65% (το τελευταίο εδάφιο της § 4 προστέθηκε με την § 4 του άρθρου 1 της από 31-12-2011 ΠΝΠ (ΦΕΚ Α 268)... 7.

Οι διατάξεις του τελευταίου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 29 εφαρμόζονται αναλογικά και στους εργαζόμενους των φορέων που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος άρθρου, εφόσον προκύπτει μείωση των συνολικών μηνιαίων αποδοχών τους μεγαλύτερη από το ποσοστό που ορίζεται στο τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 2 του άρθρου 29... 9.

Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Κεφαλαίου καταργείται κάθε γενική ή ειδική διάταξη ή ρήτρα ή όρος συλλογικής σύμβασης εργασίας, διαιτητικής απόφασης ή ατομικής σύμβασης εργασίας ή συμφωνίας, που καθορίζει αποδοχές και πρόσθετες αμοιβές ή απολαβές που υπερβαίνουν τα ανώτατα κατά περίπτωση όρια που ορίζονται στις προηγούμενες παραγράφους".

Στο δε ν. 4093/2012 "Έγκριση Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2013-2016 -Επείγοντα Μέτρα Εφαρμογής του ν. 4046/2012 και του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2013-2016", στο άρθρο πρώτο § Γ υποπαρ. Γ.1 "μισθολογικές διατάξεις του δημόσιου τομέα" ορίστηκαν τα εξής: "1. ... 12. Οι διατάξεις του Κεφαλαίου Δεύτερου του ν. 4024/2011, που αφορούν το βαθμολογικό και μισθολογικό καθεστώς των υπαλλήλων του άρθρου 4 του ίδιου νόμου, έχουν ανάλογη εφαρμογή, από 1-1-2013, και στο προσωπικό των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.), που ανήκουν στο Κράτος ή σε Ν.Π.Δ.Δ.

ή σε Ο.Τ.Α., κατά την έννοια της επίτευξης κρατικού ή δημόσιου ή αυτοδιοικητικού σκοπού, εποπτείας, διορισμού και ελέγχου της πλειοψηφίας της Διοίκησής τους, συμπεριλαμβανομένων των Γενικών και Τοπικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων, ή επιχορηγούνται τακτικά, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, από πόρους των ως άνω φορέων κατά 50% τουλάχιστον του ετήσιου προϋπολογισμού τους, καθώς και των λοιπών δημόσιων επιχειρήσεων, οργανισμών και ανωνύμων εταιριών, που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του Κεφαλαίου Α' του ν. 3429/2005, όπως έχουν τροποποιηθεί με τις διατάξεις της παρ. 1α του άρθρου 1 του ν. 3899/2010...".

Περαιτέρω, με το άρθρο 1 § 1 ν. 1069/1980 "Περί κινήτρων δια την ίδρυση Επιχειρήσεων Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως" προβλέφθηκε για την άσκηση των πάσης φύσεως δραστηριοτήτων του κυκλώματος ύδρευσης και αποχέτευσης οικιστικών κέντρων της χώρας (με εξαίρεση τις πόλεις των Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Βόλου και των μειζόνων περιοχών τους), η δυνατότητα της σύστασης σε κάθε δήμο ή κοινότητα ενιαίων επιχειρήσεων ύδρευσης και αποχέτευσης, οι οποίες αποτελούν ίδια νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (ΝΠΙΔ) κοινωφελούς χαρακτήρα, διεπόμενα από τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά από το νόμο.

Σύμφωνα με τις επιμέρους ρυθμίσεις του ως άνω νόμου ορίζεται ότι: (Άρθρ. 1) "§1. ...Οι επιχειρήσεις υδρεύσεως και αποχετεύσεως λειτουργούν υπό μορφή Δημοτικής ή Κοινοτικής επιχειρήσεως και διέπονται ως προς την διοίκηση, οργάνωση και εκτέλεση, λειτουργία, συντήρηση των έργων της αρμοδιότητάς τους καθώς και τις πηγές της χρηματοδοτήσεώς τους από τις διατάξεις του παρόντος νόμου, εφαρμοζομένων κατά τα λοιπά των σχετικών διατάξεων του "Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα"...

§3. Οι προβλεπόμενες από την προηγούμενη παράγραφο επιχειρήσεις είναι αρμόδιες για τη μελέτη, κατασκευή, συντήρηση, εκμετάλλευση, διοίκηση και λειτουργία των δικτύων υδρεύσεως και αποχετεύσεως ακαθάρτων και όμβριων υδάτων, ως και μονάδων επεξεργασίας λυμάτων και αποβλήτων της περιοχής αρμοδιότητάς τους.

§4. Η σύσταση εκάστης επιχειρήσεως ενεργείται δι' αποφάσεως των οικείων Δημοτικών ή Κοινοτικών Συμβουλίων, δι' ης θα ορίζεται η επωνυμία, η έδρα, οι δικαιολογούντες τη σύσταση αυτής λόγοι, τα παραχωρούμενα σ' αυτήν περιουσιακά στοιχεία, ο τρόπος εκμεταλλεύσεως των έργων ή υπηρεσιών και τα εξ αυτών έσοδα ως και η περιοχή της επιχειρήσεως". (Άρθρ. 3) "§1.

Η υπό ενός μόνο Δήμου συνιστάμενη επιχείρηση διοικείται από Διοικητικό Συμβουλίου, του οποίου τα μέλη, ο Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος ορίζονται κατά τις περί συγκροτήσεως της Επιτροπής Δημοτικών Επιχειρήσεων του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικος διατάξεις. Ένα από τα μέλη του δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου που ορίζονται ως μέλη του διοικητικού συμβουλίου της επιχείρησης προέρχεται από τη μειοψηφία.

§2. Προκειμένου περί επιχειρήσεως συνιστάμενης από πλείονες Δήμους ή Κοινότητες..., αυτή διοικείται από συμβούλιο, ο αριθμός των μελών του οποίου ορίζεται δια των περί συστάσεως της επιχειρήσεως ή μετατροπής του συνδέσμου αποφάσεων των οικείων Δημοτικών ή Κοινοτικών Συμβουλίων. Οι εκπρόσωποι εκάστου Δήμου ή Κοινότητας και οι αναπληρωτές αυτών ορίζονται δι' αποφάσεως του οικείου Δημοτικού ή Κοινοτικού Συμβουλίου... (Άρθρ. 5) "§1.

Το Διοικητικό Συμβούλιο διοικεί την επιχείρηση και διαχειρίζεται την περιουσία και τους πόρους ταύτης, αποφασίζει δε επί παντός αφορώντος την επιχείρηση θέματος. §2. Το Διοικητικό Συμβούλιο ιδία... ζ) Εγκρίνει τις ετήσιες εκθέσεις οικονομικής καταστάσεως της επιχειρήσεως οι οποίες περιλαμβάνουν απολογισμό εσόδων-εξόδων, ισολογισμό και κατάσταση ρευστότητας και υποβάλλει αυτές το βραδύτερο εντός τεσσάρων μηνών από της λήξεως του οικονομικού έτους στο Νομάρχη (πλέον Περιφερειακό Διευθυντή)...". (Άρθρ. 7) "§1.

Δι' Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας συντασσόμενο δι' αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου της επιχειρήσεως, εγκρινομένης υπό του Υπουργού Εσωτερικών μετά γνώμη των οικείων Δημοτικών ή Κοινοτικών Συμβουλίων, καθορίζεται η οργάνωση, η σύνθεση και η αρμοδιότητα των υπηρεσιών, ο αριθμός των θέσεων του πάσης φύσεως προσωπικού αναλόγως προς τις ανάγκες της επιχειρήσεως, η κατά μισθολογικά κλιμάκια κατανομή των θέσεων του προσωπικού καθ' ομάδας ειδικοτήτων και αναλόγως της βαθμίδας εκπαιδεύσεως, οι αποδοχές και ο τρόπος προσλήψεως και απολύσεως και το αρμόδιο προς τούτο όργανο...". (Άρθρ. 8) "...

§3. Οι διατάξεις περί προστασίας των δημοτικών και κοινοτικών κτημάτων εφαρμόζονται και επί της περιουσίας της επιχειρήσεως". (Άρθρ. 9) "... §4. Από της συστάσεως της επιχειρήσεως οι συμμετέχοντες στην επιχείρηση Δήμοι και Κοινότητες, ως και Σύνδεσμοι στερούνται του δικαιώματος επιβολής τελών και δικαιωμάτων υδρεύσεως και αποχετεύσεως". (Άρθρ. 10) "§1.

Πόροι της επιχειρήσεως είναι: α. Το ειδικό τέλος για τη μελέτη και κατασκευή έργων υδρεύσεως και αποχετεύσεως, β. Το ειδικό τέλος επί του εισοδήματος εξ οικοδομών, γ. Το τέλος συνδέσεως μετά του δικτύου αποχετεύσεως... ε. Το τέλος συνδέσεως μετά του δικτύου υδρεύσεως, στ. Το τέλος χρήσεως υπονόμου, ζ. Η αξία καταναλισκόμενου ύδατος...

ιβ. Επιχορήγηση εκ του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για την μελέτη και κατασκευή έργων υδρεύσεως και αποχετεύσεως... §2. Οι πόροι της επιχειρήσεως της παραγράφου 1 εδάφιο (α) χρησιμοποιούνται αποκλειστικώς για τη μελέτη, κατασκευή, ανακατασκευή ή επέκτασιν υδρεύσεως και αποχετεύσεως ή την εξόφληση τοκοχρεωλυσίων εκ δανείων...". (Άρθρ. 13) "§1.

Οι μελέτες και οι κατασκευές των πάσης φύσεως έργων που ανήκουν στην αρμοδιότητα των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) μπορούν να επιχορηγούνται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.) εντός των ορίων των εγκρινόμενων για το σκοπό αυτόν ετήσιων πιστώσεων". (Άρθρ. 18) "§1. Ο τακτικός οικονομικός έλεγχος της διαχείρισης της επιχείρησης ενεργείται από δύο (2) ορκωτούς ελεγκτές λογιστές, οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Ορκωτών Λογιστών της παρ. 1 του άρθρου 13 του π.δ. 226/1992, (§2) επιλέγονται από το διοικητικό συμβούλιο και (§3) διορίζονται από τον Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας στην αρχή κάθε οικονομικού έτους...". (Άρθρ. 20) "1.

Ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας ασκεί έλεγχο νομιμότητας στις εξής αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου: α) Για την ψήφιση του προϋπολογισμού της επιχείρησης του τεχνικού προγράμματος έργων καθώς και για κάθε τροποποίησή τους, β) Για την αγορά και εκποίηση ακινήτων κτημάτων, γ) Για την επιβάρυνση των ακινήτων της επιχείρησης με εμπράγματα δικαιώματα, δ) Για τη σύναψη δανείων, ε) Για τις μελέτες, τα έργα και τις προμήθειες.

§2. Ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας ελέγχει τον ισολογισμό, τον απολογισμό και την έκθεση των πεπραγμένων και μπορεί να διατάξει τη διενέργεια έκτακτου διαχειριστικού και ταμειακού ελέγχου από ορκωτούς ελεγκτές". (Άρθρ. 21) "§1. Με κανονισμούς που συντάσσονται και ψηφίζονται από το διοικητικό συμβούλιο της επιχειρήσεως και ελέγχονται από το δημοτικό ή κοινοτικό συμβούλιο του δήμου ή της κοινότητας στον οποίο ανήκει η επιχείρηση, ρυθμίζονται κάθε φορά τα σχετικά με τη λειτουργία και διαχείριση της επιχείρησης, σύμφωνα με τις γενικής παραδοχής λογιστικές και οργανωτικές αρχές... (§3) Μέχρι τη σύνταξη των υπό του παρόντος άρθρου προβλεπόμενων κανονισμών λειτουργίας και διαχειρίσεως της επιχειρήσεως εφαρμόζονται οι υπάρχοντες αντίστοιχοι κανονισμοί του Δήμου ή Συνδέσμου και σε περίπτωση μη υπάρξεως τοιούτων οι σχετικές περί Δήμων και Κοινοτήτων διατάξεις". (Άρθρ. 22) "...§3.

Οι εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις του Δημοτικού και Κοινοτικού Κωδικός περί εκσκαφών προς ανεύρεση ύδατος και εγκαταστάσεως δικτύου υδρεύσεως εφαρμόζονται και προκειμένου περί των επιχειρήσεων του παρόντος". (Άρθρ. 24) "§1. Τα υπό της επιχειρήσεως εκτελούμενα έργα χαρακτηρίζονται δημοσίας ωφέλειας, τα δε τοιαύτα, ως και για τις συναφείς εγκαταστάσεις αναγκαία ακίνητα, απαλλοτριώνονται αναγκαστικώς υπέρ και με δαπάνες αυτής, κατόπιν αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου, εφαρμοζόμενων κατά τα λοιπά των περί αναγκαστικών απαλλοτριώσεων των Δήμων και Κοινοτήτων εκάστοτε ισχυουσών διατάξεων.

Καθ' όμοιο τρόπο συνιστώνται αναγκαστικώς και δουλείες οιασδήποτε μορφής". (Άρθρ. 25) "§1. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου που εγκρίνεται από το οικείο δημοτικό ή κοινοτικό συμβούλιο καθορίζονται χωριστά τιμολόγια για την υπηρεσία ύδρευσης και αποχέτευσης...". (Άρθρ. 26) "Δι' αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου εγκρινομένης από το Νομάρχη δύναται να καθορίζεται ειδικό τιμολόγιο υδρεύσεως ή αποχετεύσεως για τους κατοίκους των μετεχόντων της επιχειρήσεως Δήμων ή Κοινοτήτων ή συνοικισμών αυτών, οι οποίοι εξυπηρετούνται εξ ιδίου δικτύου ανεξαρτήτου του ενιαίου τοιούτου της επιχειρήσεως".

Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 276 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006): "§1. ...Οι επιχειρήσεις Ύδρευσης-Αποχέτευσης... απαλλάσσονται εν γένει από κάθε δημόσιο, άμεσο ή έμμεσο, δημοτικό, κοινοτικό ή λιμενικό φόρο, τέλος, δικαστικό ένσημο και εισφορά υπέρ οποιουδήποτε ταμείου, εισφορά υπέρ της Ε.Ρ.Τ.-Α.Ε., από κρατήσεις και από κάθε δικαστικό τέλος στις δίκες τους, με την επιφύλαξη των εκάστοτε ισχυουσών φορολογικών ρυθμίσεων.

Επίσης έχουν όλες ανεξαιρέτως τις ατέλειες και τα δικαστικά, διοικητικά και δικονομικά προνόμια που παρέχονται στο Δημόσιο". Από τις παραπάνω διατάξεις συνάγεται ότι οι ΔΕΥΑ, ναι μεν χαρακτηρίζονται από τον ιδρυτικό τους νόμο ως νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, δεν αποτελούν ωστόσο αυτόνομα νομικά πρόσωπα του ιδιωτικού τομέα, αλλά πρόκειται για ετεροκαθοριζόμενα νομικά πρόσωπα, τα οποία εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον και δη παρέχουν αυτοδιοικητικό σκοπό (ύδρευση-αποχέτευση) και τελούν σε καθεστώς έντονης εξάρτησης από τα νομικά πρόσωπα δημόσιου δικαίου των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Δήμων και Περιφερειών), στα οποία ανήκουν και υπάγονται, καθόσον:

α) η σύσταση κάθε επιχείρησης λαμβάνει χώρα με απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου, β) το διοικητικό συμβούλιο κάθε επιχείρησης ορίζεται από το οικείο δημοτικό συμβούλιο, γ) ως μέλη του διοικητικού συμβουλίου της επιχείρησης διορίζονται εκλεγμένοι δημοτικοί σύμβουλοι, από τους οποίους ο ένας αναγκαστικά προέρχεται από την εκάστοτε μειοψηφία, δ) ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας της επιχείρησης εγκρίνεται από τον Υπουργό Εσωτερικών μετά από γνώμη του οικείου δημοτικού συμβουλίου, ε) ο τακτικός οικονομικός έλεγχος της διαχείρισης κάθε επιχείρησης ενεργείται από δύο ορκωτούς λογιστές που διορίζονται από τον Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας στην αρχή κάθε έτους, στ) ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας ασκεί έλεγχο νομιμότητας των αποφάσεων του διοικητικού συμβουλίου για τα σοβαρότερα ζητήματα και συγκεκριμένα για την ψήφιση και κάθε τροποποίηση του προϋπολογισμού της επιχείρησης και του τεχνικού προγράμματος έργων, την αγορά και εκποίηση ακινήτων κτημάτων της επιχείρησης ή την επιβάρυνση αυτών με εμπράγματα δικαιώματα, τη σύναψη δανείων, τις μελέτες, τα έργα και τις προμήθειες, ζ) ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας ελέγχει τον ισολογισμό, τον απολογισμό και την έκθεση πεπραγμένων και μπορεί να διατάξει τη διενέργεια έκτακτου διαχειριστικού και ταμειακού ελέγχου από ορκωτούς ελεγκτές, η) οι κανονισμοί λειτουργίας και διαχείρισης, που ψηφίζονται από το διοικητικό συμβούλιο της επιχείρησης, ελέγχονται από το οικείο δημοτικό συμβούλιο και, τέλος, θ) οι αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου της επιχείρησης αναφορικά με τα χωριστά τιμολόγια ύδρευσης και αποχέτευσης ή τη διαφοροποίηση των εισπραττόμενων τελών πρέπει να εγκριθούν από το οικείο δημοτικό συμβούλιο.

Περαιτέρω στις ανωτέρω επιχειρήσεις απονέμονται προνόμια και ατέλειες με αποτέλεσμα την απαλλαγή τους από τον ανταγωνισμό. Επί πλέον ως πόροι κάθε επιχείρησης ορίζονται, μεταξύ άλλων, διάφορα ανταποδοτικά τέλη. Ως προς την είσπραξη των επιβληθέντων από τις δημοτικές επιχειρήσεις ανταποδοτικών τελών, σε περίπτωση αρνήσεως καταβολής τους, εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κ.Ε.Δ.Ε., όπως και για τους Ο.Τ.Α.

Τέλος, οι ως άνω επιχειρήσεις επιχορηγούνται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων για τη μελέτη και την κατασκευή έργων ύδρευσης και αποχέτευσης κατά ποσοστό 35% των κατ' έτος εγκρινόμενων για το σκοπό αυτό πιστώσεων της επιχείρησης. Τα εκτελούμενα από την επιχείρηση έργα χαρακτηρίζονται δημόσιας ωφέλειας, με αποτέλεσμα να προβλέπεται δυνατότητα αναγκαστικής απαλλοτρίωσης των αναγκαίων ακινήτων ή σύστασης δουλείας οιασδήποτε μορφής επ' αυτών με σχετική απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της επιχείρησης.

Επομένως, οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης υπάγονται στο ρυθμιστικό πεδίο των άρθρων 1 § 5 & 2 § 2 ν. 3833/2010 και 3ο §§ 4 & 6 ν. 3845/2010, [όπως και σε αυτό των άρθρων 31 §§ 1α, 3 & 4 ν. 4024/2011 και στην περίπτωση 12 της υποπαρ. Γ1 της § Γ του άρθρου πρώτου ν. 4093/2012] και ειδικότερα συγκαταλέγονται στα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, αφού είναι επιχειρήσεις ΟΤΑ ειδικού σκοπού, έχουν κοινωφελή χαρακτήρα παρέχοντας ζωτικής σημασίας για το κοινωνικό σύνολο υπηρεσίες (ύδρευση-αποχέτευση) και πληρούν το κριτήριο που τάσσεται διαζευκτικά και από τους τέσσερις μνημονιακούς νόμους, ήτοι ανήκουν σε συγκεκριμένο ΟΤΑ (εν προκειμ.

Δήμο Κομοτηνής), κατά την έννοια της επίτευξης αυτοδιοικητικού σκοπού, εποπτείας, διορισμού και ελέγχου της πλειοψηφίας της διοίκησής τους και ως εκ τούτου, η γενομένη, κατ' εφαρμογή των ως άνω ν. 3833/2010 & 3845/2010, μείωση των αποδοχών του προσωπικού τους είναι νόμιμη. Ο Άρειος Πάγος, με τις υπ' αριθμ. 738/2020 και 1097/2018 αποφάσεις του έχει δεχθεί ομοίως, ότι οι ΔΕΥΑ υπάγονται στο ρυθμιστικό πεδίο τόσο των ν. 3833/2010 & 3845/2010, όσο και των ν. 4024/2011 και 4093/2012 και ως εκ τούτου, η γενόμενη κατ' εφαρμογή των νόμων αυτών μείωση των αποδοχών του προσωπικού τους είναι νόμιμη.

Ενώ, με τις υπ' αριθμ. 1189/2018 και 113/2017 αποφάσεις του έχει κρίνει ότι οι ΔΕΥΑ υπάγονται στο ρυθμιστικό πεδίο των ν. 4024/2011 και 4093/2012, χωρίς να ασχοληθεί, αφού δεν απετέλεσαν αντικείμενο του αναιρετικού ελέγχου, με τους ν. 3833/2010 & 3845/2010. Αντιθέτως, με τις υπ' αριθμ. 848/2020, 829 και 830/2018 αποφάσεις του δέχθηκε ότι οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης δεν υπάγονται στην κατηγορία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ούτε στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, από τον οποίο αντιθέτως ρητά εξαιρούνται και συνακόλουθα οι αποδοχές των εργαζομένων τους δεν υπόκεινται στις μειώσεις αποδοχών των ν. 3833/2010 και 3845/2010.

Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 563 § 2 ΚΠολΔ και 23 § 2 ν. 1756/1988, όπως η τελευταία έχει αντικατασταθεί με το άρθρο 16 § 1 ν. 2331/1995, προκύπτει ότι δύναται το δικάζον την αίτηση αναιρέσεως Τμήμα να παραπέμψει ενώπιον της Πλήρους Ολομέλειας ορισμένους ή όλους τους λόγους αναίρεσης, εάν κρίνει ότι γεννώνται ζητήματα γενικότερου ενδιαφέροντος ή ότι είναι αναγκαίο τούτο χάριν της ενότητας της νομολογίας.

Μετά ταύτα, ενόψει της κατά τα ανωτέρω αντίθετης νομολογίας επί του κρινομένου ζητήματος εάν οι ΔΕΥΑ υπάγονται ή μη στο ρυθμιστικό πεδίο των ν. 3833/2010 και 3845/2010 και συνακόλουθα εάν οι περικοπές των αποδοχών των εργαζομένων τους δυνάμει των νόμων αυτών είναι νόμιμες ή όχι και χάριν της ενότητας αυτής και του γεγονότος ότι πρόκειται για ζήτημα γενικότερου ενδιαφέροντος, πρέπει, ο σχετικός πρώτος λόγος αναίρεσης, εκ του άρθρου 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ, να παραπεμφθεί ενώπιον της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.

Ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο η αναιρεσείουσα αποδίδει στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια εκ του αριθ. 6 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, με τον ισχυρισμό ότι η νομική θεμελίωση αυτής (αναιρεσιβαλλομένης) είναι ελλιπής, καθώς και ότι αυτή έχει ανεπαρκή και αντιφατική αιτιολόγηση της ερμηνευτικής εκδοχής του δικαστηρίου, είναι, σύμφωνα με τη μείζονα σκέψη, απορριπτέος ως απαράδεκτος, καθότι αφορά ελλείψεις της νομικής θεμελίωσης (μείζονας πρότασης) και όχι στις ουσιαστικές παραδοχές αυτής.

Τέλος, ο τρίτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο η αναιρεσείουσα αποδίδει στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια εκ του αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ότι η αγωγή πάσχει ποσοτικής αοριστίας, διότι δεν εξειδικεύεται το ποσό κατά το οποίο μειώθηκαν οι αποδοχές των εναγόντων από την εφαρμογή κάθε νόμου ξεχωριστά, αλλά αναφέρεται συνολικά η μείωση των αποδοχών τους είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, καθότι η επικαλούμενη πλημμέλεια, όπως προειπώθηκε, δεν ιδρύει λόγο αναίρεσης κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων και των κατ' έφεση πρωτοδικείων.

Κατ' ακολουθία, πρέπει ο δεύτερος και τρίτος λόγοι αναίρεσης να απορριφθούν, να παραπεμφθεί δε ενώπιον της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου ο πρώτος λόγος αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει τους δεύτερο και τρίτο λόγους της από 18-4-2019 και με αριθμό καταθέσεως 25/19/18-4-2019 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 18/2019 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης δικάζον ως Εφετείο.

Παραπέμπει ενώπιον της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως εκ του αριθμού 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ περί παραβιάσεως των διατάξεων των άρθρων 1 § 5 ν. 3833/2010 [όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 90 § 5 ν. 3842/2010] και του άρθρου τρίτου §§ 4 & 6 του ν. 3845/2010 και συγκεκριμένα το ζήτημα εάν η αναιρεσείουσα ως Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης υπάγεται ή μη στο ρυθμιστικό πεδίο των διατάξεων των νόμων αυτών και συνακόλουθα εάν οι περικοπές των αποδοχών των εργαζομένων της δυνάμει των νόμων αυτών είναι νόμιμες ή όχι.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 1η Μαρτίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Μαΐου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ