Supreme Court dismisses appeal in CMR case, upholding carrier's liability despite delivery note discrepancies.

Απόφαση 61 / 2011 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 61/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του στις 27 Σεπτεμβρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "Α. Κ. ΙΜΕ Ε.Π.Ε" που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Α. Κ. του Δ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Μπότσαρη.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Εθνική Ελβετική Ασφαλιστική Εταιρεία" (Compagnie d' Assurance Nationale Suisse) που εδρεύει στη Βασιλεία της Ελβετίας και εκπροσωπείται νόμιμα στην Ελλάδα από την ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "Δέλτα Αθηναίος Α.Ε." που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευστάθιο Παπασωτηρίου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-5-1996 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 15903/ 1997 του ίδιου Δικαστηρίου, 2096/1998 μη οριστική και 564/ 2002 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 23-9-2003 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ευφημία Λαμπροπούλου ανέγνωσε την από 29-1-2009 έκθεση της ήδη προαχθείσης σε Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου Αρεοπαγίτου Ρένας Ασημακοπούλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψή της, καθένας δε ζήτησε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 εδ.α Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται λόγος αναιρέσεως αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.Α.Π. 7/2006, Α.Π. 201/ 2010).

Εξάλλου κατά το άρθρο 30 παρ.1 της Συμβάσεως Διεθνούς Μεταφοράς Εμπορευμάτων Οδικώς (C.M.R.), η οποία έχει κυρωθεί με το ν.559/1977, αν ο παραλήπτης προβεί στην παραλαβή των εμπορευμάτων χωρίς να ελέγξει την κατάσταση αυτών με το μεταφορέα ή χωρίς να κοινοποιήσει προς αυτόν επιφυλάξεις δίδοντας προς αυτόν γενική ένδειξη της απώλειας ή της βλάβης, όχι αργότερα από το χρόνο παραδόσεως σε περίπτωση εμφανούς απώλειας ή ζημίας και εντός επτά ημερών από την παράδοση εξαιρουμένων των Κυριακών και επισήμων αργιών σε περίπτωση απωλείας ή ζημίας μη εμφανούς, το γεγονός της παραλαβής από αυτόν θα αποτελεί απόδειξη prima facie ότι αυτός παρέλαβε τα εμπορεύματα στην κατάσταση που αναφέρεται στο δελτίο παραδόσεως, σε περίπτωση δε απωλείας ή ζημίας που δεν είναι εμφανής οι επιφυλάξεις πρέπει να γίνονται εγγράφως.

Με την πιο πάνω διάταξη δημιουργείται τεκμήριο υπέρ του μεταφορέα ότι ο παραλήπτης παρέλαβε τα εμπορεύματα στην κατάσταση που αναφέρεται στο δελτίο παραδόσεως, το τεκμήριο όμως αυτό είναι μαχητό.

Συνεπώς αν ο παραλήπτης δεν ελέγξει την κατάσταση των εμπορευμάτων μαζί με το μεταφορέα ή δεν διατυπώσει επιφυλάξεις γι' αυτήν, δεν αποκλείεται σ' αυτόν το δικαίωμα να αποδείξει την απώλεια ή τη ζημία των εμπορευμάτων με άλλα αποδεικτικά μέσα. Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, κατά το πρώτο σκέλος αυτού (όπως εκτιμάται), οι αναιρεσείοντες, επικαλούμενοι το άρθρο 559 αριθ.1 Κ.Πολ.Δ., αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 30 παρ.1, 2 και 3 και 9 C.M.R.

και συγκεκριμένα ότι, ενώ η αναιρεσίβλητη επιδίωκε την καταβολή σ' αυτήν αποζημιώσεως για το λόγο ότι τα εμπορεύματα (παγωτά), των οποίων τη μεταφορά είχαν αναλάβει αυτοί (οι αναιρεσείοντες) με σύμβαση διεθνούς οδικής μεταφοράς, υπέστησαν αλλοιώσεις εξαιτίας πλημμελούς λειτουργίας του ψυκτικού μηχανήματος του οχήματος μεταφοράς και ενώ αυτοί προσκόμισαν και επικαλέστηκαν την 4233ΗΟ295/23-6-1995 φορτωτική, στην οποία δεν είχε αναγραφεί οποιαδήποτε επιφύλαξη της παραλήπτριας που να αφορά βλάβη των εμπορευμάτων, εν τούτοις η προσβαλλόμενη απόφαση, κατ' εσφαλμένη ερμηνεία των προαναφερθεισών διατάξεων και στηριζόμενη σε μαρτυρικές καταθέσεις, δεν απέρριψε την αγωγή.

Όπως όμως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, το εφετείο δέχθηκε ότι την 1-7-1995, στα σύνορα Συρίας-Λιβάνου, διακόπηκε η μεταφορά προς τη Βηρυττό των ποσοτήτων εμπορεύματος (παγωτών) αξίας 134.689,55 ευρώ, για την καταστροφή των οποίων οι αναιρεσείοντες υποχρεώθηκαν σε αποζημίωση της αναιρεσιβλήτου, για το λόγο ότι διαπιστώθηκε από πραγματογνώμονα, παρουσία του εκπροσώπου της παραλήπτριας εταιρείας, του αρμοδίου εκτελωνιστή και του οδηγού του φορτηγού αυτοκινήτου με το οποίο διενεργήθηκε η μεταφορά, ότι είχαν αποψυχθεί και παρουσίαζαν αλλοίωση του σχήματος και των οργανοληπτικών χαρακτήρων τους, με αποτέλεσμα να έχουν καταστεί απολύτως ακατάλληλα για πώληση στο καταναλωτικό κοινό και ότι λόγω των ανωτέρω αλλοιώσεων τα εμπορεύματα αυτά καταστράφηκαν, ως ακατάλληλα προς βρώσιν, με σύνθλιψη και επίχωση στη χωματερή της πόλεως Dekuwane Sis Mar Roukouz.

Αφού δε οι παραδοχές αυτές του εφετείου, ως αναγόμενες στην εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, δεν υπόκεινται, κατά το άρθρο 561 παρ.1 Κ.Πολ.Δ., στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, δεν μπορεί να γίνει λόγος για παραλαβή των εμπορευμάτων αυτών από την παραλήπτρια εταιρεία με την επωνυμία One Way Factory που εδρεύει στη Βηρυττό του Λιβάνου ούτε για απόδειξη από την ανωτέρω φορτωτική ότι η παραλήπτρια τα παρέλαβε στην κατάσταση στην οποία βρίσκονταν όταν παραδόθηκαν προς μεταφορά.

Συνεπώς στην προκειμένη περίπτωση δεν υπάρχει περιθώριο εφαρμογής του τεκμηρίου που καθιερώνεται με τη διάταξη του άρθρου 30 παρ.1 C.M.R., το οποίο επικαλέστηκαν οι αναιρεσείοντες όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της από 25-9-1997 εφέσεώς τους κατά της ερήμην τους εκδοθείσης αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και κατά του οποίου εν πάση περιπτώσει επιτρέπεται ανταπόδειξη, κατά μείζονα δε λόγο δεν υπάρχει περιθώριο εφαρμογής των τεκμηρίων που καθιερώνονται με τις διατάξεις των άρθρων 30 παρ.2, 30 παρ.3 και 9 C.M.R., τις οποίες δεν επικαλέστηκαν οι αναιρεσείοντες ενώπιον του δικαστηρίου της ουσίας και από τις οποίες μάλιστα η μεν δεύτερη (άρθρο 30 παρ.3 C.M.R.) καθιερώνει τεκμήριο για την περίπτωση καθυστερήσεως παραδόσεως των εμπορευμάτων και όχι βλάβης αυτών, όπως στην προκειμένη περίπτωση, η δε δεύτερη (άρθρο 9 C.M.R.) δεν καθιερώνει τεκμήριο υπέρ του μεταφορέως αλλά κατ' αυτού. Επομένως ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.11 περ.γ Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως παρέχεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν είτε προς άμεση απόδειξη είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων. Κατά την έννοια της πιο πάνω διατάξεως για την ίδρυση του λόγου αυτού αναιρέσεως αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προσκομισθέντων με επίκληση αποδεικτικών μέσων, τα οποία το δικαστήριο έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339 και 346 Κ.Πολ.Δ. (Ολ.Α.Π.2/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση με το δεύτερο λόγο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως οι αναιρεσείοντες, επικαλούμενοι το άρθρο 559 αριθ.11 Κ.Πολ.Δ., αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι δεν έλαβε υπόψη την 4233Η0295/23-6-1995 φορτωτική, την οποία επικαλέστηκαν και προσκόμισαν νόμιμα ενώπιον του εφετείου για την απόδειξη του ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ισχυρισμού τους περί ανεπιφύλακτης παραλαβής των μεταφερθέντων εμπορευμάτων από την παραλήπτρια.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως προκύπτει ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη το ανωτέρω έγγραφο και ειδικότερα, πέρα από τη γενική μνεία της προσβαλλόμενης ότι ελήφθησαν υπόψη "όλα τα έγγραφα που οι διάδικοι επικαλούνται και προσκομίζουν", γίνεται σ' αυτήν και ειδική μνεία της εκδοθείσης φορτωτικής.

Από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.12 Κ.Πολ.Δ., κατά την οποία αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων, προκύπτει ότι ο σχετικός λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο της ουσίας κατά την εκτίμηση των αποδείξεων προσέδωσε σε αποδεικτικό μέσο αυξημένη αποδεικτική δύναμη που δεν την είχε κατά νόμο ή δεν του προσέδωσε τέτοια δύναμη μολονότι την είχε κατά νόμο (Α.Π. 26/2010).

Εξάλλου με τις ανωτέρω αναφερθείσες διατάξεις του άρθρου 30 παρ.1 και 2 C.M.R. αλλά και με οποιαδήποτε άλλη διάταξη δεν δίδεται αυξημένη αποδεικτική ισχύς στο δελτίο παραδόσεως (φορτωτική), το οποίο έχει το χαρακτήρα ιδιωτικού εγγράφου αλλά, όπως ήδη έχει εκτεθεί, καθιερώνεται υπέρ του μεταφορέα τεκμήριο και μάλιστα με την πρώτη από αυτές μαχητό, κατά του οποίου επιτρέπεται ανταπόδειξη με άλλα αποδεικτικά μέσα.

Στην προκειμένη περίπτωση με τους πρώτο, κατά το δεύτερο σκέλος του (όπως εκτιμάται) και τρίτο λόγους της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως οι αναιρεσείοντες, επικαλούμενοι το άρθρο 559 αριθ.12 Κ.Πολ.Δ., αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι παραβίασε τους ορισμούς του νόμου και ειδικότερα του άρθρου 30 παρ.1 και 2 C.M.R.

σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων και συγκεκριμένα ότι, στηριζόμενη σε καταθέσεις μαρτύρων και σε ιδιωτική πραγματογνωμοσύνη, δέχθηκε τα αντίθετα από τα αναγραφόμενα στη φορτωτική, στην οποία δεν υπάρχει οποιαδήποτε παρατήρηση ή επιφύλαξη. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος διότι, σύμφωνα με όσα έχουν εκτεθεί στην αρχή αυτής της σκέψεως, με τις ανωτέρω διατάξεις και μάλιστα με την πρώτη, την οποία επικαλέστηκαν οι αναιρεσείοντες ενώπιον του δικαστηρίου της ουσίας κατά τα προεκτεθέντα, δεν δίδεται αυξημένη αποδεικτική ισχύς στη φορτωτική.

Ενόψει όλων αυτών πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσιβλήτου σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της τελευταίας (άρθρα 176, 183 και 191 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23-9-2003 αίτηση για αναίρεση της 564/2002 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Ιανουαρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 14 Ιανουαρίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ