Supreme Court allows partial appeal against award of damages for indirect moral injury to parents of injured child.

Απόφαση 624 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 624/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Δημητρούλα Υφαντή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Δεκεμβρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΙΝΤΕΡΣΑΛΟΝΙΚΑ ΑΕΓΑ", που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Χ1, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρίστο Καραμπάγια με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ψ1, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Γραμματικόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6/2/2007 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου και προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την από 6/2/2007 αγωγή προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4853/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5676/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 17/12/2008 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης ανέγνωσε την από 30/11/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των λόγων της αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 299, 914 και 932 εδ. α' και β' του ΑΚ, προκύπτει, ότι δικαιούχος της απαιτήσεως για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης είναι ο φορέας του προσβληθέντος αγαθού και επί βλάβης του σώματος ή της υγείας εκείνος που την υπέστη. Η έμμεση ηθική βλάβη δεν αποκαθίσταται.

Συνεπώς, τρίτα πρόσωπα δεν δικαιούνται κατά νόμο χρηματική ικανοποίηση, έστω και αν αυτά, λόγω στενού συγγενικού δεσμού προς τον παθόντα, δοκιμάζουν ψυχικό πόνο και στεναχώρια, όπως στην περίπτωση των γονέων από βλάβη του σώματος ή της υγείας του τέκνου τους, διότι στην περίπτωση αυτή η ηθική βλάβη είναι έμμεση και δεν αποκαθίσταται (Ολ.

ΑΠ 18/2004, ΑΠ 648/2002). Εξάλλου, κατά την έννοια της περιπτώσεως με αριθμ. 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., ανεπαρκής ή αντιφατική αιτιολογία., που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νομίμου βάσεως υπάρχει, όταν από το αιτιολογικό της αποφάσεως δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόστηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, όχι, όμως, και όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων, στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος, που έχει εξαχθεί από αυτές, εφόσον τούτο εκτίθεται με σαφήνεια Ως ζητήματα των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή, η αντιφατικό στερεί από την απόφαση τη νόμιμη βάση της νοούνται, μόνο ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, δηλαδή εκείνοι που τείνουν στη θεμελίωση ή κατάλυση δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι, όμως, και τα απλά πραγματικά νομικά επιχειρήματα που δεν συνέχονται με την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, για την οποία ή έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας δεν ιδρύει λόγο αναιρέσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως το Εφετείο δέχτηκε τα ακόλουθα: Στις 10-8-2006 συγκρούστηκαν σε τροχαίο ατύχημα το με αριθμ..... ΙΧΕ αυτοκίνητο που οδηγούσε ο ... με το ... ΙΧΕ αυτοκίνητο που ήταν ασφαλισμένο στην αναιρεσείουσα από αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού του εν λόγω αυτοκινήτου Χ1.

Κατά το ανωτέρω τροχαίο ατύχημα τραυματίστηκε εκτός των άλλων και ο ανήλικος γυιός των εναγόντων ... και Ψ1, ... ηλικίας κατά τον χρόνο του ατυχήματος οχτώ ετών, ο οποίος υπέστη κάκωση κρανίου, (Α.Ρ) ωμοπλάτης, (ΔΕ) κνήμης, θλαστικό στο τριχωτό κεφαλής έγινε συρραφή και νοσηλεύτηκε για μία ημέρα στην παιδιατρική κλινική του Γ.Ν.

Κυπαρισσίας. Η μητέρα του εν λόγω ανηλίκου ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη Ψ1 η οποία ήταν συνεπιβάτης ΙΧΕ αυτοκινήτου που ακολουθούσε το ...αυτοκίνητο παρακολούθησε όλο το χρονικό της σύγκρουσης, με αποτέλεσμα να υποστεί αυτή νευρικό κλονισμό, στη συνέχεια εμφάνισε συμπτώματα κατάθλιψης, παρακολουθείται δε στο εξωτερικό ιατρείο του νοσοκομείου ΚΟΡΓΙΑΛΕΝΕΙΟ - ΜΠΕΝΑΚΕΙΟ ΕΕΣ.

Με βάση δε τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά το Εφετείο δέχτηκε, ότι η, ως άνω, ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη εδικαιούτο χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης της από τον τραυματισμό του ανήλικου γυιού της ως αμέσως παθούσα. 'Ετσι όπως έκρινε το Εφετείο παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου τις ως άνω διατάξεις, εφόσον με τα περιστατικά τα οποία δέχτηκε ότι αποδείχτηκαν δεν είναι εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος για την ορθή η όχι εφαρμογή των διατάξεων που εφαρμόστηκαν, δεδομένου ότι γίνεται δεκτό, ότι η αναιρεσίβλητη ήταν αμέσως παθούσα από τον τραυματισμό του γυιού της, δεν αναφέρονται, όμως, τα πραγματικά περιστατικά τα οποία είναι απαραίτητα για την υπαγωγή της ένδικης περιπτώσεως σε κάποια από τις εξαιρέσεις του κανόνα ότι δικαιούχος της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης από τραυματισμό είναι ο ίδιος ο παθών.

Συγκεκριμένα, δεν αναφέρεται καμία δυσμενής επίπτωση στην κατάσταση της υγείας του ανηλίκου από τον τραυματισμό του, δεν γίνεται καμία περιγραφή για την εικόνα του ανηλίκου αμέσως μετά τον τραυματισμό του για να μπορεί να κριθεί, αν ήταν δικαιολογημένος ή όχι ο νευρικός κλονισμός της ενάγουσας και δεν αναφέρεται κανένα άλλο πραγματικό περιστατικό από το οποίο να μπορεί να δικαιολογηθεί η επικαλούμενη κατάθλιψή της.

Κατά συνέπεια, το Εφετείο υπέπεσε στις πλημμέλειες από το άρθρο 559 αριθμ. 1 και 19Κ.Πολ.Δ., που αποδίδει η αναιρεσείουσα με τους λόγους της αναίρεσης οι οποίοι πρέπει να γίνουν δεκτοί ως ουσιαστικά βάσιμοι, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση μόνο ως προς το μέρος της το οποίο αναφέρεται στην επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης για τον τραυματισμό του γυιού της, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων λόγω της ήττας της (αρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 5676/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το μέρος της που αναφέρεται στο σκεπτικό.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο Αθηνών το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων τα οποία ορίζει στο ποσόν των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Μαρτίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 14 Απριλίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ