Supreme Court dismisses appeal in traffic fatality case, upholding 70% pedestrian fault and 30% driver liability ratio.

Απόφαση 606 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 606/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Γεωργία Λαλούση, Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 28 Ιανουαρίου 2011, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Χ. Σ. του Δ., Λ. Γ., 2) Λ. Γ. του Β., για τον εαυτό τους ατομικά και ως ασκούντων από κοινού την γονική μέριμνα και για λογαριασμό των ανηλίκων τέκνων τους α) Β. Λ. Γ. και β) Δ. Λ. Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Μόσχο και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Κ. Κ. του Γ., κατοίκου ..., 2) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΙΝΤΕΡΑΜΕΡΙΚΑΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΖΗΜΙΩΝ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Καμπά με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25/6/2006 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1325/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7952/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 25/11/2009 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιλτιάδης Σπυρόπουλος ανέγνωσε την από 19/1/2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση για αναίρεση της 7952/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, ως προς τα κεφάλαια που προσβάλλονται με την αναίρεση.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 10 Ν.ΓΠΝ/1911, 297, 298, 299, 300, 330 εδ. β', 914 και 932 Α.Κ. προκύπτει ότι, σε περίπτωση πρόκλησης ζημίας από τη σύγκρουση μεταξύ δύο αυτοκινήτων, η ευθύνη προς αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας και της ηθικής βλάβης ή της ψυχικής οδύνης προϋποθέτει συμπεριφορά παράνομη και υπαίτια και ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ αυτής και του ζημιογόνου αποτελέσματος.

Μορφή υπαιτιότητας είναι και η αμέλεια, η οποία υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, δηλαδή αυτή που αν καταβαλόταν, με μέτρο τη συμπεριφορά του μέσου συνετού και επιμελούς ανθρώπου του κύκλου δραστηριότητας του ζημιώσαντος, θα καθιστούσε δυνατή την αποτροπή του ζημιογόνου αποτελέσματος.

Αιτιώδης συνάφεια υπάρχει όταν η παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά του δράστη ήταν, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή, κατά τη συνήθη και κανονική πορεία των πραγμάτων, να επιφέρει τη ζημία και την επέφερε στη συγκεκριμένη περίπτωση. Εξάλλου, ο προβλεπόμενος από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται όταν υπάρχουν ελλείψεις στη διατύπωση της ελάσσονος πρότασης του δικανικού συλλογισμού, αν δηλαδή από τις πραγματικές παραδοχές του δικαστηρίου της ουσίας, οι οποίες συνιστούν την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν προκύπτουν κατά τρόπο πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ότι συντρέχουν οι όροι της διάταξης που εφαρμόστηκε ή ότι δεν συντρέχουν οι όροι της εφαρμογής της, αν δηλαδή γεννώνται αμφιβολίες για την ορθή ή μη εφαρμογή του νόμου, ο λόγος αυτός αναφέρεται σε πλημμέλειες που σχετίζονται με τη διατύπωση του αποδεικτικού πορίσματος, με την παράθεση δηλαδή των περιστατικών που αποδείχθηκαν και δεν ιδρύεται, όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση αυτών και την αιτιολόγηση της εξαγωγής από αυτές του αποδεικτικού πορίσματος, αρκεί τούτο να εκτίθεται πλήρως, σαφώς και χωρίς αντιφάσεις.

Ως ζητήματα των οποίων η μη αιτιολόγηση ή αιτιολόγηση κατά τρόπο ασαφή ή αντιφατικό, στερεί την απόφαση από νόμιμη βάση, νοούνται μόνον οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, όπως είναι και εκείνοι που συνιστούν την ιστορική βάση της αγωγής, όχι όμως και τα νομικά ή πραγματικά επιχειρήματα, που συνέχονται με την έννοια του νόμου και την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, ως προς τα οποία η έλλειψη, η αντιφατικότητα ή η ανεπάρκεια της αιτιολογίας δεν ιδρύει λόγο αναίρεσης εκτός αν η παράθεση ασαφών ή αντιφατικών επιχειρημάτων προσδίδει ασαφές ή αντιφατικό περιεχόμενο και στο αποδεικτικό πόρισμα.

Στην προκειμένη περίπτωση, το δικάσαν Εφετείο δέχτηκε τα εξής: Στις 21 Ιουνίου 2005 ημέρα Τρίτη, και ώρα 18:15, ο πρώτος εναγόμενος, οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητό του, το οποίο ήταν ασφαλισμένο για τις προς τρίτους υλικές ζημίες και σωματικές βλάβες στη δεύτερη εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "INTERAMERICAN ΖΗΜΙΩΝ Α.Ε.", κινιόταν στην αριστερή λωρίδα της Λεωφόρου Μεσογείων με κατεύθυνση από Αθήνα προς Αγ.

Παρασκευή λίγο πριν την συμβολή της με την οδό Αρκαδίου δεξιά. Η Λεωφόρος Μεσογείων είναι διπλής κατευθύνσεως με τρεις (3) λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση με την δεξιά να είναι λεωφορειολωρίδα και μεταξύ των δύο ρευμάτων υπάρχει διαχωριστική νησίδα πλάτους 3,30μ., η δε μέγιστη ταχύτητα ορίζεται σε 70 χλμ.

ώρα. Την ίδια ημερομηνία και ώρα η Α. Σ., μητέρα της πρώτης ενάγουσας, πεθερά του δεύτερου, γιαγιά των ανηλίκων τέκνων τους Β. και Δ., ηλικίας 73 ετών, ευρισκόμενη επί της Λεωφόρου Μεσογείων και στη συμβολή της με την οδό Αρκαδίου, δεξιά σε σχέση με την πορεία του παραπάνω αναφερομένου αυτοκινήτου και έχοντας πρόθεση να διασχίσει κάθετα τη λεωφόρο Μεσογείων, όχι μόνο δεν μετέβη 13 μέτρα μετά, όπου υπήρχε διάβαση πεζών, αλλά κατέβηκε στο οδόστρωμα χωρίς να βεβαιωθεί ότι μπορούσε να πράξει αυτό με ασφάλεια και χωρίς να λάβει υπόψη της την απόσταση και την ταχύτητα των οχημάτων που πλησίαζαν, με αποτέλεσμα να εισέλθει στην αριστερή λωρίδα την στιγμή που το ανωτέρω αναφερόμενο αυτοκίνητο προσέγγιζε στο σημείο, παρ' όλο που είχε ακώλυτη ορατότητα προς αυτό και ήταν ευχερές γι' αυτήν να ακινητοποιηθεί μεταξύ των δύο λωρίδων.

Ο οδηγός του υπ' αριθμ. ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, πρώτος εναγόμενος, παρ' ότι ήταν ημέρα και η ορατότητα δεν περιοριζόταν δεν είχε τεταμένη την προσοχή του, ούτε ασκούσε τον έλεγχο του οχήματός του, με συνέπεια να μην αντιληφθεί εγκαίρως την πεζή κατά την ανωτέρω κίνησή της, παρά μόνο όταν αυτή εισήλθε στην λωρίδα του, σε μικρή απόσταση 5-10 μέτρων, με συνέπεια να προσκρούσει επ' αυτής με το δεξιό την δεξιά εμπρόσθια πλευρά του αυτοκινήτου και το αντίστοιχο τμήμα του ανεμοθώρακα, όπως τούτο προκύπτει από τις προσκομιζόμενες φωτογραφίες του αυτοκινήτου και έτσι να την παρασύρει και να την τραυματίσει θανάσιμα, καθόσον αυτή υπέστη επιπλεγμένο κάταγμα κατά το άνω τριτημόριο της αριστεράς κνήμης με επισκόπηση εκδορών αντιστοίχως.

Διάσπαρτες εκδορές και εκχυμώσεις άνω και κάτω άκρων. Εκχυμωτικό οίδημα βλεφάρων αριστερού οφθαλμού. Εκδορές δεξιάς παρειάς. Θλαστικό τραύμα αριστερής κροταφικής χώρας, αιμορραγική διήθηση περιοχής δεξιού λιθοειδούς οστού, ρωγμώδες κάταγμα ινιακού αριστερά, αιμορραγικές διηθήσεις μαλακών μορίων μετωπιαίας, αριστερής και κροταφικής και ινιακής χώρας, καθολική υπαραχνοειδή αιμορραγία τραυματικής αιτιολογίας, κάταγμα 2ης έως και 8ης πλευράς αριστερά, τραυματική ρήξη αριστερού ημιδιαφράγματος και κάταγμα λεκάνης ηβοϊσχιακού κλάδου αριστερά, με συνέπεια το θάνατο της λόγω βαριάς κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης όπως τούτο προκύπτει από την με αριθμό ...

ιατροδικαστική έκθεση νεκροψίας-νεκροτομής του ιατροδικαστού της ιατροδικαστικής υπηρεσίας Αθηνών Ν. Κ.. Με δεδομένο ότι, σύμφωνα με την έκθεση αυτοψίας της Τροχαίας Αγίας Παρασκευής που επιλήφθηκε του ατυχήματος, η απόσταση του σημείου της συγκρούσεως από τη διάβαση των πεζών ήταν 13 μ., ενώ σύμφωνα με το πρόχειρο σχεδιάγραμμα της ίδιας ως άνω Τροχαίας που επιλήφθηκε του ατυχήματος και το οποίο δείχνει τις πιθανές συνθήκες του ατυχήματος, η τελική θέση του υπ' αριθμ. ...

ΙΧΕ αυτοκινήτου ήταν 5,10 μ. Πριν την διάβαση και συγκεκριμένα από το τέλος της μπάρας που κλείνει το διάκενο της νησίδας ασφαλείας, συνάγεται ότι αυτό (το ΙΧΕ αυτοκίνητο) ακινητοποιήθηκε 7,9 μ. μετά τη σύγκρουση, δηλαδή σχεδόν αμέσως, γεγονός που επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό του οδηγού, πρώτου εναγομένου, ότι η ταχύτητα με την οποία κινιόταν δεν υπερέβαινε τα 50 χλμ./ώρα Ο ισχυρισμός των εναγόντων ότι στο σημείο που διήλθε η θανατωθείσα υπήρχε παλαιά αποχρωματισμένη διάβαση πεζών και αναφέρεται και στην από 7.3.2006 Τεχνική έκθεση του πραγματογνώμονος Δ.

Α. Κ. δεν επιβεβαιώνεται από το πρόχειρο σχεδιάγραμμα της Τροχαίας Αγίας Παρασκευής που δείχνει τις πιθανές συνθήκες του ατυχήματος ούτε και από τις προσκομιζόμενες από τους εναγομένους φωτογραφίες της περιοχής. Με βάση όσα ανωτέρω αποδείχθηκαν το ανωτέρω ατύχημα οφείλεται σε συγκλίνουσα αμέλεια της πεζής και ήδη θανούσης και του οδηγού του ανωτέρω ΙΧΕ αυτοκινήτου.

Συγκεκριμένα ο πρώτος εναγόμενος ευθύνεται κατά ποσοστό 30% γιατί δεν κατέβαλε την επιμέλεια και προσοχή που θα κατέβαλε ο μέσος συνετός οδηγός κάτω από ανάλογες περιστάσεις (άρθρο 330 ΑΚ) και ειδικότερα δεν οδηγούσε με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή του, ούτε ασκούσε τον έλεγχο του και εποπτεία του οχήματός του ώστε να μπορεί κάθε στιγμή να εκτελεί τους απαιτούμενους χειρισμούς προς αποφυγή ατυχήματος (άρθρο 12 παρ. 1 και 19 παρ. 1 Κ.Ο.Κ.) με συνέπεια να μην αντιληφθεί εγκαίρως την πεζή που είχε διασχίσει τις δύο λωρίδες κυκλοφορίας της λεωφόρου Μεσογείων κινούμενη από τα δεξιά προς τα αριστερά σε σχέση με την πορεία του οχήματος και εισέρχονταν στην δική του και έτσι την παρέσυρε τραυματίζοντάς την θανάσιμα.

Όμως, στο ένδικο ατύχημα και στην επέλευση του θανάτου της συνετέλεσε από δική της αμέλεια και η ίδια η πεζή (ήδη θανούσα) και μάλιστα κατά ποσοστό 70% γιατί δεν κατέβαλε την επιμέλεια και προσοχή που θα κατέβαλε ο μέσος συνετός άνθρωπος κάτω από ανάλογες περιστάσεις (άρθρο 300 ΑΚ) και προκειμένου να διασχίσει καθέτως την Λεωφόρο Μεσογείων και ανεξαρτήτως του ότι δεν μετέβη στην υπάρχουσα σε απόσταση 13 μέτρων από την θέση της διάβαση πεζών κυρίως δεν έλεγξε προσεκτικά ώστε να βεβαιωθεί αφενός μεν ότι θα διέλθει με ασφάλεια την ανωτέρω Λεωφόρο αφετέρου ότι δεν θα• παρεμποδίσει την κυκλοφορία των κινουμένων σ' αυτήν οχημάτων, λαμβάνοντας υπόψη και την ταχύτητά τους, αλλά κινήθηκε απερίσκεπτα (άρθρο 38 παρ. 4 Κ.Ο.Κ.) διασχίζοντας χωρίς έλεγχο το οδόστρωμα και εισήλθε στην αριστερή λωρίδα, παρότι ευχερώς μπορούσε να αντιληφθεί το ανωτέρω αυτοκίνητο που οδηγούσε ο πρώτος εναγόμενος ιδιοκτησίας του οποίου είναι αυτό και να μην συνεχίσει όπως ήταν πιο ευχερές γι' αυτή, παρά για τον οδηγό, να πράξει, με συνέπεια να παρεμβληθεί στην πορεία του, συντελώντας έτσι κατά το ανωτέρω αναφερόμενο ποσοστό στην παράσυρσή της.

Υπό τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο, που έκρινε ότι υπαίτιος σε ποσοστό 30% για το θανάσιμο τραυματισμό της πεζής Α. Σ., μητέρας της πρώτης, πεθεράς του δευτέρου των αναιρεσειόντων και γιαγιάς των ανηλίκων τέκνων τους, όπως αυτά εκπροσωπούνται νομίμως από αυτούς, ήταν ο πρώτος των αναιρεσιβλήτων, που οδηγούσε το ... Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο και ότι συνυπαιτία του ατυχήματος ήταν η παθούσα, κατά ποσοστό 70%, διέλαβε πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή από το ίδιο (δικαστήριο) των περί υπαιτιότητας διατάξεων των άρθρων 914 και 300 Α.Κ., οι δε περί του αντιθέτου πρώτος, δεύτερος και τρίτος λόγοι της έφεσης, από το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ., είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι. Οι ίδιοι λόγοι κατά το μέρος που οι προβαλλόμενες με αυτούς αιτιάσεις αναφέρονται στην αξιολόγηση των αποδείξεων και την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος όσον αφορά στον προσδιορισμό του ποσοστού συνυπαιτιότητος τόσο του οδηγού του αυτοκινήτου όσο και της πεζής που τραυματίστηκε θανάσιμα, είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι, εφόσον το πόρισμα αυτό εκτίθεται σαφώς.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες, λόγω ήττας τους, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων (άρθρα 176 και 183 Κ.Πολ.Δ.).-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την αίτηση για αναίρεση της 7952/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Μαρτίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 15 Απριλίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ