Supreme Court allows appeal against appellate court's inadmissibility ruling due to procedural error in finality assessment.

Απόφαση 623 / 2015 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 623/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Γεώργιο Σακκά, Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη και Σοφία Ντάντου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Οκτωβρίου 2014, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Κ. του Η., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Πάσχο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Γ. Σ. του Π., 2) Π. Σ. του Γ., κατοίκων ... και 3) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΑ & ΑΕ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Λάζαρο Χατζηθέμελη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16-10-2009 αγωγή φυσικών προσώπων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την από 20-12-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος και άλλων προσώπων, επίσης μη διαδίκων στην παρούσα δίκη. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3965/2010 και 3095/2011 εν μέρει οριστικές, 1957/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7558/2013 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 12-3-2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Ντάντου διάβασε την από 1-10-2014 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των πρώτου, δευτέρου και του πρώτου τμήματος του τρίτου λόγων και την απόρριψη του δευτέρου τμήματος του τρίτου λόγου της αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ, κατά την οποία επιτρέπεται αναίρεση, αν το Δικαστήριο παρά τον νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος με αυτή λόγος αναίρεσης αναφέρεται μόνον στις δικονομικές ακυρότητες, δηλαδή εκείνες, που ανάγονται στην διαδικασία και είναι συνέπεια εφαρμογής δικονομικών διατάξεων, όχι δε σε ακυρότητες του ουσιαστικού δικαίου, η παράβαση των οποίων ελέγχεται αναιρετικά με τον προβλεπόμενο από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (Ολ.ΑΠ 12/2000, ΑΠ 2001/2009 και ΑΠ 902/2008).

Εξάλλου κατά την διάταξη του άρθρου 513 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ., έφεση επιτρέπεται μόνον κατά των αποφάσεων, που εκδίδονται στον πρώτο βαθμό: α) εκείνων, που παραπέμπουν την υπόθεση στο αρμόδιο Δικαστήριο, λόγω αναρμοδιότητας, β) των οριστικών αποφάσεων, που περατώνουν όλη τη δίκη ή μόνο τη δίκη για την αγωγή ή για την ανταγωγή.

Αν η απόφαση είναι εν μέρει οριστική, δεν επιτρέπεται έφεση ούτε κατά των οριστικών διατάξεων, πριν εκδοθεί οριστική απόφαση στη δίκη. Εξάλλου, κατά την διάταξη του άρθρου 532 Κ.Πολ.Δ. αν λείπει κάποια από τις προϋποθέσεις του παραδεκτού, το Δικαστήριο την απορρίπτει ως απαράδεκτη και αυτεπαγγέλτως, για το δε παραδεκτό της έφεσης η οριστικότητα της απόφασης πρέπει να υπάρχει κατά τον χρόνο άσκησης αυτής δηλ.

κατά τον χρόνο κατάθεσής της στην γραμματεία του εκδώσαντος την προσβαλλομένη απόφαση Δικαστηρίου και δεν αρκεί ότι η απόφαση έχει καταστεί ήδη οριστική κατά την συζήτηση της έφεσης. Από την ως άνω ρύθμιση συνάγεται ότι κατά των εν μέρει οριστικών αποφάσεων, ήτοι εκείνων, που περατώνουν την δίκη ως προς ορισμένα μόνον κεφάλαια ή βάσεις της αγωγής, δεν χωρεί κατά κανόνα έφεση ούτε ως προς τις οριστικές τους διατάξεις, πριν περατωθεί οριστικά η εκδίκαση όλης της διαφοράς.

Σκοπός της απαγορεύσεως είναι η αποφυγή κατατμήσεως της διαφοράς μεταξύ των Δικαστηρίων πρώτου και δεύτερου βαθμού, καθώς και η εξοικονόμηση δαπανών και χρόνου για τον τερματισμό της δίκης.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε ως προς την από 28-6-2012 (και με αριθμό καταθ. 4922/11-7-2012) έφεση, που άσκησε ο πρώτος εκκαλών και ήδη αναιρεσείων Γ. Κ. κατά των οριστικών διατάξεων των με αριθμ. 3965/2010 και 3095/2011 εν μέρει οριστικών πρωτόδικων αποφάσεων κατά το μέρος, που τον αφορά τα ακόλουθα: "...Περαιτέρω, με την από 20-12-2009 (αριθμός έκθεσης κατάθεσης δικογράφου 11196/28-12-2009) αγωγή, ιστορείται ότι ο πρώτος εναγόμενος, Γ.

Σ., οδηγώντας το ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, το οποίο ανήκε κατά κυριότητα στον δεύτερο εναγόμενο, Π. Σ. και ήταν ασφαλισμένο στην τρίτη εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΑΑΕ", προκάλεσε από υπαιτιότητά του και κάτω από τις ιστορούμενες συνθήκες, τον θανάσιμο τραυματισμό της Ε. Κ. και της Ε.

Π.. Ζήτησαν δε οι ενάγοντες, ως μέλη της οικογένειας των θυμάτων, μετά το νόμιμο μερικό περιορισμό του αιτήματος της αγωγής από καταψηφιστικό σε αναγνωριστικό, με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου τους, που καταχωρίστηκε στα πρακτικά, να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να καταβάλουν, καθένας σε ολόκληρο και με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής και μέχρι την εξόφληση: 1) στον πρώτο ενάγοντα:

α) το συνολικό ποσό των 64.852,08 ευρώ, ως αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης και β) το ποσό των 560 ευρώ μηνιαίως, για χρονικό διάστημα δύο ετών, ως αποζημίωση λόγω στέρησης των υπηρεσιών της συζύγου του, 2) στον δεύτερο ενάγοντα, το συνολικό ποσό των 59.250 ευρώ, ως αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, 3) στην τρίτη ενάγουσα, το ποσό των 50.000 ευρώ στον καθένα, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, 4) στους τέταρτη, πέμπτη, έκτη, έβδομο, όγδοο και ένατη των εναγόντων, το ποσό των 50.000 ευρώ στον καθένα, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, καθώς και να αναγνωριστεί η υποχρέωση των εναγομένων, ευθυνομένων σε ολόκληρο, να καταβάλουν: 1) στον πρώτο ενάγοντα:

α) το συνολικό ποσό των 165.413,38 ευρώ, ως αποζημίωση, χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης και β) το ποσόν των 560 ευρώ μηνιαίως, για χρονικό διάστημα οκτώ ετών, ως αποζημίωση λόγω στέρησης των υπηρεσιών της συζύγου του, αναπροσαρμοζόμενο κατά ποσοστό 8% κάθε διετία, 2) στον δεύτερο ενάγοντα, το ποσό των 50.000 ευρώ, ως χρηματική ικανοποίηση, λόγω ψυχικής οδύνης, 3) στην τρίτη ενάγουσα, το ποσό των 50.000 ευρώ, ως χρηματική ικανοποίηση, λόγω ψυχικής οδύνης και δ) στους τέταρτη, πέμπτη, έκτη, έβδομο, όγδοο και ένατη των εναγόντων το ποσό των 50.000 ευρώ στον καθένα ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση.

Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, εξέδωσε αρχικά την 3965/2010 εν μέρει οριστική απόφασή του με την οποία α)..., β) απέρριψε την από 20-12-2009 αγωγή, όσον αφορά τους τέταρτη, πέμπτη και έκτη των εναγόντων και δέχθηκε, εν μέρει, την πιο πάνω αγωγή κατ’ ουσία, όσον αφορά τους πρώτο, δεύτερο, τρίτη, έβδομο, όγδοο και ένατη των εναγόντων και γ) ανέστειλε τη δίκη, ως προς τον πρώτο ενάγοντα (Γ.

Κ.), όσον αφορά τα αναφερόμενα στην πιο πάνω απόφαση κονδύλια, προκειμένου να προσκομιστούν τα αναφερόμενα στο διατακτικό της πιο πάνω απόφασης έγγραφα. Στη συνέχεια το πρωτοβάθμιο δικαστήριο εξέδωσε την 3095/2011 εν μέρει οριστική απόφασή του με την οποία αφού απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμο το κονδύλιο για συνεισφορά της θανούσας συζύγου του στις οικογενειακές ανάγκες, ανέστειλε και πάλι τη δίκη, όσον αφορά τα λοιπά κονδύλια, προκειμένου να προσκομιστεί το αναφερόμενο στο διατακτικό της πιο πάνω απόφασης έγγραφο.

Κατά των πιο πάνω αποφάσεων, με ασκηθείσα έφεσή τους, παραπονέθηκαν: 1)..., 2) οι πρώτος, δεύτερος, τρίτη, τέταρτη, πέμπτη και έκτη των εναγόντων στην από 20-12-2009 αγωγή (Γ. Κ. κ.λπ.) και 3)... οι εναγόμενοι στις ως άνω αγωγές, με τους αναφερόμενους λόγους, που ανάγονται σε εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου και σε κακή εκτίμηση των αποδείξεων και ζήτησαν την εξαφάνιση των πιο πάνω αποφάσεων, ώστε κατά μεν τους ενάγοντες να γίνουν στο σύνολό τους δεκτές οι αγωγές, κατά δε τους εναγόμενους να απορριφθούν οι αγωγές.

Με την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση κρίθηκε ότι οι εκκαλούμενες αποφάσεις, ως εν μέρει οριστικές κατά την παραπάνω έννοια, όσον αφορά τον πρώτο ενάγοντα στην από 20-12-2009 αγωγή, Γ. Κ., (νυν αναιρεσείοντα), δεν υπόκεινται σε έφεση, ούτε κατά τις οριστικές τους διατάξεις, που αφορούν τον πιο πάνω εκκαλούντα - εφεσίβλητο και ότι κατά συνέπεια οι από 28-6-2012 και από 18-11-2010 εφέσεις, ως προσβάλλουσες εν μέρει οριστική απόφαση, κατά το μέρος, που αφορούν τον πιο πάνω διάδικο (πρώτο εκκαλούντα και πρώτο εφεσίβλητο, αντίστοιχα) πρέπει ν’ απορριφθούν ως απαράδεκτες και αυτεπαγγέλτως...".

Από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης και την παραδεκτή κατ’ άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της υπόθεσης και συγκεκριμένα της από 28-6-2012 (και με αριθμό κατάθ. 4922/11-7-2012) εφέσεως του πρώτου εκκαλούντος και ήδη αναιρεσείοντος των υπ’ αριθμ. 3965/ 2010 και 3095/2011 εν μέρει οριστικών αποφάσεων και της υπ’ αριθμ. 1957/5-6-2012 οριστικής απόφασης του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου προκύπτει ότι κατά τον χρόνο ασκήσεως της ανωτέρω εφέσεως δηλαδή κατά τον χρόνο κατάθεσής της την 11η-7-2012 στην γραμματεία του εκδόσαντος τις προσβαλλόμενες αποφάσεις του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου είχε ήδη δημοσιευθεί στις 5-6-2012 η υπ’ αριθμ. 1957/5-6-2012 οριστική απόφαση του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου με την οποία επιδικάσθηκε στον πρώτο ενάγοντα - πρώτο εκκαλούντα και ήδη αναιρεσείοντα το αγωγικό κονδύλιο των 1.920 ευρώ, ως προς το οποίο με την υπ’ αριθμ. 3095/2011 εν μέρει οριστική απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου είχε ανασταλεί η δίκη προκειμένου να προσκομισθεί από αυτόν σχετική βεβαίωση του ΙΚΑ ως προς την υποκατάσταση ή μη του εν λόγω αγωγικού κονδυλίου.

Επομένως κατά τον χρόνο ασκήσεως στις 11-7-2012 της ανωτέρω από 28-6-2012 (και με αριθμό κατάθ. 4922/11-7-2012) εφέσεως κατά των οριστικών διατάξεων των υπ’ αριθμ. 3965/2010 και 3095/2011 εν μέρει οριστικών αποφάσεων του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου είχε ήδη εκδοθεί οριστική απόφαση στη δίκη (άρθρο 513 παρ. 1, β περ. β’ του ΚΠολΔ) και συγκεκριμένα είχε δημοσιευθεί στις 5-6-2012 η υπ’ αριθμ. 1957/5-6-2012 οριστική απόφαση του Δικαστηρίου τούτου και υπήρχε η απαιτούμενη για το παραδεκτό της εν λόγω έφεσης οριστικότητα των ως άνω εκκληθέντων εν μέρει οριστικών αποφάσεων και η έφεση αυτή ήταν παραδεκτή χωρίς την συμπροσβολή και της ανωτέρω οριστικής απόφασης διότι ο πρώτος εκκαλών και ήδη αναιρεσείων ως νικήσας διάδικος δεν είχε έννομο συμφέρον να συμπροσβάλλει και την εν λόγω οριστική απόφαση.

Το Εφετείο κρίνοντας ότι η έφεσή αυτή, κατά το μέρος, που αφορά τον πρώτο εκκαλούντα και ήδη αναιρεσείοντα είναι απαράδεκτη παραβίασε τις πιο πάνω δικονομικές διατάξεις και υπέπεσε στην πλημμέλεια του αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Κατά συνέπεια οι πρώτος, δεύτερος και τρίτος, ως προς το πρώτο τμήμα του, λόγοι αναίρεσης με τους οποίους προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση του αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι βάσιμοι και θα πρέπει να γίνουν δεκτοί κατ’ ουσία.

Αντίθετα ο τρίτος λόγος ως προς το δεύτερο τμήμα, με το οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια του άρθρου 561 παρ. 2 ΚΠολΔ ότι δηλαδή κατ’ εσφαλμένη εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων και συγκεκριμένα της ένδικης εφέσεως καθώς και των κατατεθεισών ενώπιον του Εφετείου εγγράφων προτάσεων απορρίφθηκε η ανωτέρω έφεση ως απαράδεκτη. Ο λόγος αυτός ως προς το τμήμα αυτό πρέπει ν’ απορριφθεί ως απαράδεκτος, καθόσον η συγκεκριμένη διάταξη δεν εισάγει ειδικό λόγο αναίρεσης πέραν της προβλεπομένης από το άρθρο 559 ΚΠολΔ αλλά αναφέρεται σε όλους τους λόγους του άρθρου 559 ΚΠολΔ (ΑΠ 2065/2007 και ΑΠ 619/1994).

Μετά την παραδοχή των ανωτέρω λόγων της αναίρεσης πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το μέρος που αφορά την από 28-6-2012 (και με αριθμό κατάθ. 4922/11-7-2012) έφεση και μόνον ως προς τον πρώτο εκκαλούντα και ήδη αναιρεσείοντα Γ. Κ., να διαταχθεί η επιστροφή στον αναιρεσείοντα του εκ τριακοσίων (300) ευρώ παραβόλου, το οποίο κατατέθηκε από αυτόν για την άσκηση της αναίρεσης και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος σε ανάλογο προς την έκταση της ήττας τους μέρος (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 7558/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το μέρος, που αναφέρεται στο σκεπτικό.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το μέρος τούτο προς περαιτέρω εξέταση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους Δικαστές. Διατάσσει την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του εκ τριακοσίων (300) ευρώ παραβόλου, το οποίο κατατέθηκε από αυτόν για την άσκηση της αναίρεσης. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους σε μέρος των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 23 Οκτωβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 14 Μαΐου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ