Supreme Court dismisses appeal against lower court ruling on municipal liability and legal costs allocation.

Απόφαση 607 / 2018 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 607/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Λέκκα Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Καγκάνη, Αλτάνα Κοκκοβού, Ιωάννη Μπαλιτσάρη και Αγγελική Τζαβάρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 22 Ιανουαρίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΝΗΣ" ως καθολικού διαδόχου του αρχικά εναγομένου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΛΕΥΚΤΡΟΥ" που εδρεύει στην Καρδαμύλη και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Μαρία Αντωνάκου και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "...", που εδρεύει στα ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Μαλαφάντη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25/7/2007 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 105/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 63/2014 του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 21/5/2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αλτάνα Κοκκοβού ανέγνωσε την από 11/1/2018 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 21-5-2015 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία υπ' αριθ. 63/2014 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας. Με την απόφαση αυτή το Εφετείο απέρριψε την από 13-10-2009 έφεση του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΛΕΥΚΤΡΟΥ", καθολικός διάδοχος του οποίου κατέστη το αναιρεσείον ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΝΗΣ", κατά της υπ' αριθ. 105/2009 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, με την οποία είχε απορριφθεί ως μη νόμιμη η κύρια βάση της από 25-7-2007 αγωγής της αναιρεσίβλητης κατά του αναιρεσείοντος από σύμβαση έργου και είχε γίνει δεκτή αυτή, κατά την επικουρική της βάση από τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού.

Ειδικότερα, με την αγωγή αυτή η αναιρεσίβλητη, επικαλούμενη, ότι καταρτίστηκε μεταξύ αυτής και του αναιρεσείοντος προφορική σύμβαση για την αποκομιδή των απορριμάτων της, κατά το χρονικό διάστημα από Ιουνίου έως και Νοεμβρίου 2000, αντί μηνιαίας αμοιβής και ότι αυτή εκτέλεσε και παρέδωσε το έργο, ζητούσε να υποχρεωθεί το τελευταίο να της καταβάλει το ποσό των 20.910,00€, με βάση τις διατάξεις, που αφορούν τη σύμβαση και επικουρικά, σε περίπτωση που κριθεί άκυρη η σύμβαση, λόγω μη τήρησης του εγγράφου τύπου, κατά τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, αντιστοιχούντος του ποσού αυτού στην ωφέλεια, που εξοικονόμησε το αναιρεσείον χωρίς νόμιμη αιτία και που συνίσταται στη χρηματική αποτίμηση του παρασχεθέντος εκ μέρους της προς αυτό έργου.

Από τις διατάξεις των άρθρων 61, 65, 67, 68 και 70 ΑΚ, συνάγεται ότι για να υποχρεωθεί το νομικό πρόσωπο από δικαιοπραξία πρέπει αυτή να έχει συναφθεί είτε από το όργανο που το διοικεί, το οποίο να ενεργεί μέσα στα όρια της εξουσίας του, είτε από φυσικό πρόσωπο στο οποίο παρέσχε σχετική εξουσία το όργανο που διοικεί το νομικό πρόσωπο.

Για την πληρότητα δε του δικογράφου της αγωγής, που στρέφεται κατά νομικού προσώπου, η οποία έχει ως αντικείμενο την εκπλήρωση συμβατικής υποχρέωσης αναληφθείσας από αυτό, για τη θεμελίωση του περιεχόμενου σ' αυτή αυτοτελούς ισχυρισμού, δεν απαιτείται να αναφέρονται και τα φυσικά πρόσωπα που εκπροσώπησαν το νομικό πρόσωπο ή ενήργησαν ως αντιπρόσωποι αυτού, κατά τη σύναψη της σύμβασης, καθώς και τα στοιχεία της νόμιμης εκπροσώπησής του.

Αν όμως αμφισβητείται η σύναψη της σύμβασης ή το κύρος της, λόγω έλλειψης νόμιμης εκπροσώπησης του νομικού προσώπου, ο επικαλούμενος τη σύμβαση, πρέπει να καθορίσει με τις προτάσεις ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου το πρόσωπο, το οποίο εκπροσώπησε το νομικό πρόσωπο ή ήταν αντιπρόσωπός του και δήλωσε κατά το νόμιμο τούτο τρόπο τη σχετική βούληση του, το δε δικαστήριο να προσδιορίσει στην απόφασή του το φυσικό πρόσωπο από το οποίο εκπροσωπήθηκε το νομικό πρόσωπο καθώς και τον τρόπο, κατά τον οποίο απέκτησε την εξουσία εκπροσώπησης, ή αντιπροσώπευσης.

Στην προκείμενη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης το αναιρεσείον προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφαση του, παρόλον ότι αυτό αρνήθηκε τόσο πρωτοδίκως, όσο και κατ' έφεση, ότι καταρτίστηκε μεταξύ αυτού και της αναιρεσίβλητης προφορική σύμβαση για την αποκομιδή των απορριμάτων υπό της τελευταίας, κατά το χρονικό διάστημα από Ιουνίου έως και Νοεμβρίου 2000, δεν προσδιόρισε το φυσικό πρόσωπο, που σύναψε για λογαριασμό του τη σύμβαση, ώστε να μπορεί να διαπιστωθεί εάν μπορούσε να το εκπροσωπήσει και να ενεργήσει εντός των ορίων της εξουσίας του με βάση το νόμο (ΠΔ 410/1995).

Ο λόγος αυτός της αίτησης αναίρεσης από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι απορριπτέος, για έλλειψη εννόμου συμφέροντος, διότι η με αυτόν προβαλλόμενη αιτίαση αναφέρεται στην κύρια βάση της αγωγής από τη σύμβαση έργου, που απορρίφθηκε ως μη νόμιμη από το πρωτόδικο δικαστήριο και όχι στην επικουρική βάση της αγωγής από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, που μεταβιβάστηκε στο Εφετείο και με την οποία και μόνον ασχολήθηκε αυτό και σε κάθε περίπτωση είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι δεν παρατίθενται στο αναιρετήριο οι σχετικές ουσιαστικές διατάξεις, οι οποίες φέρεται ότι παραβιάσθηκαν εκ πλαγίου, μη αρκούντος μόνο του αναφερομένου γενικώς, ότι παραβιάσθηκαν οι διατάξεις του νόμου (ΠΔ 410/1995).

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 281 παρ. 2 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων τα δικαστήρια μπορούν να καθορίζουν το ποσό της δικαστικής δαπάνης, που επιδικάζεται σε βάρος ή υπέρ Δήμων και Κοινοτήτων, σε ποσό που φθάνει έως το πενήντα τοις εκατό (50%) των κατώτατων ορίων, που ορίζονται από τον Κώδικα περί Δικηγόρων.

Επομένως, σε δίκες που διάδικος είναι Δήμος ή Κοινότητα η δικαστική δαπάνη επιδικάζεται σε βάρος ή υπέρ αυτών, σύμφωνα με την ανωτέρω ειδική διάταξη και όχι σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 22 του ν. 3693/1957, που αφορά τη δικαστική δαπάνη του Δημοσίου, στην οποία δεν παραπέμπει η γενική διάταξη του άρθρου 276 του ίδιου Κώδικα, που ορίζει ότι οι Δήμοι και οι Κοινότητες έχουν όλες ανεξαιρέτως τις ατέλειες και τα δικαστικά, διοικητικά και δικονομικά προνόμια που παρέχονται στο Δημόσιο.

Στην προκειμένη περίπτωση με το δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης το αναιρεσείον προβάλλει την αιτίαση, ότι το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του το καταδίκασε στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία προσδιόρισε στο ποσό των 900,00€, ενώ έπρεπε να την προσδιορίσει στο ποσό των 300,00€, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 22 παρ.1 του Ν. 3693/1957, που ισχύει για το Δημόσιο, διότι, σύμφωνα με το άρθρο 276 του Ν. 3463/2006, "οι Δήμοι έχουν όλες ανεξαιρέτως τις ατέλειες και τα δικαστικά, διοικητικά και δικονομικά προνόμια που παρέχονται στο Δημόσιο".

Ο λόγος αυτός της αίτησης, με τον οποίο προβάλλεται αιτίαση από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι στην προκείμενη περίπτωση έχουν εφαρμογή οι διατάξεις των άρθρων 176, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ και 281 παρ. 2 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων και όχι οι διατάξεις του άρθρου 22 παρ.1 του ν. 3693/1957.

Κατ' ακολουθίαν αυτών, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης στο σύνολό της. Δικαστικά έξοδα δεν επιδικάζονται υπέρ της αναιρεσίβλητης, που νίκησε, ελλείψει σχετικού αιτήματος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21-5-2015 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 63/2014 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Μαρτίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 23 Μαρτίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ