Supreme Court annuls lower court ruling on family allowance eligibility for divorced employees without children.

Απόφαση 61 / 2009 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 61/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Θεμέλη, Ειρήνη Αθανασίου, Βαρβάρα Κριτσωτάκη και Παναγιώτη Κομνηνάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Α.Ε." και με τον διακριτικό τίτλο "Η.Δ.Ι.Κ.Α Α.Ε." (πρώην Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία ΚΕΝΤΡΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ - KHYKY), που εδρεύει στην ...... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ναταλία Σανταντωνίου, που δήλωσε στο ακροατήριο την πιο πάνω μετατροπή του αρχικώς ενάγοντος Ν.Π.Ι.Δ. σε Ανώνυμη Εταιρεία.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, κατοίκου ......, 2) Ψ2, κατοίκου ...... και 3) Ψ3, κατοίκου ......, οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-12-2005 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκε η 1078/2006 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 20-12-2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Θεμέλης διάβασε την από 9-1-2008 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτη Αλεξάνδρου Νικάκη, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των πρώτου και δευτέρου λόγων αναιρέσεως. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις προσκομιζόμενες με επίκληση ......, ...... και ...... εκθέσεις επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Πειραιώς ...... και τη συνοδεύουσα τη δεύτερη από αυτές (......) απόδειξη παράδοσης και παραλαβής εγγράφου και βεβαίωση, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της από 20-12-2006 αίτησης για αναίρεση της 1078/2006 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αθηνών με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς εμφάνιση κατά την στην αρχή της παρούσας αναφερόμενη συνεδρίαση επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στους αναιρεσίβλητους, οι οποίοι όμως, όπως προκύπτει από τα πρακτικά δεν εμφανίστηκαν, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε κατά τη σειρά του πινακίου, ούτε κατέθεσαν έγγραφη δήλωση κατά το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. Πρέπει, συνεπώς, να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους (άρθρ. 576 παρ. 2 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 564 παρ. 1 ΚΠολΔ, αν ο αναιρεσείων διαμένει στην Ελλάδα, η προθεσμία της αναίρεσης είναι τριάντα ημέρες και αρχίζει από την επίδοση της απόφασης. Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 518 παρ. 1 και 553 παρ. 1 ΚΠολΔ, συνάγεται ότι η προθεσμία για την αναίρεση εναντίον απόφασης που υπόκειται σε έφεση, αρχίζει από τη λήξη της προθεσμίας για την άσκηση της έφεσης, δηλαδή, εφόσον η προθεσμία για την έφεση είναι τριάντα ημέρες (άρθρ. 518 παρ. 1 ΚΠολΔ), γίνεται πλέον εξήντα ημερών από την επίδοση της πρωτόδικης απόφασης.

Εξάλλου κατά τη διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου 144 ΚΠολΔ, οι με την επίδοση εγγράφου κινούμενες προθεσμίες τρέχουν και κατ' εκείνου κατά παραγγελία του οποίου έγινε η επίδοση. Στην προκειμένη περίπτωση από το προσκομιζόμενο επίσημο αντίγραφο της προσβαλλόμενης 1078/2006 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αθηνών, στο οποίο υπάρχει παραγγελία προς επίδοση και εκτέλεση αυτής από τον παραστάντα κατά τη δίκη εκείνη ως πληρεξούσιο δικηγόρο Δημήτριο Γρίβα των αναιρεσιβλήτων (άρθρο 97 παρ. 1 ΚΠολΔ) και στο οποίο υπάρχει η κατά το άρθρο 139 παρ. 3 ΚΠολΔ σημείωση του ενεργήσαντος την επίδοση δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών ...... (έκθεση επίδοσης δεν προσκομίζεται, ούτε γίνεται επίκλησή της), προκύπτει ότι η απόφαση αυτή που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών (άρθρα 663 επ.

ΚΠολΔ), επιδόθηκε στην αναιρεσείουσα την 27-10-2006. Η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, όπως προκύπτει από την ...... σημείωση της γραμματέως του εκδόσαντος την απόφαση δικαστηρίου που υπάρχει στο προσκομιζόμενο επίσημο αντίγραφο αυτής ασκήθηκε την 22-12-2006, ήτοι μετά τη λήξη της προθεσμίας των τριάντα (30) ημερών για την άσκηση της έφεσης και πριν την πάροδο της προθεσμίας των τριάντα ημερών από τη λήξη της ανωτέρω προθεσμίας, ήτοι πριν τη λήξη της προθεσμίας των εξήντα (60) ημερών από την επίδοση της πρωτόδικης απόφασης, κατά της οποίας δεν ασκήθηκε έφεση.

Επομένως, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε παραδεκτώς κατά της προσβαλλόμενης απόφασης του Ειρηνοδικείου.

Με το άρθρο 1 του ΝΔ 390/1969 ιδρύθηκε Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου κοινοφελούς χαρακτήρος με την επωνυμία "Κέντρον Ηλεκτρονικού Υπολογιστού Κοινωνικών Υπηρεσιών", το οποίο απολαύει διοικτηικής και οικονομικής αυτονομίας και τελεί υπό την εποπτεία και τον έλεγχο του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών.

Στο άρθρο 46 παρ. 3 του Κανονισμού του, ο οποίος εγκρίθηκε με την Φ 16/120/1974 Απόφαση του Υπουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών (ΦΕΚ Β 7/1974) ορίζεται ότι "εις τους τακτικούς υπαλλήλους του κέντρου παρέχεται επίδομα οικογενειακών βαρών εφ' όσον χρόνον και υφ' ας προϋποθέσεις θα παρέχεται τούτο εις τους υπαλλήλους του Δημοσίου".

Με το άρθρο 12 παρ. 1 του Ν. 2470/1997 "Αναμόρφωση μισθολογίου προσωπικού της Δημόσιας Διοίκησης κλπ" ορίζεται ότι για την ενίσχυση της οικογενείας των υπαλλήλων που εμπίπτουν στις ρυθμίσεις του παρόντος νόμου χορηγείται μηνιαία οικογενειακή παροχή ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση των υπαλλήλων ως εξής :

α) για οικογένεια εγγάμων υπαλλήλων χωρίς ή με ενήλικα τέκνα δώδεκα χιλιάδες (12.000) δραχμές, ενώ με την παρ. 6 σε περίπτωση θανάτου του ενός των συζύγων ο επιζών σύζυγος, εφόσον είναι υπάλληλος και έχει τέκνα για τα οποία δικαιολογείται η καταβολή της προσαύξησης της οικογενειακής παροχής, εξακολουθεί να λαμβάνει στο ακέραιο την παροχή της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού, μέχρι τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων για τη διακοπή της προσαύξησης λόγω τέκνων, το ίδιο ισχύει και προκειμένου περί συζύγων που τελούν σε διάζευξη ή σε διάσταση καθώς και γι' άγαμους γονείς.

Η ρύθμιση αυτή επανελήφθη και με το άρθρο 11 παρ. 4 του Ν 3205/2003 "Μισθολογικές ρυθμίσεις λειτουργών και υπαλλήλων Δημοσίου, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ κλπ". Από τις διατάξεις αυτές σαφώς προκύπτει, ότι το δι' αυτών χορηγούμενο οικογενειακό επίδομα στους υπαλλήλους του Κέντρου Ηλεκτρονικού Υπολογιστού Κοινωνικών Υπηρεσιών δεν δικαιούνται οι διαζευγμένοι άνευ τέκνων, αφού το επίδομα αυτό, όπως προκύπτει από το σκοπό της παροχής αυτού αποτελεί αμοιβή προς ενίσχυση της οικογένειας των υπαλλήλων ανάλογα με την οικογενειακή τους κατάσταση.

Διαφορετική είναι η ρύθμιση του άρθρου 20 παρ. 2 του ν. 1849/1989, που κύρωσε την από 10.3.1989 ΕΓΣΣΕ, η οποία αφορά τον ιδιωτικό τομέα, ως και τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας που λειτουργούν με τη μορφή ΝΠΙΔ και εφόσον ο οικείος Κανονισμός προβλέπει την καταβολή οικογενειακού επιδόματος. Στην προκειμένη περίπτωση το Ειρηνοδικείο Αθηνών, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε τα εξής:

Οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι είναι τακτικοί υπάλληλοι του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος ΝΠΙΔ με την επωνυμία "Κέντρο Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Κοινωνικών Υπηρεσιών" με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, το εργασιακό τους καθεστώς ρυθμίζεται από την εργατική νομοθεσία, τον κανονισμό του αναιρεσείοντος και της ΕΓΣΣΕ.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 46 του ανωτέρω κανονισμού στους υπαλλήλους του αναιρεσείοντος χορηγείται οικογενειακό επίδομα 13.200 δρχ. Το επίδομα αυτό το δικαιούνται και οι ενάγοντες που είναι διαζευγμένοι, σύμφωνα με το άρθρο 20 παρ. 2 του ν. 1849/1989, που κύρωσε την από 10.3.1989 ΕΓΣΣΕ.

Με βάση τις παραδοχές αυτές δέχθηκε την αγωγή και υποχρέωσε το αναιρεσείον να καταβάλει στους αναιρεσίβλητους, για το χρονικό διάστημα από 1.1.2000 -31.12.2005, το ποσό των 2952, 32 € στον καθένα. Έτσι που έκρινε το δικαστήριο της ουσίας, δεδομένου ότι οι αναιρεσίβλητοι δεν έχουν τέκνα, παραβίασε ευθέως τις διατάξεις των άρθρων 12 παρ. 1 και 6 του Ν 2470/1997 και 11 παρ. 1 και 4 του Ν 3205/2003, που ίσχυσαν κατά το επίδικο διάστημα, σε συνδυασμό με το άρθρο 46 παρ. 3 του κανονισμού του αναιρεσείοντος, κατά το βάσιμο από άρθρο 560 αριθμ. 1 ΚΠολΔ πρώτο λόγο της αναιρέσεως. Παρέλκει, δε μετά από τα ανωτέρω, η έρευνα του δευτέρου λόγου της αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλεται η πλημμέλεια της μη κηρύξεως ως παραγεγραμμένων των ένδικων αξιώσεων. Πρέπει, συνεπώς, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που την εξέδωσε, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλο δικαστή (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθ. 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 1078/2006 απόφαση του Ειρηνοδικείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο με σύνθεση από άλλο δικαστή. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 2 Δεκεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 13 Ιανουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ