Supreme Court overturns lower court decision on disability compensation due to insufficient reasoning regarding permanent incapacity.

Απόφαση 625 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 625/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Δεκεμβρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σωτήριο Δήμα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις. Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Παπαδόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23/5/2006 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3605/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2917/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 22/1/2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης ανέγνωσε την από 27/11/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου της αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ. και την απόρριψη του δευτέρου από το άρθρο 559 αριθμ. 8 Κ.Πολ.Δ.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια της περιπτώσεως με αριθμ. 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, ανεπαρκής ή αντιφατική αιτιολογία που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νομίμου βάσεως υπάρχει, όταν από το αιτιολογικό της αποφάσεως δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόστηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, όχι, όμως, και όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων, στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, εφόσον τούτο εκτίθεται με σαφήνεια.

Ως ζητήματα των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή, η αντιφατικό στερεί από την απόφαση τη νόμιμη βάση της, νοούνται, μόνο ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, δηλαδή εκείνοι που τείνουν στη θεμελίωση ή κατάλυση δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι, όμως, και τα απλά πραγματικά νομικά επιχειρήματα, που δεν συνέχονται με την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, για την οποία ή έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας δεν ιδρύει λόγο αναιρέσεως.

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 928, 929 και 930 παρ 1 του ΑΚ, προκύπτει, ότι, σε περίπτωση αδικοπραξίας από την οποία προκαλείται βλάβη της υγείας ή του σώματος του παθόντος παρέχεται η δυνατότητα στον τελευταίο να ασκήσει αναγνωριστική αγωγή για την επιδίωξη αποκατάστασης και μελλοντικής ζημίας του, έστω και αν ακόμη δεν έχει επέλθει η τελευταία και δεν έχει πληρωθεί ο ένας από τους όρους του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, αρκεί να έχει τεθεί το θεμέλιο και να μην εξαρτάται παρά μόνο από περιστάσεις που με βεβαιότητα θα προκύψουν στο μέλλον.

Η κρίση για την βεβαιότητα αυτή δεν συνδέεται με το έννομο συμφέρον του ενάγοντος ή με την νομιμότητα της αγωγής, αλλά αφορά την ουσιαστική βασιμότητα της τελευταίας. Η, ως άνω, αποζημίωση, όταν αφορά περιοδικές παροχές από την απώλεια εισοδημάτων, καταβάλλεται σε χρηματικές δόσεις κατά μήνα. Όταν, όμως, συντρέχει σπουδαίος λόγος η αποζημίωση μπορεί να καταβληθεί σε κεφάλαιο εφάπαξ.

Τέτοιος σπουδαίος λόγος θεωρείται, ότι υπάρχει όταν η εφάπαξ καταβολή μπορεί να εξυπηρετήσει καλλίτερα τα συμφέροντα του δικαιούχου της αποζημιώσεως ή όταν υπάρχουν δυσμενείς προσωπικοί ή οικονομικοί λόγοι στην πλευρά του υπόχρεου. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης το Εφετείο δέχτηκε εκτός των άλλων και τα ακόλουθα:.

Την 26-1-2005 συγκρούστηκαν η με αριθμ.. ... δίκυκλη μοτοσυκλέττα του αναιρεσείοντος, που οδηγούσε ο ίδιος, με το με πινακίδες Μεγάλης Βρεττανίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο πρώτος εναγόμενος Βρεττανός υπήκοος από υπαιτιότητα του τελευταίου. Η σύγκρουση αυτή είχε ως αποτέλεσμα τον βαρύτατο τραυματισμό του αναιρεσείοντος εξ αιτίας δε αυτού περιήλθε σε κατάσταση παραπληγίας με οροκυστικές διαταραχές, ένεκα των οποίων έχει καταστεί ανάπηρος σε ποσοστό μεγαλύτερο του 80%, ότι εφόρου ζωής θα είναι ανίκανος προς εργασία και ότι εφόρου ζωής θα έχει την ανάγκη υπηρεσιών τρίτου προσώπου, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης.

Περαιτέρω, το Εφετείο δέχτηκε, ότι ο αναιρεσείων πριν τον τραυματισμό του κατά τον οποίο ήταν ηλικίας 22 ετών εργάζονταν ως υπάλληλος στην μικρή επιχείρηση "κάβα ποτών" του πατέρα του στο ... αντί, μηνιαίου ποσού 400 ευρώ, την εργασία του δε αυτή κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων μετά βάσιμου πιθανότητος θα παρείχε επί πέντε έτη μετά το ατύχημα, ήτοι από 26-1-2005 έως 26-1-2010, αν δεν μεσολαβούσε ο τραυματισμός του και επομένως αυτός απώλεσε και θα απωλέσει συνολικό εισόδημα 24.000 ευρώ (60 μήνες χ 400 ευρώ) ποσό το οποίο επιδικάστηκε εφάπαξ λόγω του ότι ο αναιρεσείων δεν διέθετε άλλους πόρους προς συντήρησή του, το δε κονδύλιο της αγωγής περί απώλειας εισοδήματος πέραν του χρονικού διαστήματος της πενταετίας και μέχρι τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας του κρίθηκε ως πρόωρο και απορρίφθηκε.

Με την προσβαλλόμενη, όμως, απόφαση δεν διατυπώνεται με σαφήνεια ποιά είναι η παραδοχή του ως προς το κρίσιμο και ουσιώδες ζήτημα της αναπηρίας και της ανικανότητας προς εργασία του αναιρεσείοντος, αλλά γίνεται παραπομπή στην άποψη που διατυπώνεται από τον πραγματογνώμονα στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης, χωρίς να διευκρινίζεται περαιτέρω ότι με την άποψη αυτή ταυτίζεται και η δική του κρίση στην οποία κατέληξε από την συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων που προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι διάδικοι.

Επιπλέον, ενώ δέχεται ότι ο αναιρεσείων το χρονικό διάστημα των πρώτων πέντε ετών θα είναι ολοσχερώς ανίκανος προς εργασία εξαιτίας του τραυματισμού του, η ανικανότητα δε αυτή θα είναι εφόρου ζωής, στη συνέχεια θεωρεί ότι το αίτημα της αγωγής για την καταβολή αποζημίωσης για το χρονικό διάστημα μετά τη συμπλήρωση πενταετίας από τον τραυματισμό του μέχρι το 65ο έτος της ηλικίας του είναι πρόωρο, χωρίς να αναφέρει κανένα περιστατικό από το οποίο να προκύπτει η αλλαγή των όρων που συνέτρεχαν για την παραδοχή του ίδιου αιτήματος για το χρονικό διάστημα των πρώτων πέντε ετών 'Ετσι, με τις ελλείψεις και τις ασάφειες αυτές το Εφετείο κατέστησε την απόφαση του χωρίς νόμιμη βάση, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων που εφαρμόστηκαν.

Κατά συνέπεια το εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ, που αποδίδεται με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης ο οποίος πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος στην ουσία. Μετά την παραδοχή του λόγου αυτού της αναίρεσης παρέλκει η εξέταση των υπολοίπων και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς το μέρος της που αφορά την καταβολή αποζημίωσης στον αναιρεσείοντα για το χρονικό διάστημα μετά τη συμπλήρωση πενταετίας από τον τραυματισμό του, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως και να καταδικαστεί το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος διότι έχασε τη δίκη (αρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ), όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 2917/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών ως προς το μέρος της που αναφέρεται στο σκεπτικό.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση ενώπιον του ίδιου Εφετείου Αθηνών το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος τα οποία ορίζει στο ποσόν των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 9 Μαρτίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 14 Απριλίου 2010 Απριλίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ