Supreme Court dismisses appeal on adverse possession, ruling good faith not required when title is acquired via prescription.
Greece (EL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the widow's appeal against the High Court's decision that her husband and his wife acquired ownership of adjacent land through adverse possession. The lower court found the defendants possessed the property openly and continuously for over twenty years, establishing title by prescription. The appellate court ruled that Article 1053 of the Civil Code, which requires good faith to extinguish third-party rights, does not apply because the defendants became owners via prescription rather than holding a limited real right.
Legislator headnote
AI generatedArt. 1053 ΑΚ; When ownership is acquired through adverse possession, the resulting title extinguishes third-party real rights without requiring the possessor to be in good faith regarding the third party's claim, as the possessor becomes the owner rather than a holder of a limited right.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Απόφαση 619 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 619/2007
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ΄ Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Φεβρουαρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας: ..... χήρας Χ1, η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Μικρό.
Των αναιρεσιβλήτων:1. Ψ1 και 2. Ψ2, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αναπλιώτη Πέτρο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με: α. τις αγωγές 1.την από 15-5-1996 του ..... που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, 2. την από 21-10-1997 των ήδη αναιρεσιβλήτων και β. την από 3-9-1997 κύρια παρέμβαση της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στο Ειρηνοδικείο Σαλαμίνας και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 26/98 του ίδιου δικαστηρίου και 3451/1999 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιά. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζήτησε η αναιρεσείουσα με την από 5-6-2002 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ζήσης Βασιλόπουλος ανέγνωσε την από 4-1-2003 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτη Αλέξανδρου Κασιώλα, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από τη διάταξη του άρθρου 1053 ΑΚ που ορίζει ότι όταν αποκτηθεί η κυριότητα του πράγματος με χρησικτησία, επέρχεται απόσβεση και των εμπράγματων δικαιωμάτων τρίτων που τυχόν υπάρχουν πάνω σ' αυτό, εκτός αν αυτός που χρησιδεσπόζει δεν βρισκόταν κατά την κτήση της νομής σε καλή πίστη ως προς το δικαίωμα του τρίτου, προκύπτει ότι τα αποτελέσματα της χρησικτησίας είναι αφενός μεν η κτήση κυριότητας από τον χρησιδεσπόζοντα και αφετέρου η απόσβεση και των τυχόν εμπραγμάτων δικαιωμάτων τρίτων που υπάρχουν πάνω σ' αυτό.
Ως τέτοια δικαιώματα θεωρούνται τα περιορισμένα εμπράγματα δικαιώματα που τυχόν έχουν τρίτοι πάνω στο πράγμα, όχι δε και το δικαίωμα της κυριότητος. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, το ως εφετείο δικάσαν πρωτοδικείο δέχθηκε ότι αποδείχτηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:
Δυνάμει του υπ' αριθ. ..... συμβολαίου του Συμβολαιογράφου ...., που μεταγράφηκε νόμιμα, ο μοναχός Ζ1 αγόρασε από τον ..... ένα αγροτεμάχιο, εκτάσεως 295,30 τ.μ., που βρίσκεται στη θέση ..... της περιφέρειας Κοινότητας .... εκτός σχεδίου πόλης, το οποίο συνορεύει ανατολικά με ρεύμα, δυτικά με ιδιωτική αγροτική οδό, βόρεια με αγροτεμάχιο ιδιοκτησίας ....
και νότια με αγροτική οδό. Στη συνέχεια ο παραπάνω αγοραστής Ζ1 περιέφραξε με μάνδρα το ακίνητο αυτό και το χρησιμοποιούσε σαν βοηθητικό χώρο της Μονής που βρισκόταν σε παρακείμενο ακίνητο και προκειμένου να σταθμεύουν οι επισκέπτες της μονής τα αυτοκίνητά τους. Στην περίφραξη, όμως, αυτή δεν συμπεριέλαβε ένα τμήμα του ακινήτου αυτού, επιφανείας 36,50 τ.μ., το οποίο συνορεύει βόρεια επί πλευράς μήκους 4,40 μέτρων με ιδιοκτησία Ψ1 και Ψ2 νότια επί πλευράς μήκους 2,25 μέτρων με υπόλοιπο ακίνητο Ζ1 , ανατολικά με ρεύμα και πέραν αυτού με ιδιοκτησία Ζ1.
Το τμήμα αυτό (επίδικο) ήταν ρέμα με καλάμια και σχοίνα και ο Ζ1 δεν το ήθελε, ούτε άσκησε ποτέ πράξεις νομής επ' αυτού. Με το υπ' αριθ. .... συμβόλαιο της Συμβολαιογράφου ....., που μεταγράφηκε νόμιμα, μεταβίβασε το παραπάνω ακίνητο κατά ψιλή κυριότητα στη μοναχή Ζ2, παρακρατώντας για τον εαυτό του, ισοβίως, το δικαίωμα της επικαρπίας.
Μετά τον επισυμβάντα την 1.12.1995 θάνατο του παραπάνω Ζ1 περιήλθε και η επικαρπία του ακινήτου αυτού στην Ζ2 και έτσι απέκτησε έκτοτε την πλήρη κυριότητα του ακινήτου, πλην όμως ουδέποτε αυτή άσκησε πράξεις νομής στο επίδικο τμήμα. Αποδείχθηκε, επίσης, ότι με το υπ' αριθ. ..... συμβόλαιο του Συμβολαιογράφου ....., ως αναπληρωτή του Συμβολαιογράφου ...., που μεταγράφηκε νόμιμα, ο Ψ2 και η Ψ1 σύζυγος Ψ2 αγόρασαν από τον .....
ένα όμορο προς το παραπάνω ακίνητο αγροτεμάχιο, εκτάσεως 165 τ.μ. Αμέσως μετά την αγορά του ακινήτου τους αυτού άρχισαν την ανέγερση οικοδομής και παράλληλα καθάρισαν το επίδικο τμήμα από τα σκουπίδια και το συμπεριέλαβαν στην ιδιοκτησία τους. Έκτοτε δε (1973) και μέχρι την άσκηση της πρώτης από τις υπό κρίση αγωγές (Μάιο του έτους 1996) νέμονταν αυτό με διάνοια κυρίου συνεχώς και αδιαλείπτως, ασκώντας τις προσιδιάζουσες στη φύση και τον προορισμό του πράξεις.
Ειδικότερα το επιχωμάτωσαν, φύτεψαν δένδρα, το καλλιεργούσαν με κηπευτικά και αργότερα περί το έτος 1985 το περιέφραξαν με συρματόπλεγμα και μπετόν. Έτσι έγιναν συγκύριοι αυτού, κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου ο καθένας, με έκτακτη χρησικτησία.
Περαιτέρω αποδείχτηκε ότι η προαναφερθείσα Ζ2 με την υπ' αριθ. .... δημόσια διαθήκη της ενώπιον της Συμβολαιογράφου ...., που δημοσιεύτηκε νόμιμα με τα υπ' αριθ. 722/15.11.1996 πρακτικά του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, εγκατέστησε κληρονόμο της, μεταξύ άλλων, τον Χ1, στον οποίο κατέλιπε το ως άνω ακίνητο που είχε αγοράσει από τον Ζ1 με το προαναφερθέν υπ' αριθ. .....
συμβόλαιο. Την προηγούμενη όμως του θανάτου της, που επισυνέβη την 26.10.1996, μεταβίβασε το ακίνητο αυτό στην κυρίως παρεμβαίνουσα - εναγόμενη ....σύζυγο Χ1 , δυνάμει του υπ' αριθ. ..... συμβολαίου της Συμβολαιογράφου Αθήνας ....., που μεταγράφηκε νόμιμα". Με βάση τα περιστατικά αυτά έκρινε το Πρωτοδικείο ότι οι αναιρεσίβλητοι έγιναν συγκύριοι της επίδικης εδαφικής έκτασης με έκτακτη χρησικτησία, αφού νεμήθηκαν αυτήν για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της εικοσαετίας (1973 - 1996), ενώ η αναιρεσείουσα που, όπως προαναφέρθηκε, αγόρασε την επίδικη έκταση το έτος 1996 με το ως άνω ....
συμβόλαιο δεν απέκτησε κυριότητα επ' αυτής γιατί κατά το χρόνο της αγοράς της η πωλήτρια είχε παύσει να είναι κυρία αυτής (έκτασης). Κρίνοντας έτσι το Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς που δίκασε ως Εφετείο ορθώς δέχθηκε ότι οι αναιρεσίβλητοι έγιναν συγκύριοι της επίδικης εδαφικής έκτασης με έκτακτη χρησικτησία και δεν ήταν απαραίτητο να ερευνήσει αν αυτοί έπρεπε να τελούν σε καλή πίστη αναφορικά με το επικαλούμενο δικαίωμα κυριότητας της αναιρεσείουσας επί της επίδικης έκτασης σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1053 ΑΚ το οποίο δεν έχει εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση κατά την οποία οι αναιρεσίβλητοι έγιναν κύριοι του επιδίκου με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας και όχι δικαιούχοι κάποιου άλλου περιορισμένου εμπράγματου δικαιώματος.
Επομένως, το Πρωτοδικείο δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 1045 και 1053 ΑΚ και ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, απορριπτέος ως αβάσιμος.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 5-6-2002 αίτηση της .....χήρας Χ1 για αναίρεση της 3451/1999 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς. Και
Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων που ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατόν εβδομήντα (1170) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 6 Μαρτίου 2007. Και
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 21 Μαρτίου 2007.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ