Supreme Court allows appeal against eviction order, ruling Article 1010 Civil Code applies regardless of prior court-ordered possession.

Απόφαση 614 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 614/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη, Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Φεβρουαρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Αθανασά.

Του αναιρεσίβλητου: Ψ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ελευθέριο Περίδη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-10-2000 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ρόδου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 410/2001 του ίδιου Δικαστηρίου, 145/2002 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου. Την αναίρεση της αποφάσεως αυτής ζήτησε ο ήδη αναιρεσίβλητος επί της οποίας εκδόθηκε η 1316/2003 απόφαση του Αρείου Πάγου η οποία αναίρεσε την απόφαση αυτή και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου. Το Πολυμελές Πρωτοδικείο εξέδωσε την 238/2002 απόφαση, την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 14-10-2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ζήσης Βασιλόπουλος ανέγνωσε την από 16-1-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση για αναίρεση της 238/2005 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 1010 ΑΚ, αν ο κύριος ακινήτου, ανεγείροντας πάνω σ΄ αυτό οικοδομή, την επεκτείνει καλόπιστα στο γειτονικό γήπεδο και ο κύριος του γηπέδου δεν διαμαρτυρήθηκε καθόλου πριν από την ανέγερση της οικοδομής κατά μεγάλο μέρος το δικαστήριο μπορεί κατά εύλογη κρίση, να επιδικάσει την κυριότητα του γηπέδου που καταλήφθηκε στον κύριο του ακινήτου που οικοδομήθηκε.

Η επιδίκαση γίνεται έναντι καταβολής της αξίας του γηπέδου κατά το χρόνο της κατάληψής του και αποκατάστασης κάθε άλλης ζημίας, ιδίως από την τυχόν μείωση της αξίας του υπολοίπου. Από τη διάταξη αυτή, στην οποία ουδεμία γίνεται διάκριση μεταξύ αστικών ή αγροτικών ακινήτων και η οποία ως εκ τούτου έχει εφαρμογή και επί των δύο προκύπτει ότι όροι για την επιδίκαση του γειτονικού γηπέδου που καταλήφθηκε με την επέκταση της οικοδομής είναι: 1)ανέγερση οικοδομής.

Ως οικοδομή νοείται κτίσμα νέο ενιαίο, και αυτοτελές, όπως και το αυτοτελές οικοδόμημα που αποτελεί επέκταση ή προσθήκη σε υπάρχουσα οικοδομή 2)κυριότητα αυτού που ανεγείρει την οικοδομή επί του γηπέδου επί του οποίου επιχειρεί να οικοδομήσει, 3)η οικοδομή αυτή, κατά την ανέγερσή της να εισέρχεται κατά ένα μέρος στο έδαφος του γειτονικού γηπέδου, 4) καλή πίστη αυτού που ανεγείρει την οικοδομή κατά το χρόνο της ανέγερσης και επέκτασης αυτής στο γειτονικό γήπεδο, η οποία υπάρχει όταν αυτός όχι από αμέλεια, οποιαδήποτε και επομένως και ελαφρά, έχει την πεποίθηση ότι οικοδομεί μέσα στα όρια του δικού του κτήματος, χωρίς ν΄ αρκεί ότι έχει την πεποίθηση αυτή όχι από βαρειά αμέλεια και 5)έλλειψη έγκαιρης διαμαρτυρίας, δηλαδή πριν ή κατά μέγα μέρος συντελεστεί η οικοδομή από τον κύριο του γειτονικού γηπέδου, στο οποίο επεκτάθηκε η οικοδομή.

Αφού συντρέχουν οι όροι αυτοί, γίνεται, μετά από αίτηση αυτού που ανεγείρει την οικοδομή, επιδίκαση σ΄ αυτόν του τμήματος που καταλήφθηκε από το γειτονικό γήπεδο, αντί καταβολής πλήρους αποζημίωσης στον κύριο του γηπέδου, η οποία καθορίζεται κατ΄ εύλογο κρίση μη υποκείμενη στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, του δικαστηρίου.

Η αποζημίωση περιλαμβάνει την αξία του γηπέδου που καταλήφθηκε κατά το χρόνο της κατάληψης καθώς και κάθε άλλη ζημία όπως η ενδεικτικώς αναφερόμενη στο ανωτέρω άρθρο 1010 ΑΚ, η προερχόμενη από την μείωση της αξίας του υπόλοιπου τμήματος του γειτονικού γηπέδου. Στην προκείμενη περίπτωση το Ειρηνοδικείο Ρόδου, με την 410/2001 απόφασή του δέχθηκε την από το άρθρο 1010 ΑΚ αγωγή, που άσκησε ο αναιρεσείων κατά του αναιρεσιβλήτου.

Μετά από έφεση που άσκησε ο τελευταίος κατά της άνω απόφασης του Ειρηνοδικείου, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου, δικάζοντας ως Εφετείο, εξαφάνισε την απόφαση του Ειρηνοδικείου και απέρριψε την αγωγή, δεχόμενο τα εξής πραγματικά γεγονότα: Το έτος 1991 ο αναιρεσίβλητος (εναγόμενος) είχε ασκήσει εναντίον του αναιρεσείοντος (ενάγοντος) και Χ2, που εδώ δεν είναι διάδικος, την από 26-4-1991 διεκδικητική αγωγή, με την οποία ζητούσε την αναγνώριση της κυριότητας και την απόδοση ενός οικοπέδου εμβαδού 1980 τ.μ.

Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η 326/1996 εν μέρει οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου, με την οποία έγινε δεκτή η αγωγή καθόσον αυτή αφορούσε τον ανωτέρω Χ2 και όσον αφορά τον αναιρεσείοντα Χ1, αναβλήθηκε η οριστική γι΄ αυτόν απόφαση και διατάχθηκε η διενέργεια τοπογραφικής πραγματογνωμοσύνης σχετικά με την θέση μιας οικοδομής της οποίας κύριος φερόταν ότι ήταν τότε αποκλειστικά ο τελευταίος.

Μετά τη διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης εκδόθηκε η 88/1999 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου, η οποία δέχθηκε ότι οικοδομή αυτή είχε επεκταθεί μέσα στο οικόπεδο του αναιρεσιβλήτου και τότε ενάγοντος Ψ1 κατά 252,30 τ.μ. και μόνο κατά 7,70 τ.μ. ήταν κτισμένη επί του οικοπέδου του αναιρεσείοντος και τότε εναγομένου Χ1 και του συγκυρίου ανωτέρω Χ2 .

Έτσι μετά από αυτά υποχρεώθηκε και ο αναιρεσείων ν΄ αποδώσει στον αναιρεσίβλητο όλο το οικόπεδο των 1980 τ.μ. μέσα στο οποίο συμπεριλαμβάνεται και το τμήμα που καταλήφθηκε από την οικοδομή. Ο αναιρεσείων άσκησε έφεση κατά της ανωτέρω 88/1999 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου την οποία το Εφετείο Δωδεκανήσου απέρριψε με την 316/2000 απόφασή του.

Στη συνέχεια ο αναιρεσίβλητος προχώρησε στην εκτέλεση της τελεσίδικης ήδη 88/1999 πρωτοδικιακής απόφασης και με την .... έκθεση αποβολής και εγκατάστασης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Ρόδου ..... ο αναιρεσείων αποβλήθηκε από όλο το ακίνητο των 1980 τ.μ. και εγκαταστάθηκε σ΄ αυτό ο αναιρεσίβλητος. Στο μεταξύ μετά την εκτέλεση της άνω απόφασης του Πρωτοδικείου και συγκεκριμένα στις 4-12-2000 ο αναιρεσείων επέδωσε την από 25-10-2000 κρινόμενη από το άρθρο 1010 ΑΚ αγωγή στον αναιρεσίβλητο.

Με βάση αυτά τα πραγματικά περιστατικά το Πολυμελές Πρωτοδικείο, δικάζοντας ως Εφετείο, απέρριψε, όπως προαναφέρθηκε την από το άρθρο 1010 ΑΚ αγωγή του αναιρεσείοντος, ως αβάσιμη κατ΄ ουσίαν, διότι αποδείχθηκε ότι αυτή ασκήθηκε μετά την αποβολή του αναιρεσείοντος (και ενάγοντος στην προκείμενη περίπτωση) από το επίδικο, δηλαδή από το γήπεδο που καταλήφθηκε από την οικοδομή, σε εκτέλεση απόφασης που εκδόθηκε επί διεκδικητικής αγωγής.

Και τούτο διότι "η χρονική δυνατότητα άσκησης της από τη διάταξη του άρθρου 1010 ΑΚ αγωγής επιδίκασης εκτείνεται μέχρι την ικανοποίηση της εκ της διεκδικητικής αξίωσης τελεσίδικης διαγνωστικής απόφασης, η οποία απήγγειλε τις έννομες συνέπειες της διεκδίκησης κατ΄ άρθρο 1094 ΑΚ, με την χρήση του αναγκαστικού μέσου της διάταξης του άρθρου 943 Κ.Πολ.Δ, της αποδόσεως του ακινήτου στον διεκδικήσαντα, ήτοι μέχρι την αποβολή του καθού η εκτέλεση και την εγκατάσταση σ΄ αυτό του υπέρ ου η εκτέλεση διεκδικήσαντος".

Κρίνοντας έτσι το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, παραβίασε την προαναφερόμενη ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 1010 ΑΚ, με το να δεχθεί ως λόγο απόσβεσης του από το άρθρο αυτό δικαιώματος επιδίκασης του γηπέδου που καταλήφθηκε με οικοδομή, αντί καταβολής αποζημίωσης, την εκτέλεση απόφασης, που εκδόθηκε μετά από αγωγή από μέρους του αντιδίκου του από το άρθρο 1010 δικαιούχου διεκδίκησης του ίδιου γηπέδου.

Και τούτο διότι όπως πιο πάνω εκτίθεται, μεταξύ των προϋποθέσεων εφαρμογής του άρθρου 1010 δεν συμπεριλαμβάνεται και η μη εκτέλεση τέτοιας, όπως ανωτέρω απόφασης ενόψει μάλιστα και ότι για την άσκηση της αγωγής με βάση το άρθρο αυτό ο ενάγων αποδέχεται ότι ο εναγόμενος είναι κύριος του γηπέδου που καταλήφθηκε με την οικοδομή.

Το γεγονός ότι ο τελευταίος αναγνωρίσθηκε κύριος και έλαβε το γήπεδο στη νομή του με βάση δικαστική απόφαση που εκδόθηκε σε δίκη μεταξύ αυτού και του από το άρθρο 1010 ενάγοντος, δε μεταβάλει τις προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου τούτου, από την περίπτωση που ο εναγόμενος ήταν εξαρχής νομέας και αναμφισβήτητος κύριος.

Κατόπιν τούτων πρέπει ν΄ αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση με την παραδοχή ως βασίμου του μοναδικού λόγου αναίρεσης, που αιτιάται για πλημμέλεια από το άρθρο 560 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., και να παραπεμφθεί, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Πολυμελές Πρωτοδικείο, του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που την είχαν δικάσει.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 238/2005 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Πρωτοδικείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που είχαν δικάσει την υπόθεση αυτή. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος που ορίζει στο ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 6 Μαρτίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 21 Μαρτίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ