Supreme Court dismisses appeal as inadmissible due to change of defendant company without appellant's knowledge.

Απόφαση 622 / 2016 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 622/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αντώνιο Ζευγώλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένης της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Δήμητρας Παπαντωνοπούλου και του αρχαιοτέρου Αρεοπαγίτη Κωνσταντίνου Τσόλα, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό, Αβροκόμη Θούα και Γεώργιο Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 26 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: 1) Σ. Π. του Γ. και 2) Έ. Π. - Π., κατοίκων ..., οι οποίοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θεόδωρο Καρακίτσιο.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Μπούρα, ο οποίος δήλωσε ότι αντί της ως άνω εταιρίας παρίσταται ως οιονεί καθολική διάδοχος η "...", όπως αναφέρεται στις από 24-8-2016 προτάσεις του ενώπιον του Αρείου Πάγου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-10-2011 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 64/2013 του ίδιου Δικαστηρίου και 90/2014 του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 17-5-2015 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Αποστολάκης, ανέγνωσε την από 9-9-2016 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο από το άρθρο 559 αριθ.11 εδ. γ’ Κ.Πολ.Δ. τρίτος λόγος αναιρέσεως και να απορριφθούν οι πρώτος και δεύτερος λόγοι.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η υπ’ αριθ. 90/2014 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων, με την οποία έγινε δεκτή η έφεση της αναιρεσίβλητης κατά της υπ’ αριθ. 64/2013 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, εξαφανίστηκε η εκκαλούμενη και το δικαστήριο, δικάζοντας επί της ουσίας, απέρριψε την υπ’ αριθ. 472/2011 αγωγή των αναιρεσειόντων ως ουσιαστικά αβάσιμη. Με την αγωγή αυτή οι ενάγοντες ζητούσαν να αναγνωρισθεί ότι η καταγγελία των υπ’ αριθ. ... ασφαλιστικών συμβάσεων σύνθετης προστασίας, στην οποία προέβη την 22.3.2010 η αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρία, ήταν για όσους λόγους επικαλέσθηκαν άκυρη.

2.- Κατά το άρθρο 62 ΚΠολΔ ικανός να είναι διάδικος είναι αυτός που έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Κατά δε το άρθρο 61 ΑΚ ένωση προσώπων μπορεί να αποκτήσει προσωπικότητα και να καταστεί νομικό πρόσωπο, αν τηρηθούν οι όροι που αναγράφει ο νόμος. Ειδικότερα, προκειμένου περί ανώνυμης εταιρίας σύμφωνα με την παρ.10 του άρθρου 7β του Ν. 2190/1920 η εταιρία αποκτά νομική προσωπικότητα με την καταχώρηση στο οικείο μητρώο ανωνύμων εταιριών της διοικητικής απόφασης για τη σύσταση της εταιρίας και την έγκριση του καταστατικού της, παύει δε να υπάρχει με την καθ’ οιονδήποτε νόμιμο τρόπο λύση της.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 73 ΚΠολΔ το δικαστήριο εξετάζει και αυτεπαγγέλτως, αν συντρέχει η κατά το άρθρο 62 προϋπόθεση ενόψει και του άρθρου 313 παρ.1 στ. δ’ του ίδιου κώδικα κατά το οποίο δύναται να επιδιωχθεί με αγωγή ή ένσταση η αναγνώριση της ανυπαρξίας δικαστικής αποφάσεως, αν εκδόθηκε σε δίκη που διεξήχθη κατ’ ανυπάρκτου προσώπου, κατά δε το άρθρο 517 εδ.

α’ του ίδιου κώδικα, η έφεση απευθύνεται κατά εκείνων, οι οποίοι ήσαν διάδικοι στη δίκη, κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση ή των καθολικών διαδόχων τους ή των κληροδόχων τους. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι είναι απαράδεκτη η αναίρεση που απευθύνεται εναντίον νομικού προσώπου, στα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις του οποίου υπεισήλθε πλέον αυτοδικαίως εκ του νόμου άλλο νομικό πρόσωπο, εκτός αν ο αναιρεσείων αγνοούσε την επελθούσα αυτή μεταβολή (ΑΠ ολομ 27/1987), οπότε η αναίρεση είναι παραδεκτή και κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση προκειμένου να κληθεί το νέο νομικό πρόσωπο, εκτός αν αυτό εμφανισθεί στη δίκη και δηλώσει ότι διαδέχθηκε τον αρχικό διάδικο και συνεχίζει στη θέση εκείνου τη δίκη.

Περαιτέρω, στην περίπτωση συγχώνευσης ανωνύμων εταιριών, που επέρχεται είτε με τη σύσταση νέας εταιρίας, είτε με απορρόφηση, είτε με εξαγορά της μιας από την άλλη, ορίζει το άρθρο 75 του ν. 2190/1920, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 11 π. δ. 498/1987, ότι "1. Από την καταχώρηση στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιριών της εγκριτικής απόφασης της συγχώνευσης, που προβλέπεται από το άρθρο 74, επέρχονται αυτοδίκαια και ταυτόχρονα χωρίς καμία άλλη διατύπωση ...

τα ακόλουθα αποτελέσματα: α) η απορροφούσα εταιρία υποκαθίσταται σε όλα γενικά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της ή των απορροφούμενων εταιριών και η μεταβίβαση αυτή εξομοιώνεται με καθολική διαδοχή ... γ) οι απορροφούμενες εταιρίες παύουν να υπάρχουν ... 2. Οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται αυτοδικαίως από την απορροφούσα εταιρία ή κατ’ αυτής, χωρίς καμία ειδικότερη διατύπωση από μέρους της για τη συνέχιση και χωρίς να επέρχεται, λόγω της συγχώνευσης, βιαία διακοπή της δίκης και χωρίς να απαιτείται δήλωση για την επανάληψή της." Η έννοια της κατά τα άνω συγχώνευσης είναι ότι με αυτή η συγχωνευόμενη εταιρία παύει να υφίσταται χωρίς να μεσολαβήσει εκκαθάριση εξαφανιζόμενη ως υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων και ότι η νέα εταιρία, ως διάδοχος των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, συνεχίζει τις εκκρεμείς δίκες (ΑΠ 883/2012).

Σύμφωνα δε με το άρθρο 79 ν. 2190/1920 με τίτλο "Πράξεις που εξομοιώνονται με τη συγχώνευση με απορρόφηση", που προστέθηκε με το άρθρο 12 του ΠΔ 498/1987 (προσαρμογή στο άρθρο 30 της Τρίτης Οδηγίας ΕΟΚ), "1. Για την πράξη με την οποία μία ή περισσότερες ανώνυμες εταιρείες (εξαγοραζόμενες) μεταβιβάζουν, μετά από λύση τους χωρίς να ακολουθήσει εκκαθάριση, σε άλλη (εξαγοράζουσα) το σύνολο της περιουσίας τους (ενεργητικό και παθητικό) έναντι απόδοσης στους μετόχους των εξαγοραζόμενων εταιρειών του αντιτίμου των δικαιωμάτων τους (εξαγορά), εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις των άρθρων 69 έως και 77. 2.

Για την εφαρμογή της προηγούμενης παραγράφου ως απορροφούμενες εταιρείες εννοούνται οι εταιρείες που εξαφανίζονται (εξαγοραζόμενες) και σαν απορροφούσα εταιρεία εννοείται η εξαγοράζουσα." Επομένως, και στην τελευταία περίπτωση εφαρμόζεται το ως άνω άρθρο 75 με συνέπεια η νέα εταιρία, ως διάδοχος των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της αρχικής, να συνεχίζει τις εκκρεμείς δίκες.

Εάν δε η αναίρεση απευθυνθεί, όχι κατά της νέας εταιρίας, αλλά κατά της πρώτης, η νομική προσωπικότητα της οποίας έπαυσε, απορρίπτεται ως απαράδεκτη, εκτός αν ο αναιρεσείων αγνοούσε την επελθούσα αυτή μεταβολή.

Εν προκειμένω, με την υπ’ αριθ. …/11/26-10-2012 απόφαση της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τραπέζης της Ελλάδος, η οποία δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε.Κ (Τεύχος ΑΕ - ΕΠΕ και ΓΕΜΗ) …/12.11.2012, εγκρίθηκε α) η μετατροπή του υποκαταστήματος στην Ελλάδα της αλλοδαπής ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "..." σε ελληνική ανώνυμη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "...

Ανώνυμη Εταιρία Ασφαλίσεων Ζωής", στην οποία και χορηγήθηκε άδειας λειτουργίας σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 13 παρ. 2 του ν.δ. 400/1970 και β) η μεταβίβαση λόγω εισφοράς του συνόλου του χαρτοφυλακίου των ασφαλιστηρίων συμβολαίων του μετατρεπομένου δυνάμει των διατάξεων του Ν. 2166/1993 προαναφερόμενου υποκαταστήματος στην υπό ίδρυση ελληνική ανώνυμη ασφαλιστική εταιρία.

Επίσης, με την υπ’ αριθ. .../23.11.2012 απόφαση της Διευθύνσεως Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων και Αναλογιστικής της Γενικής Διευθύνσεως Εσωτερικού Εμπορίου της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, εγκρίθηκε το καταστατικό και παρασχέθηκε άδεια συστάσεως στην προαναφερόμενη ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "...

ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΖΩΗΣ" διά μετατροπής του προϋπάρχοντος υποκαταστήματος στην Ελλάδα της ανωτέρω αλλοδαπής ασφαλιστικής εταιρίας. Στη συνέχεια με την υπ’ αριθ. .../28.11.2012 Ανακοίνωση του Υπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ (Τεύχος ΑΕ - ΕΠΕ και ΓΕΜΗ) .../30.11.2012, ανακοινώθηκε η σύσταση της νέας ανώνυμης εταιρίας και η καταχώριση στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο της απόφασης σύστασης και έγκρισης του καταστατικού της (ΑΜ ...).

Ακολούθως, με την από 08.05.2014 απόφαση της Γ.Σ. της εταιρίας, η οποία εγκρίθηκε από τον Υφυπουργό Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας με την υπ’ αριθ. .../24.06.2014 απόφασή του, τροποποιήθηκε η επωνυμία αυτής από "... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΖΩΗΣ" σε "...". Τέλος, την 26.02.2013 δημοσιεύθηκε στο υπ’ αριθ. … ΦΕΚ ΤΑΕ - ΕΠΕ και ΓΕΜΗ η υπ’ αριθ.

…/Θέμα …/18.1.2013 απόφαση της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος, διά της οποίας ανακλήθηκε και τυπικά η υπ’ αριθ. .../15.04.1964 άδεια του Υπουργού Εμπορίου περί σύστασης και λειτουργίας στην Ελλάδα του υποκαταστήματος της αλλοδαπής Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "...".

Όλα τα ανωτέρω έγγραφα προσκομίζει και επικαλείται η "...", που παραστάθηκε κατά τη συζήτηση της υποθέσεως στη θέση της αρχικά εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης " ...", επικαλούμενη ότι απαράδεκτα η αναίρεση απευθύνεται κατά της τελευταίας, διότι με βάση τις προαναφερόμενες πράξεις έχει παύσει ήδη από 28.11.2012 να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων λόγω της μετατροπής της σε ελληνική ανώνυμη ασφαλιστική εταιρία, από δε τη λύση της μεταβιβάσθηκε το σύνολο της περιουσίας της χωρίς εκκαθάριση σ’ αυτήν ("...") και επομένως υπεισήλθε ως οιονεί καθολική διάδοχος στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της αρχικά εναγομένης "...".

Ισχυρίζεται επίσης ότι οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσείοντες γνώριζαν την μεταβολή αυτή διότι, εκτός του ότι το σύνολο των εγκριτικών πράξεων της μετατροπής δημοσιεύθηκαν νομίμως στο ΦΕΚ και είναι δε αναρτημένες στο διαδίκτυο στην ιστοσελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου, η ίδια γνωστοποίησε την κατά τα ανωτέρω επελθούσα οιονεί καθολική διαδοχή με το δικόγραφο της εφέσεως που άσκησε ενώπιον του Εφετείου Ιωαννίνων αλλά και με το δικόγραφο των προτάσεών της ενώπιον του ίδιου δικαστηρίου, στο οποίο προσκόμισε μετ’ επικλήσεως όλα τα ανωτέρω αποδεικτικά της μεταβολής έγγραφα.

Επίσης, ότι η επελθούσα διαδοχή αναφέρεται και στο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης με την ένδικη αναίρεση αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων που δέχθηκε ότι παραδεκτά συνεχίζει τη δίκη ως νόμιμη διάδοχος της αρχικά εναγομένης εταιρίας. Επομένως, από την επισκόπηση των ανωτέρω διαδικαστικών εγγράφων (προτάσεις και απόφαση του Εφετείου) συνάγεται χωρίς καμία αμφιβολία η γνώση των αναιρεσειόντων για την προαναφερόμενη κρίσιμη μεταβολή.

Συνακόλουθα, εφόσον κατά τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη η εν γνώσει των αναιρεσειόντων απεύθυνση της αίτησης για αναίρεση κατά του νομικού προσώπου της αρχικά εναγομένης "...", το οποίο όμως δεν υπήρχε όχι μόνο κατά την άσκηση της αναίρεσης αλλά ούτε κατά την άσκηση της έφεσης, διότι κατά νόμο είχε απορροφηθεί από άλλο νομικό πρόσωπο, το οποίο ως καθολικό διάδοχο νομιμοποιείται παθητικά, καθιστά απαράδεκτη την υπό κρίση αναίρεση κατά την περί τούτου βάσιμη ένσταση της παρασταθείσας διαδόχου εταιρίας, πράγμα άλλωστε που ελέγχεται και αυτεπαγγέλτως.

Δεν πρόκειται, όπως υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες, για εσφαλμένη αναγραφή στο δικόγραφο της αναίρεσης των στοιχείων του αναιρεσίβλητου νομικού προσώπου, η οποία δεν προκαλεί απαράδεκτο, εάν συνάγεται ότι πρόκειται για το αυτό υπαρκτό νομικό πρόσωπο που παρέστη πρωτοδίκως, αλλά πρόκειται για εντελώς διαφορετικό νομικό πρόσωπο.

Το γεγονός ότι η καθολική διάδοχος εταιρία "..." παρέστη κατά τη συζήτηση της αναίρεσης και ζήτησε την απόρριψή της ως απαράδεκτης, επικουρικά δε προέβαλε τους ισχυρισμούς της κατά των λόγων αναιρέσεως, δεν ασκεί επιρροή στο παραδεκτό του ενδίκου μέσου, το οποίο λαμβάνεται αυτεπάγγελτα υπόψη. Διότι κρίσιμο και καθοριστικό για το παραδεκτό αυτού είναι αν οι αναιρεσείοντες γνώριζαν κατά την άσκηση της αναίρεσης την επελθούσα μεταβολή στο πρόσωπο της αναιρεσίβλητης, σε καταφατική δε περίπτωση το απαράδεκτο δεν θεραπεύεται από το γεγονός ότι η παριστάμενη στον Άρειο Πάγο νέα -διάδοχος- εταιρία ομολογεί ότι είναι καθολικός διάδοχος του αρχικού διαδίκου κατά του οποίου στρέφεται η αναίρεση και προβάλλει υπεράσπιση κατά της αναίρεσης.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως ως απαράδεκτη, να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της παρασταθείσας διαδόχου νέας εταιρίας - αναιρεσίβλητης (η οποία κατέθεσε προτάσεις) σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της τελευταίας (άρθρα 176, 183 και 191 παρ.2 ΚΠολΔ) και να διαταχθεί η εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου που κατατέθηκε από τους αναιρεσείοντες για την άσκηση της αιτήσεως (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17 Μαΐου 2015 αίτηση των Σ. Π. και Έ. Π. για αναίρεση της 90/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της "...", τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Διατάσσει την εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου που κατατέθηκε από τους αναιρεσείοντες.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 1η Νοεμβρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Νοεμβρίου 2016.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ