Supreme Court allows appeal against lower court's finding of res judicata regarding separate disability compensation claim.

Απόφαση 622 / 2023 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 622/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Βλάχου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Μαρί Δεργαζαριάν, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Νοεμβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Π. Τ. του Ν., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μιχαήλ Πάτση, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι ανακαλεί την από 17-10-2022 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και παρίσταται.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικού διαδόχου της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", της οποίας ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας και 2) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "..." και δ.τ. "...", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων το 1ο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αργυρώ Γρατσία - Πλατή με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, ενώ η 2η δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-9-2011 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χανίων και συνεκδικάστηκε με την από 18-7-2012 κύρια παρέμβαση του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων, μη διαδίκου στην παρούσα δίκη. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 132/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 154/2019 του Μονομελούς Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 25-6-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Αικατερίνη Βλάχου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο ο αναιρεσείων και το 1ο των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ, αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ή, αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπόμενου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Αν η κλήση για συζήτηση δεν επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση. Στην αντίθετη περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί (ΑΠ 1152/2018). Εξάλλου, κατά τη διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 260 του ΚΠολΔ, που προστέθηκε με το άρθρο 16 του ν. 4842/2021 και ισχύει, κατ' άρθρο 120 του ίδιου νόμου, από 1-1-2022, όταν οι υποθέσεις που είναι γραμμένες στο πινάκιο δεν εισάγονται προς συζήτηση συνεπεία λόγων ανώτερης βίας ορίζεται αυτεπαγγέλτως, με πράξη του διευθύνοντος το δικαστήριο, ημέρα και ώρα συζήτησης στο ακροατήριο σε σύντομη κατά το δυνατόν δικάσιμο.

Η εγγραφή της υπόθεσης στο οικείο πινάκιο, το οποίο μπορεί να τηρείται και ηλεκτρονικά, γίνεται με πρωτοβουλία του γραμματέα και ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Με πρωτοβουλία του γραμματέα μπορεί να γνωστοποιείται η νέα δικάσιμος με αποστολή ηλεκτρονικού μηνύματος στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των διαδίκων ή με ανάρτηση στην πύλη ψηφιακών υπηρεσιών δικαστηρίων solon.gov.gr για όσα δικαστήρια και διαδικασίες έχουν ενταχθεί στο εν λόγω σύστημα.

Από το συνδυασμό των πιο πάνω διατάξεων συνάγεται ότι, σε περίπτωση που η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης ματαιώθηκε λόγω αναστολής της λειτουργίας των δικαστηρίων για λόγους ανωτέρας βίας, με πράξη του προέδρου του αντίστοιχου τμήματος του Αρείου Πάγου ορίζεται νέα σύντομη δικάσιμος, χωρίς όμως να απαιτείται να επιδοθεί κλήση από τον έναν διάδικο στον άλλον για τη συζήτηση της υπόθεσης, καθώς η εγγραφή της υπόθεσης στο οικείο πινάκιο, που γίνεται από το γραμματέα, ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων.

Κατ' αναλογική δε εφαρμογή των όσων ισχύουν σε περίπτωση αναβολής της υπόθεσης με αίτημα των διαδίκων και εγγραφής της στο πινάκιο από το γραμματέα (άρθρο 226 παρ. 4 εδ. γ' και δ' ΚΠολΔ, που, κατ' άρθρο 575 εδ. β' αυτού, εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη), προϋπόθεση της εγκυρότητας της κλήτευσης αυτής λόγω της εγγραφής στο πινάκιο είναι ότι ο απολειπόμενος, κατά τη νέα δικάσιμο διάδικος είχε επισπεύσει εγκύρως τη συζήτηση ή είχε νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί να παραστεί για την αρχική δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση δεν συζητήθηκε (ΑΠ 866/2022, ΑΠ 308/2019, ΑΠ 1038/2018, ΑΠ 1062/2017).

Στην προκείμενη περίπτωση από τα πρακτικά της δίκης και τα διαδικαστικά έγγραφα προκύπτει ότι η κρινόμενη από 25-6-2020 (αριθμ. εκθ. καταθ. 12/1-7-2020) αίτηση αναίρεσης της 154/21-10-2019 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Κρήτης είχε προσδιοριστεί αρχικά για τη δικάσιμο της 28-1-2022, με αριθμό πινακίου 19, σύμφωνα με την κάτω από αυτή Πράξη της Προέδρου του Δ' Τμήματος (άρθρ. 568 παρ. 2-4 ΚΠολΔ).

Περαιτέρω, από την 6050/22-12-2020 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών Ε. Ε., την οποία επικαλείται και προσκομίζει νόμιμα ο αναιρεσείων, προκύπτει ότι, μετά από έγγραφη παραγγελία του πληρεξουσίου δικηγόρου του αναιρεσείοντος, που επισπεύδει τη συζήτηση, ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με πράξη κατάθεσης, ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο της 28-1-2022, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στη δεύτερη αναιρεσίβλητη.

Κατά τη δικάσιμο εκείνη η συζήτηση ματαιώθηκε εξαιτίας αναστολής των εργασιών όλων των δικαστηρίων και εισαγγελιών των Περιφερειών Αττικής και Κρήτης για την 27η και την 28η Ιανουαρίου 2022, λόγω των αιφνιδίων και έντονων καιρικών φαινομένων, δυνάμει της 4035/26-1-2022 απόφασης του Υπουργού Δικαιοσύνης (ΦΕΚ 190 Β/26-1-2022).

Με την από 24-2-2022 Πράξη της Προέδρου του Δ' Τμήματος ορίστηκε αυτεπαγγέλτως νέα δικάσιμος η σημερινή (18-11-2022) και η υπόθεση εγγράφηκε στο πινάκιο με αριθμό 35 με επιμέλεια του Γραμματέα. Ωστόσο, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης αυτού του Δικαστηρίου, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης με τη σειρά της από το οικείο πινάκιο, η δεύτερη αναιρεσίβλητη δεν παραστάθηκε ούτε κατέθεσε δήλωση μη παράστασης, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ.

Επομένως, αφού η τελευταία δεν παραστάθηκε ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, αν και κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα για την αρχική δικάσιμο και η εγγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο μετά τον αυτεπάγγελτο προσδιορισμό δικασίμου, κατ' άρθρο 260 παρ. 4 του ΚΠολΔ, ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων για τη σημερινή δικάσιμο, πρέπει, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις, να προχωρήσει η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης παρά την απουσία της δεύτερης αναιρεσίβλητης.

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 154/2019 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Κρήτης, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών διαφορών (ήτοι διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο και από τη σύμβαση ασφάλισης αυτού, άρθρα 591 παρ. 1, 614 αριθμ. 1, 6 του ΚΠολΔ, όπως ισχύουν μετά την αντικατάστασή τους με το άρθρο τέταρτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015), η οποία, συνεκδικάζοντας τις από 20-7-2018 και 17-9-2018 εφέσεις των αναιρεσιβλήτων κατά της 132/2018 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων, δέχτηκε τυπικά και κατ' ουσίαν αυτές, εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση, κράτησε την υπόθεση και επαναδικάζοντας την από 27-9-2011 αγωγή του αναιρεσείοντος, απέρριψε αυτή ως απαράδεκτη λόγω δεδικασμένου. Η ένδικη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Είναι, συνεπώς, παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο του λόγου της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 321 του ΚΠολΔ, δεδικασμένο, το οποίο, κατ' άρθρο 322 του ίδιου Κώδικα, λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης, εμποδίζοντας το δικαστήριο να ερευνήσει την ίδια υπόθεση και πάλι, δημιουργούν οι οριστικές αποφάσεις των πολιτικών δικαστηρίων που δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση, δηλαδή οι τελεσίδικες, και, κατ' άρθρο 322 παρ. 1 του ΚΠολΔ, εκτείνεται στο ουσιαστικό και δικονομικό ζήτημα που κρίθηκε με την απόφαση οριστικά για μια έννομη σχέση που έχει προσβληθεί με αγωγή, ανταγωγή, κύρια παρέμβαση ή ένσταση συμψηφισμού.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 324 του ΚΠολΔ το δεδικασμένο υπάρχει μεταξύ των ίδιων προσώπων με την ίδια ιδιότητα μόνο για το δικαίωμα που κρίθηκε και εφόσον πρόκειται για το ίδιο αντικείμενο και για την ίδια ιστορική και νομική αιτία, καλύπτει δε όχι μόνο το δικαίωμα που κρίθηκε (την έννομη σχέση που διαγνώστηκε) αλλά και την ιστορική αιτία που έγινε δεκτή από την απόφαση (υπό την έννοια των πραγματικών περιστατικών που ήταν αναγκαία για τη διάγνωση της έννομης σχέσης), καθώς και τη νομική αιτία (το νομικό χαρακτηρισμό) που το δικαστήριο έδωσε στα πραγματικά περιστατικά με την υπαγωγή αυτών στην οικεία διάταξη νόμου, την οποία εφάρμοσε, δηλαδή καλύπτει, ως ενιαίο όλο, ολόκληρο το δικανικό συλλογισμό, όπως διατυπώνεται στην απόφαση (ΑΠ 817/2022, ΑΠ 55/2022, ΑΠ 748/2022).

Ειδικότερα το δεδικασμένο καλύπτει: α) το δικαίωμα που κρίθηκε, β) τη νομική αιτία, δηλαδή το νομικό χαρακτηρισμό που δόθηκε από το δικαστήριο στα πραγματικά περιστατικά και γ) την ιστορική αιτία που αποτελείται από τα πραγματικά περιστατικά, που έγιναν δεκτά από το Δικαστήριο και ήταν αναγκαία για τη διάγνωση της έννομης σχέσης (ΑΠ 817/2022, ΑΠ 55/2022, ΑΠ 748/2022).

Η ύπαρξη και η έκταση του δεδικασμένου προκύπτουν από το περιεχόμενο της απόφασης και όχι από αυτό της αγωγής που κρίθηκε, έστω και αν το δικαστήριο δεν εξάντλησε το αντικείμενό της ή το υπερέβη ή απομακρύνθηκε από αυτό. Το δεδικασμένο δεσμεύει τόσο τους διαδίκους (και τα άλλα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 325-329 ΚΠολΔ) όσο και τα πολιτικά δικαστήρια, τα οποία δεν μπορούν να επανακρίνουν ό,τι έχει ήδη κριθεί (άρθρα 324, 332 ΚΠολΔ - ΑΠ 1556/2021, ΑΠ 56/2019, ΑΠ 1559/2017).

Από τις προαναφερθείσες διατάξεις των άρθρων 321, 322 παρ. 1 και 324 του ΚΠολ, συνάγεται ότι δεδικασμένο παράγεται και από την οριστική απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, ως προς το ουσιαστικό ζήτημα που κρίθηκε με αυτή, το οποίο όμως δεν προσβάλλεται με την έφεση που ασκήθηκε από τον ηττηθέντα πρωτοδίκως διάδικο, εφόσον, έτσι, καθίσταται τελεσίδικη ως προς το ζήτημα αυτό η πρωτόδικη απόφαση (ΑΠ 698/2020, 56/2019, 1218/2018, 1559/2017).

Με το λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 16 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, που ορίζει ότι αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο, κατά παράβαση του νόμου, δέχθηκε ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει δεδικασμένο, ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο τόσο ως προς το αν τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά από αυτό συνιστούν την έννοια του δεδικασμένου και μάλιστα στην έκταση και στα αποτελέσματα που του προσέδωσε η απόφαση όσο και η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για τη συνδρομή ή μη των κατά το άρθρο 324 ΚΠολΔ προϋποθέσεων του δεδικασμένου, εφόσον η κρίση αυτή στηρίζεται μόνον σε διαδικαστικά έγγραφα, όπως είναι η αγωγή και οι δικαστικές αποφάσεις, η εκτίμηση του περιεχομένου των οποίων, κατά το άρθρο 561 παρ. 2 ίδιου Κώδικα, ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο για την έρευνα της βασιμότητας του προβαλλόμενου λόγου αναίρεσης (ΑΠ 698/2020, ΑΠ 56/2019, 1549/2018, ΑΠ 1549/2018, ΑΠ 1559/2017, ΑΠ 156/2013).

Στην ερευνώμενη περίπτωση, με το μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλομένη την πλημμέλεια από τον αριθμό 16 εδ. α' του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, που συνίσταται στο ότι το Εφετείο, κατά παράβαση του νόμου, δέχτηκε, ως προς την ένδικη αξίωσή του για πρόσθετη αποζημίωση λόγω αναπηρίας (931 ΑΚ), ότι υπάρχει δεδικασμένο που απορρέει από την 336/2009 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Κρήτης, η οποία εκδόθηκε επί της προηγούμενης, από 25-10-2004 αγωγής του κατά των αναιρεσιβλήτων, καθόσον στη δίκη εκείνη δεν εισήχθη και δεν κρίθηκε η ως άνω αξίωσή του αλλά εκείνη για χρηματική του ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη από τον τραυματισμό του (932 ΑΚ).

Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, επισκόπηση, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, της προσβαλλόμενης απόφασης και των διαδικαστικών εγγράφων της παρούσας δίκης, προκύπτουν τα ακόλουθα: Ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων, με την από 27-9-2011 (δεύτερη κατά σειρά) αγωγή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων, ισχυρίστηκε ότι ο δεύτερος εναγόμενος, Σ.

Λ., ως προς τον οποίο παραιτήθηκε του δικογράφου (της αγωγής), οδηγώντας στις 28-4-2003 στη Νέα Χώρα Χανίων, το ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, που ανήκε στην κυριότητα της τρίτης εναγομένης και ήδη δεύτερης αναιρεσίβλητης και ήταν ασφαλισμένο στην ασφαλιστική εταιρεία "...", της οποίας η άδεια λειτουργίας ανακλήθηκε και υπεισήλθε στις υποχρεώσεις της, ως ειδικός διάδοχος αυτής, το πρώτο εναγόμενο και ήδη πρώτο αναιρεσίβλητο "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ", προκάλεσε από υπαιτιότητά του, τον τραυματισμό αυτού, επιβάτη της ...

δίκυκλης μοτοσικλέτας, κατά τη σύγκρουση των εν λόγω οχημάτων, που έγινε κάτω από τις συνθήκες που αναφέρονται σ' αυτή. Ότι συνεπεία του ατυχήματος κατέστη μονίμως ανάπηρος κατά ποσοστό 80% και ότι με την 331/2005 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων και την 336/2009 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Κρήτης, επιδικάστηκε σ' αυτόν αποζημίωση για τις αναφερόμενες στις αποφάσεις αυτές αιτίες.

Με αυτό το ιστορικό, ζήτησε να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι (ήδη αναιρεσίβλητοι) να του καταβάλουν, εκτός άλλων, 100.000 ευρώ ως πρόσθετη αποζημίωση λόγω αναπηρίας, που επηρεάζει δυσμενώς το οικονομικό, επαγγελματικό και κοινωνικό του μέλλον (931 ΑΚ). Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, με την 132/2018 απόφασή του, ως προς το ως άνω κονδύλιο, που ενδιαφέρει στην παρούσα αναιρετική δίκη, αφού απέρριψε ένσταση των αναιρεσιβλήτων περί παραγραφής της σχετικής αξίωσης του αναιρεσείοντος και τον επικουρικά προβληθέντα ισχυρισμό τους περί δεδικασμένου από τις προαναφερθείσες αποφάσεις (331/2005 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων και 336/2009 του Εφετείου Κρήτης) που εκδόθηκαν επί της αρχικής αγωγής του, με τη σκέψη: "...με την τελεσίδικη υπ' αριθμ. 336/2009 απόφαση του Εφετείου Κρήτης επήλθε επιμήκυνση της βραχυχρόνιας διετούς ή παραγραφής σε εικοσαετή, αφού εκείνη δεν είχε συμπληρωθεί πριν τη δημοσίευση αυτής (τελεσίδικης απόφασης) που, όπως εξ αυτής προκύπτει, έγινε στις 28-8-2009.

Μάλιστα, η επίδικη αξίωση αυτή (931 ΑΚ) δεν καλύπτεται από το δεδικασμένο της ως άνω υπ' αριθμ. 336/2009 εφετειακής απόφασης, καθώς αν και είχε ασκηθεί με την προγενέστερη της ένδικης, από 25-4-2004, αγωγή του και σήμερα ενάγοντος, το σχετικό κονδύλιο δεν είχε ερευνηθεί με την υπ' αριθμό 331/2005 απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου αλλά ούτε και από την υπ' αριθμ. 336/2009 απόφαση του Εφετείου Κρήτης...", δέχτηκε εν μέρει κατ' ουσίαν την ένδικη αγωγή και υποχρέωσε τους αναιρεσιβλήτους να καταβάλουν νομιμοτόκως και εις ολόκληρον στον αναιρεσείοντα πρόσθετη χρηματική παροχή λόγω αναπηρίας, ποσού 60.000 ευρώ.

Κατά αυτής της απόφασης (132/2018) οι αναιρεσίβλητοι άσκησαν τις από 20-7-2018 και 17-9-2018 εφέσεις τους ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Κρήτης, με τις οποίες επανέφεραν τους παραπάνω ισχυρισμούς τους, εκθέτοντας ότι η ασκηθείσα με την πρώτη (από 25-10-2004) αγωγή του αναιρεσείοντος και κριθείσα δυνάμει των 331/2005 και 336/2009 αποφάσεων του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων και του Εφετείου Κρήτης, αντίστοιχα, αξίωση του αναιρεσείοντος δεν αφορούσε αποζημίωση εκ του άρθρου 931 του ΑΚ αλλά χρηματική ικανοποίηση (932 ΑΚ), μη υφιστάμενης ως εκ τούτου διακοπής της παραγραφής από την άσκηση της πρώτης αγωγής, άλλως ότι υπάρχει δεδικασμένο που απορρέει από τις ίδιες αποφάσεις (331/2005 και 336/2009), με τη σιωπηρή απόρριψη του κονδυλίου της αποζημίωσης για πρόσθετη αποζημίωση λόγω αναπηρίας (931 ΑΚ) με την 331/2005 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Χανίων και τη μη υποβολή σχετικού παραπόνου εκ μέρους του αναιρεσείοντος με την κατ' αυτής ασκηθείσα έφεσή του, επί της οποίας εκδόθηκε η 336/2009 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Κρήτης.

Το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, με την αναιρεσιβαλλόμενη 154/2019 απόφασή του, για το κρίσιμο ζήτημα της ύπαρξης ή μη δεδικασμένου ως προς την ένδικη αξίωση του αναιρεσείοντος για πρόσθετη αποζημίωση λόγω αναπηρίας, δέχτηκε τα εξής: "... προκύπτει ότι ο ενάγων με την προγενεστέρως ασκηθείσα αγωγή του (566/25-10-2004) αιτήθηκε την επιδίκαση πρόσθετης χρηματικής παροχής, κατ' άρθρο 931 ΑΚ και δη ανέφερε στην αγωγή του τα περιστατικά εκείνα τα οποία διακρίνουν την αξίωση αυτή εκ του άρθρου 931 ΑΚ από την αξίωση του άρθρου 932 ΑΚ, ειδικότερα ισχυρίστηκε ότι λόγω του ατυχήματος υπέστη τον αναφερόμενο σοβαρό τραυματισμό που θα του προκαλεί δυσμενείς επιπτώσεις σε όλους τους τομείς της ζωής του (επαγγελματικό, οικονομικό, κοινωνικό μέλλον του), λόγω της προκληθείσης μόνιμης και διαρκούς αναπηρίας του, λαμβανομένου υπόψιν και του νεαρού της ηλικίας του.

Επί της ως άνω αγωγής εξεδόθη η υπ' αριθμ. 331/2005 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων, που δεν έκρινε επί του άνω αιτήματος του ενάγοντα, θεωρούμενου ως σιωπηρώς απορριφθέντος, εκδοθείσης εν συνεχεία της υπ' αριθμ. 336/2009 απόφασης του Εφετείου Κρήτης, που δεν ασχολήθηκε με το άνω κονδύλιο, καθόσον δεν υπήρξε σχετικός λόγος έφεσης από τον ενάγοντα.

Κατόπιν τούτων και σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν, υφίσταται δεδικασμένο από την υπ' αριθμ. 336/2009 απόφαση του Εφετείου Κρήτης, ως προς το άνω κονδύλιο του άρθρου 931 ΑΚ, μη δυναμένου του ενάγοντα να επανέλθει προς κρίσιν αυτού με νέα αγωγή.

Συνεπώς, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που διαφορετικά έκρινε και δέχτηκε την αγωγή ως προς το κονδύλιο του άρθρου 931 ΑΚ, έσφαλε και πρέπει, κατά παραδοχήν των σχετικών λόγων έφεσης, να γίνουν αυτές δεκτές ως και κατ' ουσίαν βάσιμες, να εξαφανιστεί η εκκαλουμένη απόφαση, να διακρατηθεί η αγωγή από το παρόν Δικαστήριο και αφού δικαστεί να απορριφθεί ως απαράδεκτη...".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δέχτηκε ως κατ' ουσίαν βάσιμες τις εφέσεις των αναιρεσιβλήτων και αφού εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση ως προς το προαναφερθέν κεφάλαιο και επαναδίκασε την υπόθεση, απέρριψε την αγωγή ως προς το κονδύλιο της πρόσθετης παροχής του άρθρου 931 του ΑΚ ως απαράδεκτη λόγω δεδικασμένου.

Περαιτέρω, από την παραδεκτή επισκόπηση της 336/2009 απόφασης του (Τριμελούς) Εφετείου Κρήτης από την οποία, κατά τις παραδοχές της αναιρεσιβαλλομένης, απορρέει το δεδικασμένο και των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης εκείνης, προκύπτουν τα ακόλουθα: Ο αναιρεσείων με την (αρχική) από 25-10-2004 αγωγή του κατά των αναιρεσιβλήτων ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων περί αποζημίωσης από τον τραυματισμό του κατά το ένδικο ατύχημα, ζήτησε, εκτός άλλων, "ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 931 ΑΚ", επικαλούμενος ότι ο τραυματισμός αυτός του προκάλεσε μόνιμη και διαρκή αναπηρία για όλη την υπόλοιπη ζωή του και θα του προκαλεί δυσμενείς επιπτώσεις σωματικές, ψυχολογικές, κοινωνικές, επαγγελματικές, οικογενειακές και οικονομικές (εκθέτοντας και σχετικά πραγματικά περιστατικά), με συνέπεια να υποστεί "ανυπολόγιστη ηθική βλάβη, για την αποκατάσταση της οποίας, για την ηθική παρηγοριά και την ψυχική ανακούφισή του, πρέπει να του καταβληθεί το ποσό των 295.030 ευρώ, το οποίο είναι δίκαιο, εύλογο και ανάλογο προς το μέγεθος των ζημιών που προέκυψαν και θα προκύψουν ακόμη εξαιτίας του τραυματισμού του και ότι από το ποσό αυτό αφαιρεί 30 ευρώ, το οποίο επιφυλάσσεται να ζητήσει ως πολιτικώς ενάγων ενώπιον του ποινικού δικαστηρίου".

Το Μονομελές Εφετείο Χανίων, με την 331/2005 απόφασή του, σε σχέση με το ίδιο κονδύλιο, έκρινε ότι ο αναιρεσείων ζητούσε "το ποσό των 295.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη λόγω του τραυματισμού του, κατ' ορθή εκτίμηση, όπως το κονδύλιο αυτό περιορίστηκε με το δικόγραφο της αγωγής, επιφυλασσόμενος για το ποσό των 30 ευρώ προκειμένου να παρασταθεί ενώπιον των ποινικών δικαστηρίων...", αξίωση για την οποία (932 ΑΚ) και του επιδίκασε το ποσό των 70.000 ευρώ.

Κατά της προαναφερόμενης απόφασης οι διάδικοι άσκησαν εφέσεις ενώπιον του (Τριμελούς) Εφετείου Κρήτης, παραπονούμενοι για κακή εκτίμηση των αποδείξεων, πλήττοντας και το κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης ως προς το ύψος και εκδόθηκε η 336/2009 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, με την οποία απορρίφθηκαν οι σχετικοί λόγοι των εφέσεων ως κατ' ουσίαν αβάσιμοι και επικυρώθηκε αντίστοιχα (ως προς το κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης) η 331/2005 απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου.

Με βάση τις παραδοχές της τελευταίας εφετειακής απόφασης (336/2009) η απαίτηση του αναιρεσείοντος που είχε καταχθεί σε δίκη και κρίθηκε στο πλαίσιο έρευνας της προηγούμενης, από 25-10-2005, αγωγής του είναι εκείνη προς χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη από τον τραυματισμό του κατά το ένδικο τροχαίο ατύχημα (932 ΑΚ) και όχι εκείνη προς αποζημίωση λόγω της αναπηρίας του εξαιτίας του τραυματισμού του κατά το ίδιο ατύχημα (931 ΑΚ) και συνεπώς δεν υφίσταται σιωπηρή απόρριψη, ασκηθείσης με την από 25-10-2004 αγωγή αξίωσης περί αποζημίωσης λόγω αναπηρίας, με την 331/2005 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων (επικυρωθείσα κατά το μέρος αυτό λόγω μη υποβολής αντίστοιχου παραπόνου από μέρους του ενάγοντος-αναιρεσείοντος), όπως δέχεται η προσβαλλομένη.

Έτσι, το δεδικασμένο που απορρέει από την 336/2009 απόφαση του Εφετείου Κρήτης δεν εμπόδιζε την εκ μέρους του αναιρεσείοντος άσκηση της αξίωσής του προς αποζημίωση λόγω της αναπηρίας του με την ένδικη αγωγή του, αφού η δίκη εκείνη δεν ταυτίζεται, ως προς την ιστορική και νομική της αιτία, με την κρίσιμη (παρούσα) δίκη και, ως εκ τούτου, δεν υπάρχει ταυτότητα κριθέντος δικαιώματος.

Κατά συνέπεια, έσφαλε το Εφετείο που, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε ότι, ως προς την αξίωση του αναιρεσείοντος για πρόσθετη αποζημίωση λόγω αναπηρίας, υπάρχει δεδικασμένο απορρέον από την 336/2009 απόφαση του (Τριμελούς) Εφετείου Κρήτης και ο μοναδικός λόγος αναίρεσης, από τον αριθμό 16 εδ.

α'του ΚΠολΔ, είναι βάσιμος. Μετά απ' αυτά πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Ακολούθως, η υπόθεση πρέπει να παραπεμφθεί για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλον Δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ).

Πρέπει, επίσης, να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων στον ίδιο (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 154/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Κρήτης.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλον Δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την παραπάνω απόφαση. Διατάσσει την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που έχει καταθέσει. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Ιανουαρίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Απριλίου 2023.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ