Supreme Court allows appeal against appellate court for failure to specify valuation date in compensation decision.

Απόφαση 606 / 2008 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 606/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (επειδή κωλύεται ο Αντιπρόεδρος Ιωάννης Παπανικολάου), Γεώργιο Πετράκη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ιωάννη Σίδερη (κωλυομένης της Αρεοπαγίτου Ελένης Μαραμαθά) και Γεωργία Λαλούση, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 1 Φεβρουαρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) .....2) ...... και 3) ...., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θαλή Πολυχρονάκο και κατέθεσαν προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Κατοικοεδρεύοντος στην Αθήνα Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπουμένου υπό του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, νομίμως εκπροσωπουμένου, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Νικολίτσα Πολιτικού, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και δεν κατέθεσε προτάσεις .

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16/10/2002 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Σπάρτης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 197/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 437/2005 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 1/8/2006 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Πετράκης, ανέγνωσε την από 26/9/2007 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτου Παναγιώτη Παρτσιλίβα, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης κατά το στο σκεπτικό μέρος του και να απορριφθεί η αίτηση κατά τα λοιπά. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 17 παρ. 2 του αναθεωρημένου Συντάγματος 2001 και 13 παρ. 1 του Ν. 2882/2001 Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (ΚΑΑΑ) προκύπτει, ότι στην περίπτωση οριστικού προσδιορισμού της αποζημιώσεως λόγω αναγκαστικής απαλλοτριώσεως, ως βάση υπολογισμού της οφειλομένης πλήρους αποζημιώσεως λαμβάνεται η αξία που είχε το απαλλοτριωθέν ακίνητο κατά τον χρόνο της συζητήσεως της αιτήσεως για τον προσωρινό καθορισμό της αποζημιώσεως ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου ή, σε περίπτωση απευθείας αιτήσεως για τον οριστικό προσδιορισμό, κατά το χρόνο της συζητήσεως για τον προσδιορισμό αυτόν ενώπιον του Εφετείου.

Αν όμως η συζήτηση για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημιώσεως διεξαχθεί μετά την παρέλευση έτους από τη συζήτηση του προσωρινού προσδιορισμού, τότε για τον προσδιορισμό της αποζημιώσεως λαμβάνεται υπόψη η αξία του ακινήτου κατά το χρόνο της συζητήσεως για τον οριστικό προσδιορισμό ενώπιον του Εφετείου.

Περαιτέρω, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως δημιουργείται, όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή δεν περιγράφονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις εκείνα τα πραγματικά γεγονότα, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης κι' έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόστηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου, που δεν εφαρμόστηκε.

Έτσι, σε περίπτωση οριστικού προσδιορισμού της αποζημιώσεως ακινήτου, που απαλλοτριώθηκε, ελέγχεται με τον αναιρετικό αυτό λόγο το ζήτημα του κρίσιμου χρόνου κατά τον οποίο σκοπείται η αξία του ακινήτου, με βάση την οποία καθορίζεται η οφειλόμενη αποζημίωση, προκειμένου να κριθεί αν η αποζημίωση αυτή ανταποκρίνεται στη συνταγματική επιταγή να είναι πλήρης.

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο, προκειμένου να προσδιορίσει την οριστική αποζημίωση των αναφερομένων ακινήτων και των επικειμένων συστατικών τους, που απαλλοτριώθηκαν αναγκαστικώς για δημόσια ωφέλεια με την 503/28-3-2002 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Πελοποννήσου, που δημοσιεύτηκε νομίμως, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και τα περιγραφόμενα ακίνητα των αναιρεσειόντων, καθόρισε την αξία των ακινήτων αυτών με βάση την οποία προσδιόρισε την αποζημίωση, χωρίς όμως να διαλαμβάνεται στην απόφαση ο χρόνος, τον οποίο έλαβε υπόψη για τον υπολογισμό της αξίας των απαλλοτριωθέντων.

Ειδικότερα, ενώ αναφέρει στην απόφασή του, ότι είχε προηγηθεί ο προσωρινός προσδιορισμός της αποζημιώσεως των απαλλοτριωθέντων, δεν διευκρινίζει περαιτέρω σ'αυτή, αν ο γενόμενος υπολογισμός της αξίας αυτών ανάγεται στο χρόνο της συζητήσεως ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου για τον προσωρινό προσδιορισμό ή, λόγω παρελεύσεως έτους από αυτόν, στο χρόνο της συζητήσεως ενώπιόν του για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημιώσεως.

Επομένως, το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, κατά τον βάσιμο δεύτερο λόγο κατά το δεύτερο μέρος, της αιτήσεως αναιρέσεως. Κατόπιν αυτού, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση μόνο ως προς τους αναιρεσείοντες, να παραπεμφθεί η υπόθεση ως προς αυτούς, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, διότι είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων, που εξέδωσαν την αναιρεσιβαλλομένη (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ -

Αναιρεί την 437/2005 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου μόνο ως προς τους αναιρεσείοντες.

Παραπέμπει την υπόθεση μόνο ως προς αυτούς, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους, που δίκασαν προηγουμένως. Και -

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, που ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Μαρτίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Μαρτίου 2008.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ