Supreme Court dismisses appeal on adverse possession claim due to lack of good faith and lack of title holder's intent.

Απόφαση 626 / 2013 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Θέμα

Χρησικτησία.

Περίληψη:

Προϋποθέσεις τακτικής χρησικτησίας

Αριθμός 626/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (λόγω μη υπάρξεως Αντιπροέδρου στο Τμήμα), Δημήτριο Μαζαράκη, Νικόλαο Μπιχάκη, Ερωτόκριτο Καλούδη και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 6 Μαρτίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1) Α. συζ. Β. Κ., το γένος Γ. Μ., κατοίκου ..., 2) Ζ. συζ. Δ. Χ., το γένος Γ. Μ., κατοίκου ..., και 3) Ε. συζ. Ν. Μ., το γένος Γ. Μ., κατοίκου ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξουσία δικηγόρο τους Παρασκευή Παπαρσενίου.

Της αναιρεσίβλητης: Σ. Χ. συζ. Ε., το γένος Ν. Δ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Σοφούλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5/1/2000 αγωγή των ήδη αναιρεσειουσών και της Μ. Μ., η οποία δεν είναι διάδικος στην προκείμενη δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Σάμου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 95/240/32ΤΜ/2001 μη οριστική, 90/2005 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 215/2007 του Εφετείου Αιγαίου (Μεταβατική έδρα Σάμου). Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 22/9/2010 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ερωτόκριτος Καλούδης ανέγνωσε την από 24/2/2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της ένδικης αίτησης αναίρεσης.

Η πληρεξουσία των αναιρεσειουσών ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθεμία δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη της.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1041, 1042, 1043 και 1044 ΑΚ προκύπτει, ότι για να αποκτήσει κάποιος κυριότητα σε ακίνητο με τακτική χρησικτησία, απαιτούνται φυσική εξουσίαση του πράγματος με διάνοια κυρίου (νομή), καλή πίστη, που πρέπει να υπάρχει κατά το χρόνο που αποκτάται η νομή, νόμιμος ή νομιζόμενος τίτλος, που πρέπει να υποβληθεί σε μεταγραφή (άρθρα 1192 περ.α' και 1198 ΑΚ), πράγμα δεκτικό χρησικτησίας και παρέλευση δεκαετίας (ΑΠ 35/2008 ΕλλΔνη 49.1089).

Εξάλλου, ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ ιδρύεται, αν για την εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου, το δικαστήριο απαίτησε περισσότερα στοιχεία ή αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσία την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχτηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε ότι αποδείχτηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται.

Τέλος, κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στο αιτιολογικό, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, και, έτσι, δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε τα εξής: "Οι τρεις πρώτες ενάγουσες με το υπ' αριθμ. .../22.9.1982 συμβόλαιο δωρεάς ..., που νόμιμα μεταγράφηκε, απέκτησαν κατά ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου η κάθε μία την ψιλή κυριότητα μιας διώροφης οικίας, η οποία αποτελείται από ένα δωμάτιο στο ανώγειο και δύο δωμάτια στο ισόγειο και από ένα παρακείμενο δωμάτιο προς το ισόγειο της οικίας εμβαδού περίπου 55 τ.μ., καθώς και της αυλής εκτάσεως 14 τ.μ.

και συναπτού κήπου, ενώ η επικαρπία του παραπάνω ακινήτου παρακρατήθηκε υπέρ του δωρητή πατέρα τους και της συζύγου του, 4ης ενάγουσας ... Η εναγομένη είναι κυρία της όμορης οικίας εμβαδού 40 τ.μ., η οποία συνορεύει με ιδιοκτησίες κληρονόμων Ι. Κ., Σ. Σ., εναγουσών και αυλή της οικίας. Το επίδικο εδαφικό τμήμα είναι αυλή εμβαδού 43 τ.μ. ...

Στους παραπάνω τίτλους και ειδικότερα στο υπ' αριθμ. .../22.9.1982 συμβόλαιο δωρεάς των εναγουσών με σαφήνεια αναφέρεται ότι η αυλή τους έχει εμβαδό 14 τ.μ. ... Ο ορισθείς από το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο πραγματογνώμων Δ.Χ. με την υπ'αριθμ.7/2004 πραγματογνωμοσύνη του, επιβεβαιώνει ότι το επίδικο περιλαμβάνεται στους τίτλους της εναγομένης ...

Επιπροσθέτως, και ο πατέρας των εναγουσών και δικαιοπάροχός τους Γ. Μ. ... αναγνώρισε ότι η επίδικη αυλή ανήκει στην ιδιοκτησία της εναγομένης και συντάχτηκε περί αυτού το υπ' αριθμ. 13/22.3.1991 πρακτικό του Ειρηνοδικείου Καρλοβασίου. Δεν θα μπορούσε άλλωστε να είναι διαφορετική η κατάθεση του παραπάνω, καθόσον στο υπ' αριθμ. .../1982 δωρητήριο συμβόλαιό του προς τις ενάγουσες δεν συμπεριλήφθηκε η επίδικη έκταση παρά μόνον αύλειος χώρος εμβαδού 14 τ.μ..

Απ' όλα τα παραπάνω αποδείχθηκε, ότι ο δικαιοπάροχος των εναγουσών δεν ήταν κύριος του επίδικου αύλειου χώρου και κατά συνέπεια οι ενάγουσες δεν κατέστησαν κύριες αυτού με παράγωγο τρόπο, δηλ. με το υπ' αριθμ. .../22.9.1982 σε συνδυασμό με τη διορθωτική πράξη υπ' αριθμ. .../9.8.1995, με την οποία διόρθωσαν το δωρητήριο συμβόλαιο του Γ.Μ.

και όπου στο πρώτο εμφανίζονται κύριες του μεγαλύτερου τμήματος της αυλής. Ακόμη, όπως εκτέθηκε παραπάνω, ο δικαιοπάροχος των εναγουσών δεν άσκησε ποτέ πράξεις νομής με διάνοια κυρίου στο επίδικο, ώστε να μπορούν βάσιμα να ισχυρίζονται οι ενάγουσες, ότι κατέστησαν κύριες με τα προσόντα της τακτικής χρησικτησίας, αφού στο χρόνο νομής τους δεν προσμετράται ο χρόνος νομής των δικαιοπαρόχων τους".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε κατ' ουσίαν αβάσιμη την ένδικη - από 5.1.2000 - αρνητική (από την ΑΚ 1108) αγωγή των αναιρεσειουσών, με την οποία είχαν επικαλεστεί ότι είχαν γίνει συγκύριες του επιδίκου με παράγωγο τρόπο, δυνάμει του δωρητήριου ως άνω - .../22.9.1982 - συμβολαίου, όπως αυτό διορθώθηκε με το ανωτέρω - .../2.8.1995 - συμβόλαιο, που έχουν νόμιμα μεταγραφεί, και επικουρικά με τον πρωτότυπο τρόπο της χρησικτησίας, τακτικής (ως προς την οποία και πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση με λόγο αναίρεσης) ή έκτακτης, και απέρριψε την έφεση των αναιρεσειουσών κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, το οποίο είχε εκφέρει όμοια κρίση.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο σωστά ερμήνευσε και δεν εφάρμοσε τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του ΑΚ για την τακτική διαδικασία που επικαλούνται οι αναιρεσείουσες, εφόσον υπό τα προεκτιθέμενα δεδομένα δεν συνέτρεχε περίπτωση εφαρμογής τους, ενώ περιέλαβε στην απόφασή του πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογία που καθιστά εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή μη εφαρμογή τους, και, συνεπώς, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ.1 και 19 ΚΠολΔ, με τον οποίο υπό τις αντίστοιχες αιτιάσεις υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστούν οι αναιρεσείουσες, οι οποίες ηττώνται, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22.9.2010 αίτηση των: 1) Α. συζ. Β. Κ. το γένος Γ. και Μ. Μ. κ.α., για αναίρεση της 215/2007 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου (Μεταβατικής έδρας Σάμου).

Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 3 Απριλίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Απριλίου 2013.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ